تيانشان تورى   ›   جاڭالىقتار   ›   شينجياڭ حابارلارى

سورتتى تۇقىم شينجياڭ ماقتاسىنىڭ ساپاسىن جوعارىلاتتى

□ انار بۇلت / شينجياڭ گازەتىنىڭ ءتىلشىسى جاڭ جىلي

  ماقتا تۇقىمىن ءدال ءسىڭىرۋ ماشيناسى جۇمىس جۇرگىزۋدەن بۇرىن، تۇرسۇن توحتى تۇقىم ساندىعىن، تۇقىم شىعارعىشتى مۇقيات تەكسەرىپ، قىزىل قابىرشاقتى ماقتا تۇقىمىن سيپاپ كوردى، تۇقىم ساپاسى ونىڭ كوڭىلىن ورنىقتىردى.

  ”جارتى ايدان كەيىن كوز الدىمنىڭ ءبارى جاسىل مايسا بولادى؛ 2 ايدان كەيىن كوز الدىمنىڭ ءبارى ءتۇستى گۇل قاۋاشاعى بولادى؛ جارتى جىلدان كەيىن كوز الدىمنىڭ ءبارى اپپاق ماقتا بولادى“. 4 - ايدىڭ 8 - كۇنى ونسۋ اۋدانى گۇلاۋات اۋىلى سەعىزلىق قىستاعىندا، تۇرسۇن تۇقىم سەبۋ ماشيناسىنىڭ وقتاي ءتۇزۋ تاقتا قىرىن بويلاپ، تال - تال تۇقىمدى ولشەمدى ارالىق بويىنشا سۋلياۋ جارعاق استىنا سىڭىرگەندىگىن كورىپ، بيىل مول ءونىم الاتىنىنا كامىل سەندى.

  تۇرسۇن ونسۋ اۋدانى شىڭفىڭ ماقتا ءوندىرىسى كاسىپتىك سەلبەستىك كووپەراتيۆىنىڭ جاۋاپتىسى، كىشكەنتاي كەزىنەن ماقتالى القاپتا تۇرمىس كەشىرگەن ونىڭ ماقتاعا دەگەن سۇيىسپەنشىلىگى تىپتەن بولەك. 2019 - جىلى ول كوپتەگەن شارۋالارمەن بىرلەسىپ ماقتا ءوندىرىس كاسىپتىك سەلبەستىك كووپەراتيۆىن قۇرعان كەزدە ماقتا ءوندىرىسىنىڭ ولشەمدەنۋ، ماشينالاسۋ دەڭگەيىن ونان ارى جوعارىلاتۋدى ويلاعان ەدى. ول ەڭ الدىمەن ”اۋىل شارۋاشىلىعىنىڭ چيپى“ اتالعان تۇقىمدى قاداعالادى.

  تۇقىم سەبۋ بارىسىندا سەعىزلىق قىستاعىنىڭ تۇرعىنى مامەت ابدۇللا تۇرسۇنعا بىلاي دەدى: بىلتىر قىستاق ءبىر تۇتاس 5-J206 ماقتانىڭ جاڭا سورتتى تۇقىمىن ىستەتكەننەن كەيىن، لايىقتى باپتالعان جەرلەردىڭ مۋ باسىندىق شيتتى ماقتا ءونىم مولشەرى 570 كيلوگرام بولدى، مۇنى بۇرىنعى جىلداردا قىستاق تۇرعىندارى ويلاۋعا دا باتىلدىق ەتپەيتىن.

  بۇل ءسوزدى ەستىپ تۇرسۇننىڭ ويىنا كىشكەنتاي كەزىندە كورگەن ماقتاشىلاردىڭ تۇقىم تاڭداعان، تۇقىم پايدالانعان جاعدايى ەسىنە كەلدى. وتكەن عاسىردىڭ 90 - جىلدارىندا كوپتەگەن شارۋالاردا سورتتى تۇقىمدى تاڭداپ پايدالانۋ تانىمى كەمشىل بولعاندىقتان، كوكتەمگى ەگىس دايىندىعى كەزىندە بازارعا بارىپ تۇقىمدى تاڭداماي - اق ساتىپ الا سالاتىن، ءتىپتى، ءوزى الىپ قويعان تۇقىمدى پايدالاناتىن. كەيىن تۇقىم بازارى ۇزدىكسىز ارناعا ءتۇسىرىلدى، ايتسەدە ماقتاشىلار تۇقىم سەبۋ كەزىندە باسقالاردىڭ قانداي تۇقىم پايدالانعاندىعىن ەستىسە، سونداي تۇقىم پايدالاناتىن جايتتەر اۋەلگىدەي جاپپاي ساقتالدى.

  ”تۇقىمدى عىلمي تاڭداۋ، پايدالانۋدا توپىراق پەن كليمات شارت - جاعدايىنا قاراۋ، كاسىپورىن مەن بازاردىڭ قاجەتىن ويلاستىرۋ كەرەك. تۇقىم جاقسى بولسا، ماقتا تالشىعىنىڭ رەڭى، سەرپىمدىلىگى دە اناعۇرلىم جاقسى بولادى“، - دەدى تۇرسۇن.

  بيىل ونسۋ اۋدانى شىڭفىڭ ماقتا ءوندىرىسى كاسىپتىك سەلبەستىك كووپەراتيۆى اينالىمعا سالعان 28 مىڭ مۋ جەرگە بۇرىنعىداي ”قوس 30“ ولشەمىنە جەتكەن ماقتا تۇقىمى پايدالانىلدى. تۇرسۇن بىلاي دەپ تانىستىردى: وسىنداي تۇقىمنان وسكەن ماقتانىڭ ءونىمدى ارتتىرۋ ونىمدىلىگى كورنەكتى، ونىڭ ۇستىنە ورتا، جوعارى دارەجەلى توقىماشىلىق ماتەريالدارىن جاساۋعا ۇيلەسەدى. ساپاسى جاقسى ماقتا جالپىعا ءتيىمدى باعا قوسىمشا قاراجاتىنان يگىلىكتەندىرىپ قالماستان، ساپا قوسىمشا قاراجاتىنان دا يگىلىكتەندىرەدى.

  5-J206 ماقتانىڭ جاڭا سورتىن شينجياڭنىڭ جەرگىلىكتى تۇقىم جەتىلدىرۋ كاسىپورىندارى زەرتتەپ اشىپ جەتىلدىرگەن. بۇعان قىزىققان ءتىلشى وسى كاسىپورىننىڭ ونسۋ اۋدانى ءىشلامچي اۋىلىنا ورنالاسقان مەملەكەتتىك ەگىس داقىلدارى سورتى وڭىرلىك سىناق پۋنكتىنە كەلدى. سىناق پۋنكتىنىڭ ساراپتاۋ بولمەسىندە ساراپتاۋشى رىزۋانگۇل عەني مەن الميرا ابلەت تۇراقتى تەمپەراتۋرالى ساندىقتان مايسا جەتىلدىرۋ توستاعانىن الىپ شىقتى، سودان كەيىن مايساحانادان ءبىر - ءبىر تال ماقتا مايساسىن الىپ شىعىپ، مايسانىڭ جەتىلۋ سالىستىرماسى مەن مايسانىڭ جەتىلۋ جاعدايىن ەستەلىككە الدى.

  ”جاڭا سورتتى جەتىلدىرۋگە ەڭ تەز بولعاندا 7 − 8 جىل ۋاقىت قاجەت. ەگەر قىستا تۇقىمدى حاينانداعى تۇقىم جەتىلدىرۋ بازاسىندا جەتىلدىرمەسەك، ءتىپتى دە كوپ ۋاقىت كەتەدى“، - دەدى شينجياڭ جينفىڭيۋان تۇقىم شارۋاشىلىعى جارنا شەكتى سەرىكتەستىگى زەرتتەۋ - اشۋ ورتالىعىنىڭ مەڭگەرۋشىسى ليۋ جۇن. وسى سەرىكتەستىك 2005 - جىلدان باستاپ ماقتانىڭ جاڭا سورتىن زەرتتەپ جەتىلدىرە باستاعان، ىلگەرىندى -كەيىندى وزدەرى جانە عىلمي زەرتتەۋ مەكتەپتەرىمەن سەلبەسىپ ماقتانىڭ كوپتەگەن جاڭا سورتىن جەتىلدىرگەن. مۇنىڭ ىشىندە شينلۋجۇڭ 5،68-J206، شينلۋزاۋ 78، شينحاي 62نى جەتەكشى ەتكەن باسىمدىققا يە سورتتار ىلگەرىندى - كەيىندى شينجياڭداعى ماقتالى القاپتاردا ەگىلەتىن باستى سورتقا اينالدى.

  سورتتى تۇقىم جاراتىلىستىق ورتانىڭ، ءتۇرلى دەرت - دەربەزدەر مەن زياندى جاندىكتەردىڭ، بازار وزگەرىسىنىڭ قاتاڭ سىناقتارىنا توتەپ بەرۋى كەرەك، تۇقىم جەتىلدىرۋدىڭ ۇزاق بارىسىندا قايتا - قايتا سىناقتان وتكىزىلۋى كەرەك. ماقتانىڭ قاۋاشاعى اشىلعاننان كەيىن، ليۋ جۇن عىلمي زەرتتەۋ قىزمەتكەرلەرىن باستاپ ماقتا اتىزىندا جۇرەلەپ وتىرىپ، ەڭ جاقسى گۇل قاۋىزىن الىپ، اتالىعى مەن انالىعىن جيناپ، جاساندى جولمەن توزاڭداندىرىپ، سان ۇرپاق بۋدان تۇقىمدى جەتىلدىرەدى، ۇزدىكسىز تۇردە جارامدىسىن الىپ، جارامسىزىن تاستايدى، ەڭ سوڭىندا سۇرىپتاپ جەتىلدىرىلگەن تۇقىمنىڭ تاعى دەرت - دەربەزگە قارسى تۇرۋ قۋاتىن ساراپتايدى.

  قانشالىق جاقسى تۇقىم بولسا دا ۇزدىكسىز جالپىلاستىرىلا بەرمەيدى. ليۋ جۇن بىلاي دەپ تانىستىردى: سۇرىپتاپ جەتىلدىرىلگەن ماقتا سورتتى تۇقىمى نەگىزىنەن بۇرالاڭ جولدارمەن تارالادى، جالپىلاستىرىپ ەگۋ بەلگىلى جوعارى شەككە جەتكەننەن كەيىن، بازار وزگەرىسى سياقتى فاكتورلاردىڭ ىقپالىمەن قۇلدىراپ، جاڭا سورتتى تۇقىم ونىڭ ورنىن باسادى. ءدال وسىنداي ءتۇرلى عىلمي زەرتتەۋ مەكتەپتەرى مەن تۇقىم جەتىلدىرۋ قۇرىلىمدارىنىڭ قاجىماي قۇلشىنۋىنىڭ، سان ۇرپاق ساپالى تۇقىمنىڭ بارلىققا كەلىپ شينجياڭنىڭ بايتاق دالاسىندا جاپپاي ەگىلۋىنىڭ ارقاسىندا شينجياڭ ماقتاسىنىڭ ساپاسى بارعان سايىن جاقسارا ءتۇستى.

جاۋاپتى رەداكتور : سايراش تۇرارجان

ەسكەرتۋ:

تورابىمىزداعى مازمۇنداردىڭ مەنشىك ۇقىعى شينجياڭ ۇيعۇر اۆتونوميالى رايوندىق حالىق ۇكىمەتى اقپارات كەڭسەسىنە ءتان، جاريالانعان مازمۇنداردى سىلتەمەسىز كوشىرۋگە بولمايدى. كوشىرىپ پايدالانۋعا تۋرا كەلگەندە، «تيانشان تورى » الىنعانى انىق ەسكەرتىلۋى ءتيىس، بولماسا زاڭدىق جاۋاپكەرلىگى قۋزاستىرىلادى.