تيانشان تورى   ›   جاڭالىقتار   ›   شينجياڭ حابارلارى

جەلبىرەگەن قىزىل تۋ

1951 - جىلى

  1 - ايدىڭ 18 - كۇنى حوتان ايماعىنداعى ءار ۇلت، ءار سالا بۇقاراسى ورىستەتكەن جاڭا جىلعى ارميانى قولداۋ قيمىلى ماۋ جۋشيدىڭ جاۋاپ تەلەگرامما جولداپ شابىتتاندىرۋىنا يە بولدى.

  1951 - جىلى 2 - ايدىڭ 1 - كۇنى شينجياڭ گازەتى 1 - بەتىنىڭ باس حابار ورنىنا ءتوراعا ماۋ زىدۇڭنىڭ قايتارعان تەلەگرامماسىن جاريالادى. جاۋاپ تەلەگراممادا بىلاي دەلىنگەن: حوتان رايونىندا وتكەن ارميا مەن حالىق بىرىككەن ساۋىق كەشىنەن 1 - ايدىڭ 1 - كۇنى كەلگەن تەلەگرامما ارقىلى حابار تاپتىم. سىزدەردىڭ بەلسەندىلىكپەن ارميانى قولداپ، اسكەريلەر وتباسىنا قامقورلىق جاساعاندارىڭىزعا؛ ءارى امەريكا جيھانگەرلىگىنە قارسى تۇرىپ، چاۋشيانعا كومەكتەسۋ جانە دۇنيە ءجۇزىنىڭ بەيبىتشىلىگىن قورعاۋ جولىنداعى قۇلشىنىستارىڭىزعا العىس ايتامىن. ماڭگى ىنتىماقتاسىپ، ونان ارى العا باسا بەرۋلەرىڭىزدى تىلەيمىن.

  3 - ايدىڭ 15 - كۇنى شينجياڭ حالىق باسپاسى قۇرىلدى.

  4 - ايدىڭ 13 - كۇنىنەن 19 - كۇنىنە دەيىن جۇڭگو كوممۋنيستىك پارتياسى ورتالىق كوميتەتى شينجياڭ بولىمشە بيۋروسى ءبىر تۇتاس ۇلت ساياساتى يدەياسىن وزەكتى مىندەت ەتكەن بولىمشە بيۋرونىڭ كەڭەيتىلگەن ءماجىلىسىن ديحۋادا اشتى. ءماجىلىس كەزىندە ۋاڭ جىن ماڭىزدى ءسوز سويلەپ، جۇڭگو كوممۋنيستىك پارتياسى تاباندى بولعان ساياساتتى، ياعني جۇڭگو حالىق ساياسي ءماسليحات كەڭەسى ورتاق باعدارلاماسىندا بەلگىلەنگەن ۇلتتىق وڭىرلىك اۆتونوميا ساياساتىن شوعىرلى ءتۇسىندىردى، بۇل جۇڭگوداعى ۇلتتاردىڭ تەرەزەسى تەڭ بولىپ، ءوزارا قارايلاسىپ، ىنتىماقتاسا دامۋىنداعى دۇرىس ساياسات. شۇي ليچيڭ جۇڭگو كوممۋنيستىك پارتياسى ورتالىق كوميتەتىنىڭ ۇلتتىق وڭىرلىك اۆتونوميا جونىندەگى نۇسقاۋى رۋحىن جەتكىزدى.

  4 - ايدىڭ 25 - كۇنى جۇڭگو كوممۋنيستىك پارتياسى ورتالىق كوميتەتىنىڭ باتىس سولتۇستىك بيۋروسى شينجياڭ بولىمشە بيۋروسىنا جاۋاپ تەلەگرامما جولداپ، بولىمشە بيۋرونىڭ قولدانباقشى بولعان باعىتىن ەرەكشە قاجەتتى جانە دۇرىس دەپ ەسەپتەدى.

  جۇڭگو كوممۋنيستىك پارتياسى ورتالىق كوميتەتى شينجياڭ بولىمشە بيۋروسىنىڭ شۋجيى ۋاڭ جىن ءسوز سويلەدى.

  4 - ايدىڭ 19 - كۇنىنەن 5 - ايدىڭ 10 - كۇنىنە دەيىن شينجياڭ ولكەلىك تۇڭعىش كەزەكتى ءار ۇلت، ءار سالا حالىق ۋاكىلدەرى قۇرىلتايى ديحۋادا اشىلدى.

  4 - ايدىڭ 29 - كۇنى ديحۋاداعى ءار ۇلت، ءار سالا قايراتكەرلەرىنەن 80 مىڭنان استام ادام حالىق الاڭىندا اشىق سوت اشىپ، امەريكا يمپەرياليزمىنىڭ قارۋلى تىڭشىسى، بۇلىكشى باندىلاردىڭ اتامانى وسپاندى، سونداي - اق ازاتتىقتىڭ الدىندا ديحۋادا چىن تانچيۋ، ماۋ زىمين، لين جيلۋ قاتارلى جولداستاردى ولتىرگەن قاندىقول لي يىڭچي قاتارلى ادامدى سوتتادى. اشىق سوتتان كەيىن قىلمىسى باسىنان اسقان ءبىر توپ قىلمىسكەر اتىلدى.

  وسپان، لي يىڭچي قاتارلىلار حالىقتىڭ سوتىنا تارتىلدى.

  4 - ايدا حالىق ازاتتىق ارمياسىنىڭ 22 - بيڭتۋانى قۇرىلىس جۇرگىزىپ، شىحىزى جاڭا قالاسىن سالا باستادى.

  ۋاڭ جىن، تاۋ جىيۋە قاتارلىلار شىحىزى قالاسىنىڭ جوباسىن اقىلداسۋدا.

  6 - ايدىڭ 30 - كۇنى جۇڭگو كوممۋنيستىك پارتياسى ورتالىق كوميتەتىنىڭ شينجياڭ بولىمشە بيۋروسى پارتيالى كادرلار ءماجىلىسىن اشىپ، جۇڭگو كوممۋنيستىك پارتياسى قۇرىلعاندىعىنىڭ 30 جىلدىعىن سالتاناتپەن قۇتتىقتادى.

  8 - ايدىڭ 15 - كۇنىنەن 29 - كۇنىنە دەيىن شينجياڭ ولكەلىك تۇڭعىش كەزەكتى ءار ۇلت، ءار سالا ايەلدەرى ۋاكىلدەر قۇرىلتايى ديحۋادا اشىلدى. ماجىلىستە شينجياڭ ايەلدەر قىزمەتىنىڭ باعىتى مەن مىندەتى بەلگىلەنىپ، شينجياڭ ولكەلىك دەموكراتيالىق ايەلدەر بىرلەستىگى رەسمي قۇرىلدى.

  9 - ايدا شينجياڭنىڭ ونەركاسىپ قۇرىلىسىنا كومەكتەسۋ ءۇشىن، شاڭحاي يحۋا بولات - تەمىر زاۆودى شينجياڭعا كوشىپ كەلدى.

  وسىدان سوڭ ىركەس - تىركەس جيلين، تيانجين، شاڭحاي، بەيجيڭ، گانسۋ، شانشي قاتارلى ولكە، قالالاردان قۇرىلىس، ەلەكتر جابدىقتارى، توقىماشىلىق، مەتال قورىتۋ، ەلەكتر كۇشى، اۋىل شارۋاشىلىعى ماشينالارى، سۋلياۋ، مەتال سياقتى ءبىر توپ كاسىپورىن تۇتاس زاۆودىمەن كوشىپ كەلدى.

  1951 - جىلى حۋادۇڭ اسكەري اكىمشىلىك كوميتەتى وتكەرمەلەپ ساتقان يحۋا بولات - تەمىر زاۆودى شينجياڭعا كوشىپ كەلدى، ازاتتىق ارميا جاۋىنگەرلەرى قاقاعان ايازعا قاراماي قاۋىرت جۇمىس جۇرگىزدى.

  10 - ايدىڭ 20 - كۇنى جۇڭگو كوممۋنيستىك پارتياسى ورتالىق كوميتەتى «شينجياڭدا جەر مايىن ازايتىپ، زورەكەرلىككە قارسى تۇرۋ قوزعالىسىن ورىستەتۋ جونىندە نۇسقاۋ» ءتۇسىردى.

  11 - ايدىڭ 20 - كۇنى شينجياڭ گازەتى بىلاي دەپ حابارلادى: وڭتۇستىك شينجياڭدا جەر مايىن ازايتىپ، زورەكەرلىككە قارسى تۇرۋ كۇرەسى سىناق تۇيىندەرىندە جۇرگىزىلگەننەن كەيىن جاپپاي ورىستەتىلدى. 1952 - جىلى 5 - ايعا دەيىن شينجياڭنىڭ اۋىل شارۋاشىلىعى وڭىرلەرى جەر مايىن ازايتىپ، زورەكەرلىككە قارسى تۇرۋ كۇرەسىن جەڭىسپەن ورىندادى.

  جەر رەفورماسى كادرلارى مەن كەدەي شارۋالار بىرگە جەر يەلەرى زورەكەرلەرىنەن ەسەپ الۋدا.

  12 - ايدىڭ 23 - كۇنى جۇڭگو كوممۋنيستىك پارتياسى ورتالىق كوميتەتىنىڭ شينجياڭ بولىمشە بيۋروسى شينجياڭ اسكەري رايونىنداعى ءارقايسى قوسىندار اراسىنان 1000 كادردى بولىمشە بيۋرونىڭ كادرلار مەكتەبىنە ۇيرەنۋگە جىبەرىپ، ولاردىڭ وقۋ بىتىرگەن سوڭ جەرگىلىكتى پارتكومداردى تولىقتاپ، جەر رەفورماسى قوزعالىسىنا باسشىلىق ەتۋىن ۇيعاردى.

  كەدەي شارۋالارعا تۇڭعىش رەت وزدەرىنە تاۋەلدى جەر ءبولىپ بەرىلدى.

  سول جىلى حالىق ازاتتىق ارمياسىنىڭ 2 - جۇنى جانە 9 - جۇنىنىڭ 27 - شىسى باستاپ سالىپ شىققان بايياڭحىدان قاشقارعا، ودان كەرياعا دەيىن، قاشقاردان ۇلىقشاتقا دەيىن قاتارلى 3 تاس جول قۇرىلىسى اياقتادى، جالپى ۇزىندىعى 2095 كيلومەتر. شينجياڭ اسكەري رايونى سوۆەت وداعىنان ساتىپ العان 7 كومبايىن ىسكە قوسىلدى.

  □ اۆتونوميالى رايوندىق پارتكوم پارتيا تاريحى جانە حۇجات زەرتتەۋ مەكەمەسى بەرگەن

  □ انار بۇلت/شينجياڭ گازەتىنىڭ ءتىلشىسى فان حۇڭي رەتتەگەن

جاۋاپتى رەداكتور : نۇربولات قابىل

ەسكەرتۋ:

تورابىمىزداعى مازمۇنداردىڭ مەنشىك ۇقىعى شينجياڭ ۇيعۇر اۆتونوميالى رايوندىق حالىق ۇكىمەتى اقپارات كەڭسەسىنە ءتان، جاريالانعان مازمۇنداردى سىلتەمەسىز كوشىرۋگە بولمايدى. كوشىرىپ پايدالانۋعا تۋرا كەلگەندە، «تيانشان تورى » الىنعانى انىق ەسكەرتىلۋى ءتيىس، بولماسا زاڭدىق جاۋاپكەرلىگى قۋزاستىرىلادى.