تيانشان تورى   ›   جاڭالىقتار   ›   شينجياڭ حابارلارى

سارعۋسىن جاسىل جەلەكپەن كومكەرىلدى

”جەر جاعدايىنا قاراي ورمان ءوسىرىپ“، سەرىكتىكتەستىرىپ باسقاردى

سارعۋسىن جاسىل جەلەكپەن كومكەرىلدى

  انار بۇلت / شينجياڭ گازەتىنىڭ ءتىلشىسى ءرايدا 5 - ايدىڭ 18 - كۇنى شاۋەشەكتەن حابارلايدى. 5 - ايدىڭ 16 - كۇنى كلاپاندى اشۋ بۇيرىعى بەرىلىسىمەن، تۇپ - تۇنىق سۋ جەرگە كومىلگەن قۇبىرلاردى بويلاپ، تارباعاتاي سارعۋسىن ەكولوگيالىق رايونى ورمان بەلدەۋىنىڭ ءاربىر سۋارۋ شۇمەكتەرىنەن اتىلىپ شىعىپ جاتتى، سۋارىلعاننان كەيىنگى اعاشتار جايقالا جاپىراق جايدى.

  ءتىلشى مىنالاردى ۇعىستى: 5 - ايدىڭ 15 - كۇنى تارباعاتاي سارعۋسىن ەكولوگيالىق رايونىنداعى 30 مىڭ مۋلىق ورماندى جەردە سۋ ۇنەمدەپ سۋارۋ نىسانى قىسىمدى سىناپ كورۋ باسقىشىنا ءوتتى، مەجەمەن 6 - ايدىڭ باسىندا ەكولوگيالىق رايوندا سۋ ۇنەمدەپ سۋارۋ بۇكىلدەي جۇزەگە اسادى ەكەن.

  ”بيىل 4 - ايدىڭ اياعىندا ءبىز تۇتاس ورمان الابىندا قۇبىر كومۋ جۇمىسىن بۇكىلدەي ورىنداپ بولدىق، جاڭادان ورناتىلعان، وزگەرتىپ ورناتىلعان قۇبىر جولى 250 كيلومەترگە جەتتى“، - دەدى شينجياڭ فىڭشۇنتۇڭ ەكولوگيالىق عىلىم - تەحنيكا شەكتى سەرىكتەستىگىنىڭ باس ديرەكتورى چي ۋيمين، - ”بۇرىن مول سۋمەن قاپتاتىپ سۋارعاندا، قالايدا كەيبىر اعاشتار سۋارىلماي قالاتىن. بيىل سۋ ۇنەمدەپ سۋارۋ جولعا قويىلعاننان كەيىن، ورمان رايونىنداعى ءاربىر ءتۇپ اعاش تۇگەلدەي سۋعا قاناتىن بولدى“.

  سارعۋسىن تارباعاتاي ايماعىنىڭ تولى، ءدوربىلجىن 2 اۋدانىنىڭ شەكاراسىنا ورنالاسقان، دۇنيە جۇزىنە ايگىلى جەل وتتەرىنىڭ ءبىرى. بۇرىن ۇنەمى 10 بال اينالاسىندا بوران سوعىپ تۇراتىن، جاز ماۋسىمىندا قۇم بوراتىپ، تاس ۇشىرسا، قىس ماۋسىمىندا بۇرقاسىنداعان بوران قاردى ءۇيىرىپ، ادام، مال شىعىنى ۇنەمى تۋىلىپ تۇراتىن.

  1993 - جىلى سارعۋسىن ەكولوگيالىق وڭاۋ ينجەنەرياسى اتقارىلعاننان بەرى 20 نەشە جىلدىق ەكولوگيالىق وڭاۋدىڭ ارقاسىندا، بۇل ارادا ۇزىندىعى 28كيلومەتر، ەنى 3 كيلومەتر كەلەتىن جاسىل قالتقى قالىپتاسىپ، كەشەگى سارعۋسىن جاسىل جەلەكپەن كومكەرىلدى.

  ”2018 - جىلدان بۇرىن، ەكولوگيالىق رايونداعى ورماندى ەگىستىك جەردى كوتەرمەگە الىپ تيجارات جۇرگىزۋشىلەر باسقارىپ - باپتايتىن. باقىلاۋ - باسقارۋ پارمەندى بولماعاندىقتان، ونىڭ ۇستىنە سۋارۋ قۇرىلعىلارى كونەرگەندىكتەن، ءبىر ءبولىم ورمان قۋراپ قالدى“، - دەيدى سارعۋسىن ەكولوگيالىق ورتا قۇرىلىس ينجەنەرياسىن باسقارۋ ورتالىعىنىڭ جاۋاپتىسى شاۋ ياڭۋىن.

  2019 - جىلى جەرگىلىكتى ورىندا شينجياڭ فىڭشۇنتۇڭ ەكولوگيالىق عىلىم - تەحنيكا شەكتى سەرىكتەستىگى قۇرىلىپ، ”جەر جاعدايىنا قاراي ورمان ءوسىرىپ“، سەرىكتىكتەستىرىپ باسقارۋ جاڭا ۇلگىسىن زەرتتەپ ىسكە قوستى. سەرىكتەستىك ەكولوگيالىق رايونداعى 10 مىڭ مۋ ەگىستىك جەر مەن 30 مىڭ مۋدان اساتىن ورماندى باعىپ - باپتاۋدى كەپىلدىكپەن تيجارات جۇرگىزۋشىلەرگە كوتەرمەگە بەرىپ، مۋىنا قاراي كوتەرمەگە الۋ اقىسى مەن ورماندى باعىپ - باپتاۋ كەپىل اقشاسىن الدى.

  ”ورماندى باعىپ - باپتاۋمەن كەپىل اقشانى بايلانىستىرۋ ارقىلى سەرىكتەستىك تيجارات جۇرگىزۋشىلەردى باقىلاپ - باسقارۋ مۇمكىندىگىنە يە بولىپ، كوتەرمەگە الۋ قاراجاتىن دا بۇكىلدەي ەكولوگيالىق ورماندى باعىپ - باپتاۋ قۇرىلىسىنا جۇمسادى“، - دەيدى چي ۋيمين.

  بىلتىر سەرىكتەستىك 4 ميلليون يۋاننان استام قارجى قوسىپ 1000 مۋ جەردەگى اعاشتاردى جاڭالاپ، 3000 مۋ جەردەگى شوجىگەن اعاشتاردى قالپىنا كەلتىردى. بيىل سەرىكتەستىك 5 ميلليون يۋاننان استام قارجى قوسىپ، 2000 مۋ جەردەگى اعاشتاردى جاڭالاپ، 5000 مۋ جەردەگى شوجىگەن اعاشتاردى قالپىنا كەلتىرۋدى جوسپارلاپ وتىر. ”سۋ ۇنەمدەپ سۋارۋ نىسانىن نەگىز ەتە وتىرىپ، 2023 - جىلعا بارعاندا ەكولوگيالىق رايونداعى بارلىق اعاشتاردى جاڭالاپ، قالپىنا كەلتىرىپ بولامىز“، - دەيدى چي ۋيمين.

  ”’جەر جاعدايىنا قاراي ورمان ءوسىرىپ‘، سەرىكتەستىكتەندىرىپ باسقارۋ جۇزەگە اسىرىلعاننان كەيىن، سارعۋسىن ەكولوگيالىق رايونى ەكولوگيالىق باياندى دامۋ جولىنا ءتۇستى“، - دەيدى تارباعاتاي ايماقتىق ورمان شارۋاشىلىعى جانە جايلىم مەكەمەسى پارتيا باسشىلىق گرۋپپاسىنىڭ شۋجيى دۋ جياڭتاۋ.

جاۋاپتى رەداكتور : نۇربولات قابىل

ەسكەرتۋ:

تورابىمىزداعى مازمۇنداردىڭ مەنشىك ۇقىعى شينجياڭ ۇيعۇر اۆتونوميالى رايوندىق حالىق ۇكىمەتى اقپارات كەڭسەسىنە ءتان، جاريالانعان مازمۇنداردى سىلتەمەسىز كوشىرۋگە بولمايدى. كوشىرىپ پايدالانۋعا تۋرا كەلگەندە، «تيانشان تورى » الىنعانى انىق ەسكەرتىلۋى ءتيىس، بولماسا زاڭدىق جاۋاپكەرلىگى قۋزاستىرىلادى.