تيانشان تورى   ›   جاڭالىقتار   ›   ەل ءىشى حابارى

باشاننىڭ قىزىل جاپىراعى ايرىقشا كوز تارتادى

ۋاڭ يىڭ:

باشاننىڭ قىزىل جاپىراعى ايرىقشا كوز تارتادى

□ شينحۋا اگەنتتىگىنىڭ ءتىلشىسى ۋ شياۋيىڭ

بۇل ۋاڭ يىڭنىڭ كوزى تىرىسىندە سىچۋان ولكەسى نانجياڭ اۋدانىنىڭ گۋاڭۋشانىندا تۇسكەن ەستەلىك سۋرەتى (ماتەريال سۋرەت). □ شينحۋا اگەنتتىگى تاراتقان

  ”مەن تالاي ادامنىڭ كوڭىلىن قالدىرعانىممەن، ءتارتىپ تەكسەرۋ كوميتەتىنىڭ شۋجيى دەگەن اتقا ەشقاشان ۇياتتى بولىپ كورمەدىم“. بۇل ءسوزدى ۋاڭ يىڭ ايتقان، ول كوزى تىرىسىندە سىچۋان ولكەسى باجۇڭ قالاسى نانجياڭ اۋداندىق پارتكومنىڭ تۇراقتى مۇشەسى، ءتارتىپ تەكسەرۋ كوميتەتىنىڭ شۋجيى بولعان.

  ۋاڭ يىڭ 1961 - جىلى دۇنيەگە كەلگەن. 1982 - جىلى ول باتىس وڭتۇستىك ۇلتتار شۋەيۋانىنان وقۋ تاۋىسقاننان كەيىن، باجۇڭ اۋداندىق مال شارۋاشىلىق مەكەمەسىنە ءبولىنىپ قىزمەت ىستەدى، وسىدان كەيىن جەرگىلىكتى ورىنداعى ءتارتىپ تەكسەرۋ كوميتەتىنە اۋىستىرىلىپ قىزمەت ىستەپ، ءتارتىپ تەكسەرۋ، باقىلاۋ - تەكسەرۋ كادرى بولدى.

  باجۇڭ قىزىل ارميانىڭ ىستىق قانىمەن بويالعان ىرىستى مەكەن. وسى قىزىل توپىراقتا ول سەنىم كۇشىن سەزىنىپ، ءوزىنىڭ پارتيا ىستەرىنە دەگەن ادالدىعىن بەكەمدەدى.

  ارىق ءارى نازىك ۋاڭ يىڭنىڭ تۇلا بويى قايتپاس جىگەرگە تولى. ۋاڭ يىڭدى تۇسىنەتىن ادامداردىڭ بارلىعى ونىڭ الدىندا جاعداي ايتۋعا بولمايتىندىعىن ابدەن بىلەدى. نانجياڭ اۋداندىق ءتارتىپ تەكسەرۋ كوميتەتىنىڭ شۋجيى بولعان بىرنەشە جىلدا ول تىكە باستاماشىلدىق ەتىپ 50 نەشە قيىن، تيپتىك دەلونى تەكسەرىپ ءبىر جاقتى ەتتى، ءار جاقتان كەلگەن كەدەرگىلەر الدىندا سوڭىنا دەيىن تەكسەرۋگە تاباندى بولىپ، مەملەكەتتى 10 ميلليون يۋاننان استام تىكە ەكونوميكالىق زياننان امان ساقتاپ قالدى.

  ءتارتىپ تەكسەرۋ، باقىلاۋ - تەكسەرۋ قىزمەت ورنىندا ول ءتارتىپ تەكسەرۋ، باقىلاۋ - تەكسەرۋ قىزمەتىندە جاڭالىق اشىپ، حالىق ءۇشىن قىزمەت ىستەۋدە ارالىق بولماۋ، كادر - بۇقارا قاتىناسىندا كىربەڭدىك بولماۋ، باقىلاۋ، باقىلاۋ - تەكسەرۋدە بوستىق بولماۋ، دەلونى تەكسەرىپ ءبىر جاقتى ەتۋدى كەيىنگە قالدىرماۋ، وبرازدى قايتا سومداۋدا باستاما بولماۋ سىندى 5 ءتۇرلى قىزمەت ءادىسى جونىندە ىزدەنىس جاساپ، باقىلاۋدى، ءتارتىپ اتقارۋدى، جاۋاپقا تارتۋدى قاتايتىپ، پارتيا ءتارتىبىن، مەملەكەت زاڭىنىڭ بەدەلىن باتىل قورعاپ، ستيلى پاك، سالتى دۇرىس تاماشا ورتا جاراتتى. ول قىستاق دارەجەلى پارتيا ستيلى، پاكتىك قۇرىلىسىن قۋزاۋ - تەكسەرۋ قىزمەتكەرلەرى ءتۇزىمىن ورناتۋ ويىن العا قويىپ، قىستاق دارەجەلى ارىز - ارمان دەلولارىن زور مولشەردە تومەندەتتى.

  اۋىلداستاردىڭ مۇڭ - مۇقتاجىن ول قاشاندا ەسىنەن شىعارمادى. ول قاتىستى تاراۋلارعا بارىپ سايكەستىرىپ، تۇرعىن ءۇيى مەن ەگىستىك جەرىن وزەن ءبولىپ تۇرعان قىستاق تۇرعىندارىنا شىنجىرلى كوپىر سالىپ، قىستاق تۇرعىندارىنىڭ ەگىس جۇمىسى مەن تۇرمىسىنا بارىنشا قولايلىلىق جاسادى؛ ول ءوزىنىڭ ”مەملەكەت بويىنشا ءتارتىپ تەكسەرۋ، باقىلاۋ - تەكسەرۋ جۇيەسىندەگى وزات قىزمەتكەر ۇلگىسى“ بولعاندا العان 20 مىڭ يۋان سيلىق اقشاسىن اۋىل - قىستاقتاعى كەدەي بالالاردىڭ وقۋىنا قارجىلاي كومەككە بەردى؛ ول تاعى جەرگىلىكتى ورىنداعى جۇك كوتەرىپ تىرشىلىك كەشىرىپ جاتقان ”جۇك كوتەرۋشىلەرگە“ جاتاقحانا سالىپ بەرىپ، ولاردىڭ باسپاناسى بولۋىنا مۇمكىندىك جاسادى... بۇقارانىڭ كوڭىلىندە ول شۋاق شاشقان كۇن نۇرى، جانعا جايلى كوكتەم سامالى سياقتى.

  ۋاڭ يىڭ ءتارتىپ تەكسەرۋ، باقىلاۋ تەكسەرۋ ءبىرىنشى شەبىندە 20 جىل قىزمەت ىستەدى، نانجياڭدا اۋدان دارەجەلى باسشىلىق مىندەتتى ارقالاعان تالاي جىلدا باستان - اياق پاك، كىرشىكسىز بولدى، جەكە مۇددەسىن كوزدەمەدى، تارتۋ - تارالعىدان تالاي رەت باس تارتتى، اۋەلى، تۋعان ءىنىسىنىڭ ەرەكشە قامقورلىق جاساۋ تالابىنان دا باس تارتتى. ول ۇنەمى بىلاي دەيتىن: ”ءبىزدىڭ قولىمىزداعى ۇقىقتىڭ بارلىعى الەۋمەتتىك ۇقىق، ەگەر ۇقىقتان پايدالانىپ جەكە مۇددەنى كوزدەسەك، حالىققا وپاسىزدىق جاساۋ بولىپ تابىلادى!“.

  2006 - جىلى 7 - ايدا نانجياڭ ەرەكشە اۋىر قۋاڭشىلىق اپاتىنا ۇشىرايدى، ۋاڭ يىڭ قۋاڭشىلىققا قارسى اتتانۋ ءبىرىنشى شەبىندە شارشاپ - شالدىعىپ جىعىلادى، تەكسەرۋ ارقىلى وكپە راگىنىڭ سوڭعى مەزگىلىنە وتكەندىگى انىقتالادى. ول جوعارى دارەجەلى ۇيىمنىڭ جەڭىل قىزمەت ورنىنا اۋىستىرۋ ۇسىنىسىنان باس تارتىپ بىلاي دەيدى: ”مەن ءومىرىمنىڭ از قالعاندىعىن بىلەمىن، ءبىر كۇن ىستەسەم ءبىر كۇن ەسەپ بولسىن. مەن ءتارتىپ تەكسەرۋ قىزمەتىن قىزۋ سۇيەمىن، قىزمەت ورنىمدا ەڭ سوڭىنا دەيىن تاباندى بولامىن“.

  2008 - جىلى ۋىنچۋانداعى اۋىر جەر سىلكىنىسىندە نانجياڭ اۋىر اپاتتى رايونداردىڭ بىرىنە اينالدى. جەر سىلكىنىسى تۋىلعاننان كەيىن، سول كەزدە وكپە راگىنىڭ سوڭعى مەزگىلىنە ءوتىپ، چۇڭچيڭدە حيميالىق جولمەن ەمدەلىپ جاتقان ۋاڭ يىڭ دەرەۋ ەمدەۋىن دوعارىپ نانجياڭعا قايتادى. ول اۋىل - قالاشىقتاردى ىشكەرىلەي ارالاپ، بۇقارانى كوشىرۋگە، ورنالاستىرۋعا ۇيىمداستىرىپ، اپاتتان قۇتقارۋ زاتتىق ماتەريالدارىن باقىلاپ - باسقارىپ، ءۇرتىس بىرنەشە اي، ياعني ءومىرىنىڭ ەڭ سوڭعى ساتىنە دەيىن قىزمەت ورنىندا بولادى.

  2008 - جىلى 11 - ايدا ۋاڭ يىڭ اۋرۋ سەبەبىنەن 47 جاسىندا قايتىس بولدى. وعان ”مەملەكەتتىك تاڭداۋلى كوممۋنيستىك پارتيا مۇشەسى“، ”مەملەكەتتىك 8 - ناۋرىز قىزىلتۋشىسى“، ”رەفورما اۆانگاردى“، ”ەڭ ارداقتى كۇرەسكەر“ سياقتى اتاقتار بەرىلدى. ءومىر بويى قىزىل جاپىراقتى جانىنداي جاقسى كورەتىن وسى ايەلدە قىزىل جاپىراقتاي جىگەر جانە قاسيەت بولدى، ول ءومىرىن توڭكەرىستىك بايىرعى رايون باجۇڭ سىندى وسى قىزىل قۇنارلى توپىراققا ارنادى، داباشاندىقتار جاعىنان ىقىلاستى تۇردە ”ماڭگىلىك باشان قىزىل جاپىراعى“ دەپ اتالدى.

  ۋاڭ يىڭ قايتىس بولعاننان كەيىن، نانجياڭ اۋدانى ”ۋاڭ يىڭ رۋحى مەنىمەن بىرگە“ قيمىلىن ۇزبەي ورىستەتتى؛ نانجياڭ اۋداندىق ءتارتىپ تەكسەرۋ كوميتەتى نانجياڭ اۋداندىق پارتكوم پارتيا مەكتەبىمەن بىرلەسىپ اشقان ۋاڭ يىڭ سارا تاربيە ساباعى جەرگىلىكتى ورىنداعى پارتيالى كادرلاردىڭ پارتيالىلىق جانە پاكتىك تاربيەسىنىڭ مىندەتتى ساباعىنا اينالدى.

  ”ۋاڭ يىڭ رۋحى ماڭگى ءبىزدىڭ قىمباتتى رۋحاني بايلىعىمىز“، - دەدى نانجياڭ اۋداندىق ءتارتىپ تەكسەرۋ كوميتەتىنىڭ ۇنەمىلىك ىستەرگە جاۋاپتى ورىنباسار شۋجيى جاڭ حايچۋان.

  (شينحۋا اگەنتتىگىنىڭ 6 - ايدىڭ 10 - كۇنى چىڭدۋدان بەرگەن حابارى)

جاۋاپتى رەداكتور : الىمبەك نۇرالين

ەسكەرتۋ:

تورابىمىزداعى مازمۇنداردىڭ مەنشىك ۇقىعى شينجياڭ ۇيعۇر اۆتونوميالى رايوندىق حالىق ۇكىمەتى اقپارات كەڭسەسىنە ءتان، جاريالانعان مازمۇنداردى سىلتەمەسىز كوشىرۋگە بولمايدى. كوشىرىپ پايدالانۋعا تۋرا كەلگەندە، «تيانشان تورى » الىنعانى انىق ەسكەرتىلۋى ءتيىس، بولماسا زاڭدىق جاۋاپكەرلىگى قۋزاستىرىلادى.