تيانشان تورى   ›   جاڭالىقتار   ›   شينجياڭ حابارلارى

”شينجياڭ جاقسى جەر“ بەينە ەكران اۋىس - كۇيىس ءماجىلىسى ۇرىمجىدە جانە نۇرسۇلتاندا وتكىزىلدى

  انار بۇلت / شينجياڭ گازەتىنىڭ ءتىلشىسى جاڭ يۇنمەي 7 - ايدىڭ 31 - كۇنى ۇرىمجىدەن حابارلايدى. 7 - ايدىڭ 30 - كۇنى ”شينجياڭ جاقسى جەر“ اتتى قازاقستانعا ارنالعان بەينە ەكران اۋىس - كۇيىس ءماجىلىسى ۇرىمجىدە جانە نۇرسۇلتاندا وتكىزىلدى، ەكى جەردەگى قوعامنىڭ ءار سالاسىنداعى قايراتكەرلەر بەينە ەكران ارقىلى اۋىس - كۇيىس جاساپ ىقپالداستى.

  وسى رەتكى اۋىس - كۇيىس ءماجىلىسىن شينجياڭ ۇيعۇر اۆتونوميالى رايونى مەن جۇڭگونىڭ قازاقستانداعى باس ەلشىلىگى بىرگە وتكىزدى. اۆتونوميالى رايوننىڭ باسشىلارىنان نۇرلان ءابىلماجىن، لي شۋەجۇن، نۇرىم سىمايىلقان، جۇڭگونىڭ قازاقىستانداعى باس ەلشىسى جاڭ شياۋ جەكە - جەكە ۇرىمجىدە جانە نۇرسۇلتان قالاسىندا اۋىس - كۇيىس ماجىلىسىنە قاتىناستى.

  اۆتونوميالى رايوندىق ساياسي كەڭەستىڭ ءتوراعاسى نۇرلان ءابىلماجىن اۋىس - كۇيىس ماجىلىسىندە كەزەكتەگى شينجياڭنىڭ ورنىقتىلىعىنا، دامۋىنا قاتىستى جاعدايلاردى تانىستىردى ءارى امەريكاداعى، باتىستاعى شينجياڭعا قارسى كۇشتەردىڭ شينجياڭ جونىندەگى جالعان سوزدەرىنە تويتارىس بەردى. ول بىلاي دەدى: جۇڭگو كوممۋنيستىك پارتياسىنىڭ 18 - قۇرىلتايىنان بەرى پارتيا ورتالىق كوميتەتىنىڭ پارمەندى باسشىلىعىندا، شينجياڭ جاڭا داۋىردەگى پارتيانىڭ شينجياڭدى جونگە سالۋ جالپى جوباسىن مۇقيات دايەكتىلەندىرىپ، تياناقتاندىرىپ، حالىقتىڭ تاماشا تۇرمىسقا تالپىنىسىن كۇرەس نىساناسى ەتىپ، ەكونوميكالىق، قوعامدىق دامۋدى جانە حالىق تۇرمىسىن جاقسارتۋدى ىلگەرىلەتۋدە بۇرىن بولماعان تابىستارعا قول جەتكىزدى. كەزەكتە كەيبىر مەملەكەتتەر، كەيبىر كۇشتەر جۇڭگو شينجياڭىنىڭ گۇلدەنىپ - كوركەيگەن، دامىعان، حالىق تىنىش ءومىر، شات - شادىمان تىرشىلىك كەشىرگەن اسا تاماشا جاعدايىن كورگىسى كەلمەيدى، شينجياڭ جونىندەگى وسەك - اياڭداردى ءتاسىل تالعاماستان ويدان قيىستىرىپ، شينجياڭنىڭ وبرازىنا كۇيە جاعىپ، شينجياڭنىڭ ورنىقتىلىعىن بۇلدىرۋگە ۇرىندى، ولاردىڭ ءىس - ارەكەتتەرى شينجياڭداعى ءار ۇلت حالقىنىڭ كۇشتى قارسىلىعىنا ۇشىرادى، ولاردىڭ ماقساتىنىڭ جەڭىلىسپەن تىنارى داۋسىز. بەيبىتىشىلىكتى سۇيەتىن ءار سالاداعى قايراتكەرلەر شينجياڭعا ساياتىن جالعان ءسوز، وسەك - اياڭدى بىرگە شەكتەۋى جانە قارسى تۇرۋى كەرەك. كوپشىلىكتىڭ قىراعى بولىپ، شينجياڭعا ساياتىن ءتۇرلى جالعان ءسوز، وسەك - اياڭنىڭ الجاستىرۋىنا جانە ازعىرۋىنا ۇشىراماۋىن ءۇمىت ەتەمىز. كوپشىلىكتىڭ شينجياڭعا كوبىرەك كەلىپ ارالاۋىن، كورۋىن، امەريكاداعى، باتىستاعى جۇڭگوعا قارسى كۇشتەر ويدان شىعارعان شينجياڭنان مۇلدە باسقاشا ەكەندىگىنە كۋا بولۋىن قارسى الامىز.

  جۇڭگونىڭ قازاقستاندا تۇراتىن باس ەلشىسى جاڭ شياۋ بىلاي دەدى: جۇڭگو - قازاقستان قارىم - قاتىناسىنىڭ جەدەل دامۋىن شينجياڭنىڭ گۇلدەنۋى مەن ورنىقتىلىعىنان بولە قاراۋعا بولمايدى. جۇڭگو كوممۋنيستىك پارتياسىنىڭ دانىشپان باسشىلىعىندا، شينجياڭنىڭ ءتۇرلى ىستەرى كۇن سايىن كوركەيىپ، ءار ۇلت حالقى باقىتتى، شاتتانعان كۇيدە جاڭا داۋىرگە قادام تاستاپ، اناعۇرلىم جارقىن، كوركەم بولاشاقتى قارسى الدى. دەسەدە، كەيبىرەۋلەر شينجياڭنىڭ جاقسى بولعانىن كورگىسى كەلمەيدى، جۇڭگونىڭ جاقسى بولعانىن كورگىسى كەلمەيدى، جۇڭگو - قازاقستان قارىم - قاتىناسىنىڭ جاقسى بولعانىن كورگىسى كەلمەيدى. امەريكا سىندى باتىستاعى ەلدەر ەشقانداي نەگىزسىز جانە تومەنگى شەگى جوق ”ءناسىل جويدى“، ”زورلىقپەن ەڭبەككە سالدى“، ”زورلىقپەن تۋىتتان شەكتەدى“ سياقتى ادامدى تىكسىندىرەتىن شينجياڭعا ساياتىن وسەك - اياڭداردى ويدان قيىستىرىپ، وسى عاسىرداعى ەڭ ۇلكەن وسەك - اياڭدى جاساپ شىعىپ، جۇڭگو - قازاقستان ەكى ەل حالقىنىڭ وزدەرى تاڭداپ العان دامۋ جولىن سان - ساققا جۇگىرتىپ، دورەكىلىكپەن كيلىكتى. شىندىققا داۋ جۇرمەيدى، ادىلەت جۇرت جۇرەگىندە! ويدان قيىستىرا سالعان وسەك - اياڭنىڭ شينجياڭ حالقىنىڭ تاماشا تۇرمىسقا تالپىنعان العا باسۋ قادامىنا بوگەت بولا المايتىنى داۋسىز، ارام ماقسات جاسىرىنعان اراعا ىرتكى سالۋدىڭ جۇڭگو - قازاقستان ەكى ەلدىڭ تەرەڭ ءوزارا سەنىمدىلىگى مەن ۇرپاقتارعا جالعاسقان دوستىعىن مىزعىتا المايتىندىعى داۋسىز، جۇڭگو - قازاقستان قارىم - قاتىناسى ءارقانداي قيىن - قىستاۋ ساتتەردىڭ سىناقتارىنا توتەپ بەرىپ، ءسوز جوق، اناعۇرلىم كەڭ داڭعىل جولعا تۇسە الادى!

  ماجىلىستە قازاقستاننىڭ سيلى قوناقتارى جەلى ارقىلى شينجياڭ جاقپەن اۋىس - كۇيىس جاساپ اڭگىمەلەستى. قازاقستان استانا حالىقارالىق ءىلمي قۇرىلىمى جۇڭگو جانە ورتا ازيا زەرتتەۋ ورتالىعىنىڭ جاۋاپتىسى كوزيلوۆا سۆەتلانا كوپ جىلدان بەرگى شينجياڭ جونىندەگى زەرتتەۋى ارقىلى قازىرگى شينجياڭ وسىزاماندانعان، قوعامى، ەكونوميكاسى جەدەل دامىعان شينجياڭ دەپ قارادى. ول بىلاي دەدى: شينجياڭدا ءۇرتىس 4 جىلدان استام ۋاقىتتا زورلىقتى كۇش لاڭكەستىك دەلوسى تۋىلمادى، بۇل جۇڭگونىڭ مەملەكەت حاۋىپسىزدىگى مەن توڭىرەگىندەگى مەملەكەتتەردىڭ، رايونداردىڭ حاۋىپسىزدىگى ءۇشىن اسا كەلەلى ستراتەگيالىق ماڭىزعا يە. ءبىز شىنايى، سەنىمدى ينفورماتسيا قاينارىنان پايدالانىپ، شينجياڭ ءوڭىرىنىڭ شىنايى جاعدايىن ءتۇسىنۋ، ناقتى جاعدايىن تەكسەرۋ ارقىلى باتىستىڭ حابارلارىندا ۇنەمى كورىنىس تاباتىن جالعان ينفورماتسيالارعا تويتارىس بەرۋىمىز كەرەك.

  قازاقستاننىڭ جۇڭگو ماسەلەسىن زەرتتەۋ مامانى انتون بۋگاەنكو حانزۋ تىلىندە اسا جاتىق سويلەپ ءوز كوزقاراسىن ءبىلدىردى. ول ساۋدا، قاتىناس، مادەنيەت، حاۋىپسىزدىك سىندى 4 جاقتان جۇڭگونىڭ شينجياڭى مەن قازاقستاننىڭ قارىم - قاتىناسىن جانە ىقپالىن بايىمدادى.

  اۋىس - كۇيىس ءماجىلىسى ۇستىندە «شينجياڭ جاقسى جەر» ۇگىت فيلمى كورسەتىلدى. اۆتونوميالى رايوندىق عىلىم - تەحنيكا قوعامىنىڭ ورىنباسار ءتوراعاسى گۇلنار وبۇل شينجياڭنىڭ لاڭكەستىككە قارسى تۇرۋ جانە ۇشقارىلىقتى جويۋ قىزمەتىنە كۇيە جاققان سايراگۇل ساۋىتبايدىڭ، تۇرسىناي زوردىننىڭ شىنايى كەيىپ - كەسپىرىن فاكتتەر ارقىلى اشكەرەلەدى. شينجياڭنىڭ نەگىزگى ساتىسىنان كەلگەن بۇقارا شىن مىسالدار ارقىلى شينجياڭنىڭ ۇلتتىق شيپاگەرلىك، دارىگەرلىك، ەڭبەكپەن جۇمىستاندىرۋ، ۇلتتىق مۋزيكا مادەنيەتى سىندى سالالاردىڭ قازىرگى دامۋ جاعدايىن تانىستىرىپ، ءىشىنارا باتىستاعى اقپارات قۇرالدارىنىڭ شينجياڭ جونىندەگى وسەك - اياڭدارىنا تويتارىس بەردى.

  قازاقستاننىڭ سىرتقى ىستەر مينيسترلىگى، وقۋ - اعارتۋ جانە عىلىم - تەحنيكا مينيسترلىگى، جوعارى مەكتەپتەردىڭ مامان - وقىمىستىلارى جانە اقپارات قۇرالدارىنىڭ ۋاكىلدەرى قاتارلىلاردان 100دەن استام ادام اۋىس - كۇيىس ماجىلىسىنە قاتىناستى.

جاۋاپتى رەداكتور : نۇربولات قابىل

ەسكەرتۋ:

تورابىمىزداعى مازمۇنداردىڭ مەنشىك ۇقىعى شينجياڭ ۇيعۇر اۆتونوميالى رايوندىق حالىق ۇكىمەتى اقپارات كەڭسەسىنە ءتان، جاريالانعان مازمۇنداردى سىلتەمەسىز كوشىرۋگە بولمايدى. كوشىرىپ پايدالانۋعا تۋرا كەلگەندە، «تيانشان تورى » الىنعانى انىق ەسكەرتىلۋى ءتيىس، بولماسا زاڭدىق جاۋاپكەرلىگى قۋزاستىرىلادى.