تيانشان تورى   ›   جاڭالىقتار   ›   ەل ءىشى حابارى

امەريكانىڭ مالىمەت توپتاۋ قۇرىلىمى ارقىلى ايتىلمىس تەگىن انىقتاۋ بايانداماسىن شىعارۋداعى ماقساتى جۇڭگوعا پالەنى اۋدارىپ، جاۋاپكەرشىلىكتى يتەرۋ

سىرتقى ىستەر مينيسترلىگى −

امەريكانىڭ مالىمەت توپتاۋ قۇرىلىمى ارقىلى ايتىلمىس تەگىن انىقتاۋ بايانداماسىن شىعارۋداعى ماقساتى جۇڭگوعا پالەنى اۋدارىپ، جاۋاپكەرشىلىكتى يتەرۋ

  سىرتقى ىستەر مينيسترلىگىنىڭ مالىمدەمەشىسى ۋاڭ ۋىنبين 8 - ايدىڭ 25 - كۇنى بىلاي دەدى: امەريكا ۇكىمەتىنىڭ مالىمەت توپتاۋ قۇرىلىمى ارقىلى ايتىلمىس تەگىن انىقتاۋ بايانداماسىن شىعارۋداعى ماقساتى امەريكانىڭ وزىندەگى ىندەتكە قارسى اتتانۋدا جەڭىلىس تاپقان جاۋاپكەرشىلىگىن باسقاعا يتەرۋ بولىپ تابىلادى. مۇنداي جالا جاپقان باياندامانىڭ، ساياسي باياندامانىڭ، البەتتە، ۆيرۋستىڭ تەگىن انىقتاۋ جونىندە ەشقانداي عىلمي قورىتىندى شىعارۋى مۇمكىن ەمەس.

  سول كۇنگى داعدىلى تىلشىلەر ماجىلىسىندە ءبىر ءتىلشى بىلاي دەپ سۇرادى: حابارعا قاراعاندا، امەريكا ءمانساپتىسى امەريكا مالىمەت توپتاۋ قۇرىلىمىنىڭ تەگىن انىقتاۋ بايانداماسى جاڭا تيپتى ايدارشا ۆيرۋستىڭ زايىرى تابيعات دۇنيەسىنەن كەلگەندىگى، الدە تاجىريبەحانادان تارالعاندىعى جونىندە ايقىن قورىتىندى شىعارا قويۋى ەكىتالاي، مۇنىڭ ءبىر ءبولىم سەبەبى جۇڭگودان كەلگەن ەگجەي - تەگجەيلى ينفورماتسيانىڭ كەمشىل بولۋىنان دەگەن. جۇڭگو جاق بۇعان قانداي پىكىر بىلدىرەدى؟

  ۋاڭ ۋىنبين بىلاي دەدى: امەريكا ۇكىمەتى مالىمەت توپتاۋ قۇرىلىمى ارقىلى ايتىلمىس تەگىن انىقتاۋ بايانداماسىن شىعارۋى جاڭا تيپتى ايدارشا ۆيرۋستىڭ تەگى جونىندەگى شىندىقتىڭ جاي - جاپسارىن تابۋ ءۇشىن ەمەس، بۇل باياندامانىڭ شىندىق پەن عىلىمعا نەگىزدەلگەن عىلمي بايانداما بولۋى دا مۇمكىن ەمەس، قايتا بۇل امەريكانىڭ وزىندەگى ىندەتكە قارسى اتتانۋدا جەڭىلىس تاپقان جاۋاپكەرشىلىگىنەن جالتارىپ، جۇڭگوعا پالەنى اۋدارىپ، جاۋاپكەرشىلىكتى يتەرۋ. ”مۇنداي جالا جاپقان باياندامانىڭ، ساياسي باياندامانىڭ، البەتتە، ۆيرۋستىڭ تەگىن انىقتاۋ جونىندە ەشقانداي عىلمي قورىتىندى شىعارۋى مۇمكىن ەمەس، ول تەك حالىقارانىڭ تەگىن انىقتاۋىنا جانە دۇنيە ءجۇزىنىڭ ىندەتكە قارسى اتتانۋ سەلبەستىگىنە كەدەرگىلىك جاسايدى جانە نۇقسان كەلتىرەدى“.

  ”امەريكا جاق جۇڭگودان كەلگەن ينفورماتسيا كەمشىل دەپ وتىر، مەنىڭ امەريكا جاققا ايتارىم، بۇل تەك مالىمەت توپتاۋ ارقىلى تەگىن انىقتاۋدىڭ ءساتسىز بولعاندىعىن جاسىرىپ - جابۋدىڭ سىلتاۋى عانا“. ۋاڭ ۋىنبين بىلاي دەدى: جۇڭگو مەن دۇنيە جۇزىلىك دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمىنىڭ ماماندارى تەگىن انىقتاۋ تۋرالى بىرلەسكەن بايانداما جاريالادى، وندا تولىق، قۇزىرلى، قۇندى ينفورماتسيا بار. امەريكا ىندەتپەن جۇعىمدالعان جانە ودان ولگەن ادام سانى دۇنيە ءجۇزى بويىنشا ەڭ كوپ مەملەكەت ءارى سىرتقا ۆيرۋس تاراتۋى ەڭ اۋىر مەملەكەت سانالادى. امەريكادا ىندەت تۋىلۋدىڭ ۋاقىت شەگى ۇزدىكسىز العا جىلجىپ كەلەدى، دەتريك فورتى مەن سولتۇستىك كارولينا داشۋەسىنىڭ بيولوگيالىق تاجىريبەحاناسىنىڭ جاڭا تيپتى ايدارشا ۆيرۋسپەن بايلانىسىنا قات - قابات كۇمان تاعىلىپ وتىر. حالىقارالىق قوعام امەريكا جاقتان بۇل جونىندە اشىق - جاريالىلىق كورسەتىپ، ەگجەي - تەگجەيلى ينفورماتسيا بەرۋدى قاتاڭ تالاپ ەتىپ وتىر.

  ”امەريكا جاق وسى ايتىلعان ماسەلەلەر جونىندە جۇمعان اۋزىن اشپاي، سىرىن ىشكە بۇگىپ وتىر، ونىمەن قويماي بۇل جونىندە توقتاۋسىز بوگەت جاسادى. بۇل تەك امەريكانىڭ ۇرىنىڭ ارتى قۋىس ەكەندىگىن، ۆيرۋستىڭ تەگىن قالاي تابۋعا ەمەس، تەگىن انىقتاۋ دەگەندى جەلەۋ ەتىپ باسقا مەملەكەتكە قىسىم كورسەتىپ، ءوزىنىڭ جەكە پايداسىنا قىزمەت ەتۋگە عانا كوڭىل بولەتىندىگىن تۇسىندىرەدى“، - دەدى ول.

  (حالىق گازەتىنىڭ ءتىلشىسى لي شين - ي)

  (8 - ايدىڭ 26 - كۇنگى «حالىق گازەتىندە» جاريالانعان)

جاۋاپتى رەداكتور : نۇربولات قابىل

ەسكەرتۋ:

تورابىمىزداعى مازمۇنداردىڭ مەنشىك ۇقىعى شينجياڭ ۇيعۇر اۆتونوميالى رايوندىق حالىق ۇكىمەتى اقپارات كەڭسەسىنە ءتان، جاريالانعان مازمۇنداردى سىلتەمەسىز كوشىرۋگە بولمايدى. كوشىرىپ پايدالانۋعا تۋرا كەلگەندە، «تيانشان تورى » الىنعانى انىق ەسكەرتىلۋى ءتيىس، بولماسا زاڭدىق جاۋاپكەرلىگى قۋزاستىرىلادى.