تيانشان تورى   ›   جاڭالىقتار   ›   شينجياڭ حابارلارى

وسەك - اياڭ شينجياڭنىڭ ماقتا توقىماشىلىق كاسىبىنىڭ دامۋىنا كەدەرگى بولا المايدى

  انار بۇلت/شينجياڭ گازەتىنىڭ ءتىلشىسى جىڭ جو 9 - ايدىڭ 7 - كۇنى ۇرىمجىدەن حابارلايدى. ءبىر مەزگىل ۋاقىتتان بەرى امەريكاداعى، باتىستاعى جۇڭگوعا قارسى كۇشتەر ايتىلمىس ”زورلىقپەن ەڭبەككە سالۋ“ ءومىر ءسۇرىپ وتىر دەگەندى جەلەۋ ەتىپ، شينجياڭنىڭ ماقتا توقىماشىلىق كاسىبىنە قىسىم جاسادى. 9 - ايدىڭ 7 - كۇنى شينجياڭ ۇيعۇر اۆتونوميالى رايونى شينجياڭ ماقتا ەگىمشىلىگى، توقىماشىلىق كاسىبىنىڭ ”زورلىقپەن ەڭبەككە سالدى“ دەگەنگە تويتارىس بەرۋ ارناۋلى اقپار جاريالاۋ ءماجىلىسىن وتكىزىپ، وسى كاسىپپەن شۇعىلدانۋشىلاردىڭ ءتول كەشىرمەلەرى ارقىلى شينجياڭنىڭ ەڭبەكپەن جۇمىستاندىرۋ ماسەلەسىنە قاتىستى شىندىقتىڭ جاي - جاپسارىن بايىمدادى.

  شينجياڭدا ءار ۇلت بۇقاراسى ءوز قالاۋى بويىنشا كاسىپ تاڭداۋعا ۇقىقتى، بارلىق ەڭبەكشىلەردىڭ ءدىني سەنىم، سالت - سانا، ادەت - عۇرىپ، ءتىل - جازۋ سياقتى ءار جاقتارداعى ۇقىق - مۇددەلەرىنە تۇگەلدەي زاڭ بويىنشا قۇرمەت ەتىلەدى جانە قورعالادى، ءار ۇلت ەڭبەكشىلەرىنىڭ ەڭبەك ىستەۋ بارىسىنداعى ەڭبەكاقى الۋ ۇقىعى، دەمالۋ، دەمالىس الۋ ۇقىعى سياقتى ۇقىقتارى تۇگەلدەي زاڭ بويىنشا قورعالادى. ”ەڭبەك جاسىنا تولعان ەڭبەكشى كاسىپورىننىڭ قىزمەتكەر قابىلداۋ ينفورماتسياسىنا ساي، ادام ىستەتەتىن ورىندى ءوزى دەربەس تاڭدايدى، كاسىپورىن جۇمىس ورنىنا قاراي قىزمەتكەر قابىلدايدى، بارىسى بۇكىلدەي دەربەس، ءوز قالاۋىمەن ’قوس باعىتتى تاڭداۋ‘ بويىنشا جۇرىلەدى“. اۆتونوميالى رايوندىق كيىم - كەشەك (ءزىننات بۇيىمدارى) كاسىپ قوعامىنىڭ باس حاتشىسى حۋاڭ شيڭ بىلاي دەدى: شينجياڭنىڭ ماقتاسىنىڭ ەگىلۋدەن جينالۋعا، وڭدەۋدەن ساتۋعا دەيىنگى ءار بۋىنى تۇگەلدەي ەركىن، دەربەس جۇرگىزىلەدى، ءارقانداي كيلىگۋ جانە زورلاۋ جۇرگىزۋدىڭ سەبەبى دە، قاجەتى دە جوق.

  زورام تۇرسىن ونسۋ اۋدانى ارال قالاشىعىنىڭ تۇرعىنى، قازىر اقسۋ ايماعى حۋافۋ ءتۇستى توقىماشىلىق شەكتى سەرىكتەستىگىنىڭ قىزمەتكەرى. اقپار جاريالاۋ ماجىلىسىندە، ول ءوزىنىڭ كاسىپورىنعا بارىپ قالاي قىزمەتكە قابىلدانعاندىعىن جانە قالاي قىزمەت ىستەيتىندىگىن، كىرىس جاعدايىن تانىستىردى. ”ءار كۇنى 8 ساعات قىزمەت ىستەپ، ءار اپتادا ءبىر جارىم كۇن دەمالامىز، سەرىكتەستىك جاتاقپەن تەگىن قامدايدى، ەرلى - زايىپتىلارعا تاعى اينالىم بويىنشا پايدالاناتىن ءۇي بەرىلەدى“. زورام تۇرسىن ءوزىنىڭ ايلىق ەڭبەكاقىسى باستابىندا 3500 يۋان ەكەندىگىن، قازىر 4500 يۋانعا وسكەندىگىن، جۇمىستانعاننان كەيىن ۇيلەرىنىڭ ەكونوميكالىق شارت - جاعدايى زور دارەجەدە جاقسارعاندىعىن ايتتى.

  شىندىعىندا، شينجياڭنىڭ ماقتا توقىماشىلىق كاسىبى جۇمىس ورنىمەن قامداۋ، ماقتاشىلاردىڭ كىرىسىن جوعارىلاتۋ سياقتى جاقتاردا ماڭىزدى رول اتقارۋدا، سونىمەن بىرگە ول كەدەي ەڭبەككۇشتەردىڭ كىرىسىن ارتتىرىپ وتىرعان ماڭىزدى كاسىپ سالالارىنىڭ ءبىرى.

  ءار جولعى ماقتا جيناۋ ماۋسىمىندا بۇكىل ەلدىڭ جەر - جەرىنەن ماقتا تەرۋشى جۇمىسشىلار وزدىكتەرىنەن نەمەسە ەڭبەك دەلدالدارىنىڭ ۇيىمداستىرۋىمەن ماقتا وسىرەتىن وڭىرلەرگە بارىپ ماقتا تەرەدى. ”ءبىز ماقتا تەرۋگە بارۋ - بارماۋدى، قايدا بارۋدى، قانشا ۋاقىت تەرۋدى تۇگەلدەي ءوزىمىز بەلگىلەيمىز“. كەزىندە ماقتا تەرۋشى بولعان اقتاۋ اۋدانىنداعى شارۋا مامەت كامال سىچۋاندىق ماقتا تەرۋشىنىڭ وزىنە ماقتانى قالاي جوعارى ونىممەن تەرۋگە بولاتىندىعىن ۇستىندە ۇيرەتكەندىگىن ايتتى. سونىمەن 2 ايعا جەتپەيتىن ۋاقىتتا، ايەلى ەكەۋى 20 مىڭ يۋاننان استام اقشا تاۋىپتى. قازىر مامەت جانە باسقا دا كوپتەگەن ماقتا تەرۋشى جۇمىسشىلار تاپقان اقشالارىمەن دۇكەن اشىپ، ساۋدا ىستەپ، تۇرمىستارى بارعان سايىن جاقسارا ءتۇستى.

  قازىر شينجياڭنىڭ ماقتا وندىرىسىندە الدەقاشان جوعارى دارەجەلى ماشينالانۋ جۇزەگە اسىپ، ماقتا تەرۋگە ادام ىستەتۋ زور مولشەردە تومەندەدى، ”زورلىقپەن ەڭبەككە سالۋ“ دەگەن مۇلدە ءومىر سۇرگەن ەمەس. ماجىلىستە شايار اۋدانى گۇلباق قالاشىعىنداعى ماقتا ەگەتىن ءىرى شارۋا اباباكىري مامەت پەن اۋىل شارۋاشىلىق ماشينالارىن ساتاتىن حان بو ماقتا ەگۋدىڭ، جيناۋدىڭ ماشينالانعان جۇمىس بارىسى بەينە كەسكىنىن قويىپ كورسەتتى.

  اقپار جاريالاۋ ماجىلىسىندە سوزگە شىققاندار مىنالاردى ءبىلدىردى: امەريكاداعى، باتىستاعى جۇڭگوعا قارسى كۇشتەر ورىنسىز ايلا − تاسىلمەن وزدەرىنىڭ قاتىستى سالالارداعى ”الەمدىك كاسىپ سالاسى قۇن تىزبەگىندەگى“ ورنىن قورعاۋ ءۇشىن ”زورلىقپەن ەڭبەككە سالۋدى“ قامتىعان شينجياڭعا قاتىستى ءتۇرلى وسەك - اياڭداردى ويدان جاسادى، بۇل زورەكەرلىك پەن وكتەمدىك ساياسيدىڭ بەينەسى. ەكونوميكا جاھاندانعان داۋىردە، ەسىك اشۋ، توعىسۋ بوگەۋ بەرمەس تاريحي بەتالىسقا اينالدى، قاساقانا ”داۋال سوعۋ“، ”وڭاشالانۋ“ ەكونوميكانىڭ زاڭدىلىعى مەن بازار ەرەجەسىنە قايشى. شينجياڭ دۇنيە جۇزىندەگى ايگىلى ماركا ساۋداگەرلەرى مەن سەلبەستىك سەرىكتەردىڭ كەلىپ ارالاپ، شىندىق نەگىزىندە كاسىپورىننىڭ دامۋىنا ءتيىمدى شەشىم جاساۋىن قارسى الادى.

جاۋاپتى رەداكتور : نۇربولات قابىل

ەسكەرتۋ:

تورابىمىزداعى مازمۇنداردىڭ مەنشىك ۇقىعى شينجياڭ ۇيعۇر اۆتونوميالى رايوندىق حالىق ۇكىمەتى اقپارات كەڭسەسىنە ءتان، جاريالانعان مازمۇنداردى سىلتەمەسىز كوشىرۋگە بولمايدى. كوشىرىپ پايدالانۋعا تۋرا كەلگەندە، «تيانشان تورى » الىنعانى انىق ەسكەرتىلۋى ءتيىس، بولماسا زاڭدىق جاۋاپكەرلىگى قۋزاستىرىلادى.