تيانشان تورى   ›   جاڭالىقتار   ›   وقۋ-اعارتۋ

عارىشكەرمەن جالعانىمدا سويلەسكەن كىشكەنتاي بويجەتكەننىڭ ”جاراسىمدى دوسى“ بار

انار بۇلت / شينجياڭ گازەتىنىڭ ءتىلشىسى ليۋ يميڭ

  9 - ايدىڭ 2 - كۇنى. ەسىك اشىلا سالىسىمەن يۇلتۇز يليار جاڭ حىنىڭ قۇشاعىنا اتىلىپ كىردى. ”اجەڭ كەشە سەنىڭ عارىشكەرمەن جالعانىمدا سويلەسكەن بەينە ەكراندى قايتا - قايتا كوردى، مەنىڭ كىشكەنتاي سۇلۋ قىزىم، جارايسىڭ“. يۇلتۇزدى قۇشاقتاپ تۇرىپ باسىنان سيپاعان جاڭ حىنىڭ كوزىنەن شاتتىق كۇلكىسى ەستى.

  9 - ايدىڭ 1 - كۇنى ءۇرىمجى قالالىق 16 - ورتا مەكتەپتىڭ وقۋشىسى يۇلتۇز ورتالىق تەلەۆيزياسىنىڭ تىكە تاراتۋ ۇيىندە جالعانىم ارقىلى شىنجوۋ 12 - ءنومىرلى الەم كەمەسىندەگى عارىشكەرمەن سويلەستى.

  ”بالاقايىم جارايسىڭ، اشىق - جارقىن، ەرەكشە وجەت ەكەنسىڭ“. ەكەۋى وتىرا بەرە جاڭ حى يۇلتۇزدىڭ عارىشكەرمەن بەينە ەكراندا سويلەسكەن كەسكىنىن تاعى كوردى. ول اسەرلەنىپ يۇلتۇزدىڭ قولىن ۇستاپ تۇرىپ تولقىپ كەتتى.

  يۇلتۇز بيىل 13 جاستا، 85 جاستاعى جالعىز باستى جاڭ حى قاريانىڭ كورشىسى. وتكەن 3 جىلدا وسى قارت پەن بالا ”جاراسىمدى دوستارعا“ اينالىپ، ءوزارا كومەكتەسىپ، بىرىنەن - ءبىرى ۇيرەنىپ، تالاي رەتكى ارالاسۋ، ىشتەسۋ، توعىسۋ بارىسىندا سۇيىسپەنشىلىكتەرى ارتا ءتۇستى.

مەيىرلى كىشكەنتاي بويجەتكەن جالعىز باستى قاريانىڭ تۇرمىسىمەن قاۋىشتى

  جاڭ حى دىر - دۋماندى جاقتىرا بەرمەيتىن، جالعىز تۇرۋعا كوندىگىپ قالعان بولاتىن. 2018 - جىلعا كەلگەندە ىنتالى دا بەلسەندى يۇلتۇز ونىڭ تۇرمىسىمەن قاۋىشتى.

  سول كۇنى كوشىپ كەلگەلى كوپ بولماعان يۇلتۇز شاشى كۇمىستەي اعارعان جاڭ حىنىڭ قوقىر - قوقسىق كوتەرىپ ەسىكتەن شىعىپ كەلە جاتقانىن كورەدى دە، بەلسەنە الدىنا جۇگىرىپ بارىپ ”قولىنا جارماسىپ“: اجەي، مەن توگە سالايىن، مەن قارسى ۇيدە تۇرامىن، مۇنان كەيىن نارسە ساتىپ الماق بولساڭىز ماعان ايتىڭىز، مەنىڭ اياعىم جەڭىل - عوي“، - دەيدى.

  ”مەن جالعىز تۇرامىن، بالالارىم ادەتتە اپتا سوڭىندا كەلىپ ماعان سەرىك بولادى. جايشىلىقتا كورشىلەرمەن دە كوپ ارالاسا بەرمەيمىن، سوندىقتان مىنا بالاقاي جۇگىرىپ كەلىپ ماعان توسىن وسىلاي دەگەندە، جۇرەگىم جىلىپ سالا بەردى“، - دەدى جاڭ حى.

  سول كۇننەن باستاپ جاڭ حىنىڭ ەسىك الدىنان كىشكەنتاي بويجەتكەن الىستامايتىن بولدى.

  ”ەسىك اشىلسا بولدى، ول جۇگىرىپ كەلىپ مەنىمەن اڭگىمەلەسەدى. بۇل بالانىڭ مىنەزى اشىق، ەرەكشە سۇيكىمدى، ۇنەمى مەنىڭ ءۇي جۇمىستارىن ىستەۋىمە كومەكتەسەدى، ادەتتە، ۇيلەرى ءدامدى تاعام جاساعاندا ماعان دا اكەلىپ بەرەدى“، - دەدى جاڭ حى، يۇلتۇزدىڭ ىنتالى دا بەلسەندى ارەكەتى بىرتىندەپ ونى باۋرايدى، اسەرلەندىرەدى، ”ول ماعان كوپتەگەن كوڭىلدىلىك الا كەلدى، مەن دە ۇنەمى ۇل - قىزدارىما بۇل بالانىڭ حيكاياسىن ايتىپ بەرەمىن“.

  بىلتىر جاڭا تيپتى ايدارشا ۆيرۋس وكپە قابىنۋ ىندەتى تۋىلعان كەزدە، يۇلتۇزدىڭ شەشەشى مەن اعاسى ەرىكتى بولدى، جاسى كىشى بولعاندىقتان ول تاڭداۋدان وتپەي قالدى. ”ءبىراق ول جاڭ اجەسىن ەسىنەن شىعارمادى، ءار كۇنى ۋيچاتتا كەلتە حات جولداپ قاريادان نەسى كەم ەكەنىن سۇراپ، شەشەسى مەن اعاسىنا قارياعا تۇرمىستىق بۇيىمدار اپارعىزىپ تۇردى“، - دەدى يۇلتۇزدىڭ اكەسى يليار ىبىرايىم.

سەن ماعان قول تەلەفون ىستەتۋدى ۇيرەت، مەن ساعان بەيجيڭ تەاترىن ۇيرەتەيىن

  ”بالاقاي، بۇل ۆاكسينا قويعىزۋ ينفورماتسياسىن سۋرەت ەتىپ قيىپ الماقشى ەدىم، قايتىپ ىستەيمىن؟“. جاڭ حىنىڭ ۋيچاتتاعى ءسوزىن ەستىگەننەن كەيىن، يۇلتۇز ساندالىن اياعىنا سۇعا سالىپ جاڭ حىنىڭ ۇيىنە جۇگىرىپ بارىپ وعان قولما - قول ۇيرەتتى.

  حاڭ حىنىڭ ەستۋ قۋاتى جاقسى بولماعاندىقتان، يۇلتۇز سويلەگەندە اجەسىنىڭ جانىنا بارىپ اسىقپاي قايتا - قايتا ايتىپ، قاريانىڭ ءار بۋىندى ەستىپ ءتۇسىنىپ، ۇيرەنىپ الۋىنا شىنايى كەپىلدىك ەتتى.

  ”قول تەلەفوننىڭ كوپتەگەن يقۋاتتارىن ول ماعان ۇيرەتتى، ۋيچاتتا كەلتە حات جولداۋ، بەينە ەكران كورۋ، كودتى جايمالاپ اقى تولەۋ، حىسۋان تەكسەرۋ مالىمەتىن كورۋ، حابار كورۋ...“ جاڭ حى ءبار - ءبارىن ساناپ بەردى.

  ”وقۋ باستالعاننان كەيىن قارياعا ۇنەمى سەرىك بولا الماي، اجەسىنىڭ جالعىز قالۋىنان الاڭداعان ول زەردەلى قول تەلەفون ارقىلى قاريانىڭ تۇرمىسىن بايىتپاقشى بولدى. ول ۇيرەتكەن كوپتەگەن يقۋاتتاردى كۇندەلىكتى تۇرمىستا قاريا ىستەتىپ ءجۇر“، - دەيدى يليار قىزىنىڭ پەيلىن اڭگىمەلەي.

  ەكەۋىنىڭ سۇيىسپەنشىلىگى ارالاسۋ بارىسىندا بىرتىندەپ قويۋلادى، ءبىراق ءبىر قاريا مەن ءبىر بالانىڭ ”جاراسىمدى دوستارعا“ اينالۋىنا ولاردىڭ ورتاق اۋەسى بەيجيڭ تەاترى وراي جاراتتى.

  جاڭ حى زەينەتكە شىعۋدان ىلگەرى بۇرىنعى شينجياڭ بەيجيڭ تەاتر ۇيىرمەسىنىڭ ارتيسى بولاتىن. ءبىر رەتكى باس قوسۋدا ونىڭ بەيجيڭ تەاتر ويىنى يۇلتۇزدى ەرەكشە قىزىقتىرادى.

  ”ول مەنىڭ اجەمنىڭ بەيجيڭ تەاترىن ايتقانىن تۇڭعىش رەت ەستۋىم ەدى، بىردەمدە قىزىعىپ كەتتىم“، - دەيدى يۇلتۇز. يۇلتۇزدىڭ مۇنشالىق قىزىققانىن كورگەن جاڭ حى شىن پەيىلىمەن ىرىقتى تۇردە وعان ۇيرەتە باستايدى. ”مىنا قولىڭدى اشا ءتۇس...“. وسى جازدىق دەمالىستا جاڭ حىنىڭ ۇيىندە ءبىر قاريا مەن ءبىر بالانىڭ بەيجيڭ تەاترىن ۇيرەنگەن اسەرلى كورىنىسى جارىققا شىققان - دى.

  ”وسى دەمالىستا مەن ەكى تەاتر ۇيرەندىم، ونەرىم تىم ۇشتالمادى، ءبىراق قۇلشىنامىن، ونىڭ ۇستىنە مىقتى ۇستازىم بار، تەز جەتىلىپ كەتە الامىن“، - دەدى يۇلتۇز.

اجەسىنە توسىن قۋانىش سيلادى

  وسى رەت عارىشكەرمەن ناق ۇستىندە جالعانىم ارقىلى سويلەسكەنىن يۇلتۇز جاڭ حىعا ايتپاعان ەدى. ”مەن اجەمە توسىن قۋانىش سيلاعىم كەلدى“، - دەدى ول.

  ”شىنىندا، ۇلكەن توسىن قۋانىش بولدى“. سول كۇنى يۇلتۇز جولداعان بەينە ەكران جالعانىمىن كورگەندە، تەلەۆيزور كورىپ وتىرعان جاڭ حى اسەرلەنگەنىنەن تەلەۆيزوردى سوندىرە سالىپ، قول تەلەفونىنىڭ داۋىسىن جوعارى قويىپ، بەينە ەكراندى قايتا - قايتا كوردى.

  ”ساسقالاقتادىڭ با؟ مىنا عارىشكەرلەردىڭ بارلىعى كەڭىستىك بەكەتىندە مە ەكەن؟“. جاڭ حى بەينە ەكران جالعانىمىن ەگجەي - تەگجەيلى سۇراستىردى. ”مەنىمەن جالعانىمدا سويلەسكەن عارىشكەردىڭ اتى تاڭ حۇڭبو، ول بۇرىن شينجياڭدا دا قىزمەت ىستەپتى، مەن ءبىر جاعىنان ساسقالاقتادىم، ءبىر جاعىنان اسەرلەنىپ كەتتىم، وسىنىڭ الدىنداعى كۇنگى تۇندە دەرلىكتەي ۇيىقتاي المادىم...“، - دەدى يۇلتۇز اجەسىنە سۇيەنىپ تۇرىپ.

  جاڭ حىعا ايپتاعان سەبەبى، اجەسىنىڭ الاڭداۋىنان ۋايىمداعان ەدى. ”بۇل جولعى جالعانىم وتە ماڭىزدى، ماعان دا ءبىراز قىسىم بولدى، دەسەدە اجەمدى الاڭداتقىم كەلمەدى، جالعانىم اياقتاعاننان كەيىن بارىپ ايتىپ قۋانتقىم كەلدى“، - دەدى يۇلتۇز.

  ەڭ تاماشا بەينەسىن كورسەتۋ ءۇشىن رەسمي جالعانىمعا شىعۋدان ءبىر اپتا ىلگەرى، يۇلتۇز ءار كۇنى ۇيدە اينانىڭ الدىندا تۇرىپ عارىشكەر اعايعا ايتقىسى كەلەتىن سوزدەرىن قايتا - قايتا جاتتىقتى، تاعى اكە - شەشەسىنىڭ كومەگىن، جەتەكشىلىگىن قابىلدادى. شينجياڭ ەرەكشەلىگىن كورنەكتىلەندىرۋ ءۇشىن، ول شەشەسىنە ارنايى اتلاستان كويلەك تىكتىرىپ كيدى.

  ”مەن بۇكىل شينجياڭداعى وقۋشىلارعا ۋاكىلدىك ەتەمىن، سوندىقتان، ءسوز جوق، ەڭ تاماشا بەينەمدى ايگىلەۋىم كەرەك، اجە، سىزشە، مەن قانداي بولىپپىن؟“، ”كەرەمەت بولىپتى، سەن اجەڭنىڭ ماقتانىشىسىڭ“. بالا مەن قارت وسىلاي اڭگمەلەستى.

  جاڭا وقۋ ماۋسىمى ءاپ - ساتتە جەتىپ كەلدى، يۇلتۇز دا جاڭا جوسپار جاسادى: ۇزدىكسىز قۇلشىنا ۇيرەنەمىن، بەيجيڭ تەاترىن تىنباي ۇيرەنەمىن، جاڭ اجەمە ۇزدىكسىز جاقسى قارايلاسامىن...

جاۋاپتى رەداكتور : سايراش تۇرارجان

ەسكەرتۋ:

تورابىمىزداعى مازمۇنداردىڭ مەنشىك ۇقىعى شينجياڭ ۇيعۇر اۆتونوميالى رايوندىق حالىق ۇكىمەتى اقپارات كەڭسەسىنە ءتان، جاريالانعان مازمۇنداردى سىلتەمەسىز كوشىرۋگە بولمايدى. كوشىرىپ پايدالانۋعا تۋرا كەلگەندە، «تيانشان تورى » الىنعانى انىق ەسكەرتىلۋى ءتيىس، بولماسا زاڭدىق جاۋاپكەرلىگى قۋزاستىرىلادى.