تيانشان تورى   ›   جاڭالىقتار   ›   ەل ءىشى حابارى

حايحىنىڭ بويىندا جەمىس بەرگەن ىنتىماق ”تۇقىمى“

□ شينحۋا اگەنتتىگىنىڭ ءتىلشىسى / باي جيالي، ليۋ ۋيجىن

  ءار جىلى جاڭا وقۋ ماۋسىمى باستالعان مەزگىل تيانجين كاسىپتىك تەحنيكا شىفان داشۋەسىندەگى از ۇلت ارناۋلى كاسىپتىك تاربيەشىسى زوھرا قاسىمنىڭ قىزمەتى ەڭ قاربالاس كۇيگە وتەدى. از ۇلت جاڭا وقۋشىلارىن كۇتىپ الادى، ولاردىڭ قاجەتىن ۇعىسادى، ولاردى مەكتەپ تۇرمىسىنا ەرتەرەك ۇيلەسۋگە جەتەكتەيدى.... ول مۇعالىم، ءتىپتى، كوپ جاعدايدا كورشى ۇيدەگى اپەكە سياقتى.

  7 جىلدىڭ الدىندا زوھرا قازىرگى العاش مەكتەپكە كەلگەن 400 نەشە از ۇلت وقۋشىلارى سەكىلدى جاڭا وقۋشى سالاۋاتىمەن شينجياڭنىڭ قاشقارىنان اتتانىپ، حايحىنىڭ بويىنداعى وسى مەكتەپكە كەلگەن بولاتىن، ول جونىنەن العاندا، كوز الداعى كورىنىستەر ەتەنە ءارى تانىس ەدى.

  ”بۇل اراعا كەلۋدەن ىلگەرى تيانجين تىم شالعاي، وتە بەيتانىس سەزىلىپ، كوڭىلىم شايلىعا بەردى. ءبىراق مەكتەپكە كەلگەننەن كەيىن ماڭايىمداعى مۇعالىمداردىڭ، ساباقتاستاردىڭ ىقىلاسى مەن مەيىرىمى ءوز ۇيىمدە جۇرگەندەي كۇيگە بولەدى. سوندىقتان مەكتەپ بىتىرگەننەن كەيىن، مەن دە وسى قىزمەت ورنىندا قالىپ، اناعۇرلىم كوپ از ۇلت وقۋشىلارىنا قىزمەت ەتە باستادىم“. زوھرا بىلاي دەدى: مۇنىڭ ءبارى تيانجين قالاسىنداعى از ۇلت وقۋشىلارىن باسقارۋ قىزمەت وتەۋ قىزمەتىنىڭ ارقاسى.

  2014 - جىلى تيانجين قالالىق پارتكوم بىرلىكساپ ءبولىمى، تيانجين قالالىق ۇلت جانە ءدىن ىستەرى كوميتەتى سىندى تاراۋلاردىڭ قولداۋىندا، تيانجين قالالىق وقۋ - اعارتۋ ەكى كوميتەتىنىڭ اقىلداسىپ ۇيعارۋىمەن تيانجين قالالىق از ۇلت وقۋشىلارىن باسقارۋ قىزمەت وتەۋ كەڭسەسى قۇرىلىپ، تيانجين كاسىپتىك تەحنيكا شىفان داشۋەسىندە ورىن تەپتى.

  ”ءبىزدىڭ قىزمەتىمىز ۇلتتار ىنتىماعى تاربيەسى، يدەيا - ساياسي تاربيە سىندى قىزمەتتەردى از ۇلت وقۋشىلارىن كۇندەلىك وقىتۋ، باسقارۋ جانە قىزمەت وتەۋدىڭ ءارقايسى بۋىندارىنا ءسىڭىرۋ“. تيانجين كاسىپتىك تەحنيكا شىفان داشۋەسى از ۇلت وقۋشىلارىن باسقارۋ، قىزمەت وتەۋ قىزمەت كەڭسەسىنىڭ مەڭگەرۋشىسى جۇي شيانمەي تانىستىرىپ بىلاي دەدى: كوپ جىلدان بەرى كەڭسەمىز باۋلۋ كۋرسى، ۇزدىك تيپتەردى تاڭداۋ، سومداۋ سىندى قىزمەتتەردى ورىستەتۋ ارقىلى از ۇلت وقۋشىلارىنىڭ جان - جاقتى دامۋىنا كومەكتەستى، تاعى ۇدايى بىرنەشە جىل جازدىق كانيكولدا شينجياڭ جانە شيزاڭعا بارىپ، وتباسىلارىن ارالاپ جاعداي ۇعىسۋ قيمىلىن ورىستەتىپ، ”ءبىر نيەتتە بولۋ“ جاندى امالياتقا اينالدى.

  زوھرا جونىنەن ايتقاندا، از ۇلت وقۋشىلارىمەن بىرگە وتكەن ءار كۇنىنىڭ ءبارى ىنتىماقتى مەيىرىممەن سۋاراتىن ”اماليات ساباعى“ ىسپەتتى. 2018 - جىلى ول مەكتەپتىڭ العاشقى توپتاعى از ۇلت دايىندىق كلاسىنىڭ كلاس جەتەكشىسى مىندەتىن ارقالادى، سول كەزدە كلاستا موڭعۇل، بايزۋ، جۋاڭزۋ سىندى 12 ۇلتتان قۇرالعان 42 وقۋشى بار بولاتىن. ولاردىڭ ىشىندەگى گۋاڭشيدەن كەلگەن ءبىر كەدەي وقۋشىنىڭ اعىلشىن ءتىلى نەگىزى وتە ءالسىز بولعاندىقتان، وقۋعا تۇسكەننەن كەيىنگى العاشقى ماۋسىمدىق ەمتيحاننان وتپەي قالادى. سونىمەن اتا - اناسىنىڭ ءۇمىتىن اقتاي الماي قالۋدان الاڭداعان الگى وقۋشى وقۋدان شەگىنۋ ءىسى تۋرالى اقىلداسىپتى.

  ”قۇلشىنىسى ارقىلى تاۋ قويناۋىنان زورعا شىققان بالانى جالعاستى داشۋەدە تاربيەلەنۋ ورايىنان ايىرۋعا بولمايدى“. ونىڭ كوڭىلىندەگى تۇيىنشەكتى ۇعىسقاننان كەيىن، زوھرا ونىڭ اعىلشىن ءتىلى قيىنشىلىعىن جەڭۋىنە، ءسوز جوق، كومەكتەسۋگە ىشتەي بەل بۋدى. وعان اعىلشىن ءتىلى پىسىقتاۋ وقۋلىقتارىن ساتىپ الىپ بەرۋدەن كلاستاعى اعىلشىن تىلىنە جەتىك وقۋشىنى وعان بەتپە - بەت كومەكتەسۋگە ۇسنىس ەتۋگە دەيىن، ودان كلاستاعى بارلىق ساباقتاستى اعىلشىنشا جاتقا جازۋعا جاتتىقتىرۋعا دەيىن... زوھرا جانە ساباقتاستاردىڭ كومەگىندە بۇل وقۋشى ”اعىلشىنشا ۇيرەنۋدەگى جۇرەكسىنۋدەن“ بىرتىندەپ ايىعىپ، تولىق كۋرسقا ءساتتى ءتۇستى.

  كومپيۋتەر عىلىمى جانە تەحنيكاسى كاسىبىندە داشۋەنىڭ 4 - جىلدىعىن وقيتىن شاۋكەت مۇحتار شينجياڭنىڭ حوتانىنان كەلگەن، ونىڭ تيانجيندەگى مەكتەپتى تاڭداۋ سەبەبى، ونىڭ حوتاندا وقىعان تولىق ورتا مەكتەبىن تيانجين كومەكتەسىپ سالعان ەكەن، كوپتەگەن مۇعالىمدار دا تيانجيننەن كەلىپتى.

  ”ءوسىپ - جەتىلۋ بارىسىمدا مەن ەكونوميكالىق جاقتان تارتىپ وقۋعا دەيىن كوپتەگەن كومەككە يە بولدىم، قازىر تيانجيندەگى مەكتەپ ومىرىمدە كوللەكتيۆتىڭ مەيىرىن ءتىپتى سەزىندىم “، - دەدى شاۋكەت جۇمىس كەڭسەسىندەگى مۇعالىمعا ءوزىنىڭ بولاشاق تۋرالى جوباسىن ايتىپ، − ”باعىتتامالى تۇردە وقىپ جاتقان پەداگوگيكا ماماندىعىنداعى وقۋشى رەتىندە، مەن وقۋ تاۋىسقان سوڭ شينجياڭعا قايتىپ بارىپ مۇعالىم بولىپ، اتا مەكەنىمدى گۇلدەندىرىپ، باتىس بولىكتەگى وڭىرلەردىڭ وقۋ - اعارتۋ ىستەرىنە ءبىر كىسىلىك ۇلەسىمدى قوسپاقشىمىن“.

  تيانجيندەگى جوعارى مەكتەپتەردە مەيىرگە تولى اناعۇرلىم كوپ حيكايالار اۋىزدان − اۋىزعا تارالۋدا. بيىل 4 - ايعا دەيىن تيانجين قالاسىنداعى جوعارى مەكتەپتەردەگى از ۇلت وقۋشىلارىنىڭ جالپى سانى 56 مىڭ ادامنان استى، تيانجين قالالىق از ۇلت وقۋشىلارىن باسقارۋ، قىزمەت وتەۋ قىزمەت كەڭسەسىنە مۇشە ورىندار تۇتاس قالاداعى از ۇلت وقۋشىلارى بار 58 جوعارى مەكتەپتى قامتيدى. توپ - توپ وقىتۋشىلار مەن وقۋشىلاردىڭ سىرلاسۋى بارىسىندا تيانجين قالالىق از ۇلت وقۋشىلارىن باسقارۋ، قىزمەت وتەۋ قىزمەت كەڭسەسى ىلگەرىندى - كەيىندى مەملەكەتتىك ۇلتتار ىنتىماعى، العاباسارلىعىنداعى ۇلگىلى كوللەكتيۆ، تيانجين قالالىق ۇلتتار ىنتىماعى، العاباسارلىعىنداعى ۇلگىلى كوللەكتيۆ دەگەن داڭق اتاقتارىنا يە بولدى.

  جۇي شيانمەي بىلاي دەدى: ”بۇل قىزمەتتى جاقسى ىستەۋ ءۇشىن شىن پەيىلدى، سۇيىسپەنشىلىكتى ارناۋ، كوڭىلدى تابا ءبىلۋ كەرەك. الدا ءبىز از ۇلت وقۋشىلارى بار جوعارى مەكتەپتەرمەن، سونداي - اق تيانجين قالاسىنداعى شينجياڭ كلاسى، شيزاڭ كلاسى، چيڭحاي كلاسى اشىلعان مەكتەپتەرمەن بارىس - كەلىستى كۇشەيتىپ، ۇزدىك قىزمەت تاجىريبەلەرىن ۇزدىكسىز ۇيرەنىپ، اناعۇرلىم كوپ از ۇلت وقۋشىلارىنا مەيىرلى سۇيىسپەنشىلىكتى سەزىندىرەمىز“.

  (شينحۋا اگەنتتىگىنىڭ 9 - ايدىڭ 8 - كۇنى تيانجيننەن بەرگەن حابارى)

جاۋاپتى رەداكتور : سايراش تۇرارجان

ەسكەرتۋ:

تورابىمىزداعى مازمۇنداردىڭ مەنشىك ۇقىعى شينجياڭ ۇيعۇر اۆتونوميالى رايوندىق حالىق ۇكىمەتى اقپارات كەڭسەسىنە ءتان، جاريالانعان مازمۇنداردى سىلتەمەسىز كوشىرۋگە بولمايدى. كوشىرىپ پايدالانۋعا تۋرا كەلگەندە، «تيانشان تورى » الىنعانى انىق ەسكەرتىلۋى ءتيىس، بولماسا زاڭدىق جاۋاپكەرلىگى قۋزاستىرىلادى.