تيانشان تورى   ›   جاڭالىقتار   ›   شينجياڭ حابارلارى

ماقتا كاسىپ سالاسى ءار ۇلت بۇقاراسىنىڭ ”باقىت جولىن“ اشتى

اۆتونوميالى رايون ماقتا جونىندە ارناۋلى اقپار جاريالاۋ ءماجىلىسىن اشتى

ماقتا كاسىپ سالاسى ءار ۇلت بۇقاراسىنىڭ ”باقىت جولىن“ اشتى

  انار بۇلت / شينجياڭ گازەتىنىڭ ءتىلشىسى جاڭ يۇنمەي 10 - ايدىڭ 15 - كۇنى شاياردان حابارلايدى. 10 - ايدىڭ 15 - كۇنى اۆتونوميالى رايون اقسۋ ايماعىنىڭ شايار اۋدانىندا ماقتا جونىندە ارناۋلى اقپار جاريالاۋ ءماجىلىسىن اشتى، ۇكىمەتتىڭ قاتىستى تاراۋىنداعى 2 جاۋاپتى ادام شينجياڭنىڭ ماقتا ەگىنشىلىگى، توقىماشىلىق كاسىبىنىڭ دامۋى سياقتى قاتىستى جاعدايلاردى تانىستىردى، 7 بۇقارا ۋاكىلى وزدەرىنىڭ ءتول كەشىرمەلەرىمەن ورتاقتاسۋ ارقىلى امەريكاداعى جانە باتىستاعى ءىشىنارا مەملەكەتتەردەگى جۇڭگوعا قارسى كۇشتەردىڭ شينجياڭدا ايتىلمىس ”زورلىقپەن ەڭبەككە سالۋ“ ءومىر ءسۇرىپ وتىر دەپ جالا جاپقان قيسىنسىز ساندىراقتارىنا پارمەندى تويتارىس بەردى.

  ”بۇرىن 100 مۋ جەرگە ماقتا ەككەنىمدە 10 نەشە ماقتا تەرۋشى جۇمىسشى قاجەت بولاتىن. قازىر ماقتانىڭ تۇقىم سەبۋدەن جيىپ الۋعا دەيىنگى تۇتاس بارىسى ماشينالاستى، ۋاقىت ۇنەمدەلۋدەن سىرت، كۇش تە ۇنەمدەلدى، مەن ەندىگارى ماقتا تەرەتىن جۇمىسشى ىزدەيمىن دەپ باسىم قاتپايتىن بولدى“. شايار اۋدانىنداعى ماقتاشى يمىن انايات: قولىم بوس ۋاقىتتا وتباسىمداعىلاردى ەرتىپ ساياحاتقا شىعامىن، تۇرمىسىمىز بارعان سايىن جاقساردى، - دەدى.

  شينجياڭداعى ەڭ ۇلكەن ماقتا وندىرەتىن نەگىزگى رايونداردىڭ ءبىرى رەتىندە، اقسۋ ايماعىندا ماقتا ەگىلەتىن جەر كولەمى 7 ميلليون 500 مىڭ مۋعا جەتىپ، ”جۇڭگوداعى ۇزىن تالشىقتى ماقتا مەكەنى“ داڭقتى اتاعىنا يە. ”اۋىل شارۋاشىلىعىن ماشينالاندىرىپ دامىتۋ بەتالىسىنا تاباندى بولعاندىقتان، ماقتا ەگۋدەگى جالپىلىق ماشينالاسۋ دارەجەسى %90 تەن استى“. اقسۋ ايماقتىق اكىمشىلىك مەكەمەسىنىڭ ءۋاليى نياز اشىم بىلاي دەدى: بىلتىر اقسۋ ايماعىندا تازا ماقتانىڭ جالپى ءونىمى ءبىر ميلليون توننادان استى. بيىل ماقتانىڭ شىعىمى جاقسى، ماقتانىڭ باعاسى دا ايتارلىقتاي، ماقتاشىلاردىڭ كىرىسىنىڭ ارتاتىندىعى مۇندا تۇر“.

  توقسۋ اۋدانىنداعى ماقتاشى ادىل اركىن ماقتانى ماشينالى ەگۋدەن پايدالانىپ، تۇڭعىش جىلدىڭ وزىندە - اق 400 مىڭ يۋاننان استام تازا كىرىس تاپتى. بۇل كۇندەرى ول ماقتا ەگىنشىلىگىن مىندەتتەمەلى باسقارۋ سەلبەستىك كووپەراتيۆىن باستاماشى بولىپ قۇرىپ، كوپشىلىكتى كىرىستەرىن بىرگە ارتتىرۋعا باستادى. ”العاشىندا كوپشىلىكتىڭ سەلبەستىك كووپەراتيۆىنە قاتىناسۋ بەلسەندىلىگى تىم جوعارى بولمادى، ارتىن بايقاستاپ كورۋ پوزيتسياسىندا بولدى“. ادىل: عىلمي ەگۋدىڭ ارقاسىندا سەلبەستىك كووپەراتيۆىندەگى مۇشەلەردىڭ ءار مۋ جەردەن تاپقان كىرىسى 1380 يۋانعا جوعارىلادى. سەلبەستىك كووپەراتيۆىندەگى مۇشەلەر دە باستابىنداعى 5 وتباسىنان 80 وتباسىنا كوبەيدى، قازىر سەلبەستىك كووپەراتيۆىنىڭ كىرىسى 3 ميلليون يۋانعا جەتتى، - دەپ تانىستىردى.

  كۇشار قالاسىنداعى ماقتاشى ابىلەت احىمەتتىڭ وتباسى 1590 مۋ جەرگە ماقتا ەگىپ، جىلدىق كىرىسى 3 ميلليون 500 مىڭ يۋان بولدى. ول بىلاي دەدى: ”تۇتاس دۇنيە جۇزىندەگى ادامداردىڭ بارلىعى قوس قولىنا سۇيەنىپ بايلىق جاراتادى، ال ءبىزدىڭ شينجياڭعا كەلگەندە بۇل قالايشا ’زورلىقپەن ەڭبەككە سالۋ‘ بولىپ قالادى، ولاي بولسا، مەنىڭ ءار جىلعى نەشە ميلليون يۋاندىق كىرىسىمدى دە باسقالار ماعان زورلاپ بەرگەن بولدى ما؟“.

  ماقتا شينجياڭداعى ءار ۇلت بۇقاراسىنىڭ كىرىسىن ارتتىرىپ، اۋقاتتانۋىنداعى ”باقىت گۇلى“، ماقتا كاسىپ سالاسى ولارعا ”باقىت جولىن“ اشىپ بەردى. بيىل 29 جاستاعى ماقتا تەرۋ ماشيناسىنىڭ شوفەرى مۇحتار لۇحمان كىشكەنتايىنان ماشيناعا قىزىعاتىن، 2019 - جىلى ول جەرگىلىكتى ورىنداعى ءبىر ماقتا كاسىپورنىندا قىزمەت ىستەپ، ماقتا تەرۋ ماشيناسىنىڭ شوفەرىنە اينالىپ، ءبىر ايدا 4000 يۋان ەڭبەكاقى الدى. ءبىر جىل قۇلشىنۋىنىڭ ارقاسىندا، ول قازىر وسى كاسىپورىننىڭ اۋىل شارۋاشىلىق ماشينالارىن باسقاراتىن جاۋاپتىسىنا اينالىپ، كىرىسى دە نەداۋىر جوعارىلادى. ”بيىل 4 - ايدا مەن ءبىر قازۋ ماشيناسىن ساتىپ الدىم، جۇمىسىم دا بارعان سايىن كوبەيدى، ەسەپتەپ كورسەم، ءبىر جىلدا 100 نەشە مىڭ يۋان تابۋىمدا گاپ جوق ەكەن“، − دەدى مۇحتار. ول بۇل كۇندەرى ىنىسىنە تەحنيكا ۇيرەتۋدەن تىس، تاعى دا 4 شاكىرت باۋلۋدا. ”ولاردىڭ دا مەن سياقتى كىرىستەرىنىڭ ۇزدىكسىز ارتاتىندىعىنا سەنەمىن“، - دەدى ول.

  اكىرام رەيىم كۇشار قالاسى حانىقاتام اۋىلىنان كەلگەن، قازىر شينجياڭ چىڭرۇن - جينلان بيو عىلىم - تەحنيكاسى شەكتى سەرىكتەستىگى ءوندىرىس ءبولىمىنىڭ مەڭگەرۋشىسى. بۇل كاسىپورىن شينجياڭداعى كولەمى ەڭ ۇلكەن، تەحنيكاسى ەڭ وزىق قۇنارلانعان ماقتا ۇرىعى بەلوگىن وندىرەتىن كاسىپورىن، اكرام مۇنى توتەنشە ماقتانىش تۇتادى. ”مەن قازىر اي سايىن 7000 يۋاننان استام ەڭبەكاقى الامىن، قالادان ءبىر ءۇي ساتىپ الۋدى جوسپارلاپ وتىرمىن، سوندا قىزمەتىمە قولايلى، بالالارىمنىڭ وقۋىنا دا ءتيىمدى بولادى“، − دەدى اكىرام. سەرىكتەستىكتەگى باسىم كوپ قىزمەتكەر ول سياقتى اۋىل - قىستاقتارداعى ارتىق ەڭبەككۇشتەر، ءاربىر ادام اي سايىن، ەڭ از بولعاندا، 5000 يۋان ەڭبەكاقى الادى، سەرىكتەستىك ءاربىر قىزمەتكەرگە قوعامدىق قامسىزداندىرۋ قاراجاتىن تاپسىرادى، كوپشىلىكتىڭ بۇل جەردە قىزمەت ىستەگەندەرىنە كوڭىلدەرى ەرەكشە توق.

جاۋاپتى رەداكتور : نۇربولات قابىل

ەسكەرتۋ:

تورابىمىزداعى مازمۇنداردىڭ مەنشىك ۇقىعى شينجياڭ ۇيعۇر اۆتونوميالى رايوندىق حالىق ۇكىمەتى اقپارات كەڭسەسىنە ءتان، جاريالانعان مازمۇنداردى سىلتەمەسىز كوشىرۋگە بولمايدى. كوشىرىپ پايدالانۋعا تۋرا كەلگەندە، «تيانشان تورى » الىنعانى انىق ەسكەرتىلۋى ءتيىس، بولماسا زاڭدىق جاۋاپكەرلىگى قۋزاستىرىلادى.