تيانشان تورى   ›   جاڭالىقتار   ›   شينجياڭ حابارلارى

”شينجياڭدىقتار مىنە وسىنداي اق ەدىل“

  جوعالعان بىلعارى سومكە 91 كۇننەن كەيىن يەسىنە تابىس ەتىلدى، جوعالتقان ادام ءسۇيىنىشىن ءبىلدىردى −

  ”شينجياڭدىقتار مىنە وسىنداي اق ەدىل“

  □ انار بۇلت / شينجياڭ گازەتىنىڭ تىلشىلەرى ۋاڭ جيڭجيڭ، جاڭ شياۋمي

  ”باسقالاردىڭ جوعالتقان نارسەسىن وزىنە قايتارىپ بەرۋ وتە قالىپتى ءىس. ونىڭ قول تەلەفونىن تاۋىپ العانىنا مەن دە قۋاندىم“. 1 - ايدىڭ 10 - كۇنى وشۇراحۇن قۇربان قارامايلى قالاسى ورحى رايونىنىڭ ”ماڭايىمىزداعى ىزگى جان“ داڭق كۋالىگىنە يە بولدى ءارى قىستاق تۇرعىندار كوميتەتىنىڭ داڭق تاقتاسىنا ەسىمى جازىلدى.

  بىرنەشە كۇننىڭ الدىندا عانا ورتالىق تەلەۆيزياسىندا مىناداي ءبىر حابار تارالدى: ”4000 كيلومەتردەن استام جول باسقان سالەمدەمە ەكى جەر اراسىنا سۇيىسپەنشىلىك جەتكىزدى“، التىن جاتسا دا كوز قىرىن سالمايتىن وشۇراحۇن قاريا قىزعىن ءتىل تيەگىنە اينالىپ، زات جوعالتۋشى چاڭ جيابين دە ”شينجياڭدىقتار مىنە وسىنداي اق ەدىل“ دەپ ءسۇيىنىشىن ءبىلدىردى.

  ”سومكەنى تاۋىپ العاننان كەيىن امالىن تاۋىپ ماعان قايتارىپ بەرۋدى ويلاعان شينجياڭدىق اتاي دا، ساياحاتشىلارعا كومەكتەسكەننەن كەيىن پارتيا زناگىن كورسەتكەن شينجياڭدىق اعاي دا ءبىز تالپىنۋعا تاتيتىن شولپاندار“، - دەدى شىنجىندا قىزمەتتە جۇرگەن گۋاڭشيلىق ساياحات جول باستاۋشىسى چاڭ جيابين.

  كوپ كۇتتىرگەن تەلەفون بايلانىسى

  1 - ايدىڭ 2 - كۇنى، بىلعارى سومكەسى جوعالىپ 91 كۇننەن كەيىن چاڭ جيابيننىڭ ايەلى تاڭ حايلان قاريا جولداعان سالەمدەمەنى تاپسىرىپ الادى. قول تەلەفون، داپتەر سياقتى جەكەلىك زاتتار تولىعىمەن سالىنىپتى، مۇنان تىس، جانە روزا گۇل توسابى قوسىلعان 2 نان قوسىپ جولدانىپتى. ”جوعالعان سومكەم تابىلمايدى دەپ ويلاعام، الايدا شينجياڭدىقتار، راسىندا، ۇقسامايدى ەكەن“، - دەدى چاڭ جيابين.

  91 كۇننىڭ الدىندا گۋاڭشيدىڭ گۇيلين ساياحات كووپەراتيۆىندە قىزمەت ىستەيتىن چاڭ جيابين ون نەشە ساياحاتشىنى باستاپ قارامايلى قالاسى ورحى رايونىن باسىپ ءوتىپ سايرام كولى كورىنىس وڭىرىنە جول الادى. تۇسكى اس ۋاقىتىندا ساياحاتشىلارعا كاۋاپ ساتىپ الىپ ۇلەستىرىپ جاتقان ول سومكەسىن جول بويىندا تۇرعان ءۇش دوڭگەلەكتى موتوتسيكلدىڭ ۇستىنە قويا سالادى، ءۇش دوڭگەلەكتى موتوتسيكلدىڭ يەسى كوشە بويىنداعى نان دۇكەنىنىڭ قوجايىنى وشۇراحۇن بولاتىن.

  ورحى رايونىنان اتتانىپ 100 كيلومەتردەن استام جول جۇرگەننەن كەيىن چاڭ جيابين سومكەسىنىڭ جوعالعاندىعىن بايقايدى. ”قول تەلەفونىمنىڭ توگى ازايىپ قالعان بولاتىن، تەلەفون بەرەيىن دەسەم توك الدەقاشان تاۋسىلىپ قالىپتى“. سول كەزدە اۆتوكولىكتەگى بىرنەشە ساياحاتشى اسحانا ماڭىنان جەمىس - جيدەك ساتىپ العان بولاتىن، مەن سومكەمدى جەمىس - جيدەك جايماسىنا تاستاپ كەتتىم بە دەگەن كۇمانمەن ”اقشا تولەۋ ەستەلىگى ارقىلى جايما يەسىمەن حابارلاستىم، الايدا ولار كورمەگەندىگىن ايتتى. بۇرىن دا بىرنەشە رەت دۇنيەلەرىمدى جوعالتقان ەدىم، جوعالتقان دۇنيەلەرىم نەگىزىنەن تابىلمايتىن، سوندىقتان بۇل جولى دا تابىلاتىنىنان ۇمىتتەنىپ كەتپەدىم، ىزدەۋگە دە زاۋقىم سوقپادى“، - دەدى ول. 3 كۇننەن كەيىن ول گۋاڭشيگە قايتىپ تەلەفون كارتاسىن تولىقتاپ ءبىتىرىپ، جاڭا قول تەلەفون ساتىپ الادى.

  چاڭ جيابين سومكەسىن جوعالتقان كۇن 2021 - جىلى 10 - ايدىڭ 3 - كۇنى بولاتىن، ءدال مەملەكەت مەرەكەسىنىڭ دەمالىس مەزگىلى ەدى، وشۇراحۇننىڭ دۇكەنىنىڭ ساۋداسى كۇسەت بولىپ، تۇسكى اس جەۋگە دە مۇرساسى كەلمەيتىن. وشۇراحۇن قارامايلى قالاسى ورحى رايونى ورحى قالاشىعى شاعانساۋ قىستاعىنىڭ تۇرعىنى، قازىر ورحى رايونى فىڭشياڭ شاعىن اۋماعىندا تۇرادى، دوسىمەن بىرگە نان دۇكەنىن اشىپ، نان جانە سامسا ساتاتىن. تۇستەن كەيىن ساعات 5 مولشەرىندە نانىن ساتىپ بولعان ول ءۇش دوڭگەلەكتى موتوتسيكلىنە ءمىنىپ ۇيىنە قايتىپ تاماقتانباقشى بولعاندا موتوتسيكلىنىڭ ۇستىندە تۇرعان ۇلكەن سومكەنى بايقايدى.

  دۇكەن اشقاننان بەرى وشۇراحۇن 3 رەت ساياحاتشىلار جوعالتقان اقشا قاپشىعىن تاۋىپ الىپ، تەز ارادا يەسىن تاۋىپ قايتارىپ بەرگەن بولاتىن. وسى جولى ول ءبىراز داعدارىپ، شيحۋعا ۇزاتىلعان قىزى نۇرگۇلگە ۋيچات كەسكىندى بايلانىسىن جالعايدى. قىزى وعان سومكەنى اشىپ ىشىندە نە نارسە بار ەكەندىگىن كورۋدى ايتادى، الايدا ول سومكەنىڭ ىشىندە قىمبات باعالى دۇنيە بار بولىپ، قاتە تۇسىنىك بولۋدان الاڭداپ سومكەنى اشۋعا باتىنا المايدى. قىزى وعان سومكەنىڭ سىرتىنان سيپاپ كورىپ ىشىندە قول تەلەفون بار - جوقتىعىن، زات جوعالتۋشىنىڭ تەلەفون سوققان - سوقپاعاندىعىن ءبىلۋدى ايتادى. ول سومكەدەن قول تەلەفوندى الىپ شىعىپ كەسكىن ارقىلى قىزىنا كورسەتەدى، قىزى وعان قول تەلەفوننىڭ نەشە مىڭ يۋاندىق قول تەلەفون ەكەندىگىن، ”جوعالتۋشى، ءسوز جوق، قاتتى ابىرجىعان بولۋى مۇمكىن دەگەندى ايتادى“.

  وشۇراحۇن ايەلى امانگۇلگە تەلەفون جالعاپ بەلگىلى شارۋا سەبەبىنەن ۇيگە قايتىپ تاماقتانبايتىندىعىن ايتادى دا، موتوتسيكلىنىڭ جانىندا تۇرىپ بىرنەشە جاپىراق نان جەپ، سومكەنى قۇشاقتاعان كۇيى كەشكى ساعات 10نان اسقانشا توسادى. زات جوعالتۋشىنىڭ تەلەفونىن كۇتكەن ول بۇل قول تەلەفوننىڭ توگىنىڭ الدەقاشان تاۋسىلىپ، اۆتوماتتى بەكىتىلىپ قالعاندىعىن دا سەزبەيدى.

  3 ايلىق اڭگىمە

  زات جوعالتۋشىنى سارىلا كۇتكەنمەن كەلمەيدى، وشۇراحۇن ۇيىنە قايتىپ تەلەفون كۇتپەكشى بولادى. وسى كەزدە قىزى كەسكىندى بايلانىس جالعاپ وعان قول تەلەفوندى زاريادتاۋدى ايتادى. وشۇراحۇن سومكەدەن زاريادتاعىشىن الىپ قول تەلەفوندى زاريادتايدى. ەستۋ قابىلەتىنىڭ جاقسى ەمەستىگىن، كۇندىز نان ساتقان كەزدە ورتانىڭ شۋىلى سەبەبىنەن قول تەلەفونعا كەلگەن حابار - وشاردى ەستىمەي قالۋدان الاڭداعان ول ۇدايى ءبىر اپتا بويى سومكەنى جانىنان تاستاماي الىپ جۇرەدى، قول تەلەفوندى ۇيىنە تاستاعان كەزدە دە ايەلىنە ەسكەرە ءجۇرۋدى تابىستايدى.

  سول كۇندەردە وشۇراحۇن مەن قىزى كەسكىندە تىلدەسكەن سايىن تاعاتسىزدانا: ”ءالى كۇنگە دەيىن حابارلاسپاعانى قالاي؟ سومكەنى يەسىنە قالاي قايتارىپ بەرسەك بولار؟“ دەيتىن. ول امالسىز سومكەنىڭ اۋزىن اشىپ دەرەك ىزدەگەن بولادى، الايدا 67 جاستاعى وشۇراحۇن مەن ايەلى مەملەكەتتە ءبىر تۇتاس قولدانىلاتىن ءتىل - جازۋدى بىلمەگەندىكتەن ماردىمدى دەرەك تابا المايدى.

  3 ايعا جۋىق ۋاقىتتا وشۇراحۇن مەن ايەلى باستان - اياق قول تەلەفوندى زاريادتاپ، زات جوعالتۋشىنىڭ تەلەفونىن كۇتەدى، يەسىنە قايتارىپ بەرىلمەگەن سومكە ەكى قاريانىڭ ويىنان شىقپاي قويادى.

  2021 - جىلى 12 - ايدىڭ 24 - كۇنى ورحى رايوندىق ءتارتىپ تەكسەرۋ كوميتەتىنىڭ، باقىلاۋ - تەكسەرۋ كوميتەتىنىڭ شاعانساۋ قىستاعىندا تۇراتىن ”ۇعىسۋ، تيىمدىلىك جاساۋ، توعىستىرۋ“ قىزمەت اترەتىنىڭ ورىنباسار باستىعى گى شي - ىن وشۇراحۇن وتباسىنا بارىپ حال - جاعداي ۇعىسادى، وسى كەزدە وشۇراحۇن قول تەلەفوندى كورسەتىپ يەسىن تاۋىپ بەرۋگە قولعابىس ەتۋدى ايتادى. ”قول تەلەفوننان تىس تاعى نە زات بار؟“، - دەپ سۇرايدى گى شي - ىن.

  وشۇراحۇن شكاپقا سالىپ قويعان سومكەنى دەرەۋ الىپ شىعادى، سومكەدە تاعى ءبىر ەستەلىك داپتەرى جانە ساياحاتشىلاردىڭ ينفورماتسياسىمەن تولعان كىتاپشا بار ەكەن. ”ەستەلىك داپتەرىنەن چاڭ جيابيننىڭ تەلەفون ءنومىرىن تاپتىم دا دەرەۋ تەلەفون جالعادىم“، - دەدى گى شي - ىن.

  ”ول مەنەن ورحىعا بارىپ پا ەدىڭىز دەپ سۇراعاندا دەرەۋ سومكەم تابىلعان ەكەن دەپ ويلادىم“، - دەدى چاڭ جيابين، ينفورماتسيانى سالىستىرعاننان كەيىن ولار ءوزارا ۋيچات نومىرلەرىن قوسىپ پوچتا ادرەستەرىن جولداپ بەرەدى.

  گۇل توسابى نانى مەن قۇرما

  2021 - جىلى 12 - ايدىڭ 26 - كۇنى گى شي - ىن وشۇراحۇنمەن بىرگە جەدەل جولداما تۇيىنىنە بارىپ سالەمدەمە جولدايدى، وشۇراحۇن سالەمدەمەنى ادەيى ”ەڭ تەز جەدەل جولدامامەن جىبەرەدى“، ول زات جوعالتۋشىنىڭ وزىمەن وسىنشاما ۋاقىتتان كەيىن حابارلاسقاندىعىمىزدى دۇرىس ءتۇسىنۋىن ءۇمىت ەتەتىندىگىن ايتتى ءارى سالەمدەمەگە 2 نان قوسىپ سالۋدى ۇسىنىس ەتتى“، - دەدى گى شي - ىن.

  ”مەن ءبىر ناۋبايمىن، ولار مەنىڭ ءوز قولىممەن جاپقان نانىمنىڭ ءدامىن تاتىپ كورسىن، ۇزاق جولدا قاتىپ قالىپ، ءدامسىز بولىپ قالۋىنان الاڭداپ دۇكەننەن قوراپتالعان ەكى روزا گۇلى توسابى نانىن ساتىپ الدىم دا ولارعا جولداپ جىبەردىم“، - دەدى وشۇراحۇن.

  قىزمەت قاجەتى سەبەبىنەن چاڭ جيابين گۋاڭشيدەن شىنجىنعا بارىپ قىزمەت ىستەۋگە تۋرا كەلەدى، ول ايەلىنە سالەمدەمەنى تاپسىرىپ العان سوڭ، ءسوز جوق، امالىن تاۋىپ شينجياڭدىق قاريانىڭ ىزگى ءىسىن ءتىپتى دە كوپ ادامعا ءبىلدىرۋدى تاپسىرادى. ”مەن دوستار شەڭبەرىنە جولدادىم، اقپارات ورىندارىندا ىستەيتىن دوستارىممەن دە حابارلاستىم، ولار جوعالعانىنا وسىنشاما ۇزاق ۋاقىت بولعان سومكەنىڭ ىشىندەگى ءبىر پاراق قاعازى دا ءتۇسىپ قالماي امان - ەسەن تابىلعانىن ەستىپ قاتتى تەبىرەندى“، - دەدى تاڭ حايلان.

  چاڭ جيابين بىلاي دەدى: وشۇراحۇن قاريا تۇرمىس كەشىرىپ وتىرعان ورحى رايونىنىڭ جەرى قۇبا ءتۇز بولىپ، جاراتىلىستىق ورتاسى ناشار بولسا دا ونىڭ وسىنشاما مول رۋحاني بايلىعى ادامداردى ءسۇيىندىردى، ”مەن بارعان جەرىمنىڭ بارىندە بۇل اڭگىمەنى ايتاتىن بولامىن، شينجياڭدىقتار مىنە وسىنداي اق ەدىل، مەن ءتىپتى دە كوپ ادامنىڭ شينجياڭدى تۇسىنۋىنە، شينجياڭدى سۇيۋىنە مۇمكىندىك جاسايمىن“.

  سالەمدەمەنى تاپسىرىپ العاننان كەيىن، تاڭ حايلان دەرەۋ گۇيليننىڭ ەرەكشە ءونىمى شاي اعاشى بال توقاشىن، ارحات جەمىسى مەن كۇلشە قۇرماسىن شينجياڭعا سالىپ جىبەرەدى، ”كوكتەم مەرەكەسى تاياپ قالدى، نان توقشىلىقتىڭ سيمۆولى ەكەندىگىن ايتىپتى قاريا، مەن جولداعان قۇرما جاقسىلىقتىڭ نىشانى، قارتتىڭ جاڭا جىلدا بارلىق جۇمىستارىنىڭ ءساتتى بولۋىن تىلەيمىن“.

  ”كەلەر جولى ولاردىڭ ورحىعا تاعى دا ساياحاتشى باستاپ كەلۋىن قارسى الامىن، مەن ءوز قولىممەن ولارعا ەڭ ءدامدى نان پىسىرىپ بەرەمىن“، - دەدى وشۇراحۇن.

جاۋاپتى رەداكتور : نۇربولات قابىل

ەسكەرتۋ:

تورابىمىزداعى مازمۇنداردىڭ مەنشىك ۇقىعى شينجياڭ ۇيعۇر اۆتونوميالى رايوندىق حالىق ۇكىمەتى اقپارات كەڭسەسىنە ءتان، جاريالانعان مازمۇنداردى سىلتەمەسىز كوشىرۋگە بولمايدى. كوشىرىپ پايدالانۋعا تۋرا كەلگەندە، «تيانشان تورى » الىنعانى انىق ەسكەرتىلۋى ءتيىس، بولماسا زاڭدىق جاۋاپكەرلىگى قۋزاستىرىلادى.