تيانشان تورى   ›   جاڭالىقتار   ›   شينجياڭ حابارلارى

ءبىر اۋىز ۋادەمەن ون مىڭ شاقىرىم ارالىققا ”وكىلەتتى كولىك جۇرگىزدى“

  ءبىر اۋىز ۋادەمەن ون مىڭ شاقىرىم ارالىققا ”وكىلەتتى كولىك جۇرگىزدى“

  − 11 كۇن + 5 مينۋت + 8 كۇن، 8 تۇندەگى دوستىقتىڭ ”قۇپياسى“

  □ انار بۇلت / شينجياڭ گازەتىنىڭ تىلشىلەرى ءابيبا، رىن جياڭ

  1 - ايدىڭ 6 - كۇنى كورلا قالاسىنداعى جۇك اۆتوموبيل شوفەرلەرى ءمانسۇر پاتتار (وڭدا) مەن مامەت نۇردۇن 4700 كيلومەتر شالعايدان كەلگەن ەرەكشە العىس حاتتى تاپسىرىپ الدى.□ سۋرەتتى بايىنعولين وبلىستىق راديو - تەلەۆيزيا ستانسياسى بەرگەن

  1 - ايدىڭ 9 - كۇنى تۇستەن كەيىن تەلەفونى شىرىلداي جونەلگەن سوڭ، مامەت نۇردۇن تەلەفونىنىڭ ەكرانىنا ءبىر قارادى دا دەرەۋ تەلەفوندى قابىلدادى. ”ءۋاي، مامەت، حالىڭ قالاي؟“، ۋيچات بەينە ەكرانىنىڭ انا جاعىندا جاۋ شۇيلەي مەن ايەلى ەكەۋى اماندىق سۇراسىپ جاتىر. ”ويپىر - اي، ساعان كومەكتەسىپ بولماشى ءىس ىستەپ ەدىك، جۇرتتىڭ ءبارى سونى ۇگىتتەپ جاتىر، مەن وعان ىڭعايسىزدانىپ ءجۇرمىن“، - دەدى مامەت.

  ءبىر ايدىڭ الدىندا شينجياڭدىق 2 جۇك اۆتوموبيل شوفەرى 4700 كيلومەتر جول باسىپ، جارالانىپ قالعان جياڭسۋلىق جۇك اۆتوموبيل شوفەرىنە ”ءوز اقشالارىمەن وكىلەتتى كولىك جۇرگىزىپ بەرگەن“ ەدى، بۇل اڭگىمە تارالعاننان كەيىن، سان ميلليونداعان توراپكەردى اسەرلەندىردى. مامەت نۇردۇن مەن ءمانسۇر پاتتار ءدال وسى جۇك اۆتوموبيل شوفەرى بولاتىن، ال، جاۋ شۇيلەي ولاردىڭ كومەگىنە يە بولعان جياڭسۋلىق شوفەر ەدى. بۇگىنگى كۇندە 4700 كيلومەتر ارالىقتى جالعاپ تۇرعان قويۋ باۋىرلاستىق سۇيىسپەنشىلىك ءالى دە تولىپ جاتقان ادامداردى اسەرلەندىرۋدە.

  11 كۇن عانا دامدەس بولساق تا، ”تانىسقانىمىزعا وتە ۇزاق بولعان باۋىرلاستارداي بولىپ كەتتىك“

  ”مۇندا نە تۇر، ءبارى دە قالىپتى ىستەر عوي. ءبىز جاقسى اعا - ىنىلەرمىز، دوستار ارا كومەكتەسۋ ادەتتەگى شارۋا ەمەس پە“. 1 - ايدىڭ 10 - كۇنى ءتىلشى مانسۇرگە تەلەفوندا سويلەسكەن كەزدە، ول تەلەفوندا قايتا - قايتا وسىلاي دەدى.

  ءىس جۇزىندە، 2021 - جىلى 11 - ايدان بۇرىن ءمانسۇر مەن مامەت جاۋ شۇيلەيدى تانىمايتىن. كورلا قالاسى پۋحۇي اۋىلىنا بىرگە بارىپ، ماقتا تاسىعان كەزدە ۇشەۋى تانىسىپ قالادى.

  ”جاۋ شۇيلەي باۋىرمال جىگىت ەكەن، ول كورلا قالاسىنىڭ ماڭىنداعى جولدارعا قانىق بولماعاندىقتان، ۇشەۋىمىز ۋيچاتتا توپ قۇرىپ، ۇنەمى توپتا سويلەسىپ جۇردىك“، - دەدى مامەت.

  ءبىر جولى، مامەتتىڭ اۆتوموبيلى جول ورتادا بۇزىلىپ قالادى. جاۋ شۇيلەي اۆتوموبيلىمەن ون نەشە كيلومەتر الدا كەتىپ بارا جاتقان بولاتىن، ارتىندا كەلە جاتقان اۆتوموبيل كورىنبەگەن سوڭ، تەلەفون شالىپ احۋال ۇعىسادى. ”سەن جۇرە بەر، ءبىز اۆتوموبيلدى جوندەپ بولعان سوڭ سەنى قۋىپ جەتەمىز“، - دەدى مامەت، − ”جارتى ساعاتتان استام ۋاقىتتان كەيىن جاۋ شۇيلەيدىڭ بۇرىلىپ قايتىپ كەلىپ، بىزبەن بىرگە اۆتوموبيلدى جوندەگەننەن كەيىن، قايتادان جولعا شىعاتىنىن ويلاماعان ەكەنبىز“.

  ”مەن سول كەزدە بۇل جىگىتتى دوس بولۋعا بولىپ تۇر ەكەن دەپ ويلادىم“، - دەدى مامەت. وسىلايشا، 3 جىگىت ءار جولى اۆتوموبيلدەرىنە زات تيەپ بولعان سوڭ بىرگە جولعا شىعادى. جول - جونەكەي توقتاپ دەمالعان كەزدە، جاۋ شۇيلەي ۇنەمى مامەت، مانسۇرلەرمەن اڭگىمە دۇكەن قۇرىپ، بىرگە تاماقتانادى. سول جولعى ماقتا تاسۋ جۇمىسىندا ولار 11 كۇن بىرگە جۇرەدى، ”ءبىز تانىسقانىمىزعا وتە ۇزاق بولعان باۋىرلاستارداي بولىپ كەتتىك“، - دەدى ءمانسۇر.

  11 - ايدىڭ 17 - كۇنى ماقتا تاسۋ جۇمىسى اياقتايدى. ولار ۋاقىتتارى شىققاندا تاعى دا باس قوسۋعا ۋادەلەسەدى.

  ”ءبىز ايداپ اپارىپ بەرەيىك“ دەپ 5 مينۋتتا بەكىمگە كەلدى

  ءمانسۇر قوشتاسىپ ۇيىنە قايتىپ كەلىپ نەشە ساعات وتپەستەن، جاۋ شۇيلەيدىڭ ايەلى ۋاڭ سۇي تەلەفون شالىپ، جاۋ شۇيلەي جۇك باسىپ جاتقاندا وقىس جاعداي تۋىلىپ، سول كوزىنەن سوققى العاندىعىن، كوزىنەن، مۇرنىنان، اۋزىنان، قۇلاعىنان تۇگەلدەي قان اعىپ تۇرعاندىعىن، جاعدايىنىڭ تىم اۋىر ەكەندىگىن ايتادى.

  ”قايتسەم ەكەن، قايتسەم ەكەن؟“، - دەپ ۋاڭ سۇي شوشىعانىنان جىلاپ جىبەرەدى. ەرلى - زايىپتى ەكەۋىنىڭ كورلا قالاسىندا جان اشىر ەشكىمى بولماعاندىقتان، ءمانسۇر مەن مامەتتى ەسىنە الادى. تەلەفوندى جاپقان سوڭ ءمانسۇر دەرەۋ شيپاحاناعا جەتىپ، زىر جۇگىرىپ ءجۇرىپ راسميات بىتىرەدى، ودان سوڭ قاتىستى تاراۋلارعا بارىپ شىرعالاڭدى ءبىر جاقتى ەتەدى. مامەت كۇن سايىن تەلەفون شالىپ احۋال ۇعىسىپ، قولىنان كەلگەن كومەگىن ايامايدى.

  جاۋ شۇيلەيدىڭ جاعدايى تىم جاقسى بولماي، بەيجيڭگە بارىپ ەمدەلۋى قاجەت بولادى. اتتانار الدىندا ولار تاعى ءبىر رەت باس قوسادى. ول كەزدە جاۋ شۇيلەيدىڭ جۇك اۆتوموبيلى مامەت تۇراتىن شاعىن اۋماقتىڭ اۋلاسىنا توقتاتىپ قويىلعان ەدى، ونىڭ تۋىسى جياڭسۋدىڭ پەيشيان اۋدانىنان شينجياڭعا كەلىپ اۆتوموبيلدى ايداپ اكەتۋى كەرەك بولادى. بەينە ەكراندا سويلەسكەن كەزدە، ءمانسۇر مەن مامەت جاۋ شۇيلەيدىڭ تۋىسىنىڭ مۇنداي ۇزاق جولدا اۆتوموبيل ايداپ كورمەگەندىگىن، ونىڭ ۇستىنە، جالعىز ادامنىڭ ۇزاق جولدا ءجۇرۋى قاتەرلى بولاتىندىعىن اڭعارادى.

  جاۋ شۇيلەي ايەلى ەكەۋى بانكەگە اۆتوموبيلدىڭ، تۇرعىن ءۇيىنىڭ قارىزىن قايتارىپ جاتقان ەدى، كوزىن ەمدەتۋگە ءجۇز نەشە مىڭ يۋان جۇمسادى، ەندى بەيجيڭگە بارىپ ەمدەلۋگە ءتىپتى دە كوپ اقشا قاجەت ەدى. ”ەڭ وڭتايلى، ەڭ اقشا ۇنەمدەلەتىن امال اۆتوموبيلدى كورلادان توتە ايداپ اپارۋ...“ دەپ ويلاعان مامەت، توساتتان: ”ءبىز ءبىر تيىن اقشا الماي، اۆتوموبيلىڭدى ۇيىڭە جەتكىزىپ بەرەيىك!“، - دەيدى.

  ”دۇرىس، ءبىز جەتكىزىپ بەرەيىك!“، - دەدى ءمانسۇر دە ىلەسە سويلەپ.

  جاۋ شۇيلەي اسەرلەنگەنىنەن بىرەسە مامەتتىڭ قولىن، بىرەسە ءمانسۇردىڭ قولىن قاتتى قىسىپ، قايتا - قايتا راقىمەت ايتادى. ول جىل بويى سىرتتا اۆتوموبيلمەن جۇك تاسىپ جۇرگەندىكتەن، كورلادان جياڭسۋدىڭ پەيشيان اۋدانىنا دەيىن 4000 − 5000 كيلومەتر جول باسۋعا تۋرا كەلەتىندىگىن، بوس اۆتوموبيلدى ايداپ اپارسا دا، جول اقى مەن جانار مايدىڭ وزىنە 20 مىڭ يۋاننىڭ اينالاسىندا اقشا جۇمسالاتىندىعىن بىلەتىن. ول وكىلەتتى كولىك جۇرگىزۋشى جالداپ الۋدى دا ويلايدى، ءبىراق ءىرى جۇك اۆتوموبيلىن ايدايتىن وكىلەتتى كولىك جۇرگىزۋشى تابۋ وتە قيىن ەدى، ونىڭ اقىسىن كوتەرە الماسى دا انىق بولاتىن.

  ”بۇل ءىستى تىلگە العاننان باستاپ، ءبىر بەكىمگە كەلۋىمىزگە 5 مينۋت ۋاقىت كەتتى. تانىسقانىمىزعا كوپ بولماعانىمەن، ءبىر - بىرىمىزگە توتەنشە سەنەتىن ەدىك“، - دەدى مامەت.

   8 كۇن، 8 ءتۇن وكىلەتتى كولىك جۇرگىزۋ، ”مىنە بۇل باۋىرلاستار اراسىنداعى ءوزارا جاردەمدەسۋ بولاتىن“

  كەلەسى كۇنى تاڭەرتەڭ ەرتە جاۋ شۇيلەي ەرلى - زايىپتى ەكەۋى بەيجيڭگە ەمدەلۋگە كەتتى دە، ءمانسۇر مەن مامەت قاربالاستىققا ءتۇستى، ەكەۋىنىڭ دە قولىندا تاسىمال جۇمىسى بار بولاتىن، سونى دەرەۋ دوستارىنا تاپسىرۋعا تۋرا كەلدى. تاعى ءبىر ەسەپتەپ كورگەن سوڭ، اۆتوموبيلدى بوس ايداپ جياڭسۋعا اپارساق بولمايدى، شىعىنى وتە كوپ بولىپ كەتەدى، ءسوز جوق، تاسىمالدايتىن جۇك تابۋىمىز كەرەك، سوندا عانا شىعىندى تومەندەتە الامىز دەپ شەشەدى. ولار دەرەۋ جان - جاقپەن حابارلاسىپ، اقىرىندا جياڭسۋدىڭ ۋشيىنە الما تاسيتىن جۇمىس تابادى. وسىلايشا، جولعا جۇمسالاتىن شىعىننىڭ تەڭ جارتىسى جابىلعانداي بولادى.

  اقسۋدان جۇكتى تيەپ العان سوڭ، ەكەۋى تيتتەي دە ايالداماستان، دەرەۋ ۋشيگە قاراپ جولعا شىعادى. جول بويىندا ولار تەك توقسۇندا عانا لاعىمانعا تويا تاماقتانىپ، جولاي كوپ نان، دايىن كەسپە ساتىپ الادى. وسىدان كەيىنگى 10 مىڭ ليگە جۋىق جولدا ولار بىردە - ءبىر رەت ىستىق اس ىشپەي، 8 كۇن، 8 ءتۇن جۇرەدى. ”قانشالىق ۇنەمدەي الساق، سونشالىق ۇنەمدەيىك، جاۋ شۇيلەيدىڭ اقشا جۇمسايتىن جەرى تولىپ جاتىر عوي دەپ ويلادىق“، - دەدى مامەت. بەلگىلەمە بويىنشا ءار 4 ساعاتتا ءبىر توقتاپ ءبىراز دەمالعاندارى بولماسا، ەكەۋى كۇن - ءتۇن دەمەي سۋىت تارتادى.

  ەكەۋى دە ۋشيگە بارىپ كورمەگەندىكتەن، جول بويى بۇكىلدەي قول تەلەفوننىڭ جول نۇسقاۋىنا سۇيەنەدى. ءبىراق، اۆتوموبيل لانجوۋدىڭ ماڭايىنا بارعان كەزدە، ءبارىبىر كۇتپەگەن جاعداي تۋىلادى. قول تەلەفوننىڭ سيگنالى ءالسىز بولعاندىقتان، جول نۇسقاۋىشتىڭ ورىن بەلگىلەۋى ىستەن قالىپ، ەكەۋى جوعارى جىلدامدىقتى تاس جولدان شىعىپ، اداسىپ كەتەدى.

  ءمانسۇردىڭ ەسىنە ءوزىنىڭ ”بۇكىل مەملەكەتتەگى جانار ماي قۇيۋ پۋنكتى“ دەگەن ۋيچات توبىنا قوسىلعانى تۇسە كەتەدى دە، سول توپقا دەرەۋ وزدەرى تۇرعان ورىننىڭ سۋرەتىن تارتىپ جولداپ، توراپتاستاردان كومەك سۇرايدى. توراپتاستار جاپا - تارماعاي جول كورسەتەدى، ولار اقىرىندا جوعارى جىلدامدىقتى تاس جولعا كىرەر اۋىزدى تاۋىپ، قايتادان ۋشيگە قاراپ جول الادى. سويتە - سويتە ەكەۋى تاجىريبە توپتاپ، قول تەلەفوندارىنىڭ سيگنالى السىرەي باستاسا بولعانى، الدىن الا توپتاعى توراپتاستارعا حابارلاسىپ جول سورابىن ۇعىسىپ، ەندىگارى اداسپايدى.

  ”ءبىز ەسەپتەپ كورسەك، نانعا جەمىس قوسىپ جەسەك، اقشانى كوپ ۇنەمدەيدى ەكەنبىز“. مامەت جەمىس جەپ، ناندى اۋجال ەتىپ، قايناق سۋ ءىشىپ، بىقتىرعان دايىن كەسپە جەگەندىكتەرىن ايتىپ: ”وسى 8 كۇندە مەنىڭ جەگەن جەمىسىم، ادەتتە جارتى جىلدا جەيتىن جەمىسىمنەن دە كوپ بولدى“، - دەدى.

  شينجياڭدىق 2 جۇك اۆتوموبيل شوفەرىنىڭ 4700 كيلومەتر جول باسىپ، ”ءوز اقشالارىمەن وكىلەتتى كولىك جۇرگىزىپ بەرگەن“ اڭگىمەسى حابارلانعاننان كەيىن، ءبىر - اق تۇندە ءمانسۇر مەن مامەت ەلگە تانىلدى، بۇعان ول ەكەۋى قىرىنان قىسىلدى. ”بۇل ەندى باۋىرلاستار اراسىنداعى ءوزارا كومەك - قوي، اۋىزعا الارلىقتاي نارسە ەمەس“، - دەدى مامەت.

  بىرەۋلەر ءسوز قالدىرۋ اياسىندا ەكەۋىمىزگە ەسەپ كورسەتىپ، ەكەۋىڭ قاتتى زيان تارتتىڭدار دەدى. ”مەن سول كەزدە ’ءبىز زيان تارتقانداي سەزىنبەدىك، قازىر ءمانسۇر ەكەۋىمىزدىڭ پەيشيان اۋدانىندا ءبىر ءۇيىمىز بار، جاۋ شۇيلەيدىڭ كورلادا 2 ءۇيى بار بولدى، بۇل نە دەگەن باقىت دەسەڭىزشى‘ دەپ جاۋاپ قايتاردىم“، − دەدى مامەت.

جاۋاپتى رەداكتور : نۇربولات قابىل

ەسكەرتۋ:

تورابىمىزداعى مازمۇنداردىڭ مەنشىك ۇقىعى شينجياڭ ۇيعۇر اۆتونوميالى رايوندىق حالىق ۇكىمەتى اقپارات كەڭسەسىنە ءتان، جاريالانعان مازمۇنداردى سىلتەمەسىز كوشىرۋگە بولمايدى. كوشىرىپ پايدالانۋعا تۋرا كەلگەندە، «تيانشان تورى » الىنعانى انىق ەسكەرتىلۋى ءتيىس، بولماسا زاڭدىق جاۋاپكەرلىگى قۋزاستىرىلادى.