تيانشان تورى   ›   جاڭالىقتار   ›   ماڭىزدى حابارلار

”يكەمدى نولگە تۇسىرۋگە“ تاباندى بولۋدى بوساڭسىتپاۋ كەرەك

□ شينحۋا اگەنتتىگىنىڭ تىلشىلەرى

  بۇكىل الەمدە جاڭا تيپتى ايدارشا ۆيرۋس وكپە قابىنۋ ىندەتى ءالى دە كەڭ تارالۋ كۇيىندە. تاياۋدا بۇكىل ەلدە جەرگىلىكتى توپتالۋ سيپاتىنداعى ىندەت جاعدايىندا تارالۋ ءتۇيىنى كوپ، اۋماعى كەڭ بولۋ، ءجيى تۋىلۋ ەرەكشەلىگى كورىنىس بەردى. ەلىمىزدىڭ ىندەتتەن ساقتانۋ - تىزگىندەۋ قىزمەتى قاتاڭ سايىسقا ءدوپ كەلدى.

  3 - ايدىڭ 17 - كۇنى، باس شۋجي شي جينپيڭ ورتالىق كوميتەت ساياسي بيۋروسى تۇراقتى كوميتەتىنىڭ ءماجىلىسىن باسقارىپ اشىپ، ”باستان - اياق حالىقتى بارىنەن جوعارى قويۋعا، ءومىردى بارىنەن جوعارى قويۋعا تاباندى بولىپ، عىلمي، دالمە - ءدال بولۋعا، يكەمدى نولگە تۇسىرۋگە تاباندى بولىپ، ىندەتتىڭ تارالۋ، ءورشۋ بەتالىسىن تەز ارادا تىزگىندەۋ كەرەك“، - دەپ باسا دارىپتەپ، ىندەتتەن ساقتانۋ - تىزگىندەۋ قىزمەتىنىڭ بەتالىسىن اناعۇرلىم ايقىنداپ بەردى.

  ”يكەمدى نولگە ءتۇسىرۋ“ جالپى باعىتىنا تاباندى بولۋ جۇڭگونىڭ حالىقتىڭ ءومىرى مەن سالاماتتىعى ءۇشىن شايقاسقان جاۋاپكەرشىلىگى مەن بورىشى، جۇڭگو كوممۋنيستىك پارتياسىنىڭ باستان - اياق حالىقتىڭ ءومىرىنىڭ حاۋىپسىزدىگى مەن دەنساۋلىعىن ەڭ جوعارى شەكتە قورعاۋداعى امالي ارەكەتى. قازىرگى كەز ىندەتتەن ساقتانۋ - تىزگىندەۋدىڭ ەڭ مۇشكىل شەشۋشى كەزەڭى، ءبىز جۇڭگونىڭ ”يكەمدى نولگە ءتۇسىرۋ“ جالپى باعىتىنا تاباندى بولۋعا نەگىزى، شارت - جاعدايى، قابىلەت - قۋاتى بار ەكەنىن ايقىن تانىپ جەتۋىمىز كەرەك.

  قازىر ەلىمىزدەگى، شەتەلدەگى ىندەتتەن ساقتانۋ - تىزگىندەۋ قىزمەتى كۇردەلى، ماشاقاتتى، قايتالانبالى بولۋ ەرەكشەلىگىنە يە، ءبىز سالعىرتسۋ يدەياسىن، شايقاستان جالىعۋ نىسايىن، باق سىناۋ ويىن، بوساڭسۋ پيعىلىن جەڭىپ، ۋاقىت كۇتىپ تۇرمايدى دەيتىن رۋحپەن ىندەتتەن ساقتانۋ - تىزگىندەۋ قىزمەتتەرىن ناقتى، ەگجەي - تەگجەيلى يگەرۋىمىز كەرەك.

(1) ”يكەمدى نولگە ءتۇسىرۋ“ دەگەن نە؟

  مەملەكەتتىك دەنساۋلىق ساقتاۋ، سالاماتتىق كوميتەتىنىڭ مەڭگەرۋشىسى ما شياۋۋي مىنالاردى ءبىلدىردى: ”يكەمدى نولگە ءتۇسىرۋدىڭ“ جاۋھارى، بىرىنشىدەن تەز، ەكىنشىدەن ءدال بولۋ. ”يكەمدى“ دەگەنىمىز مۇلدەم جۇعىمدالماۋعا ۇمتىلعاندىق ەمەس؛ ”نولگە ءتۇسىرۋ“ دەگەنىمىز ءبىرى بايقالعاندا ءبىرىن جويۋ، ىندەتتىڭ كولەمدى تۇردە قايتالانۋ جاعدايىن بولعىزباۋ تومەنگى شەگىن ساقتاۋ دەگەندىك. تەز جانە ءدال ”يكەمدى نولگە ءتۇسىرۋ“ جۇڭگونىڭ ىندەتتى تىزگىندەۋدەگى ”اسىلى“.

  بۇل وسى 2 جىلدان استام ۋاقىت ىندەتكە قارسى اتتانۋ تاجىريبەسى نەگىزىندە ”حالىقتى بارىنەن جوعارى قويۋدى، ءومىردى بارىنەن جوعارى قويۋدى“ ءتۇبىرلى شىعار ءتۇيىن جانە تابان تىرەر تياناق ەتىپ، تارالۋ كۇشى كۇشتى بولعان شتاممەن كوپ رەت جان اياماي بەلدەسكەننەن كەيىنگى ءونىمدى توتەپ بەرۋ تاكتيكاسى سانالادى.

  2020 - جىلدىڭ باسىندا جاڭا تيپتى ايدارشا ۆيرۋس وكپە قابىنۋ ىندەتى حۋبەيدىڭ ۋحانىندا توسىننان تۋىلدى. تۇتقيىلدان تۋىلعان ىندەت الدىندا شي جينپيڭ جولداستى ۇيتقى ەتكەن پارتيا ورتالىق كوميتەتى باتىل شەشىم جاساپ، بايسالدىلىقپەن توتەپ بەرىپ، ىندەتكە قارسى اتتانۋدىڭ توسقاۋىل شايقاسىن ورىستەتىپ، بۇكىل ەلدىڭ كۇشىن جۇمىلدىرىپ، بۇرىن بولماعان كولەمدەگى ءومىردى قۇتقارۋ ىستەرىن جۇرگىزدى. جاڭا تيپتى ايدارشا ۆيرۋسىنا زەرتتەۋ جۇرگىزدى، ىندەت جاعدايىنا عىلمي تۇجىرىم جاسادى، ەمدەۋ - قۇتقارۋ ىستەرىن جان - جاقتى ورىستەتتى... 3 اي ۋاقىت مولشەرىندە ۋحاندى قورعاۋ شايقاسىندا، حۋبەيدى قورعاۋ شايقاسىندا شەشۋشى جەتىستىككە قول جەتىپ، ىندەتتەن ساقتانۋ - تىزگىندەۋ توسقاۋىل شايقاسى كەلەلى ستراتەگيالىق جەتىستىككە جەتتى.

  ىندەتكە قارسى اتتانۋ بارىسىندا جۇڭگو باستان - اياق مىناعان وي جۇگىرتتى: قايتكەندە اناعۇرلىم تومەن وزىندىك قۇنمەن اناعۇرلىم قىسقا ۋاقىتتا ىندەتتى تىزگىندەپ، ىندەتتىڭ ەكونوميكالىق، قوعامدىق دامۋعا، حالىقتىڭ ءوندىرىس، تۇرمىسىنا ىقپالىن ازايتىپ، ساقتانۋ - تىزگىندەۋدىڭ تاماشا ونىمدىلىگى ارقىلى ەكونوميكانىڭ، قوعامنىڭ ءۇرتىس اقاۋسىز، ورنىقتى دامۋىنا كەپىلدىك ەتۋگە بولادى.

  2021 - جىلى تارالۋ جىلدامدىعى تەز، دەنەدە تەز قايتا جاسالاتىن دەلتا شتاممى ىندەتتەن ساقتانۋ - تىزگىندەۋگە قاتاڭ سايىس اكەلدى، بۇكىل ەلدەگى ورتا، جوعارى حاۋىپتى وڭىرلەردە ەڭ كوپ كەزدەردە 200دەن اسىپ، ءبىر مەزەتتە 20 نەشە ولكەنى شارپىدى. سىرتتان كىرۋدەن قاتاڭ ساقتانۋدى نىسانا ەتىپ، جۇڭگو 30 نەشە رەتكى جەرگىلىكتى توپتالۋ سيپاتىنداعى ىندەتتى جىلدام جويدى.

  تاجىريبەلەردى قورىتىندىلاۋ نەگىزىندە 2021 - جىلى 8 - ايدا جۇڭگو تۇتاس تىزبەكتى دالمە - ءدال ساقتانۋ - تىزگىندەۋدە ”يكەمدى نولگە ءتۇسىرۋدى“ باستادى. ەرتە باستان، كىشكەنەدەن، نەگىزدەن باستاپ يگەرۋدى نەگىزگى ءتۇيىن ەتىپ، ىندەتتەن ساقتانۋ جانە ەرتە بايقاۋ قابىلەتىن جوعارىلاتتى: جوعارى ءونىمدى، ءتارتىپتى تۇردە حىسۋان تەكسەردى، عىلمي، دالمە - ءدال تۇردە ەپيدەميولوگيالىق تەكسەرۋ جۇرگىزدى جانە تەگىن انىقتادى، تۇرگە، دارەجەگە ءبولىپ ساقتانىپ، تىزگىندەدى، باسقاردى... ءبىر قىدىرۋ دالمە - ءدال ساقتانۋ - تىزگىندەۋ شارالارى جەدەل تياناقتاندىرىلىپ، جۇڭگو ەڭ تومەن وزىندىك قۇنمەن ىندەتتەن ساقتانۋدىڭ ەڭ زور ونىمدىلىگىنە قول جەتكىزدى.

  ”سىرتتان كىرۋدەن ساقتانۋ، ىشتە قايتا بەلەڭ بەرۋدەن ساقتانۋ“ جالپى تاكتيكاسىنا، ”يكەمدى نولگە ءتۇسىرۋ“ جالپى باعىتىنا تاباندى بولىپ، ساقتانۋ - تىزگىندەۋ شارالارىن اناعۇرلىم تەز، اناعۇرلىم ءدال، اناعۇرلىم ەگجەي - تەگجەيلى اتقارساق، قىسقا ۋاقىتتا ىندەتتى ءبىرشاما شاعىن كولەمدە تىزگىندەي الامىز.

(2) ”يكەمدى نولگە تۇسىرۋگە“ نە ءۇشىن ۇزدىكسىز تاباندى بولۋ كەرەك؟

  اماليات مىنانى دالەلدەدى: ”يكەمدى نولگە ءتۇسىرۋدى“ جۇڭگونىڭ نەگىزگى مەملەكەت جاعدايى بەلگىلەگەن، اسىرەسە، جۇڭگو باستان - اياق تاباندى بولىپ كەلگەن ”حالىقتى بارىنەن جوعارى قويۋ، ءومىردى بارىنەن جوعارى قويۋ“ سىندى ىندەتتەن ساقتانۋ ۇستانىمى بەلگىلەگەن.

  جاڭا تيپتى ايدارشا ۆيرۋس وكپە قابىنۋ ىندەتى تۋىلعاننان كەيىن، باتىستاعى كەيبىر ەلدەردىڭ ەمدەۋ تەحنيكاسى الەمدە وزىق دەڭگەيدە تۇرعانىمەن، ايتىلمىس ”توپتىق يممۋنيتەت“، ”تابيعي يممۋنيتەت“ سياقتى ەنجار ءبىر جاقتى ەتۋ ءتاسىلىن قولدانعاندىقتان، جۇعىمدالۋشىلار مەن ناۋقاستان ولگەندەردىڭ سانى ازايماي تۇرىپ الدى. دۇنيە جۇزىلىك دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمىنىڭ ەڭ جاڭا ساندى مالىمەتىندە كورسەتىلۋىنشە، 3 - ايدىڭ 28 - كۇنىنە دەيىن بۇكىل الەمدە جاڭا تيپتى ايدارشا ۆيرۋس وكپە قابىنۋ ىندەتى سەبەبىنەن ولگەن ناۋقاس سانى 6 ميلليون 100 مىڭ ادامنان اسقان.

  امەريكا جونس حوپكينس داشۋەسى جاريالاعان جاڭا تيپتى ايدارشا ۆيرۋس وكپە قابىنۋ ىندەتى جونىندەگى ساناق مالىمەتىندە كورسەتىلۋىنشە، 3 - ايدىڭ 22 - كۇنىنە دەيىن امەريكادا جاڭا تيپتى ايدارشا ۆيرۋس وكپە قابىنۋ بويىنشا دياگنوزى تۇراقتاندىرىلعان ناۋقاستاردىڭ سانى 79 ميلليون 780 مىڭنان، ولگەن ناۋقاستاردىڭ سانى 970 مىڭنان اسىپ، بۇكىل الەمدە جاڭا تيپتى ايدارشا ۆيرۋش وكپە قابىنۋىمەن جۇعىمدالعانداردىڭ جانە ولگەندەردىڭ سانى ەڭ كوپ مەملەكەت بولعان. وڭتۇستىك كاليفورنيا داشۋەسى مەن پرينستون داشۋەسىنىڭ زەرتتەۋىندە كورسەتىلۋىنشە، جاڭا تيپتى ايدارشا ۆيرۋس وكپە قابىنۋى امەريكالىقتاردىڭ ورتاشا مەجەلى عۇمىرىن 1.13 جاس ازايتقان. امەريكا بالالار اۋرۋلارى عىلمي قوعامى مەن بالالار شيپاحاناسى قوعامى جاريالاعان ەڭ جاڭا مالىمەتكە ساي، جاڭا تيپتى ايدارشا ۆيرۋس وكپە قابىنۋ ىندەتى تۋىلعاننان بەرى جيىنى 12 ميلليون 700 مىڭنان استام امەريكالىق بالانىڭ جاڭا تيپتى ايدارشا ۆيرۋس وكپە قابىنۋ ىندەتىمەن جۇعىمدالعاندىعى تۇراقتانىپ، دياگنوزى تۇراقتاندىرىلعان جالپى ناۋقاستار سانىنىڭ شامامەن %19ىن يەلەگەن.

  جۇڭگونىڭ جان سانى مەملەكەت جاعدايى وزگەشە، مىنە بۇل ىندەتكە بەلسەندى تۇردە توتەپ بەرۋدىڭ، ”يكەمدى نولگە ءتۇسىرۋدى“ جۇزەگە اسىرۋدىڭ ەرەكشە قاجەتتى ەكەندىگىن بەلگىلەدى. مەملەكەتتىك ساناق مەكەمەسىنىڭ ەڭ جاڭا ساندى مالىمەتىندە ەلىمىزدە 60 جاستاعى جانە ودان جوعارى جان سانى 267 ميلليونعا جەتىپ، وسپىرىمدەردىڭ سانى 250 ميلليوننان اسىپ، ”كاريا مەن بالا“ شوعىرىنىڭ كولەمى اسا زور ەكەندىگى كورسەتىلگەن. ىندەت تۋىلعاننان بەرى جۇڭگو باستان - اياق ىرىقتى تۇردە ۆاكسينا ەكتىرۋگە تاباندى بولۋ ارقىلى ”يممۋنيتەت قورعانىن“ جەدەل سوعىپ، حالىقتى ناۋقاس زالالىنا ۇشىراۋدان قورعادى.

  قاتاڭ عىلمي زەرتتەۋ ارقىلى وزگەرىسىن مولشەرلەۋ مىنانى دالەلدەدى: جۇڭگونىڭ ءبىر ميلليارد 400 ميلليوننان استام جالپى جان سانى نەگىزگى سانى، كولەمدى قارتتار شوعىرى سىندى ناقتى مەملەكەت جاعدايىن ەسكەرگەندە، ەگەر دەر كەزىندە قاتاڭ ساقتانباسا، تىزگىندەمەسە، وڭاي جۇعىمدالۋشىلاردىڭ جۇعىمدالۋ حاۋپىن ارتتىرىپ، سوڭىندا كولەمدى قايتا بەلەڭ بەرۋگە اپارىپ سوقتىرىپ، ءتۇبى ناسىرعا شاباتىندىعى داۋسىز.

  پەيىلى كەڭنىڭ قۇشاعى كەڭ، نيەتى ىزگىنىڭ مەيىرى ىستىق. جاڭا تۋعان نارەستەدەن 100 جاستاعى كارياعا دەيىن بىردە - ءبىر جۇعىمدالۋشىنى قالدىرماي، بىردە - ءبىر ناۋقاستى ەلەۋسىز تاستامادى. ىندەتكە قارسى اتتانۋ بارىسى 2 جىلدان استى، جۇڭگو حالىق بۇقاراسىنىڭ ءومىرىنىڭ حاۋىپسىزدىگى مەن دەنساۋلىعىن باستان - اياق ءبىرىنشى ورىنعا قويدى.

  ءبىر مەزەتتەن بەرى ”وميكرون جۇقپالى تۇماۋ ءپاتۋاسى“، ”جاڭا تيپتى ايدارشا ۆيرۋسىمەن قاتار ءومىر ءسۇرۋ ءپاتۋاسى“ ىركەس - تىركەس جارىققا شىقتى، بۇل جونىندە ءبىز مىنانى ايقىن تانىپ جەتۋىمىز كەرەك: جاڭا كەزەكتى وميكرون شتاممى تارالۋىنىڭ زيانى ءالى دە اۋىر، جاڭا تيپتى ايدارشا ۆيرۋس وكپە قابىنۋى استە ”كولەمدى جۇقپالى تۇماۋ“ ەمەس.

  قاتىستى زەرتتەۋلەر وميكرون شتاممى تارالعان كەزدەگى ناۋقاستان ءولۋ مولشەرى تومەندەسە دە، سايكەس مەزگىلدە ىندەت سەبەبىنەن ولگەندەردىڭ جالپى سانى دەلتا شتاممى تارالعان سايكەس مەزگىلدەگى ءولۋ مولشەرىنەن جوعارى بولعانىن، وميكرون شتاممىنىڭ تارالۋ قاتەرى ءالى اۋىر ەكەندىگىن كورسەتتى.

  ما شياۋۋي مىنالاردى ءبىلدىردى: ىندەتتىڭ قايتا - قايتا سوققىسى الدىندا كەي جەرلەر وميكرون شتاممىنىڭ ناۋقاس بەلگىسى جەڭىل، جۇقپالى تۇماۋ سيپاتتى دەپ قاراپ، يدەيا جاعىنان سالعىرتسىپ، ”تىنىستاۋ، ايالداۋ، قارايلاۋ“ سياقتى كوڭىل كۇيدە بولىپ، ساقتانۋ - تىزگىندەۋدى ۇدايىلاندىرۋ جانە شۇعىل جاعدايعا توتەپ بەرۋ، ءبىر جاقتى ەتۋ تالابىن بوساڭسىتتى. ”ساقتانۋعا“ ءمان بەرمەي، تەك ”تىزگىندەۋگە“ عانا ءمان بەرسەك، جۇڭگونىڭ ەمدەۋ جۇيەسى سوققىلاۋ حاۋپىنە ءدوپ كەلەدى.

  ”يكەمدى نولگە ءتۇسىرۋ“ قازىرگى كەزەڭدەگى جۇڭگونىڭ كەزەكتەگى ىندەت جاعدايىن نەگىز ەتكەن ەڭ تاماشا تاڭداۋ، قىسقا ۋاقىتتا ”يكەمدى نولگە تۇسىرۋگە“ قۇلشىنۋ ءالى دە ىندەتتەن ساقتانۋ - تىزگىندەۋدىڭ ەڭ ۇنەمدى، ەڭ ءونىمدى تاكتيكاسى بولماق.

(3) جۇڭگونىڭ ”يكەمدى نولگە ءتۇسىرۋدى“ جۇزەگە اسىرۋ قۋاتى بار ما؟

  2 جىلدان استام ۋاقىت ىندەتكە قارسى اتتانۋ امالياتى مىنانى تولىق دالەلدەدى: جۇڭگو باستان - اياق ”ەرتە بايقاۋعا، ەرتە مالىمدەۋگە، ەرتە اۋاشالاۋعا، ەرتە ەمدەۋگە“ تاباندى بولىپ، وڭىرگە، دارەجەگە ءبولىپ پارىقتاندىرىلعان، دالمە - ءدال ساقتانۋ - تىزگىندەۋ دەڭگەيىن ۇزدىكسىز جوعارىلاتىپ، ”يكەمدى نولگە ءتۇسىرۋ“ قۋاتىن ازىرلەدى.

  − باستان - اياق تىڭعىلىقتى جۇرگىزىپ، ”ءتورت ەرتە بولۋدى“ ناقتى تياناقتاندىردى.

  حسۋان تەكسەرۋى − ”ءتورت ەرتە بولۋدى“ تياناقتاندىرۋدىڭ ءبىرىنشى قورعانىس شەبى. «وڭىرلەردىڭ جاڭا تيپتى ايدارشا ۆيرۋس وكپە قابىنۋ ىندەتى بويىنشا حىسۋان تەكسەرۋىن ۇيىمداستىرىپ اتقارۋ باعدارناماسىندا (3 - نۇسقا)» بەلگىلەنگەن وڭىرلەر كولەمىندەگى حىسۋان تەكسەرۋىن 24 ساعات ىشىندە ورىنداۋ تالاپ ەتىلدى. 2 جىلدان اسقان اماليات ارقىلى جۇڭگو جان سانى 10 ميلليوننان اسقان ەرەكشە ۇلكەن كولەمدى قالالاردا جالپى ادامداردىڭ حىسۋان تەكسەرۋىن 24 ساعات ىشىندە ورىنداۋدى الدەقاشان جۇزەگە اسىردى. كەزەكتە جۇڭگونىڭ جالپى تۇلعالىق حىسۋان تەكسەرۋ قابىلەتى كۇنىنە 40 ميلليون دانادان اسىپ وتىر.

  وسى رەتكى جەڭىل تۇردەگى، اۋرۋ بەلگىسى جوق جۇعىمدالۋشىلاردى قابىلداپ ەمدەۋ، اۋالاشاۋ بارىسىندا فاڭساڭ شيپاحاناسى بەلسەندى رول اتقارىپ، ”ەرتە اۋاشالاۋ، ەرتە ەمدەۋدى“ جۇزەگە اسىرۋدى ىلگەرىلەتۋدە. كەزەكتە بۇكىل ەلدە سالىنىپ بولعان نەمەسە سالىنىپ جاتقان فاڭساڭ شيپاحاناسى 82 بولىپ، 19 ولكەدەگى 46 ايماق، قالاعا ورنالاسقان، جالپى توسەك سانى 115 مىڭ 500.

  − وڭىرگە، دارەجەگە ءبولىپ پارىقتاندىرىلعان دالمە - ءدال ساقتانۋ - تىزگىندەۋدى جوعارى ءونىمدى ورىستەتتى

  ىندەتتىڭ حالىققا بولعان زيانىن ەڭ تومەنگى شەككە ءتۇسىرۋ ءۇشىن ىندەت تۋىلعان وڭىرلەر ىندەتتىڭ تارالۋ قاتەرىنىڭ جوعارى - تومەندىگىنە نەگىزدەلىپ، الەۋمەتتىك اۋماقتاردىڭ ساقتانۋ - تىزگىندەۋ دالمە - دالدىگىن قۇرساۋلاۋ ءوڭىرى، باسقارۋ - تىزگىندەۋ ءوڭىرى، ساقتانۋ ءوڭىرى سىندى ءۇش وڭىرگە ءبولىپ، تۇرگە ءبولىپ باسقارۋ جۇرگىزدى. قۇرساۋلاۋ ءوڭىرى جابىق اۋاشالاپ، باسقارۋ - تىزگىندەۋ ءوڭىرى ادامداردى وسى وڭىردەن شىعارماي، ساقتانۋ ءوڭىرى باسقارۋ - تىزگىندەۋدى كۇشەيتىپ، ادامداردىڭ توپتالۋ كولەمىن قاتاڭ شەكتەدى.

  − بىرلەسىپ ساقتانۋ، بىرلەسىپ تىزگىندەۋدىڭ، بۇقارالىق ساقتانۋ، بۇقارالىق تىزگىندەۋدىڭ ءبىرىنشى قورعانىس شەبىن ءونىمدى ورناتتى

  الەۋمەتتىك اۋماقتاردا ساقتانۋ - تىزگىندەۋ ىندەتتەن ساقتانۋ - تىزگىندەۋدىڭ ”الدىڭعى شەبى“. الەۋمەتتىك اۋماقتاردىڭ ساقتانۋ - تىزگىندەۋ شاراسىن كۇشەيتتى، تياناقتاندىردى، تۇرعىنداردى تۇرمىستىق زاتتىق ماتەريالدارمەن قامداۋدى جانە ەمدەلۋ قاجەتىن قامتاماسىز ەتۋدى ويداعىداي ىستەدى، ءتۇيىندى وڭىرلەردىڭ حىسۋان ەكشەپ تەكسەرۋىن كۇش سالا ويداعىداي ىستەدى، الەۋمەتتىك اۋماقتىڭ ساقتانۋ - تىزگىندەۋ قىزمەتكەرلەرىن باۋلۋدى كۇشەيتتى... الەۋمەتتىك اۋماق ىندەتتەن ساقتانۋ - تىزگىندەۋ تورىن بەرىك ورناتۋ نەگىزىنە اينالۋدا.

  توسىن تۋىلعان ىندەتكە ءدوپ كەلگەندە شۇعىل توتەپ بەرىپ، بوگەپ، 3 ايدان اسا ۋاقىتتا ۋحاندى ىندەت دەرتىنەن ايىقتىرۋدى جۇزەگە اسىرۋدان ىندەتتەن ساقتانۋ - تىزگىندەۋدى ۇدايىلاندىرۋ جونىندە ىزدەنىس جاساپ، 30 نەشە رەتكى توپتالۋ سيپاتتى ىندەتتى ءونىمدى جىلدام جويعانعا، ودان ”يكەمدى نولگە ءتۇسىرۋ“ بويىنشا تۇتاس تىزبەكتى دالمە - ءدال ساقتانۋ - تىزگىندەۋگە دەيىن جۇڭگو باستان - اياق ىندەت جاعدايىنىڭ وزگەرىسىنە نەگىزدەلىپ، ىندەتتەن ساقتانۋ - تىزگىندەۋ شاراسىن دەر كەزىندە رەتتەپ، دالمە - ءدال ساقتانۋ - تىزگىندەۋ قابىلەتىن ۇزدىكسىز جوعارىلاتىپ، حالىق بۇقاراسىنىڭ ءومىرىنىڭ حاۋىپسىزدىگى مەن دەنساۋلىعىن ءونىمدى قورعادى.

  مەملەكەتتىك دەنساۋلىق ساقتاۋ، سالاماتتىق كوميتەتى جاڭا تيپتى ايدارشا ۆيرۋس وكپە قابىنۋ ىندەتىنە توتەپ بەرۋ، ءبىر جاقتى ەتۋ قىزمەتى باسشىلىق گرۋپپاسى ماماندار گرۋپپاسىنىڭ باستىعى لياڭ ۋاننيان تانىستىرىپ بىلاي دەدى: 2020 - جىلى 4 - ايدان بەرى، جۇڭگونىڭ ءوز وڭىرىندە تارالعان ناۋقاستىڭ، اۋەلى، ءىشىنارالىق توپتالۋ سيپاتتى ىندەتتىڭ بارلىعى شەتەلدەگى ناۋقاستارمەن بايلانىسى بار. ەكىنشى جاعىنان ايتقاندا، ەل ءىشىنىڭ ءوزى ىندەتتەن تازا. وڭاي - وسپاق قولعا كەلمەگەن وسى ىندەتكە قارسى اتتانۋ جەتىستىگى ”يكەمدى نولگە ءتۇسىرۋ“ باس باعىتىنىڭ عىلمي دا ءونىمدى ەكەندىگىن ايعاقتادى ءارى جۇڭگونىڭ ”يكەمدى نولگە ءتۇسىرۋدى“ جولعا قويۋعا ۇزدىكسىز تاباندى بولۋىنا تاماشا نەگىز قالادى.

(4) ”يكەمدى نولگە ءتۇسىرۋدى“ جۇزەگە اسىرۋداعى جۇڭگونىڭ سەنىمى قايدان كەلگەن؟

  جاۋاپ − جۇڭگو كوممۋنيستىك پارتياسىنىڭ قيىن جاعدايدان كۇش سالا ارىلۋداعى باتىل شەشىمى، سوتسياليستىك ءتۇزىمنىڭ كۇشتى شوعىرلاندىرىپ ءىرى ءىس تىندىراتىن ساياسي ابزالدىلىعى، ۆيرۋسپەن جان اياماي ايقاسقاننان كەيىن، ۇزدىكسىز جوعارىلاعان ىندەتتەن ساقتانۋ قابىلەتى، ونان دا ماڭىزدىسى، ىندەتكە قارسى اتتانۋدا بار كۇشىن باتىلدىقپەن سارقا جۇمساعان ءاربىر جۇڭگو حالقى.

  3 - اي كىرگەننەن بەرى، سىرتتان كىرۋدەن ساقتانۋ قىسىمى كورنەكتى ارتتى، وميكرون شتاممىنىڭ تارالۋ جىلدامدىعى تەز، جۇعىمدالعان ادامدار سانى كوپ بولعاندىقتان ”يكەمدى نولگە ءتۇسىرۋدى“ جۇزەگە اسىرۋدىڭ قيىندىعى ارتتى، بۇل ىندەتتى اناعۇرلىم ەرتە بايقاۋدى، ىندەتتى اناعۇرلىم جىلدام ءبىر جاقتى ەتۋدى، ساقتانۋ - تىزگىندەۋ شاراسىن اناعۇرلىم ەگجەي - تەگجەيلى تياناقتاندىرۋدى قاجەت ەتەدى.

  سوتسياليستىك ءتۇزىمنىڭ ابزالدىلىعى ىندەتكە قارسى اتتانۋدان قامال الۋدىڭ بەرىك قامالىن ورناتتى −

  ىندەت تۋىلعاننان كەيىن، مەملەكەتتىك كەڭەس بىرلەسىپ ساقتانۋ، بىرلەسىپ تىزگىندەۋ مەحانيزمىنىڭ جالپىلىق گرۋپپاسى ىلگەرىندى - كەيىندى جيلين، گۋاڭدۇڭ، شاندۇڭ سياقتى ولكەلەرگە قىزمەت گرۋپپاسىن جىبەرىپ، قاتىستى وڭىرلەردىڭ ىندەتتەن ساقتانۋ - تىزگىندەۋ قىزمەتىن ءتارتىپتى، پارمەندى ىلگەرىلەتۋىنە جەتەكشىلىك ەتتى.

  تالايلاعان ەمدەۋ - كۇتىمدەۋ قىزمەتكەرلەرى ىندەتكە قارسى اتتانۋدىڭ الدىڭعى شەبىنە اتتاندى، فاڭساڭ شيپاحاناسى جەدەل قۇرىلدى؛ ”استىق“، ”كوجە قاتىق“ قامتاماسىز ەتىلدى، زات جەتكىزۋ ءتارتىپتى، جوعارى ءونىمدى بولدى؛ الەۋمەتتىك اۋماق قىزمەتكەرلەرى ىندەتتەن ساقتانۋدىڭ ءبىرىنشى شەبىن باتىل ساقتاپ، بۇقارا ىندەتتەن ساقتانۋ بەلگىلەمەسىنە ىرىقتىلىقپەن بويسۇندى... تولاسسىز سارقىلمايتىن جۇڭگو كۇشى ”باياۋ ءجۇرۋ تەتىگىن“ ۋاقىتشا باسقان قالالارعا تىرەك بولدى.

  ىندەتپەن 2 جىلدان اسا ايانباي سايىسقان جۇڭگونىڭ ىندەتتەن ساقتانۋ قابىلەتى ۇزدىكسىز جوعارىلادى −

  جاڭا تيپتى ايدارشا ۆيرۋس وكپە قابىنۋ ىندەتىنە دياگنوز قويۋ - ەمدەۋدىڭ جاڭا جوباسىن باسىپ تاراتىپ، سىرقاتتاردى بايقاۋ جانە مالىمدەۋ ءتارتىبىن ساپالىلاندىردى؛ وڭىرلەردىڭ جاڭا تيپتى ايدارشا ۆيرۋس وكپە قابىنۋ ىندەتى بويىنشا حىسۋان تەكسەرۋىن ۇيىمداستىرىپ اتقارۋ باعدارناماسىن جاريالاپ، 24 ساعاتتا وڭىرلەردىڭ حىسۋان تەكسەرۋىن ورىندادى؛ فاڭساڭ شيپاحاناسىن سالۋ، باسقارۋ ولشەمىن شىعارىپ، ءاربىر ولكەدە كەمىندە 2 − 3 فاڭساڭ شيپاحاناسى بولۋدى تالاپ ەتتى؛ ”انتيگەن تەكسەرۋ + حىسۋان تەكسەرۋ“ جوباسىن جولعا قويدى... جۇڭگو اناعۇرلىم تەز دە ءونىمدى، عىلمي دا دالمە - ءدال ساقتانۋ - تىزگىندەۋ شاراسىن قولدانىپ، ىندەتتەن ساقتانۋدىڭ اناعۇرلىم دالمە - ءدال، اناعۇرلىم باعىتتامالى بولۋىنا مۇمكىندىك جاساۋدا.

  ءبىر ميلليارد 400 ميلليوننان استام حالىقتىڭ ءتۇسىنۋى مەن قولداۋى ”يكەمدى نولگە ءتۇسىرۋدىڭ“ بۇقارالىق نەگىزى −

  بەلسەندى تۇردە ۆاكسينا ەكتى، ەپيدەميولوگيالىق تەكسەرۋ، تەگىن انىقتاۋعا جانە باسقارۋ - تىزگىندەۋ ورنالاستىرۋىنا سايكەستى، حىسۋان تەكسەرۋىنە ات سالىستى، جەكەلەردىڭ قورعانۋىن ويداعىداي ىستەدى... شي جينپيڭ جولداستى ۇيتقى ەتكەن پارتيا ورتالىق كوميتەتىنىڭ پارمەندى باسشىلىعىندا جۇڭگو حالقى جۇدىرىقتاي جۇمىلىپ، ءوزارا قارايلاسىپ، ۆيرۋستىڭ قايتا ءورشۋىن تالاي رەت اۋىزدىقتادى.

  ەڭ جاڭا ساندى مالىمەتتەرگە نەگىزدەلگەندە، بۇكىل ەلدە ۆاكسينانى جالپى بارىستىق ەگۋدى ورىنداعان جالپى ادام سانى ءبىر ميلليارد 240 ميلليون ادامعا جەتىپ، بۇكىل ەلدەگى جالپى جان سانىنىڭ %88.01ىن ۇستاعان. مۇنىڭ ىشىندە 60 جاستان اسقان قارتتاردىڭ جالپى بارىستىق ەگۋدى ورىنداعاندار سانى 212 ميلليون ادامعا جەتكەن. جۇڭگو حالقى ”يكەمدى نولگە ءتۇسىرۋ“ ءۇشىن ءوز ۇلەسىن قوسۋعا قۇلشىنۋدا.

(5) جۇڭگو ىندەتتەن ساقتانۋ - تىزگىندەۋ مەن ەكونوميكالىق، قوعامدىق دامۋدىڭ ”قوس جەڭىسىن“ قالاي جۇزەگە اسىرادى؟

  ىندەتتەن ساقتانۋ - تىزگىندەۋدىڭ تىڭعىلىقتى بولۋىنا شىنايى كەپىلدىك ەتۋ العى شارتىندا، جۇمىستى قالپىنا كەلتىرۋدى، ءوندىرىستى قالپىنا كەلتىرۋدى، ءوندىرىس، تۇرمىس ءتارتىبىن قالپىنا كەلتىرۋدى ىلگەرىلەتىپ، ەڭ از بوداۋ ارقىلى ەڭ زور ساقتانۋ - تىزگىندەۋ ونىمدىلىگىن جۇزەگە اسىرۋعا قۇلشىنىپ، ىندەتتىڭ ەكونوميكالىق، قوعامدىق دامۋعا بولعان ىقپالىن ەڭ جوعارى شەكتە ازايتتى.

  ىندەتتەن ساقتانۋ - تىزگىندەۋ مەن ەكونوميكالىق، قوعامدىق دامۋدى ءبىر تۇتاس جوسپارلاۋ شايقاسىن ويداعىداي جۇرگىزگەن جۇڭگو اناعۇرلىم عىلمي دا دالمە - ءدال ساقتانۋ - تىزگىندەۋ شاراسىن قولدانىپ، ءوندىرىستى ورنىقتىرۋعا، قامداۋدى قامتاماسىز ەتۋگە بار كۇشىن سالىپ، حالىق تۇرمىسىن ءتۇرلى ءادىس - امالدارمەن قامتاماسىز ەتىپ، ىندەتتەن ساقتانۋ - تىزگىندەۋ شاراسىنىڭ اناعۇرلىم باعىتتامالى بولۋىنا مۇمكىندىك جاساۋدا.

  2020 - جىلى ىندەتتىڭ سوققىسى الدىندا، جۇڭگو ”حالىقتى بارىنەن جوعارى قويۋعا، ءومىردى بارىنەن جوعارى قويۋعا“ تاباندى بولىپ، ىندەتتەن ساقتانۋ - تىزگىندەۋ مەن ەكونوميكالىق، قوعامدىق دامۋدى ءبىر تۇتاس جوسپارلاپ، ”ىندەتتى الدىمەن تىزگىندەدى“، ”جۇمىستى، ءوندىرىستى الدىمەن قالپىنا كەلتىردى“، ”ەكونوميكانىڭ ارتۋىنىڭ تەرىستەن وڭعا بەت الۋىن الدىمەن جۇزەگە اسىردى“.

  2021 - جىلى ەل ءىشى ءوندىرىس جالپى ءونىم قۇنى 114 تريلليون يۋانعا جەتىپ، %8.1 ارتتى؛ بۇكىل ەلدىڭ قازىنا كىرىسى 20 تريلليون يۋاننان اسىپ، %10.7 ارتتى؛ قالا - قالاشىقتاردا جاڭادان 12 ميلليون 690 مىڭ ادام جۇمىستاندى؛ استىق ءونىمى ءبىر تريلليون 370 ميلليارد جىڭ بولىپ، تاريحتاعى جاڭا دەڭگەيگە جەتتى... ىندەتتەن ساقتانۋ - تىزگىندەۋدى ويداعىداي ىستەۋمەن بىرگە، جۇڭگو كورنەكتى دامۋ ناتيجەسى ءتىزىمىن تاپسىردى.

  امەريكا «نيۋ - يورك ۋاقىت گازەتىنىڭ» 3 - ايدىڭ 21 - كۇنگى حابارىندا بىلاي دەلىندى: جۇڭگونىڭ الەمدىك قامداۋ تىزبەگىنە زور كولەمدى كەدەرگىلىك جاساماۋ جاعدايىندا جاڭا تيپتى ايدارشا ۆيرۋس وكپە قابىنۋ ىندەتىن اۋىزدىقتاۋ مۇمكىندىگى ءالى بار. 2022 - جىلى 3 - ايدا ىندەت تۋىلعاننان كەيىن، شىنجىن وڭىرگە، دارەجەگە ايىرىپ دالمە - ءدال ساقتانۋ - تىزگىندەۋدى قاتاڭ اتقارىپ، پارىقتاندىرىلعان ىندەتتەن ساقتانۋ - تىزگىندەۋ شاراسىن تياناقتاندىردى ءارى ”ەكىنى ءبىر تۇتاس جوسپارلاۋدى“ كۇش سالا ىلگەرىلەتىپ، قوعامدىق ءوندىرىس، تۇرمىس ءتارتىبىن جۇيەلى قالپىنا كەلتىرىپ، كاسىپ سالاسى تىزبەگىنىڭ، قامداۋ تىزبەگىنىڭ حاۋىپسىز، ورنىقتى بولۋىن قامتاماسىز ەتتى.

  عاسىرلىق ىندەتتىڭ دامىلسىز قايتالانۋى الدىندا، ىندەتتى جىلدام، ءونىمدى ءبىر جاقتى ەتۋ ءبىزدىڭ ساقتانۋ - تىزگىندەۋ جانە جونگە سالۋ قابىلەتىمىز جونىنەن ”ۇلكەن سىناق“ بولىپ تابىلادى. ىندەتتى قاداعالاۋ - ساقتاندىرۋ جانە شۇعىل جاعدايعا توتەپ بەرۋ بويىنشا ارەكەت ەتۋ جىلدامدىعىن تەزدەتىپ، وڭىرلەردىڭ حىسۋان تەكسەرۋىن جانە انتيگەن تەكسەرۋىن عىلمي ۇيىمداستىرىپ، جۇعىمدالۋشىلار اراسىنداعى ەمدەۋگە قابىلداۋعا تيىستىلەردى مۇمكىندىكتىڭ بارىنشا قابىلداۋدى، تىعىز جاناسقاندار اراسىنداعى اۋاشالاۋعا تيىستىلەرىن مۇمكىندىكتىڭ بارىنشا اۋاشالاۋدى ىلگەرىلەتۋگە شىنايى كەپىلدىك ەتتى... ساقتانۋ - تىزگىندەۋ شاراسىن ءاربىر بۋىندا تياناقتاندىرعاندا عانا ”يكەمدى نولگە ءتۇسىرۋدى“ تەز ارادا جۇزەگە اسىرۋعا بولادى.

  ءجۇز شاقىرىم جولدىڭ توقسان شاقىرىمىن باسساڭ دا ءالى دە جولدامىن دەپ ءبىل. ىندەت جاعدايى قانشا اۋىرلاعان سايىن، ستراتەگيالىق تاباندىلىقتى سونشا ساقتاپ، ءبىر جاعىنان، ”ىندەتپەن“ شايقاسۋدى يگەرىپ، ەندى ءبىر جاعىنان، دامۋدى يگەرىپ، اناعۇرلىم ءونىمدى شارالاردى قولدانىپ، شاعىن جەڭىستى زور جەڭىسكە اينالدىراتىن بولساق، ءبىز جالپى جاقتان العاندا ”يكەمدى نولگە ءتۇسىرۋ“ نىساناسىنا قاراي بىرتىندەپ ارشىنداي ىلگەرىلەي الامىز.

  تاباندىلىقتىڭ ءوزى جەڭىس، تاباندى بولعاندا عانا جەڭىسكە جەتەمىز.

(تىلشىلەرى چىن فاڭ، پىڭ يۇنجيا، گۋ تيانچىڭ، ياڭ سىچي، ۋاڭ ياحۇڭ)

(شينحۋا اگەنتتىگىنىڭ 3 - ايدىڭ 30 - كۇنى بەيجيڭنەن بەرگەن حابارى)

جاۋاپتى رەداكتور : الىمبەك نۇرالين

ەسكەرتۋ:

تورابىمىزداعى مازمۇنداردىڭ مەنشىك ۇقىعى شينجياڭ ۇيعۇر اۆتونوميالى رايوندىق حالىق ۇكىمەتى اقپارات كەڭسەسىنە ءتان، جاريالانعان مازمۇنداردى سىلتەمەسىز كوشىرۋگە بولمايدى. كوشىرىپ پايدالانۋعا تۋرا كەلگەندە، «تيانشان تورى » الىنعانى انىق ەسكەرتىلۋى ءتيىس، بولماسا زاڭدىق جاۋاپكەرلىگى قۋزاستىرىلادى.