تيانشان تورى   ›   جاڭالىقتار   ›   عىلىم-تەحنيكا

عىلىم - تەحنيكا ارقىلى شينجياڭنىڭ ماقتا ءوندىرىسىنىڭ كەرەمەتىن جاراتتى

تيان ليۋىن:

عىلىم - تەحنيكا ارقىلى شينجياڭنىڭ ماقتا ءوندىرىسىنىڭ كەرەمەتىن جاراتتى

□ انار بۇلت \ شينجياڭ گازەتىنىڭ ءتىلشىسى شيە حۇيبيان

  ”ماقتاشىلار تاڭ اتقاننان كەش باتقانشا كۇنگە قاقتالىپ، اتىزدا جاپالى ەڭبەك ەتىپ، جىل بويى قاربالاس بولسادا ماردىمدى تابىس تابا المايدى...“ 4 - ايدىڭ 29 - كۇنى اۆتونوميالى رايوننىڭ عىلىم - تەحنيكادا جاڭالىق اشۋ جينالىسى اياقتاعاننان كەيىن، شينجياڭ اۋىل شارۋاشىلىق عىلىم اكادەمياسى ەكونوميكالىق داقىلداردى زەرتتەۋ ورنىنىڭ زەرتتەۋشىسى تيان ليۋىن ءتىلشىنىڭ سۇحباتىن قابىلداعاندا ءدال وسىنداي كورىنىس اسەرلەندىرگەندىكتەن، ول ماقتامەن 30 جىلداي بىتە قايناسىپ، عىلىم - تەحنيكا ارقىلى شينجياڭنىڭ ماقتا ءوندىرىسىنىڭ كەرەمەتىن جاراتقاندىعىن ايتتى.

  سول كۇنى تيان ليۋىن اۆتونوميالى رايوننىڭ 2021 - جىلدىق عىلىم - تەحنيكا سيلىعىنىڭ ەرەكشە دارەجەلى سيلىعىن الدى. ”وسى سالماقتى داڭق، مەن جونىنەن العاندا، ارقالاعان جۇگىمنىڭ اۋىرلاي تۇسكەندىگىن اڭعارتادى“، - تيان ليۋىن بىلاي دەدى: بۇل داڭق ماقتا عىلىم - تەحنيكا قىزمەتكەرلەرى مەن قالىڭ ماقتاشىلاردىڭ كوللەكتيۆ اقىل - پاراساتىنىڭ جاۋھارى.

  تيان ليۋىن قاي - قاشان دا ماقتاشىلاردى كوكەيىنەن شىعارمادى، ەڭ كوپ بولعاندا ءبىر جىلدا 250 نەشە كۇن اتىز باسىندا، ەگىنجايدا بولىپ، ماقتاشىلارمەن بىرگە جاتىپ، بىرگە تاماقتانادى. ”ماقتاشىلارمەن بىرگە بولعاندا عانا ولاردىڭ نەنى قاجەت ەتەتىندىگىن، ءوندىرىس بارىسىندا قانداي ماسەلە ساقتالعاندىعىن ءبىلىپ، سودان كەيىن باعىتتامالى تۇردە زەرتتەۋ ورىستەتۋگە بولادى“، - تيان ليۋىن بىلاي دەدى: ماقتاشىلاردىڭ ماقتا ەگۋ جۇمىسىن ءتىپتى دە جەڭىلدەتۋ ءۇشىن، ماقتانى عىلمي ەگۋ ورەسىن جوعارىلاتۋدى باستان - اياق كۇرەس نىساناسى ەتىپ، كۇردەلى، كۇشەمەلىلىگى زور، ءونىمى تومەن ماقتا اتىزىن باپتاۋ ءتاسىلىن قۇلشىنا وزگەرتتىم.

  سوڭعى جىلدارى تيان ليۋىن زەرتتەپ - اشقان كوپتەگەن تەحنيكالار ەل ىشىندەگى، ءتىپتى حالىقاراداعى اقتاڭداقتى تولتىرىپ، شينجياڭنىڭ ماقتا ەگىمشىلىگى تەحنيكاسىنىڭ دۇنيە جۇزىندە بىرەگەي دەڭگەيگە جەتۋىن پارمەندى ىلگەرىلەتتى.

  تيان ليۋىن زەرتتەپ - اشقان ەگىلگەن قاتاردى توپىراقپەن جابۋدى كەشىكتىرۋ تەحنيكاسى اۋىل شارۋاشىلىعى تەحنولوگياسىنداعى جاڭبىر اپاتىنان ساقتانۋ تەحنيكاسىنداعى اقتاڭداقتى تولتىردى، ماقتانى جوعارى ءتۇسىمدى، ساپالى، جوعارى ءونىمدى ەگۋ تەحنيكاسىنداعى كەلەلى سەرپىلىس. بيىل وسى تەحنيكانىڭ جالپىلاستىرىلىپ قولدانىلاتىن جەر اۋدانى مەجەمەن 10 ميلليون مۋدان اسادى.

  بۇل عانا ەمەس، تيان ليۋىن زەرتتەۋ ارقىلى جارقىشاقتى ماقتا تۇقىمىنىڭ ءونىمدى شىعارىلىپ تاستالماۋى − ەل ءىشى - سىرتىنداعى نەگىزگى ماقتا ەگىمشىلىگى القاپتارىندا تولىمدى ماقتا تۇقىمىنىڭ كوكتەۋ مولشەرىنىڭ تومەنگى شەگى نەبارى %80 بولىپ بەلگىلەنۋىنىڭ باستى سەبەبى ەكەندىگىن بايقايدى. سونىمەن ول زەرتتەۋ ۇجىمىن باستاپ، جارقىشاقتى تۇقىمدى جوعارى ءونىمدى تازالايتىن دالمە - ءدال سۇرىپتاۋ ماشينا جابدىعىن ءساتتى زەرتتەپ جاساپ، تۇقىم جەتىلدىرۋ - كوبەيتۋ وڭىرىندەگى ساپالىلاندىرۋ مەن مانەرلەۋدىڭ جاڭا تەحنولوگياسىمەن سايكەستىرىپ، ءدال مولشەرمەن تۇقىم سىڭىرىلەتىن ماقتا اتىزىنا پايدالانىلاتىن تۇقىمنىڭ كوكتەۋ مولشەرىنىڭ %88تەن %96 اراسىندا تۇراقتانۋىنا شىنايى كەپىلدىك ەتتى. قازىر اتالعان تەحنيكا ماقتا تۇقىمى كاسىپورىندارىنىڭ قاجەتتى تەحنيكاسىنا اينالىپ، ءدال مولشەرمەن تۇقىم سىڭىرىلەتىن ماقتا اتىزدارىنداعى كوكتەۋ مولشەرىنىڭ تومەن بولۋى سىندى دۇنيە جۇزىلىك قيىن تاقىرىپتى تۇبەگەيلى شەشتى.

  مۇنان تىس، تيان ليۋىن تاعى زەرتتەۋ ۇجىمىن باستاپ ماقتانىڭ 7 جاڭا سورتىن جەتىلدىرىپ، تازا ءسۇزىلىپ توقىلاتىن 300 تالشىقتى ماقتا جىپتەن يىرىلەتىن ورگانيكالىق ۇزىن تالشىقتى ماقتا ءجىبىنىڭ شيكىزاتىن ءوندىرۋ ءادىسىن تاپقىرلاپ، 300 تالشىقتى ورگانيكالىق ماقتا ءجىپ شيكىزاتىن ءوندىرۋ تەحنيكاسىنىڭ بوستىعىن تولتىردى، سونىمەن بىرگە ەل ىشىندەگى توقىماشىلىق كاسىپورىندارىنىڭ جوعارى سورتتى ماقتا توقىما بۇيىمدارىن وندىرۋدە، ءسوزسىز، شەتەلدىڭ شيكىزاتىن يمپورت ەتۋى سىندى بوگەتتى بۇزدى.

  1992 - جىلى ماقتانى زەرتتەۋمەن شۇعىلدانعاننان بەرى تيان ليۋىن 20 نەشە پاتەنتكە يە بولدى، مۇنىڭ ىشىندە مەملەكەتتىك تاپقىرلىق پاتەنتىنەن 15ى، حالىقارالىق پاتەنتتەن ۇشەۋى بار، ماقتا ءوندىرىسىنىڭ جاڭا تەحنيكالارى جالپىلاستىرىلعان جەر اۋدانى 200 ميلليون مۋعا جەتىپ، جيىنى 5 ميلليارد 380 ميلليون يۋان پايدانى جاڭادان كوبەيتتى.

  ماقتانى زەرتتەۋ جەتىستىكتەرى ءسوز بولعاندا تيان ليۋىننىڭ ايرىقشا اسەرلەنەتىندىگى بايقالادى، ايتا وتىرىپ قولىمەن كورسەتىپ ءتۇسىندىرىپ قويادى. ءبىر ساعاتتىڭ لىپ ەتىپ وتە شىققانىن بىلمەي قالىپپىز، جينالىس الاڭى يەن قالىپتى، ايتسەدە ول اڭسارى اۋعاننان جالىقپاي ماقتانىڭ ءبىر - بىرلەگەن جاڭا تەحنيكالارىن ايتىپ وتىر، بەينە اناسىنىڭ باسقالارعا ءوز بالاسىنىڭ قانداي ۇزدىك ەكەندىگىن ”ماقتاپ“ وتىرعاندىعىنا ۇقسايدى.

  ءتىلشى ەرەكشە دارەجەلى سيلىق يەگەرىنىڭ كانديداتىن تانىستىرۋ سەبەبىنە بىلاي دەپ جازىلعاندىعىن بايقادى: ”تيان ليۋىن جانە ونىڭ زەرتتەۋ ۇجىمى زەرتتەپ اشقان ماقتانى جەڭىل دە قاراپايىم، جوعارى ءونىمدى ەگۋ تەحنيكاسى ماقتا ەگۋدىڭ ەڭبەك كۇشەمەلىگىن زور دارەجەدە ازايتىپ، شينجياڭ ماقتاسىنىڭ ساپالى، جوعارى ءونىمدى وندىرىلۋىنە پارمەندى دەم بەردى، سونىمەن بىرگە امەريكا سياقتى باتىستاعى ءىشىنارا ەلدەردىڭ شينجياڭنىڭ ماقتا وندىرىسىندە ’زورلىقپەن ەڭبەككە سالۋ‘ ءومىر ءسۇرىپ وتىر دەگەن ساندىراعىنا ەڭ پارمەندى تويتارىس بەردى“.

جاۋاپتى رەداكتور : الىمبەك نۇرالين

ەسكەرتۋ:

تورابىمىزداعى مازمۇنداردىڭ مەنشىك ۇقىعى شينجياڭ ۇيعۇر اۆتونوميالى رايوندىق حالىق ۇكىمەتى اقپارات كەڭسەسىنە ءتان، جاريالانعان مازمۇنداردى سىلتەمەسىز كوشىرۋگە بولمايدى. كوشىرىپ پايدالانۋعا تۋرا كەلگەندە، «تيانشان تورى » الىنعانى انىق ەسكەرتىلۋى ءتيىس، بولماسا زاڭدىق جاۋاپكەرلىگى قۋزاستىرىلادى.