تيانشان تورى   ›   ۇيرەنۋ   ›   شولۋ

جۇڭحۋا ۇلتىنىڭ ۇلى گۇلدەنۋى ۇدەرىسىندە جاستىق كوكتەمنىڭ اسقاق داستانىن جازدى

− باس شۋجي شي جينپيڭنىڭ جۇڭگو كوممۋنيستىك جاستار وداعى قۇرىلعاندىعىنىڭ 100 جىلدىعىن قۇتتىقتاۋ جينالىسىندا سويلەگەن ماڭىزدى ءسوزىن ۇيرەنۋ، دايەكتىلەندىرۋ جونىندە

□ حالىق گازەتىنىڭ شولۋشىسى

  جاستىق كوكتەم شەكسىز ءۇمىت تۋىنداتادى، جاستار كوركەم بولاشاق جاراتادى. ءبىر ۇلت جاستىق كوكتەمگە ءۇمىت ارتىپ، جاستىق كوكتەمدى ماڭگى ساقتاعاندا عانا، گۇلدەنىپ دامي الادى.

  5 - ايدىڭ 10 - كۇنى جۇڭگو كوممۋنيستىك جاستار وداعى قۇرىلعاندىعىنىڭ 100 جىلدىعىن قۇتتىقتاۋ جينالىسى بەيجيڭدە سالتاناتپەن وتكىزىلدى. باس شۋجي شي جينپيڭ جينالىستا ماڭىزدى ءسوز سويلەپ، 100 جىلدان بەرى كوممۋنيستىك جاستار وداعىنىڭ مىزعىماس تاباندىلىقپەن پارتيانىڭ سوزىنە قۇلاق اسىپ، پارتياعا ىلەسكەن جاستىق كوكتەم ساپارىنا ءار قىرىنان قايىرىلا قاراپ، كوممۋنيستىك جاستار وداعىنىڭ پارتيانىڭ باسشىلىعىندا، ءبىرىنىڭ ءىزىن ءبىرى باسقان ءار ۇرپاق وداق مۇشەلەرىن، جاستاردى ىنتىماقتاستىرىپ، باستاپ، جۇڭحۋا ۇلتىنىڭ ۇلى گۇلدەنۋى سىندى جۇڭگو ارمانىن جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن قوسقان ماڭىزدى ۇلەسىن تولىق تۇراقتاندىرىپ، كوممۋنيستىك جاستار وداعى مەن جاستار قىزمەتىنىڭ تاريحي تاجىريبەلەرىن تەرەڭ بايىمداپ، زامانىمىز جاستارىنا ىقىلاستى ءۇمىت ارتىپ، جاڭا داۋىردەگى كوممۋنيستىك جاستار وداعى قىزمەتىن ويداعىداي ىستەۋگە ايقىن تالاپ قويدى. باس شۋجي شي جينپيڭنىڭ ماڭىزدى سوزىندە پارتيا ورتالىق كوميتەتىنىڭ جاستارعا دەگەن ىقىلاستى قامقورلىعى مەن كوممۋنيستىك جاستار وداعى ىستەرىنە ايرىقشا ءمان بەرەتىندىگى قامتىلدى، اسا كۇشتى ساياسي، يدەيالىق، ستراتەگيالىق، جەتەكشىلىك سيپاتقا يە بولىپ، جاڭا داۋىردەگى جۇڭگو جاستار قوزعالىسىنا جانە جاستار قىزمەتىنە العا باسۋ بەتالىسىن ايقىنداپ، ءتۇبىرلى بويسۇنۋ ولشەمىن ازىرلەدى.

  جاستاردىڭ تاعدىرى ەجەلدەن داۋىرمەن تىعىز بايلانىسىپ جاتادى. 1840 - جىلعى اپيىن سوعىسىنان كەيىن جۇڭگو بىرتىندەپ جارتىلاي وتار، جارتىلاي فەودالدىق قوعامعا اينالىپ، مەملەكەت قورلىققا ۇشىراپ، حالىق كۇيزەلىپ، وركەنيەت زوبالاڭعا كىرىپتار بولىپ، جۇڭحۋا ۇلتى بۇرىن بولماعان ناۋبەتكە ۇشىرادى. سودان باستاپ جۇڭحۋا ۇلتىنىڭ ۇلى گۇلدەنۋىن جۇزەگە اسىرۋ جۇڭگو حالقى مەن جۇڭحۋا ۇلتىنىڭ ەڭ ۇلى ارمانىنا اينالدى. 1919 - جىلى بۇرق ەتكەن 4 - مامىر قوزعالىسى − يمپەرياليزمگە، فەوداليزمگە ءۇزىلدى - كەسىلدى قارسى تۇرعان ۇلى وتانشىلدىق توڭكەرىستىك قوزعالىس، ول ماركسيزمنىڭ جۇڭگودا تارالۋىن جەبەپ، جاڭا دەموكراتيالىق توڭكەرىستىڭ شىمىلدىعىن اشتى، سونداي - اق جۇڭگو جاستارىنىڭ جۇڭگو قوعامىنىڭ وزگەرىسىن ىلگەرىلەتەتىن ەكپىندىلەرىنە اينالعاندىعىنان دەرەك بەردى. جۇڭگو كوممۋنيستىك پارتياسى دۇنيەگە كەلىسىمەن جۇڭگو حالقىن باقىتقا كەنەلتۋدى، جۇڭحۋا ۇلتىن گۇلدەندىرۋدى ءوزىنىڭ اۋەلگى ماقساتى مەن بورىشى ەتىپ تۇراقتاندىرىپ، نازارىن جاستارعا اۋدارىپ، توڭكەرىستىڭ ءۇمىتىن جاستارعا ارتىپ، جاستار قىزمەتىن باستان - اياق پارتيانىڭ ماڭىزدى قىزمەتى سانادى. 1922 - جىلى 5 - ايدىڭ 5 - كۇنى جۇڭگو كوممۋنيستىك پارتياسىنىڭ تىكە قامقورلىعى مەن باسشىلىعىندا جۇڭگو كوممۋنيستىك جاستار وداعى قۇرىلعاندىعى جاريالاندى. بۇل جۇڭگو توڭكەرىسى تاريحىندا جانە جاستار قوزعالىسى تاريحىندا بەلەستىك ءمان الادى!

  100 جىلدا ۇزدىكسىز كۇرەس جاساپ، 100 جىلدا جەڭىس جىرىن شىرقاپ العا تارتتى؛ ءداۋىر تۇرلىشە بولعانىمەن، جاستىق كوكتەم بايلانىسىپ جاتادى. جاڭا دەموكراتيالىق توڭكەرىس مەزگىلىندە قۇربان بەرۋدەن قورىقپاي، قان توگە كۇرەس جاساۋدان سوتسياليستىك توڭكەرىس جانە قۇرىلىس مەزگىلىندە ايانباي شايقاسىپ، قاجىرلىلىقپەن ەڭبەك ەتۋگە دەيىن، رەفورما جاساعان، ەسىك اشقان جانە سوتسياليستىك وسىزامانداندىرۋ قۇرىلىسىنىڭ جاڭا مەزگىلىندە باتىلدىقپەن اتويلاپ، باتىلدىقپەن ىستەپ، سالتقا جەتەكشىلىك ەتۋدەن، ودان جۇڭگوشا سوتسياليستىك جاڭا داۋىردە وزىنە سەنىمدى بولۋعا، ءوزىن الۋەتتەندىرۋگە، قاجىرلى دا ىسكەر بولۋعا دەيىن، 100 جىلدان بەرى جۇڭگو كوممۋنيستىك جاستار وداعى قاشاندا پارتيامەن ءبىر نيەتتە بولىپ، پارتياعا ىلەسىپ كۇرەس جۇرگىزىپ، قالىڭ وداق مۇشەلەرىن، جاستاردى ىنتىماقتاستىرىپ، باستاپ، ادالدىقتى پارتيا مەن حالىق ىستەرىندە ايگىلەپ، جاستىق كوكتەمىنىڭ جالىنىن ۇلتتىڭ گۇلدەنۋ جورىعىنا ارناپ، داڭق شۇعىلاسىن تاريحتىڭ العا ۇمتىلۋ پاراعىندا ورنەكتەدى. باس شۋجي شي جينپيڭ تەرەڭ اتاپ كورسەتكەندەي: ”مىزعىماس تاباندىلىقپەن پارتياعا ىلەسىپ، پارتيا مەن حالىق ءۇشىن كۇرەسۋ − كوممۋنيستىك جاستار وداعىنىڭ اۋەلگى ماقساتى، بورىشى. 100 جىلدان بەرى پارتيانىڭ پارمەندى باسشىلىعىندا، كوممۋنيستىك جاستار وداعى اۋەلگى ماقساتتى ۇمىتپاي، بورىشتى ەستە بەرىك ساقتاپ، جاستاردىڭ الدىڭعى لەگىندە ءجۇرىپ، ءبىرىنىڭ ءىزىن ءبىرى باسقان ءار ۇرپاق جاستاردى سەنىمدى بەكەمدەۋگە، پارتياعا تىعىز ىلەسۋگە ۇيىمداستىرىپ جانە جەتەكتەپ، ۇلتتىڭ تاۋەلسىزدىگىنە، حالىقتىڭ ازاتتىعىنا قول جەتكىزۋ جانە مەملەكەتتىڭ قۇدىرەتتەنۋىن، حالىقتىڭ باقىتىن جۇزەگە اسىرۋ جولىندا كۇش قوسىپ، جۇڭحۋا ۇلتىنىڭ ۇلى گۇلدەنۋى ۇدەرىسىندە جاستىق كوكتەمنىڭ اسقاق داستانىن جازدى“.

  پارتيا 18 - قۇرىلتايىنان بەرى باس شۋجي شي جينپيڭ جۇڭحۋا ۇلتىنىڭ ۇلى گۇلدەنۋى ستراتەگيالىق جالپى جاعدايىن جانە دۇنيە جۇزىندە 100 جىلدا بولماعان زور وزگەرىستى تياناق ەتىپ، ءوزى جوبالاپ، ءوزى جەتەكشىلىك ەتىپ، جاڭا داۋىردەگى كوممۋنيستىك جاستار وداعى جانە جاستار قىزمەتىنە ىقىلاستى قامقورلىق جاساپ، كوممۋنيستىك جاستار وداعى جانە جاستار قىزمەتىندە تىڭ ناتيجەلەرگە قول جەتكىزۋدى ىلگەرىلەتتى. تۋ ۇستاپ، باعدار بەلگىلەپ، رول ۇستاپ جول باستادى، باس شۋجي شي جينپيڭنىڭ جاستار قىزمەتى جونىندەگى ماڭىزدى يدەياسى جاڭا ءداۋىر قانداي جاستاردى باۋلۋى كەرەك، جاستاردى قالاي باۋلۋ كەرەك، قانداي كوممۋنيستىك جاستار وداعىن قۇرۋ كەرەك، كوممۋنيستىك جاستار وداعىن قالاي قۇرۋ كەرەك سياقتى بەتالىستىق سيپاتتى، جالپى جاعداي سيپاتتى، ستراتەگيالىق سيپاتتى كەلەلى تاقىرىپتارعا تەرەڭ جاۋاپ بەرىپ، جاڭا داۋىردەگى جاستار قىزمەتىن ويداعىداي ىستەۋگە، پارتيا ءۇشىن سوتسياليزمنىڭ قىرۋار قۇرىلىسشىلارى مەن ءىزباسارلارىن باۋلۋعا ءتۇبىرلى بويسۇنۋ ولشەمىن ازىرلەدى. ”ءموپ - ءمولدىر ماحاببات تەك جۇڭگوعا عانا ارنالادى“ دەگەن ءسوز وسى زامان جۇڭگو جاستارىنىڭ جۇرەگىنەن شىققان ەڭ قۋاتتى ۇنگە اينالدى. قالىڭ وداق مۇشەلەرى، جاستار سانالىلىقپەن اۋىر مىندەت ارقالاپ، نەگىزگى ساتىنىڭ ءبىرىنشى شەبىنە ىشكەرىلەي بارىپ، جاستىق كوكتەمدى جۇڭحۋا ۇلتىنىڭ ۇلى گۇلدەنۋى سىندى جۇڭگو ارمانىن جۇزەگە اسىرۋ جولىندا جايناتىپ، پارتيا مەن مەملەكەت ىستەرىندە تاريحي سيپاتتى تابىسقا جەتۋگە، تاريحي سيپاتتى وزگەرىس تۋدىرۋعا جاستىق كوكتەم كۇش - قۋاتتارىن ارنادى.

  تاريح پەن اماليات مىنانى تولىق دالەلدەدى: جۇڭگو كوممۋنيستىك پارتياسى − ىستەرىمىزگە باسشىلىق ەتەتىن ۇيتقى كۇش؛ ايتسا ايتقانداي، جۇڭگو حالقىنىڭ جانە جۇڭحۋا ۇلتىنىڭ تىرەگى، قالىڭ جاستارعا ۋاكىلدىك ەتۋ، قالىڭ جاستاردىڭ قولداۋىنا يە بولۋ، قالىڭ جاستارعا سۇيەنۋ − پارتيامىزدىڭ ۇزدىكسىز جەڭىستەن - جەڭىسكە جەتۋىنىڭ ماڭىزدى كەپىلى. پارتيانىڭ باسشىلىعىنا تاباندى بولۋ − كوممۋنيستىك جاستار وداعىنىڭ تابان تىرەر تياناعى، پارتيانىڭ باسشىلىعىنا تاباندى بولعاندا عانا، كوممۋنيستىك جاستار وداعى جاستاردى العا باسۋعا ىنتىماقتاستىرىپ، باستاپ، جۇڭگو جاستار قوزعالىسىنىڭ دۇرىس ساياسي بەتالىسپەن العا باسۋىن ىلگەرىلەتە الادى. مەيلى وتكەندە، قازىردە نەمەسە بولاشاقتا بولسىن، جۇڭگو جاستارى قاي - قاشان دا جۇڭحۋا ۇلتىنىڭ ۇلى گۇلدەنۋىن جۇزەگە اسىرۋداعى اۆانگارد كۇش. جاڭا داۋىردەگى جۇڭگو جاستارى تاماشا شاقتا تۋىپ، ماڭىزدى مىندەت ارقالاپ وتىر، ولاردىڭ دارىن - ىسكەرلىگىن ايگىلەيتىن ساحناسى شەكسىز كەڭ، ارماندى جۇزەگە اسىرۋىنىڭ بولاشاعى شەكسىز نۇرلى. جاڭا جورىقتا كوممۋنيستىك جاستار وداعى جەتەكتەۋ قۋاتىن، ۇيىمداستىرۋ قۋاتىن، قىزمەت وتەۋ قۋاتىن كۇشەيتىپ، قالىڭ وداق مۇشەلەرىن، جاستاردى مۇراتتى، جاۋاپكەرشىلىك ارقالاۋعا باتىل، جاپاعا ءتوزىمدى، كۇرەس جۇرگىزۋگە پەيىل جاڭا داۋىردەگى جاقسى جاستاردان بولىپ جەتىلۋگە، جاستىق كوكتەمنىڭ بەلسەندىلىك كۇشى مەن جاسامپازدىق قۋاتى ارقىلى ۇلتتى گۇلدەندىرۋدىڭ بۋىرقانعان كوكتەمگى تاسقىنىن قاۋلاتۋعا، جاستىق كوكتەمنىڭ اقىل - پاراساتىمەن جانە ماڭداي تەرىمەن اناعۇرلىم كوركەم جۇڭگو قۇرۋعا ۇمتىلۋعا ىنتىماقتاستىرۋ، باستاۋ كەرەك!

  مەملەكەتتىڭ ءۇمىتى جاستاردا، ۇلتتىڭ بولاشاعى جاستاردا. جۇڭحۋا ۇلتىنىڭ ۇلى گۇلدەنۋى سىندى جۇڭگو ارمانى، سايىپ كەلگەندە، ۇرپاقتان - ۇرپاققا جالعاسقان جاستاردىڭ كۇش جالعاپ كۇرەس جۇرگىزۋى بارىسىندا رەالدىققا اينالادى. ءبىز شي جينپيڭ جولداستى ۇيتقى ەتكەن پارتيا ورتالىق كوميتەتىنىڭ توڭىرەگىنە اناعۇرلىم تىعىز ىنتىماقتاسىپ، شي جينپيڭ جاڭا ءداۋىر جۇڭگوشا سوتسياليزم يدەياسىن جەتەكشى ەتىپ، ”ەكىنى تۇراقتاندىرۋدىڭ“ شەشۋشى ءمانىن ىشكەرىلەي ۇعىنىپ، ”ءتورت تانىمدى“ كۇشەيتىپ، ”ءتورت سەنىمدى“ بەكەمدەپ، ”ەكىنى قورعاۋدى“ ورىنداپ، باس شۋجي شي جينپيڭنىڭ ىقىلاستى تاپسىرماسىن قاي - قاشان دا ەستە بەرىك ساقتاپ، ۇدەرە العا باسىپ، ماڭگى كۇرەس جۇرگىزىپ، ءىس جۇزىندىك ارەكەتىمىزبەن پارتيا 20 - قۇرىلتايىنىڭ جەڭىسپەن اشىلۋىن قارسى الىپ، جاپپاي سوتسياليستىك وسىزاماندانعان مەملەكەت قۇرۋ، جۇڭحۋا ۇلتىنىڭ ۇلى گۇلدەنۋىن جۇزەگە اسىرۋ ۇلى جورىعىندا جاڭا داۋىردەگى جۇڭگو جاستارىنىڭ شۇعىلالى تاراۋىن جازايىق!

(شينحۋا اگەنتتىگىنىڭ 5 - ايدىڭ 10 - كۇنى بەيجيڭنەن بەرگەن حابارى)

جاۋاپتى رەداكتور : الىمبەك نۇرالين

ەسكەرتۋ:

تورابىمىزداعى مازمۇنداردىڭ مەنشىك ۇقىعى شينجياڭ ۇيعۇر اۆتونوميالى رايوندىق حالىق ۇكىمەتى اقپارات كەڭسەسىنە ءتان، جاريالانعان مازمۇنداردى سىلتەمەسىز كوشىرۋگە بولمايدى. كوشىرىپ پايدالانۋعا تۋرا كەلگەندە، «تيانشان تورى » الىنعانى انىق ەسكەرتىلۋى ءتيىس، بولماسا زاڭدىق جاۋاپكەرلىگى قۋزاستىرىلادى.