جاڭا جورىقتاعى تۇعىرنامالىق حۇجات
_ پارتيا 20 ـ كەزەكتى ورتالىق كوميتەتىنىڭ ٴۇشىنشى جالپى ٴماجىلىسى تۋرالى ەستەلىك
حالىق گازەتىنىڭ تىلشىلەرى \ دۋ شاڭزى، كۋاڭ شيشي، شينحۋا اگەنتتىگىنىڭ تىلشىلەرى \ جاڭ شياۋسۇڭ، جۋ جيچاي
نە ٴبىر جاپا ـ ماشاقاتتاردى باستان كەشىردى. ۋاقىت 2024 ـ جىلى 7 ـ ايعا كەلگەن كەزدە، حالىق رەفورمانىڭ تاسقىنداعان تەلەگەي كۇشىن تاعى ٴبىر رەت تەرەڭ سەزىندى.
رەفورمانى اناعۇرلىم جاپپاي تەرەڭدەتۋ، جۇڭگو ۇلگىسىندەگى وسىزامانداندىرۋدى ىلگەرىلەتۋ _ بەيجيڭدە وتكىزىلگەن جۇڭگو كوممۋنيستىك پارتياسى 20 ـ كەزەكتى ورتالىق كوميتەتىنىڭ ٴۇشىنشى جالپى ٴماجىلىسى اقىلداساتىن ماسەلە.
ٴماجىلىس ۋاقىتى 4 كۇن بولىپ، 7 ـ ايدىڭ 15 ـ كۇنى تۇستەن بۇرىن شىمىلدىعىن اشتى.
قىزۋ شاپالاق ٴۇنى ىشىندە باس شۋجي شي جينپيڭ جانە ورتالىق كوميتەت ساياسي بيۋروسىنىڭ وزگە باسشى جولداستارى ٴماجىلىس الاڭىنا كىردى.
20 ـ كەزەكتى ورتالىق كوميتەتتىڭ مۇشەلەرى، ورتالىق كوميتەتتىڭ كانديدات مۇشەلەرى ماجىلىسكە قاتىناستى، ورتالىق ٴتارتىپ تەكسەرۋ كوميتەتى تۇراقتى كوميتەتىنىڭ مۇشەلەرى جانە قاتىستى جاقتارداعى جاۋاپتى جولداستار، سونداي ـ اق پارتيا 20 ـ قۇرىلتايى ۋاكىلدەرى اراسىنداعى نەگىزگى ساتىداعى ٴبىر ٴبولىم جولداستار مەن مامان ـ وقىمىستىلار ماجىلىسكە كەڭەسشى رەتىندە قاتىناستى.
جالپى ٴماجىلىس باس شۋجيى شي جينپيڭنىڭ ورتالىق كوميتەت ساياسي بيۋروسىنىڭ تاپسىرۋىمەن جاساعان قىزمەت بايانداماسىن تىڭدادى جانە تالقىلادى، «جۇڭگو كوممۋنيستىك پارتياسى ورتالىق كوميتەتىنىڭ رەفورمانى اناعۇرلىم جاپپاي تەرەڭدەتۋ، جۇڭگو ۇلگىسىندەگى وسىزامانداندىرۋدى ىلگەرىلەتۋ تۋرالى قاۋلىسىن» قاراپ ماقۇلدادى. باس شۋجيى شي جينپيڭ «قاۋلى (تالقى نۇسقا)» جونىندە جالپى ماجىلىسكە تۇسىنىك جاسادى.
ٴدال وسى ساتتە، ”ٴداۋىر بولگىش“ پارتيا 11 ـ كەزەكتى ورتالىق كوميتەتىنىڭ ٴۇشىنشى جالپى ماجىلىسىنەن بەرى 46 جىل وتكەن؛ ”ٴداۋىر بولگىش“ پارتيا 18 ـ كەزەكتى ورتالىق كوميتەتىنىڭ ٴۇشىنشى جالپى ماجىلىسىنەن بەرى دە 10 جىلدان ارتىق ۋاقىت وتكەن بولاتىن.
وتكەنگە قايىرىلا قاراساق، وزگەشە ساپاردى باسىپ وتتىك؛ السىقا كوز سالساق، ارمانعا، داڭققا تولى؛ ال تۇرعان ورنىمىز تاريحتىڭ جاڭا بەلەسى: ”كەزەكتەگى جانە بۇدان بىلايعى ٴبىر مەزگىل _ جۇڭگو ۇلگىسىندەگى وسىزامانداندىرۋ ارقىلى مەملەكەتتى قۇدىرەتتەندىرۋ قۇرىلىسىن، ۇلتتىڭ گۇلدەنۋى ۇلى ٴىسىن جاپپاي ىلگەرىلەتەتىن شەشۋشى مەزگىل“.
شەشۋشى مەزگىلدە وسى شەشۋشى قادامدى قالاي باسۋ كەرەك؟
”جۇڭگو ۇلگىسىندەگى وسىزامانداندىرۋ _ رەفورما جاساۋ، ەسىك اشۋ بارىسىندا ۇزدىكسىز العا ىلگەرىلەيدى ٴارى رەفورما جاساۋ، ەسىك اشۋ بارىسىندا، ٴسوزسىز، كەڭ ٴورىس اشادى“. باس شۋجي شي جينپيڭ ”ٴسوز جوق، سانالىلىقپەن رەفورمانى اناعۇرلىم كورنەكتى ورىنعا قويۋ كەرەك“ دەپ سالتاناتپەن جاريالادى.
بۇل رەتكى جالپى ٴماجىلىس جۇڭگو ۇلگىسىندەگى وسىزامانداندىرۋدى ىلگەرىلەتۋدى، پارتيا 20 ـ قۇرىلتايىنىڭ ستراتەگيالىق ورنالاستىرۋىن تياناقتاندىرۋدى تىعىز ارقاۋ ەتە وتىرىپ رەفورمانى اناعۇرلىم جاپپاي تەرەڭدەتۋدى جوسپارلادى. قاراپ ماقۇلداعان «قاۋلى» جۇڭگو ۇلگىسىندەگى وسىزامانداندىرۋدى ىلگەرىلەتۋدىڭ ٴارقايسى جاعىن قامتىپ، تۇتاس جوبا سالىپ، ادامدار ونى ”جاڭا داۋىردەگى جاڭا جورىقتا رەفورمانى جاپپاي تەرەڭدەتۋدىڭ كەڭدىككە جانە تەرەڭدىككە قاراي بەت الۋىن ىلگەرىلەتۋدەگى جالپىلىق جۇمىلدىرۋ، جالپىلىق ورنالاستىرۋ“، ”جاڭا جورىقتا رەفورمانى اناعۇرلىم جاپپاي تەرەڭدەتۋگە جەتەكشىلىك ەتەتىن تۇعىرنامالىق حۇجات“ دەپ اتادى.
تاريحي سيپاتتى ٴىرى ٴىستى قاشاندا تاريحتىڭ كەڭ اياسىندا يگەرۋ كەرەك؛ اسىرەسە، ۇلتتى گۇلدەندىرۋدىڭ ۇلى ٴداۋىرىن گۇلدەنۋدى ماقسات ەتىپ، ۇزدىكسىز كۇرەس جاساۋدىڭ ۇزاق بارىسىندا باقىلاۋ كەرەك. ۋاقىتتىڭ تەرەڭ قاتپارىنا كوز سالساق، وسى رەتكى جالپى ٴماجىلىستىڭ 100 جىلدا بولماعان زور وزگەرىس اياسىندا جۇڭگو سۇراۋىنا، دۇنيە ٴجۇزى سۇراۋىنا، حالىق سۇراۋىنا، ٴداۋىر سۇراۋىنا قالاي جاۋاپ بەرگەنىن انىق بايقاي الامىز.
امالياتتىڭ جالعاسى، ٴداۋىردىڭ تىڭ پاراعى
”جاڭا داۋىردەگى جاڭا جورىقتا قانداي تۋ ۇستاۋ، قايسى جولمەن ٴجۇرۋ جونىندەگى قايتالاي جاريالاۋ“
جۇڭگو ارشىندى قاداممەن العا ىلگەرىلەۋدە. حالىقارالىق ورتا كۇردەلى، قىم ـ قۋىت، ەل ىشىندەگى رەفورما، دامۋ، ورنىقتىلىق مىندەتتەرى جاپالى دا اۋىر بولعانىمەن، 20 ـ كەزەكتى ورتالىق كوميتەت ەكىنشى جالپى ٴماجىلىسى وتكىزىلگەن 2023 ـ جىلى 2 ـ ايدان بۇگىنگە دەيىن ناتيجە كەستەسى سالماقتى بولدى.
باس شۋجي شي جينپيڭنىڭ ورتالىق كوميتەت ساياسي بيۋروسىنىڭ تاپسىرۋىمەن جاساعان قىزمەت بايانداماسىندا نازاريادا جاڭالىق اشۋ دا، امالياتتىق كەڭەيتۋ دە بار. قاراپايىم بايانداۋدىڭ استارىندا جاڭا جورىقتا قيىندىقتاردان قورىقپاي باتىلدىقپەن العا ىلگەرىلەۋدىڭ جاندى بەينەسى جاتىر.
گرۋپپالار تالقىسىندا ماجىلىسكە قاتىناسقان جولداستار وسى ۇردىستەن پارتيا 20 ـ قۇرىلتايىنان بەرگى سان الۋان وزگەرىستەرگە قايرىلا قاراپ، جاڭا داۋىردەن بەرى قول جەتكەن تاريحي سيپاتتى تابىستاردى، تۋىلعان تاريحي سيپاتتى وزگەرىستەردى قايتالاي تالقىلادى. كوپشىلىك ٴبىر اۋىزدان بىلاي دەپ قارادى: ”ناتيجەگە قول جەتكىزۋ، تۇپتەپ كەلگەندە، باس شۋجي شي جينپيڭنىڭ پارتيا ورتالىق كوميتەتىنىڭ ۇيتقىسى، بۇكىل پارتيانىڭ ۇيتقىسى رەتىندە رول ۇستاپ، جول باستاۋىنىڭ ارقاسى، شي جينپيڭ جاڭا ٴداۋىر جۇڭگوشا سوتسياليزم يدەياسىنىڭ عىلمي جەتەكشىلىگىنىڭ ارقاسى“.
يدەيانىڭ جەتەكشىلىك ەتۋى قايدا بارۋ، قايدان كەلۋ سىندى تاريحي كەزەڭدە ماياك ىسپەتتى، جۇلدىز ىسپەتتى بولدى.
1978 ـ جىل مەملەكەت تاعدىرىنا تاڭبا قالدىرعان تاريحي بۇرىلىس ٴتۇيىنى بولىپ، ”جۇڭگوشا وسىزامانداندىرۋدىڭ جاڭا ۇزاق جورىعىن باستادى“.
قيىنشىلىقتار، سىن ـ سايىستار ىشىندە جەڭىس جىرىن شىرقاي ىلگەرىلەدىك. جاڭا داۋىردە رەفورمانى ۇزدىكسىز ىلگەرىلەتتىك. 2013 ـ جىلى ٴداۋىر بولگىش مانگە يە پارتيا 18 ـ كەزەكتى ورتالىق كوميتەتىنىڭ ٴۇشىنشى جالپى ٴماجىلىسى ”جاڭا داۋىردە رەفورمانى جاپپاي تەرەڭدەتۋدىڭ، رەفورمانى جۇيەلى، جالپى تۇلعالىق جوبالاپ ىلگەرىلەتۋدىڭ جاڭا جورىعىن باستاپ، ەلىمىزدىڭ رەفورما جاساۋىنىڭ، ەسىك اشۋىنىڭ شىت جاڭا جاعدايىن اشتى“.
وسى 10 نەشە جىلدان بەرى قات ـ قابات قيىنشىلىقتارعا، سان الۋان جاپا ـ ماشاقاتقا جولىققانىمەن، رەفورما جاساۋ قانشا قيىن بولسا دا العا قاراي ىلگەرىلەتىلدى. ويتكەنى ادامدار ”تاۋ قانشا بيىك، جول قانشا الىس بولعانىمەن، تەك تالىقپاي العا ىلگەرىلەگەندە، ماقساتقا جەتەتىن كۇن بولاتىنىنا“ كامىل سەندى.
ٴماجىلىس الاڭىندا باس شۋجي شي جينپيڭ «قاۋلى (تالقى نۇسقا)» جونىندە جالپى ماجىلىسكە تۇسىنىك جاسادى. تۇسىنىك تۇجىرىمدى، ەگجەي ـ تەگجەيلى، ىقشام دا ٴتۇيىندى بولىپ، نە ٴۇشىن رەفورما جاساۋ، قاي جاققا قاراي رەفورما جاساۋ، قايتىپ رەفورما جاساۋ سياقتى ٴبىر قىدىرۋ كەلەلى نازاريالىق جانە امالياتتىق ماسەلەلەردى ايقىنداپ، ٴسوز ـ سويلەمدەرىندە ”رەفورمانى سوڭىنا دەيىن جۇرگىزۋ“ باتىلدىعى مەن بەكىمى ايگىلەندى.
”رەفورمانى جاپپاي تەرەڭدەتۋدەن“ ”رەفورمانى اناعۇرلىم جاپپاي تەرەڭدەتۋگە“ دەيىن جول جۇرگەن سايىن بەكەمدەلدى. ”اناعۇرلىمدا“ تاريحتىڭ قايتا جالعاسۋى، ٴداۋىردىڭ جاڭا كورىنىسى قامتىلعان، شىنداپ كىرىسۋگە، قيىندىقتارمەن ايقاسۋعا باتىل بولاتىن قايراتتى ٴارى قاجىماي ـ تالماي ەڭبەكتەنەتىن مىزعىماس تاباندىلىقتى قاجەت ەتەدى.
”بۇل پارتيا 18 ـ كەزەكتى ورتالىق كوميتەتىنىڭ ٴۇشىنشى جالپى ماجىلىسىنەن بەرگى رەفورمانى جاپپاي تەرەڭدەتۋ امالياتىنىڭ جالعاستىرىلۋى، سونداي ـ اق جاڭا جورىقتا جۇڭگو ۇلگىسىندەگى وسىزامانداندىرۋدى ىلگەرىلەتۋدىڭ ٴداۋىر جاڭا پاراعى“. بيىل 2 ـ ايدا ـ اق ورتالىق رەفورمانى جاپپاي تەرەڭدەتۋ كوميتەتىنىڭ 4 ـ ماجىلىسىندە وسى جولعى جالپى ماجىلىسكە بەلگى قويىلدى.
بۇل جولى نەگىزگى تاقىرىپ نەلىكتەن جۇڭگو ۇلگىسىندەگى وسىزامانداندىرۋمەن تىعىز بايلانىستىرىلدى؟
پارتيا ورتالىق كوميتەتى كەڭ ويلانىپ ـ تولعاندى. باس شۋجي شي جينپيڭ «قاۋلى (تالقى نۇسقا)» جونىندەگى تۇسىنىكتە: ”پارتيانىڭ وزەكتى مىندەتتەرىن ارقاۋ ەتە وتىرىپ رەفورما جاساۋدى جوسپارلاۋ جانە ورنالاستىرۋ _ پارتيانىڭ رەفورما جاساۋعا، ەسىك اشۋعا باسشىلىق ەتۋدەگى تابىستى تاجىريبەسى“ دەپ جاۋاپ قايتاردى.
جۇڭگو ۇلگىسىندەگى وسىزامانداندىرۋ ارقىلى جۇڭحۋا ۇلتىنىڭ ۇلى گۇلدەنۋىن جاپپاي ىلگەرىلەتۋ _ پارتيا 20 ـ قۇرىلتايى بايانداماسىندا ”جۇڭگو كوممۋنيستىك پارتياسىنىڭ وزەكتى مىندەتى“ دەپ انىقتاما بەرىلدى. بۇل ادامزات وركەنيەتىنىڭ جاڭا فورماتسياسىن جاراتاتىن جۇڭگو ىزدەنىسى، جاڭا ٴداۋىر ەرەكشەلىگىن نەگىز ەتكەن ۇزدىكسىز كۇرەس جۇرگىزۋ، ىسكەرلىك ەلدى وزدىرادى رۋحىنا تولى ەكپىندەي ىلگەرىلەۋ جولى، نەتكەن جاپالى ٴارى نەتكەن ۇلى دەسەڭىزشى!
جوبا جاساپ، نىسانا بەلگىلەپ، بەتالىستى ايقىندادى. جاڭا جورىقتا نەگە سۇيەنىپ زەيىن ـ زەردەنى، كۇش ـ قۋاتتى شوعىرلاندىرامىز؟ ٴدال جۇڭگو ۇلگىسىندەگى وسىزامانداندىرۋعا سۇيەنەمىز. رەفورمانى اناعۇرلىم جاپپاي تەرەڭدەتىپ، بوگەتتى تالقانداۋ، ومىرشەڭدىك كۇشتى قاۋلاتۋ، سىن ـ سايىستارعا توتەپ بەرۋ _ ”جۇڭگو ۇلگىسىندەگى وسىزامانداندىرۋعا قۇدىرەتتى قوزعاۋشى كۇش جانە تۇزىمدىك قامتاماسىزدىق ازىرلەۋدى“ ماقسات ەتكەن، 2035 ـ جىلى ”سوتسياليستىك وسىزامانداندىرۋدى نەگىزىنەن جۇزەگە اسىرۋدى“ كوزدەگەن.
”داۋىرگە ىلەسۋىمىز كەرەك، بۇل رەفورمانىڭ جەتەتىن نىساناسى“. داۋىرگە ىلەسۋ سىندى ۋاقىتپەن جارىسۋ جۇڭگو رەفورماسىنىڭ وسىزاماندانۋ باعىتىن بەلگىلەدى. جالپى ٴماجىلىس ”4 كوكەي تەستى قاجەت“ ارقىلى پارتيا ورتالىق كوميتەتىنىڭ وسى كەلەلى ۇيعارىمدى جاساۋداعى تەرەڭ تولعانىسىن ٴتۇسىندىردى:
”بۇل جۇرت تىلەگىن توعىستىرىپ، كۇش ـ قۋاتتى ۇيىستىرۋدىڭ، جاڭا ٴداۋىردىڭ جاڭا جورىعىندا پارتيانىڭ وزەكتى مىندەتىن جۇزەگە اسىرۋدىڭ كوكەي تەستى قاجەتى“؛ ”بۇل جۇڭگوشا سوتسياليزم ٴتۇزىمىن كەمەلدەندىرۋدىڭ جانە دامىتۋدىڭ، مەملەكەتتى باسقارۋ جۇيەسى مەن باسقارۋ قابىلەتىن وسىزامانداندىرۋدى ىلگەرىلەتۋدىڭ كوكەي تەستى قاجەتى“؛ ”بۇل جوعارى ساپالى دامۋدى ىلگەرىلەتۋدىڭ، ەلىمىز قوعامىنىڭ باستى قايشىلىق وزگەرىسىنە اناعۇرلىم ويداعىداي ۇيلەسۋدىڭ كوكەي تەستى قاجەتى“؛ ”بۇل ەلەۋلى حاۋىپ ـ قاتەرلەر مەن سىن ـ سايىستارعا توتەپ بەرۋدىڭ، پارتيا مەن مەملەكەت ىستەرىنىڭ ورنىقتى قاداممەن الىستارعا جەتۋىن ىلگەرىلەتۋدىڭ كوكەي تەستى قاجەتى“.
ۇلى وزگەرىستە يدەيا ۇلى كۇشى قامتىلعان.
4 كۇنگە جالعاسقان جالپى ماجىلىستە گرۋپپالار تالقىسى كوپ رەت ورنالاستىرىلدى. ورتالىقتاعى باسشى جولداستار گرۋپپالارعا بارىپ، پىكىر ـ ۇسىنىستاردى تىڭداپ، ٴالسىن ـ ٴالى كوپشىلىكپەن پىكىر اۋىستىرىپ، تالقىلادى. ماجىلىسكە قاتىناسقان جولداستار جابال سوزگە شىعىپ، قىزمەت ٴىس جۇزىندىك جاعدايىمەن ۇشتاستىرا وتىرىپ بەلسەنە زەرتتەۋ ـ تالقى ورىستەتىپ، حۇجات جونىندە قايتالاي وي جۇگىرتتى. ولار مىنالاردى ٴبىلدىردى: «قاۋلى» _ ماركسيزم اقيقاتىنىڭ نۇر ـ شۇعىلاسى ساۋلە شاشقان ساياسي جارناما، جاڭا جورىقتا رەفورمانى سوڭىنا دەيىن جۇرگىزۋگە جۇمىلدىرۋ بۇيرىعى، رەفورمانى اناعۇرلىم جاپپاي تەرەڭدەتۋدىڭ جول كارتاسى.
جالپى جاعدايدى جاپپاي مەڭگەردى، شىندىققا جۇگىنىپ ناقتى ٴىس ىستەدى
”رەفورما رايـى قويۋ بولۋ، ساپاسى جوعارى بولۋ كەرەك“
”پارتيا 20 ـ قۇرىلتايىنان كەيىن، رەفورمانى اناعۇرلىم جاپپاي تەرەڭدەتۋ ماسەلەسى جونىندە ويلانىپ كەلەمىن“. كەنىشتى دە شۇرايلى جاڭا يدەيا، قۇلاشىن كەڭ جايعان جاڭا جورىق رەفورما ۇستانىمىندا جاڭالىق اشۋدىڭ، امالياتتا جاڭالىق اشۋدىڭ قۇنارلى توپىراعى. جالپى ٴماجىلىس حۇجاتىنىڭ دايىندالۋى 2023 ـ جىلعى قاقاعان قىستان 2024 ـ جىلعى شىلىڭگىر ىستىققا دەيىن 7 ايدان استام ۋاقىت جالعاستى.
باس شۋجي شي جينپيڭ حۇجات دايىنداۋ گرۋپپاسىنىڭ باستىعى مىندەتىن ٴوزى ارقالاپ، تۇتاس بارىستى جوبالاپ، تەكسەرۋ ـ زەرتتەۋ ۇيىمداستىرىپ، دەن قويا جەتەكشىلىك ەتىپ، تامىر ۇستاپ، باعدار بەلگىلەدى.
تۇسىنىك جاساعان كەزدە باس شۋجي حۇجاتتى دايىنداۋ بارىسىن ەسكە الدى.
”2023 ـ جىلى 11 ـ ايدا ورتالىق كوميتەت ساياسي بيۋروسى پارتيا 20 ـ كەزەكتى ورتالىق كوميتەتى ٴۇشىنشى جالپى ٴماجىلىسىنىڭ حۇجاتتارىن دايىنداۋ گرۋپپاسىن قۇرۋدى ۇيعاردى“؛ ”وسى رەتكى جالپى ٴماجىلىستىڭ حۇجاتتارىن دايىنداۋدا دەموكراتيانى اسقاقتاتۋ، كوپتىڭ اقىل ـ پاراساتىن شوعىرلاندىرۋ تۇتاس بارىستا ساباقتاستىرىلدى“...
حالىقتىڭ ۇمىتىنە تولى، بۇكىل پارتيانىڭ اقىل ـ پاراساتىن شوعىرلاندىرعان، دايىنداۋ گرۋپپاسىنىڭ جۇرەك قانى سىڭگەن رەفورما جوباسى وسى ساتتە ماجىلىسكە قاتىناسقان جولداستاردىڭ الدىنا قويىلدى.
«قاۋلىنى (تالقى نۇسقا)» اشساق، العى ٴسوز بەن سوڭعى سوزدەن سىرت، جيىنى 15 ٴبولىم بولىپ، 3 ۇلكەن بولەككە بولىنگەن. ”مازمۇندىق تارماقتار جالپى مازمۇنى بويىنشا ٴتىزىلىپ، 60 تارماق جازىلعان“. ٴار ٴسوزدىڭ بارىندە رەفورما اۋىزعا الىنىپ، سەرپىنى كۇشتى بولىپ، ”رەفورما رايى قويۋ بولۋ، ساپاسى جوعارى بولۋ“ تالابىنا جاندى تۇردە ۇيلەسكەن.
«قاۋلىنىڭ» جالپى مازمۇنىندا ەسىك اشۋ تالابى دا ساباقتاستىرىلعان. ەسىك اشۋ جۇڭگو ۇلگىسىندەگى وسىزامانداندىرۋدىڭ ايقىن بەلگىسى. رەفورما مەن ەسىك اشۋ تىعىز بايلانىسىپ، ٴبىرىن ـ ٴبىرى جەبەيدى.
باس شۋجي شي جينپيڭ مازمۇندى ورنالاستىرۋ جونىندە تۇسىنىك جاساپ، ونى ”بەسكە باسا ٴمان بەرۋگە“ جيناقتادى:
”ەكونوميكالىق ٴتۇزىلىس رەفورماسىنىڭ جەتەكشىلىك رولىن ساۋلەلەندىرۋگە باسا ٴمان بەرۋ“؛ ”جالپى بەتتىك جاڭالىق اشۋدى قولدايتىن ٴتۇزىلىس ـ مەحانيزمىن ورناتۋعا باسا ٴمان بەرۋ“؛ ”جاپپاي رەفورما جاساۋعا باسا ٴمان بەرۋ“؛ ”دامۋ مەن حاۋىپسىزدىكتى ٴبىر تۇتاس جوسپارلاۋعا باسا ٴمان بەرۋ“؛ ”پارتيانىڭ رەفورماعا باسشىلىعىن كۇشەيتۋگە باسا ٴمان بەرۋ“.
”وسى ەرەكشەلىكتەر نازاردى بەتالىستىق سيپاتقا، جالپى جاعدايلىق سيپاتقا، ستراتەگيالىق سيپاتقا يە كەلەلى ماسەلەلەرگە شوعىرلاندىردى“. ماجىلىسكە قاتىناسقان جولداستار مىنالاردى ٴبىلدىردى: ”وسىدان بۋىرقانعان رەفورما جاعدايىن وقىدىق، جۇيەلى، عىلمي رەفورما ٴتاسىلىن وقىدىق، ماسەلەنى تىكە شەشىم ەتەتىن رەفورما باعدارىن وقىدىق“.
جاپپاي رەفورما جاساۋ دەگەن نە؟ باس شۋجي شي جينپيڭ تۇسىنىك جاساعاندا بىلاي دەپ باسا دارىپتەدى: قاۋلى نۇسقاسى ”بەستى ٴبىر تۇلعالاندىرۋ“ جالپى تۇلعالىق ورنالاستىرۋىن ٴبىر تۇتاس جوسپارلاپ ىلگەرىلەتۋ، ”ٴتورتتى جاپپاي ورىنداۋ“ ستراتەگيالىق ورنالاستىرۋىن سايكەستى ىلگەرىلەتۋ جۇلگەسىندە رەفورمانى اناعۇرلىم جاپپاي تەرەڭدەتۋدى جوسپارلاپ، ەكونوميكالىق ٴتۇزىلىس رەفورماسى مەن باسقا دا سالالارداعى رەفورمانى ٴبىر تۇتاس جوسپارلاپ ورنالاستىردى.
جاڭا داۋىردەگى رەفورما تۋ باستان ـ اق قاراپايىم جاماپ ـ جاسقاۋ، ۇساق ـ تۇيەك جۇمىس ىستەۋ ەمەس. ”رەفورمانى جاپپاي تەرەڭدەتۋ _ كۇردەلى، جۇيەلى ينجەنەريا“، ”ٴسوز جوق، جالپى بەتتىك، جۇيەلى رەفورما جاساۋ جانە جاقسارتۋ، ٴار سالاداعى رەفورما جاساۋدىڭ جانە جاقسارتۋدىڭ بىرلەسكەن ارەكەتى جانە توپتاماسى بولۋ كەرەك“.
ماجىلىسكە قاتىناسقان جولداستار ”جاپپاي“ دەگەن ٴسوزدىڭ تەرەڭ ٴمانىن تاعى ٴبىر تۇرعىدان ٴتۇسىندىردى: ”پارتيا ورتالىق كوميتەتى فورماشىلدىققا قارسى تۇرۋدى، رەفورمانى ىلگەرىلەتۋدە، ٴسوز جوق، شىندىققا جۇگىنىپ ناقتى ٴىس ىستەۋ، ناقتى ونىمدىلىككە ۇمتىلۋدى قايتا ـ قايتا باسا دارىپتەدى. «قاۋلىدا» ەكونوميكا، ساياسي، مادەنيەت، قوعام، ەكولوگيالىق وركەنيەت جانە پارتيا قۇرىلىسى سياقتى سالالارداعى رەفورما قامتىلىپ، جيىنى 300دەن استام ماڭىزدى رەفورما شاراسى ورتاعا قويىلدى، ٴاربىر اۋىز ٴسوز تۇگەلدەي ٴبىر رەفورما شاراسىنا سايادى“.
”بەسكە باسا ٴمان بەرۋدىڭ“ ٴبىرى _ ”ەكونوميكالىق ٴتۇزىلىس رەفورماسىنىڭ جەتەكشىلىك رولىن ساۋلەلەندىرۋگە باسا ٴمان بەرۋ“. ماجىلىسكە قاتىناسقان جولداستار مىنالاردى ٴبىلدىردى: «قاۋلىداعى» ەكونوميكالىق ٴتۇزىلىس رەفورماسى جونىندەگى ورنالاستىرۋدىڭ سەرپىنى زور، شارالارى ناقتى، ساپاسى جوعارى بولىپ، وندىرىستىك قاتىناس پەن وندىرگىش كۇشتىڭ، قوندىرما مەن بازيستىڭ، مەملەكەتتى باسقارۋ مەن قوعامدىق دامۋدىڭ قاتىناسىن تەرەڭ يگەرۋدى ايگىلەدى.
رەفورما شىتىرمان، كۇردەلى بولعان سايىن، وسى ”تەتىكتى“ سولعۇرلىم مىقتى يگەرۋ كەرەك. جالپى ماجىلىستە اتاپ كورسەتىلگەندەي، ەكونوميكالىق ٴتۇزىلىس رەفورماسىن تەرەڭدەتۋ ٴالى دە رەفورمانى اناعۇرلىم جاپپاي تەرەڭدەتۋدىڭ ٴتۇيىنى بولىپ تابىلادى.
ىستەردى دامىتۋدا تاقىرىپ بەلگىلەندى، رەفورمانى تەرەڭدەتۋدە ٴىس تىندىرىلدى. جاڭا داۋىردەگى تاقىرىپتاردىڭ ٴبىرى _ جوعارى ساپالى دامۋدى ىلگەرىلەتۋ ماسەلەسى. «قاۋلىدا» ەكونوميكالىق ٴتۇزىلىس رەفورماسىن تەرەڭدەتۋ جاعىندا ”ەكونوميكانىڭ جوعارى ساپالى دامۋىن ىلگەرىلەتۋ ٴتۇزىلىس مەحانيزمىن اقاۋسىزداندىرۋ“ باستى مىندەتتەردىڭ ٴبىرى ەتىلدى. ال جوعارى ساپالى دامۋ بولىگىندە ”جەرگىلىكتى جاعدايعا قاراي جاڭاشا وندىرگىش كۇشتەردى دامىتۋ ٴتۇزىلىس ـ مەحانيزمىن اقاۋسىزداندىرۋ“ ايىرىم ٴبىر تاراۋ ەتىپ بەلگىلەندى.
”جاڭاشا وندىرگىش كۇش دەگەن نە، جاڭاشا وندىرگىش كۇشتى قالاي دامىتۋ كەرەك؟ مەن باستان ـ اياق ويلانىپ كەلەمىن“. بيىل 1 ـ ايدا 20 ـ كەزەكتى ورتالىق كوميتەت ساياسي بيۋروسىنىڭ 11 ـ رەتكى توپتىق ۇيرەنۋىن باسقارعاندا، باس شۋجي شي جينپيڭ ٴوزىنىڭ ويى مەن جوسپارىن باياندادى.
«قاۋلىدا» ٴارى ”جاڭا“ جەتىلدىرۋ بار: جاڭا سالانىڭ جاڭا جارىس جولىنداعى تۇزىمدىك قامداۋدى كۇشەيتۋ، بولاشاق كاسىپ سالاسىنا قارجى قوسۋدى ارتتىرۋ مەحانيزمىن ورناتۋ ٴارى ”كونەنى“ وزگەرتۋ بار: مەملەكەتتىك ولشەم ارقىلى ٴداستۇرلى شارۋاشىلىقتى ساپالىلاندىرۋعا، دارەجەسىن جوعارىلاتۋعا جەتەكشىلىك ەتۋ. جەرگىلىكتى جاعدايعا قاراي جاڭاشا وندىرگىش كۇشتەردى دامىتۋ ديالەكتيكالىق ويى وسى بارىسپەن ساباقتاسىپ جاتتى.
”بەسكە باسا ٴمان بەرۋدىڭ“ تاعى ٴبىر تارماعى بار، ”جالپى بەتتىك جاڭالىق اشۋدى قولدايتىن ٴتۇزىلىس ـ مەحانيزمىن ورناتۋعا باسا ٴمان بەرۋ كەرەك“.
جالپى ٴماجىلىس مىنالاردى العا قويدى: وقۋ ـ اعارتۋ، عىلىم ـ تەحنيكا، دارىندىلار جاعىنداعى ٴتۇزىلىس ـ مەحانيزمدى ٴبىر تۇلعالاندىرۋ رەفورماسىن ٴبىر تۇتاس جوسپارلاپ ىلگەرىلەتىپ، بۇكىل مەملەكەت جۇمىلاتىن جاڭاشا ٴتۇزىلىستى اقاۋسىزداندىرىپ، مەملەكەتتىڭ جاڭالىق اشۋ جۇيەسىنىڭ جالپى تۇلعالىق ونىمدىلىگىن ارتتىرۋ كەرەك. بۇل ماجىلىسكە قاتىناسقان جولداستاردىڭ جاپپاي نازارىن اۋداردى جانە القاۋىنا يە بولدى.
وقۋ ـ اعارتۋ، عىلىم ـ تەحنيكا، دارىندىلار _ جۇڭگو ۇلگىسىندەگى وسىزامانداندىرۋدىڭ نەگىزدىك، ستراتەگيالىق تىرەگى. پارتيا 20 ـ قۇرىلتايىنىڭ بايانداماسىندا وقۋ ـ اعارتۋ، عىلىم ـ تەحنيكا، دارىندىلار قاتار قويىلىپ ٴبىر تاراۋ بولدى. وسى رەتكى «قاۋلىدا» وي جەلىسىندە اناعۇرلىم جاڭالىق اشىلدى، ٴتۇزىم جۇلگەسى، ۇيىمدىق ٴتاسىل، باعالاۋ جۇيەسى سياقتى كوپتەگەن سالادا سايكەستى وزگەرىس تۋىلاتىندىعى ٴشۇباسىز. ال بوگەتتى تالقانداپ، ٴبىر تۇتاس جوسپارلاپ ىلگەرىلەتۋ وسىزامانداندىرۋ ۇردىسىندەگى بوگەتتەردى، قيىن تۇيىندەردى شەشۋ ٴۇشىن بولىپ تابىلادى.
وقۋ ـ اعارتۋ، عىلىم ـ تەحنيكا، دارىندىلاردىڭ ورنى اۋىسۋ ماسەلەسى _ عىلىم ـ تەحنيكادا جاڭالىق اشۋ مەن كاسىپ سالاسىندا جاڭالىق اشۋدىڭ ىشكەرىلەي توعىسۋىن ىلگەرىلەتۋ ماسەلەسى، اناعۇرلىم باسەكەلىك قۋاتقا يە عىلمي زەرتتەۋ ەكولوگياسىن قالىپتاستىرۋ ماسەلەسى... قاتىستى سالالاردان ماجىلىسكە قاتىناسقان جولداستار تەبىرەنە بىلاي دەدى: ”قانداي ماسەلە بولسا، سول ماسەلەگە تۋرا قارادى، قانداي بوگەتتى ٴتۇيىن بولسا، سول بوگەتتى ٴتۇيىندى اشتى، رەفورمامىز باتىل، ارىندى، ناقتى“!
بيىكتە تۇرىپ الىسقا كوز جىبەردى، شوگەلدىكپەن ىستەدى
”رەفورمانى اناعۇرلىم جاپپاي تەرەڭدەتۋ ستراتەگيالىق ورنالاستىرۋلارىن جۇڭگو ۇلگىسىندەگى وسىزامانداندىرۋدى ىلگەرىلەتۋدىڭ قۇدىرەتتى كۇشىنە اينالدىرۋ كەرەك“
جاڭا باستاما، جاڭا ورنالاستىرۋ، جاڭا جولعا شىعۋ.
رەفورما ىلگەرىلەپ بۇگىنگى كۇنگە جەتكەندە، رەفورمانى جوعارى دەڭگەيدە جوبالاۋ جاعىندا بىزدە ٴبىرشاما ايقىن جاعداي جارىققا شىقتى. بۇدان بىلايعى ٴبىر مەزگىلدە نەگىزگى زەيىن ـ زەردەنى جالپى تۇلعالىق ىلگەرىلەتۋگە، قۋزاپ تياناقتاندىرۋعا شوعىرلاندىرۋىمىز كەرەك.
7 ـ ايدىڭ 18 ـ كۇنى تۇستەن كەيىن، حالىق سارايى، ەكىنشى جالپى جيىن وسى ارادا وتكىزىلدى.
باس شۋجي شي جينپيڭنىڭ باسقارۋىندا ٴماجىلىس قول كوتەرىپ داۋىس بەرۋ تاسىلىمەن «جۇڭگو كوممۋنيستىك پارتياسى ورتالىق كوميتەتىنىڭ رەفورمانى اناعۇرلىم جاپپاي تەرەڭدەتۋ، جۇڭگو ۇلگىسىندەگى وسىزامانداندىرۋدى ىلگەرىلەتۋ تۋرالى قاۋلىسىن» قاراپ ماقۇلدادى.
باس شۋجي شي جينپيڭ سالتاناتپەن ”ماقۇلداندى“! دەپ جاريالادى. ٴماجىلىس زالىنان دۋ قول شاپالاق ٴۇنى كوتەرىلدى.
”جالپى ٴماجىلىس رۋحىن ويداعىداي ۇيرەنۋ، ويداعىداي دايەكتىلەندىرۋ _ بۇكىل پارتيا، بۇكىل مەملەكەتتىڭ كەزەكتەگى جانە بۇدان بىلايعى ٴبىر مەزگىلدەگى كەلەلى ساياسي مىندەتى“. باس شۋجيدىڭ وسىدان كەيىنگى ماڭىزدى ٴسوزى كەلەسى قادامعا ايقىن بەتالىس كورسەتتى، ”جالپى ٴماجىلىستىڭ رۋحىن ىشكەرىلەي ۇيرەنىپ جانە ٴتۇسىنىپ، رەفورمانى اناعۇرلىم جاپپاي تەرەڭدەتۋدىڭ نەگىزگى تاقىرىبىن، كەلەلى پرينسيبىن، كەلەلى شارالارىن، ٴتۇبىرلى كەپىلىن جەتە ٴتۇسىنۋ جانە ونى يگەرۋ كەرەك“.
وسى ٴتورت ماڭىزدى ٴتۇيىندى ٴتۇسىنۋ جانە يگەرۋدىڭ ارقاۋدى ۇستاپ بارلىق ٴىستى وڭىنا باستىرۋ ونىمدىلىگى بار.
”نەگىزگى تاقىرىپ“ _ جۇڭگو ۇلگىسىندەگى وسىزامانداندىرۋدى ىلگەرىلەتۋ.
”كەلەلى پرينسيپ“، اتاپ ايتقاندا، ”التىعا تاباندى بولۋ“ پرينسيبىندە رەفورما جاساۋدىڭ، ەسىك اشۋدىڭ تاريحي تاجىريبەلەرى قورىتىندىلانعان: ”پارتيانىڭ جالپى بەتتىك باسشىلىعىنا تاباندى بولۋ، حالىقتى وزەك ەتۋگە تاباندى بولۋ، تۋراشىلدىقتان اينىماي جاڭالىق اشۋعا تاباندى بولۋ، ٴتۇزىم قۇرىلىسىن نەگىزگى جەلى ەتۋگە تاباندى بولۋ، مەملەكەتتى جاپپاي زاڭمەن باسقارۋعا تاباندى بولۋ، جۇيە كوزقاراسىنا تاباندى بولۋ“. ”قىم ـ قۋىت، كۇردەلى قايشىلىقتاردان زاڭدىلىقتى يگەرۋگە شەبەر بولۋ“ _ ٴونىمدى ادىستەمە.
”كەلەلى شارالار“ شەشۋشى سالالاردى كوزدەپ، رەفورمانىڭ سەرپىنىن كورنەكتىلەندىردى.
«قاۋلىدا» ”نازاردى جەتىگە شوعىرلاندىرۋ“ باسا دارىپتەلدى: ”نازاردى جوعارى دەڭگەيدەگى سوتسياليستىك بازار ەكونوميكاسى ٴتۇزىلىسىن قالىپتاستىرۋعا شوعىرلاندىرۋ“، ”نازاردى جالپى بارىستىق حالىق دەموكراتياسىن دامىتۋعا شوعىرلاندىرۋ“، ”نازاردى مادەنيەتتە قۇدىرەتتى سوتسياليستىك مەملەكەت قۇرۋعا شوعىرلاندىرۋ“، ”نازاردى حالىقتىڭ تۇرمىس ساپاسىن جوعارىلاتۋعا شوعىرلاندىرۋ“، ”نازاردى كورىكتى جۇڭگو قۇرۋعا شوعىرلاندىرۋ“، ”نازاردى اناعۇرلىم جوعارى دەڭگەيدەگى تىنىش جۇڭگو قۇرۋعا شوعىرلاندىرۋ“، ”نازاردى پارتيانىڭ باسشىلىق دەڭگەيى مەن ۇزاق ۋاقىت بيلىك جۇرگىزۋ قابىلەتىن جوعارىلاتۋعا شوعىرلاندىرۋ“.
”ٴتۇبىرلى كەپىلدىك“ _ پارتيانىڭ باسشىلىعى.
جۇڭگونىڭ ىستەرىن ويداعىداي ىستەۋدىڭ تەتىگى پارتيادا. رەفورمانى اناعۇرلىم جاپپاي تەرەڭدەتۋ سىندى وسى جولدا جاسىرىن جارتاس، قاتەرلى قايراڭ بولاتىنى داۋسىز؛ وسى جولدى ويداعىداي باسۋ ٴۇشىن، ٴسوز جوق، بوگەتتەردى بۇزاتىن باتىلدىق، ەرلىكپەن العا ۇمتىلاتىن ارىن، تەز قيمىلدايتىن ستيل بولۋ كەرەك. ماجىلىسكە قاتىناسقان جولداستار ٴبىر اۋىزدان بىلاي دەپ قارادى: ”ەكىنى تۇراقتاندىرۋ“ پارتيا مەن حالىقتىڭ بارلىق ايقىنسىزدىققا توتەپ بەرۋىندەگى ەڭ ۇلكەن ايقىندىلىق، ەڭ ۇلكەن سەنىم، ەڭ ۇلكەن كەپىلدىك.
باس شۋجي شي جينپيڭ كەزىندە بىلاي دەپ اتاپ كورسەتكەن بولاتىن: ”مەيلى قاي سالادا رەفورما جاسايىق، رەفورمانى قاي ساتىعا اكەلەيىك، بارلىعىندا پارتيانىڭ باسشىلىعىنا تاباندى بولۋ كەرەك“. «قاۋلىدا» ارناۋلى ٴبىر بولىك ارقىلى پارتيانىڭ باسشىلىعى مەن پارتيا قۇرىلىسى ٴتۇزىم رەفورماسى ورنالاستىرىلىپ، تاجىريبەلەردى قورىتىندىلاۋ، ٴمانىن بايىمداۋ، پرينسيپتەردى العا قويۋ، شارالاردى ورنالاستىرۋ بارىسىندا دەرلىك پارتيانىڭ باسشىلىعى مەن پارتيا قۇرىلىسى ماڭىزدى مازمۇن ەتىلدى.
سىڭىسپەلى دەرتتەن ارىلۋدى قايشىلىق ەڭ كورنەكتى جەردەن باستاۋ؛ بوگەتتى تالقانداۋدى بۇقارا ەڭ ارمانداعان سالادان باستاۋ كەرەك. مۇنداي الدىمەن ورنالاستىرۋ ناقتى تابىس سەزىمىن جاراتتى.
”رەفورما جاساۋ، ەسىك اشۋ _ قالىڭ حالىقتىڭ ٴوز ٴىسى“، باس شۋجي باسا دارىپتەگەندەي: ”حالىق ٴۇشىن رەفورما جاساعاندا عانا، رەفورما ٴماندى بولادى“.
«قاۋلىنىڭ» ٴاربىر ٴسوز ـ سويلەمىندە حالىق جونىندەگى تەرەڭ سۇيىسپەنشىلىك قامتىلعان. قالا مەن اۋىلدىڭ ورتاق گۇلدەنۋىن، دامۋىن جەبەۋ، حالىقتىڭ وزىنە ـ ٴوزى قوجايىن بولۋ ٴتۇزىمى قۇرىلىسىن كۇشەيتۋ، كىرىس ٴبولىسى ٴتۇزىمىن كەمەلدەندىرۋ، جۇمىستاندىرۋدى الدىڭعى ورىنعا قويۋ ساياساتىن اقاۋسىزداندىرۋ، قوعامدىق قامتاماسىزداندىرۋ جۇيەسىن اقاۋسىزداندىرۋ، ەمدەۋ، ٴدارى ـ دارمەك، دەنساۋلىق ساقتاۋ ٴتۇزىلىس رەفورماسىن تەرەڭدەتۋ، جان سانىنىڭ دامۋىن قولداۋ جانە قىزمەت وتەۋ جۇيەسىن اقاۋسىزداندىرۋ، ەكولوگيالىق ورتانى وڭاۋ جۇيەسىن اقاۋسىزداندىرۋ... حالىقتىڭ تىلەگىنە داڭعىل جول اشتى.
”رەفورمانى اناعۇرلىم جاپپاي تەرەڭدەتۋدىڭ باس نىساناسى _ جۇڭگوشا سوتسياليستىك ٴتۇزىمدى ۇزدىكسىز كەمەلدەندىرىپ جانە دامىتىپ، مەملەكەتتى باسقارۋ جۇيەسى مەن باسقارۋ قابىلەتىن وسىزامانداندىرۋدى ىلگەرىلەتۋ“.
”2029 ـ جىلى جۇڭحۋا حالىق رەسپۋبليكاسى قۇرىلعاندىعىنىڭ 80 جىلدىعى كەزىندە وسى قاۋلىدا العا قويىلعان رەفورما مىندەتتەرىن ورىنداپ بولۋ كەرەك“.
باس شۋجي شي جينپيڭ باتىل ەمەۋرىنمەن بىلاي دەدى: ”بۇكىل پارتيا جوعارىدان تومەنگە دەيىن ٴبىر نيەت، ٴبىر تىلەكپەن «قاۋلىنى» دايەكتىلەندىرۋدى، تياناقتاندىرۋدى ويداعىداي يگەرىپ، رەفورمانى اناعۇرلىم جاپپاي تەرەڭدەتۋدىڭ ستراتەگيالىق ورنالاستىرۋلارىن جۇڭگو ۇلگىسىندەگى وسىزامانداندىرۋدى ىلگەرىلەتۋدىڭ قۇدىرەتتى كۇشىنە اينالدىرۋى كەرەك“.
”رەفورمانى جاپپاي تەرەڭدەتۋدەن“ ”رەفورمانى اناعۇرلىم جاپپاي تەرەڭدەتۋگە“ دەيىن رەفورمانى جاپپاي تەرەڭدەتۋدىڭ باس نىساناسىنا ”ۇزدىكسىز“ دەگەن ٴسوز قوسىلدى... تاۋ قانشا بيىك، جول قانشا الىس بولسا دا قادامدى نىق باسىپ، تولقىن قانشا قاتەرلى بولسا دا ەسكەكتى قايراتتانا ەسىپ العا ۇمتىلۋىمىز كەرەك.
رەفورما جاساۋ _ بارشا جۇرت ٴبىر نيەتتە بولاتىن ۇلى ٴىس. ماجىلىسكە قاتىناسقان جولداستار ٴبىر اۋىزدان بىلاي دەپ قارادى: يدەيا مەن ارەكەتتى پارتيا ورتالىق كوميتەتىنىڭ شەشىمدەرىمەن، ورنالاستىرۋلارىمەن بىرلىككە كەلتىرىپ، ”ەكىنى تۇراقتاندىرۋدىڭ“ شەشۋشى ٴمانىن تەرەڭ ٴتۇسىنىپ، ”ەكىنى قورعاۋدى“ باتىل ورىنداپ، شەگە قاعۋ رۋحىمەن رەفورمانى تياناقتاندىرۋدى ويداعىداي يگەرىپ، جۇڭگو ۇلگىسىندەگى وسىزامانداندىرۋدى ىلگەرىلەتۋدىڭ تاسقىنداعان قوزعاۋشى كۇشىن توپتاۋ، قالىپتاستىرۋ كەرەك.
قازىرگى جۇڭگونىڭ ەڭ كورنەكتى ەرەكشەلىگىنىڭ، ەڭ ايبىندى بەينەسىنىڭ جاڭا كورىنىسى بىرتىندەپ اشىلۋدا. كونەنى وزگەرتىپ، جاڭانى ورناتۋ سىندى نەشە مىڭ جىلدىق رۋحاني كەلبەتتى جالعاستىرۋ، نەشە ون جىلداعى وزگەرىس جاساپ جاڭالىققا تالپىنۋ سىندى سالاۋات پەن قاسيەتكە مايەك بولدى، بۇگىنگى جۇڭگو رەفورمانى اناعۇرلىم جاپپاي تەرەڭدەتۋدىڭ تاريحي جاڭا باستاماسىندا تۇر، گۇلدەنۋگە بەت العان جۇڭگو ۇلگىسىندەگى وسىزامانداندىرۋ جولى باسقان قادامىمىزدان باستاپ الىستارعا بەت الدى...
(شينحۋا اگەنتتىگىنىڭ 7 ـ ايدىڭ 19 ـ كۇنى بەيجيڭنەن بەرگەن حابارى)