انار بۇلت \ شينجياڭ گازەتىنىڭ ٴتىلشىسى جاۋ يۋە 4 ـ ايدىڭ 1 ـ كۇنى ۇرىمجىدەن حابارلايدى. 4 ـ ايدىڭ 1 ـ كۇنى ”سالىق · زاڭمەن باسقارۋ · ادىلدىك“ نەگىزگى تاقىرىبىنداعى جوعارى دەڭگەيلى سۇحبات ۇرىمجىدە وتكىزىلىپ، شينجياڭ 34 ـ رەتكى مەملەكەتتىك سالىق ۇگىت ايى قيمىلىنىڭ شىمىلدىعىن اشتى.
بيىل 4 ـ اي _ 34 ـ رەتكى مەملەكەتتىك سالىق ۇگىت ايى ٴارى اۆتونوميالى رايوننىڭ 22 ـ رەتكى نەگىزگى زاڭدى، زاڭداردى ۇگىتتەۋ ايى. سول كۇنى مەملەكەتتىك سالىق ىستەرى باس مەكەمەسى حالىقارالىق سالىق ىستەرى مەكەمەسىنىڭ، اۆتونوميالى رايوندىق سالىق ىستەرى مەكەمەسىنىڭ، اۆتونوميالى رايوندىق ٴادىليا مەڭگەرمەسىنىڭ، اۆتونوميالى رايوندىق ساۋدا ىستەرى مەڭگەرمەسىنىڭ، اۆتونوميالى رايوندىق ساۋدا ـ ونەركاسىپشىلەر بىرلەستىگىنىڭ، اۆتونوميالى رايوننىڭ ”ٴبىر بەلدەۋ، ٴبىر جول“ قۇرىلىسىن اتقارۋدى ىلگەرىلەتۋگە باسشىلىق ەتۋ گرۋپپاسى كەڭسەسىنىڭ قاتىستى جاۋاپتىلارى مەن مامان ـ وقىمىستىلار، مەملەكەتتىك حالىق قۇرىلتايىنىڭ شينجياڭداعى ۋاكىلدەرى، A دارەجەلى سالىق تاپسىرۋشىلاردىڭ ۋاكىلدەرى جوعارى، جاڭا تەحنولوگيا دارىندىلارى عيماراتىنا جينالىپ، نەگىزگى زاڭعا قۇرمەت ەتۋ، زاڭدى قاستەرلەۋ، سالىقتى زاڭ بويىنشا باسقارۋ، ەرەجەگە ۇيلەسىمدى شارۋاشىلىق جۇرگىزۋ، سەنىمدى سالىق تاپسىرۋ، سونداي ـ اق قايتكەندە جوعارى دەڭگەيدە سىرتقا ەسىك اشۋدى ىلگەرىلەتىپ، شارۋاشىلىق ـ ساۋدا ورتاسىن ساپالىلاندىرۋعا بولادى سياقتىلار توڭىرەگىندە پىكىرلەستى.
اۆتونوميالى رايوندىق ٴادىليا مەڭگەرمەسىنىڭ 2 ـ دارەجەلى شارلاۋشىسى جاڭ ۋيپيڭ بىلاي دەپ تانىستىردى: بيىل سالىق زاڭىن ۇگىتتەۋ بۇكىل شينجياڭنىڭ زاڭمەن باسقارۋ ۇگىت جۇيەسىنە ەنگىزىلدى. اۆتونوميالى رايوننىڭ ٴادىليا تاراۋلارى سالىق تاراۋلارىمەن بىرلەسىپ سالىقتى ۇگىتتەۋ ايى جانە نەگىزگى زاڭدى، زاڭداردى ۇگىتتەۋ ايى قيمىلىن ٴبىر ۋاقىتتا ورىستەتەدى. نەگىزگى زاڭ مەن سالىق زاڭىنىڭ ۇگىتى ۇقساس جيىلىكتە ۇندەسىپ، تەرەڭدەي توعىسىپ، قوعامدىق دەڭگەيدە زاڭدى جالپىلاستىرۋدىڭ تاماشا جەتەكشىلىك رولىن اتقارادى.
ٴادىليا تاراۋلارىمەن سەلبەسىپ ”نەگىزگى زاڭ“، ”سالىق“ توعىسپالى ۇگىتىن ورىستەتۋدەن سىرت، اۆتونوميالى رايوندىق سالىق ىستەرى مەكەمەسى كاسىپتىك مامانداردى سالىق زاڭىن ۇگىتتەۋ تۇعىرىنا شىعارىپ، ”سىرتقا شىعاتىن“ كاسىپورىندارعا اقىل ـ پاراساتتىق قولداۋ كورسەتەدى.
”زاڭمەن باسقارۋ _ ’ٴبىر بەلدەۋ، ٴبىر جولدى‘ بىرگە قۇرۋدىڭ ماڭىزدى نەگىزى جانە قامتاماسىزدىعى، سالىقتى زاڭ بويىنشا باسقارۋ شەكارا اتتاپ قارجى قوسۋشىلارعا سالىق ايقىندىلىعىن ازىرلەپ، ەل ارالىق كاسىپورىنداردىڭ ’سىرتقا شىعۋىنا‘ دەم بەرەدى“. ”شۇيلۋتۇڭ“ شەكارا اتتاعان قىزمەت وتەۋ ماركاسى قۇرىلىسىنىڭ جاعدايىن تانىستىرىپ بولعاننان كەيىن مەملەكەتتىك سالىق ىستەرى باس مەكەمەسى حالىقارالىق سالىق ىستەرى مەكەمەسىنىڭ 2 ـ دارەجەلى شارلاۋشىسى، شەكارا سىرتىنداعى سالىق ىستەرى باسقارماسىنىڭ باستىعى گاۋ فىڭ وسىلاي دەدى.
”زاڭعا بويسۇنىپ شارۋاشىلىق جۇرگىزۋ _ ٴارقانداي كاسىپورىن، ٴسوز جوق، بويسۇنۋعا ٴتيىستى پرينسيپ ٴارى ۇزاق بولاشاقتىق دامۋ جولى“. اۆتونوميالى رايوندىق ساۋدا ـ ونەركاسىپشىلەر بىرلەستىگى ەكونوميكالىق بايلانىس ٴبولىمىنىڭ (حالىقارالىق سەلبەستىك ٴبولىمى) باستىعى ۋاڭ شياۋفىڭ مىنالاردى ٴبىلدىردى: زاڭ بويىنشا سەنىمدى سالىق تاپسىرۋ كاسىپورىنداردىڭ سالىققا ساياتىن زاڭدىق حاۋىپ ـ قاتەردەن ساقتانۋىنا كومەكتەسۋمەن بىرگە، زاڭمەن باسقارىلاتىن، ٴادىل سالىق شارۋاشىلىق ـ ساۋدا ورتاسىن قالىپتاستىرۋعا دا سەپتىگىن تيگىزىپ، كاسىپورىنداردىڭ بازار باسەكەسىنە ٴادىل، ٴتارتىپتى تۇردە ات سالىسۋىنا مۇمكىندىك جاسايدى.
جينفىڭ عىلىم ـ تەحنولوگيا جارنا شەكتى سەرىكتەستىگى الەمدىك جاڭا ەنەرگيالى 500 ەگەي كاسىپورىن رەتىندە، ٴۇرتىس 10 جىل سالىق تاپسىرۋ سەنىمدىلىك دارەجەسى بويىنشا A دارەجەلى بولىپ باعالاندى. ”زاڭ بويىنشا سالىق تاپسىرۋ وزىندىك قۇن ەمەس، قايتا قارجى قوسۋ. ۇزاق بولاشاقتان قاراعاندا، مۇنداي سەنىمدىلىك تاڭباسىنىڭ قۇنى كوپ جاقتان ناقتى پايداعا اينالادى“. جينفىڭ عىلىم ـ تەحنولوگيا سەرىكتەستىگىنىڭ سالىق ىستەرى جاۋاپتىسى جاڭ حۋانحۋان بىلاي دەدى: سوڭعى جىلدارى كەلەلى نىساندارعا مەردىگەر شاقىرۋ جانە حالىقارالىق نىسانداردىڭ قارجى قۇراۋىندا ارناعا تۇسكەن سالىق تاپسىرۋ ەستەلىگى قاجەتتى شارتقا اينالدى. قيان ـ كەسكى بازار باسەكەسىندە سالىق تاپسىرۋداعى تاماشا سەنىمدىلىك كاسىپورىننىڭ دامۋىنا كوپ ٴنومىر قوسادى.
اۆتونوميالى رايوندىق سالىق ىستەرى مەكەمەسىنىڭ باس بۇعالتىرى شۋ ميان مىنالاردى ٴبىلدىردى: اۆتونوميالى رايوندىق سالىق ىستەرى مەكەمەسى كاسىپورىنداردىڭ ەرەجەگە ۇيلەسىمدى شارۋاشىلىق جۇرگىزۋىنە بەلسەنە جەتەكشىلىك ەتىپ، سالىققا ساياتىن زاڭعا قايشى دەلولاردى اشكەرەلەۋ جانە جاستار مەن ورەندەر اراسىندا سالىق زاڭىن جالپىلاستىرۋ سياقتى ۇگىت قيمىلدارىن ۇيىمداستىرىپ ورىستەتىپ، تۇتاس قوعامنىڭ سالىق زاڭىنا بويسۇنۋ دارەجەسى مەن زاڭ بويىنشا سالىق تاپسىرۋ داڭق سەزىمىن اناعۇرلىم جوعارىلاتىپ، شينجياڭ ەكونوميكاسىنىڭ، قوعامىنىڭ جوعارى ساپالى دامۋى ٴۇشىن قۋات ۇستەپ، ونىمدىلىكتى ارتتىرادى.