وسى بارعانىمدا شەكارا وڭىرگە تامىر تارتاتىن تۇقىم بولعىم كەلەدى
انار بۇلت \ شينجياڭ گازەتىنىڭ ٴتىلشىسى سى لۋلۋ
4 ـ ايدىڭ 10 ـ كۇنى ٴتىلشىنىڭ سۇحباتىن قابىلداعاندا، چىن ميڭي كەزىندە شاندۇڭنىڭ لياۋچىڭىنان جاسىل ٴتۇستى پويەزبەن شينجياڭنىڭ تارباعاتايىنا اتتانعان كەزدەگى جاعدايدى ەسكە الدى: تەرەزە سىرتىندا ٴشول دالانىڭ ىستىق جالىنىمەن قوسا ۇرعىلاعان سارى قۇم كوز الدىڭىزدان توقتاۋسىز جاناي وتەدى، ٴوزىم تولتىرعان جوعارى مەكتەپ وقۋشىلارىنىڭ باتىس بولىككە ەرىكتى قىزمەت وتەۋ جوسپارىنا تىزىمدەلۋ كەستەسى ەسىمە ورالدى، سول كەزدە ەستەلىگىمە: ”وسى بارعانىمدا شەكارا وڭىرگە تامىر تارتاتىن تۇقىم بولعىم كەلەدى“ دەپ جازعانىم ويىما كەلدى.
سول كەزدە چىن ميڭي سول جولعى باتىس بولىك ساپارىنىڭ ٴوزىنىڭ سول ارادا 20 نەشە جىل تۇراتىن تاباندىلىعىنا اينالاتىندىعىن ويلاماعان ەدى. باتىس بولىككە وقۋ ـ اعارتۋ بويىنشا كومەككە كەلگەن جاس ەرىكتىدەن ورىنباسار مەكتەپ باستىعىنا، شىعىس تەڭىز جاعالاۋىنان كەلگەن وقۋشىدان تيانشاننىڭ باۋرايىنداعى ٴبىلىم بەرۋشىگە دەيىن، چىن ميڭي جاستىق ورالىمەن ”شينجياڭعا ٴومىر بويى تامىر تارتامىن“ دەگەن اسقاق سەرتىن ورىندادى.
لياۋچىڭ داشۋەسىندەگى كەزىندە چىن ميڭي وقىتۋشىلاردىڭ نازارىنداعى ”بەساسپاپ وقۋشى“ ەدى: ٴۇرتىس 3 جىل ٴبىرىنشى دارەجەلى وقۋ سيلىق اقشاسىنا يە بولعان، وقۋشىلار قوعامىنىڭ ٴتوراعاسى مىندەتىن وتەگەن، تاعى ۇجىم باستاپ ولكە دارەجەلى قوعامدىق اماليات باس جۇلدەسىن العان. 2004 ـ جىلى مەكتەپ ٴبىتىرۋ ماۋسىمىندا ساباقتاستارى ٴىرى قالالارعا قىسقاشا ٴومىر بايانىن جولداۋمەن ابىگەر بولىپ جاتقاندا، ونىڭ نازارى جوعارى مەكتەپ وقۋشىلارىنىڭ باتىس بولىككە ەرىكتى قىزمەت وتەۋ جوسپارىنا قابىلداۋ جارناماسىنداعى شينجياڭنىڭ تارباعاتايىنا اۋدى.
”جاستار دۇنيەنىڭ قانشالىقتى ۇلكەن ەكەنىن كورگەنى ٴجون“. چىن ميڭي شۋەيۋان پارتيا باس ياچەيكاسى شۋجيىنىڭ قوشتاسارداعى ارناۋ ٴسوزىن ەسكە الىپ: ”سول كەزدە شينجياڭدا وقىتۋشى كەمشىل، مەنىڭ وقىعانىم ماتەماتيكا وقىتۋى، بالكىم، سەپتىگىم ٴتيىپ قالار دەپ ويلادىم“، ـ دەدى.
شاۋەشەك قالالىق 3 ـ ورتا مەكتەپكە العاش كەلگەنىندە چىن ميڭي ەكى كلاسقا ساباق ٴوتۋدى مىندەتىنە الادى، وسى بارىستا ٴبىر ٴبولىم وقۋشىلاردىڭ ماتەماتيكا نەگىزىنىڭ ناشار ەكەندىگىن بايقايدى. 1 ـ رەتكى ايلىق ەمتيحاندا كلاسىنىڭ ماتەماتيكا ناتيجەسى ويداعىداي بولمايدى، ول الاڭنىڭ ٴبىر بۇرىشىندا جۇرەلەي وتىرىپ، شۋەيۋان پارتيا باس ياچەيكاسىنىڭ شۋجيىنە تەلەفون شالىپ: ”جاڭ شۋجي، انا مەكتەبىمنىڭ بەتىن تۇسىرەتىن بولدىم...“، ـ دەيدى.
”كەزىندە مەكتەپ تۋىن الىپ اتتانعان ەدىڭ، ەندى وسى ازعانتاي قيىنشىلىقتان قورقىپ قالدىڭ با؟“ تەلەفوننىڭ ار جاعىنان شاندۇڭ اكسەنتىندەگى تانىس داۋىس ەستىلدى، جاڭ شۋجيدىڭ ٴسوزى ونىڭ جىگەرىن جاني ٴتۇستى. سودان كەيىنگى كۇندەردە ول كۇندە وقىتۋ عيماراتىنان شىقپادى، كۇندىز ساباق دايىنداپ، تاپسىرما تەكسەرسە، كەشتە نەگىزى ناشار بالالارعا ساباق پىسىقتاپ بەردى.
3 جىلدان كەيىن، كەرەمەت جوعارى مەكتەپ ەمتيحان ناتيجەسى تاقتاسىنىڭ شىققان كۇنى جارىققا شىقتى: كەزىندە ناشار كلاس سانالعان وسى ەكى كلاستىڭ تولىق كۋرستىڭ ٴنومىر شەگىنە جەتۋ مولشەرى %50 تەن اسىپ، ٴبىر ٴبولىم وقۋشى بەيجيڭ شىفان داشۋەسى، جۇڭنان داشۋەسى سياقتى ايگىلى مەكتەپتەرگە قابىلداندى، چىن ميڭي ناتيجەنى مالىمدەگەندە جاڭ شۋجي ونى القاپ ”جارايسىڭ!“ دەيدى.
مەكتەپتىڭ وقىتۋعا جاۋاپتى ورىنباسار مەڭگەرۋشىسى بولعاننان كەيىن، چىن ميڭيدىڭ كەڭسەسى مەكتەپ اۋلاسىنداعى شامى ەڭ سوڭىندا سونەتىن جەر بولدى. كەشكى پىسىقتاۋ اياقتاعاننان كەيىن، پىسىقتاۋ سۇراۋلارى توپتاماسىن كوتەرىپ كەلىپ ونىڭ ەسىگىن قاعاتىن وقۋشىلار ۇنەمى كەزدەسەدى. چىن ميڭيدىڭ ايەلى: ”ۇلىمىز باستاۋىش مەكتەپكە ٴتۇستى، اتا ـ انالار جيىنىنا سەن ٴبىر جول عانا قاتىناستىڭ، الايدا وقۋشىلارىڭنىڭ جاعدايىن شەتىنەن جاقسى بىلەسىڭ“، ـ دەپ رەنجيدى.
چىن ميڭيدىڭ ويلايتىنى وقۋشىلاردىڭ قامى. 2012 ـ جىلى قىستىڭ ٴبىر كەشىندە وقۋشىسى لياڭ رۇڭبين اياق استىنان اۋىرادى، چىن ميڭي ونى ارقالاپ 3 كيلومەتر جول باسىپ شيپاحاناعا جەتكىزەدى؛ وقۋشىسى جياڭ جىشياڭ اۋىر ناۋقاسقا شالدىققاندا، ول باس بولىپ 2000 يۋان جىلۋ اتايدى، تاعى مەكتەپتەستەرىن كۇش جالعاپ كومەكتەسۋگە جۇمىلدىرادى؛ ەمدەۋ قامسىزداندىرۋىنا قاتىناسپاعان وقۋشى بولسا، ول ٴۇي ـ ٴۇيدى ارالاپ ٴناسيحاتتايدى؛ وقۋشىلارعا ٴتىپتى دە ساپالى ٴبىلىم بەرۋ ٴۇشىن، ول بەيجيڭگە، شاندۇڭعا تالاي رەت بارىپ تاجىريبە الىپ، ۇزدىك وقىتۋ ۇستانىمىن شەكارا ٴوڭىردىڭ ساباقحاناسىنا اكەلدى.
ىلگەرىندى ـ كەيىندى جۇڭگو جاستارىنىڭ ەرىكتى قىزمەت وتەۋ نىسانى جارىسىنىڭ كۇمىس سيلىعى، اۆتونوميالى رايوندىق وقىتۋ شەبەرى سياقتى 20 دان استام داڭققا يە بولسا دا، چىن ميڭي ەشقاشان ماساتتانعان ەمەس. قىزمەت ۇستەلىندە وقۋشىلاردىڭ تاپسىرماسى ٴۇيىلىپ جاتادى، قول تەلەفونىندا نەشە ٴجۇز وقۋشىنىڭ اتا ـ اناسىنىڭ ٴنومىرى ساقتالعان، ول: ”وسى سيلىقتار مەن كۋالىكتەر وقۋشىلارىمنىڭ جاقسى ناتيجەگە قول جەتكىزگەنى جونىندەگى ٴبىر كەلتەحاتقا جەتپەيدى“، ـ دەدى.
بۇگىندە ورىنباسار مەكتەپ باستىعى رەتىندە، چىن ميڭي ٴالى دە وقىتۋدىڭ ٴبىرىنشى شەبىندە تاپجىلماي قىزمەت وتەۋدە، ول جاس وقىتۋشىلارعا: ”شەكارا ٴوڭىردىڭ وقىتۋ ىسىمەن شۇعىلدانۋ ساباق ٴوتۋ عانا ەمەس، ونان دا ماڭىزدىسى، ٴۇمىت ۇرىعىن سەبۋ“، ـ دەپ تاپسىرىپ وتىرادى.
20 نەشە جىل ۋاقىتتا ٴبىر ٴتۇيىر تۇقىم اسپانمەن تىلدەسكەن ٴزاۋلىم بايتەرەك بولىپ ٴوسىپ شىعا الادى. چىن ميڭي سان مارتە الاڭدا اسىر سالىپ ويناپ جۇرگەن وقۋشىلارعا قاراپ تۇرىپ، باتىس بولىككە باراتىن پويەزدەگى ٴوزىن تاعى دا ەسكە الدى. تەك ەندى سەرت جازۋى قاجەتسىز، ويتكەنى وسى ماۋەلى مەكتەپ اۋلاسى الدە قاشان جاۋاپقا تولعان ەدى.
