ساياسات جاعىندا جاڭالىق اشتى، كاسىپ كۇيىنىڭ دەڭگەيىن كوتەردى، مادەنيەت ارقىلى قۋات ۇستەدى —
شينجياڭنىڭ دەمالىس كۇندەرىندەگى تۇتىنۋ بازارى قىزا ٴتۇستى
انار بۇلت \ شينجياڭ گازەتىنىڭ ٴتىلشىسى حي حۇڭۋي
5 ـ ايدىڭ 1 ـ كۇنى ساياحاتشىلار باعراش اۋدانى شەكاراسى ىشىندەگى باعراش كولى كورىنىس وڭىرىندە سەيىلدەۋدە. ”1 ـ مامىر“ دەمالىسى كەزىندە وسى كورىنىس ٴوڭىرى باي مازمۇندى سۋ ٴۇستى كوڭىل اشۋ تۇرلەرىن ۇسىنىپ، جەر ـ جەردىڭ ساياحاتشىلارىن باۋرادى.
□ سۋرەتتى نيان لەي تۇسىرگەن
100دەن استام قيمىل، 100 ميلليون يۋاندىق تۇتىنۋ بەلەتى، ينتەرنەتتەگى تانىمالى كەشكى بازاردىڭ قايتا اشىلۋى، العاشقى دۇكەندە جاڭاشا بۇيىمداردىڭ تۇڭعىش ساتىلۋى... وسى ”1 ـ مامىر“ دەمالىسىندا اۆتونوميالى رايوندىق ساۋدا ىستەرى مەڭگەرمەسى بۇكىل شينجياڭداعى 14 ايماق، وبلىس، قالامەن بىرلەسىپ ٴبىر توپ ەرەكشەلىككە يە تۇتىنۋ ورنىن جانە تۇتىنۋدى جەبەۋ قيمىلىن ۇسىندى، جەر ـ جەردەگى ساۋدا شەڭبەرلەرى ادامعا لىق تولدى، ٴىرى ساۋدا سارايلارىندا الارماندار اعىنى جوعارى دەڭگەيگە كوتەرىلىپ، دەمالىس ەكونوميكاسىنىڭ ومىرشەڭ كۇشى جاپپاي جارىققا شىقتى.
ساياساتتىڭ كەشەندى شاراسى كوبەيتكىش اسەرىن جارىققا شىعاردى
5 ـ ايدىڭ 2 ـ كۇنى شينجياڭ حالىقارالىق ٴماجىلىس ـ كورمە ورتالىعىندا 13 ـ كەزەكتى شينجياڭ 1 ـ مامىر حالىقارالىق اۆتوكولىك كورمەسىندە ”جىلدامدىق پەن اسقاق سەزىم“ ايگىلەندى.
التاي قالاسىنىڭ تۇرعىنى جۇمات وزات ۇرىمجىگە ارنايى كەلىپ ٴوزىنىڭ ۇناتقان اۆتوكولىگىن تاڭداپ ساتىپ الدى، ”مىنا ۇلگىدەگى جاڭا ەنەرگيالى اۆتوكولىككە ٴتۇرلى قوسىمشا قاراجاتتاردى قوسقاندا شامامەن 40 مىڭ يۋانعا تاياۋ جەڭىلدىك جاسالدى، ساياسات پايداسى تۇتىنۋ تيىمدىلىگىنە شىن مانىندە اينالىپتى“، ـ دەدى ول.
5 كۇن ۋاقىتپەن اشىلاتىن وسى كەزەكتى اۆتوكولىك كورمەسى الدىڭعى قاتارداعى 60تان استام ماركانى 1000عا تاياۋ ۇلگىدەگى اۆتوموبيلىن الىپ كورمەگە قاتىناسۋعا باۋرادى، مۇندا ەلىمىزدە وندىرىلگەن اۆتوكولىك، بىرلەسىپ قارجى قوسقان سەرىكتەستىك اۆتوكولىگى جانە ساۋلەتتى، جاڭا ەنەرگيالى اۆتوكولىك سياقتى تۇتاس سالا قامتىلعان. كورمەگە قاتىناسقان كاسىپورىندار ”اۆتوكولىك كورمەسىندە ارنايى يگىلىكتەنەتىن باعانى“ قوستى، وعان مەملەكەتتىڭ كونەسىنىڭ ورنىنا جاڭاسىن اۋىستىرۋ قوسىمشا قاراجاتى، سونداي ـ اق ۇرىمجىدەگى ٴارقايسى رايون، اۋدانداردىڭ سايكەستى ساياساتتارىن قوسقاندا ”ٴۇش تيىمدىلىكتىڭ“ قاباتتاسۋ اسەرى قالىپتاستى. ساندى مالىمەتتە كورسەتىلۋىنشە، 5 ـ ايدىڭ 1 ـ كۇنى اۆتوكولىك كورمەسىنە قاتىناسقان ادام 30 مىڭعا (رەت) جەتىپ، سول جەردىڭ وزىندە 2632 اۆتوكولىككە تاپسىرىس بەرىلگەن.
”1 ـ مامىر“ تۇتىنۋ قاۋىرت كەزىن مىقتاپ يگەرۋ ٴۇشىن ٴارقايسى ايماق، وبلىس، قالالار ساياسات شىعارىپ تۇتىنۋدى جەبەپ، حالىققا ٴتيىمدى تۇتىنۋ بەلەتى كوبەيتكىش اسەرىن جارىققا شىعاردى.
گۇما اۋدانى ساۋدا سارايلارىنداعى، ەرەن بازارلارداعى ٴتۇرلى بۇيىمدار، اس ـ سۋ سياقتىلار توڭىرەگىندە 2 ميلليون يۋاندىق تۇتىنۋ بەلەتىن تاراتىپ، تۇتىنۋدىڭ ومىرشەڭ كۇشىن جانداندىردى. ”200 يۋانعا زات ساتىپ العاندا 100 يۋان ارزانداتىلاتىن تۇتىنۋ بەلەتىنەن ەكەۋىن پايدالانىپ، 200 يۋان ۇنەمدەدىم. ۇنەمدەلگەن اقشاعا جانە ٴبىر كيىم ساتىپ الۋىما بولادى“، ـ دەدى گۇما اۋدانىنىڭ تۇرعىنى ساداتگۇل ابدۇقادىر.
دەمالىس كەزىندە ىلە قازاق اۆتونوميالى وبلىسى ”1 ـ مامىر“ اۆتوكولىك كورمەسىن، سونداي ـ اق ەرەكشە ونىمدەر كورمەسىن وتكىزدى، بايىنعولين موڭعۇل اۆتونوميالى وبلىسى تۇڭعىش كەزەكتى ”بايىنعولينعا بارايىق“ زات ساتىپ الۋ مەرەكەسىن وتكىزدى، اقسۋ ايماعى 10 ميلليون يۋاندىق قازىنالىق قوسىمشا قاراجات تاراتتى، سانجى حۇيزۋ اۆتونوميالى وبلىسى تاس الما اعاشى بۇرشىكتەگەن ماۋسىمدا 200 مىڭ يۋاندىق اقشا ورنىنا جۇرەتىن قۇندى قاعاز تاراتتى، توقسۇن اۋدانى ”1 ـ مامىر“ شاتتىققا تولى زات ساتىپ الۋ قيمىلىن وتكىزىپ، تۇرمىستىق قىزمەت وتەۋ، سەيىل ـ سەرۋەن، كوڭىل اشۋ، ٴدامدى تاعام، اس ـ سۋ سياقتى كوپ سالانى قامتىعان حالىققا تيىمدىلىك جاساۋ تۇعىرىن قۇردى. ساياساتتىڭ جەتەكتەۋىندە بۇكىل شينجياڭدا ينتەرنەت جەلىسىندە، ينتەرنەت جەلىسىنەن تىسقارى بىرگە كۇش سالۋدىڭ ناتيجەسىندە ىشكى قاجەتتىڭ ومىرشەڭ كۇشى جەدەل جارىققا شىقتى.
العاشقى دۇكەن ەكونوميكاسى تۇتىنۋدىڭ جەر بەلگىسىن قايتا سومدادى
5 ـ ايدىڭ 2 ـ كۇنى ٴۇرىمجى ۋيۋە الاڭى اۋقىمدىق بۇيىمدار توپتالعان دۇكەن ”X11“دىڭ ەسىك الدىندا 95 ـ جىلدان كەيىن تۋعان تۇتىنۋشىلار ۇزىننان ـ ۇزاق قاتارعا تۇردى، سانى شەكتى روبوت ـ ساۋىت مودەلىنىڭ ساۋداسى ەرەكشە كۇسەت بولىپ، العاشقى دۇكەن ەكونوميكاسىنىڭ قۋاتتى ماگنيت كۇشىن تاراتتى.
”العاشقى دۇكەن تۇتىنۋدىڭ جاڭا جەر بەلگىسى عانا ەمەس، ٴتىپتى، قالانىڭ زامانالىق دەڭگەيىنىڭ كورسەتكىشى“، ـ دەدى شينجياڭ اۋىل شارۋاشىلىعى داشۋەسى ەكونوميكالىق، قوعامدىق دامۋدى زەرتتەۋ ورتالىعىنىڭ مەڭگەرۋشىسى ٴبۇھاجار ابىلا.
وسى دەمالىس كەزىندە 2025 شينجياڭ العاشقى تاراتۋىنىڭ جاڭانى قارسى الۋ ماۋسىمى رەسمي باستالدى، قيمىل بۇكىل شينجياڭداعى ٴتۇيىندى ساۋدا شەڭبەرلەرى مەن باس كاسىپورىنداردى بىرلەستىرىپ، العاشقى دۇكەن ماركاسىن، العاشقى تاراتىلاتىن جاڭا ونىمدەردى ەنگىزدى، مۇندا زەردەلى عىلىم ـ تەحنولوگيا، مادەنيەت جاسامپازدىعى اۋقىمدىق بۇيىمدارى، زامانالىق اس ـ سۋ سياقتى سالالار قامتىلدى، مۇنداعى ماقسات — العاشقى دۇكەننىڭ، العاشقى تاراتۋدىڭ، العاشقى كورسەتۋدىڭ، العاشقى كورمەنىڭ بۇكىل شينجياڭدا تياناقتانۋىن ىلگەرىلەتىپ، تۇتىنۋ بازارىنىڭ جاڭا قوزعالىس قۋاتىن قاۋلاتۋ.
قيمىلدىڭ جارقىن ٴتۇيىنى رەتىندە، تۇڭعىش كەزەكتى كوفە، بولكا مەرەكەسى ٴۇرىمجى ەكونوميكالىق، تەحنولوگيالىق اشۋ رايونىنداعى (توۋتۇنحى رايونى) جيڭكاي ۋاندا الاڭىندا باستالدى، مۇندا 30دان استام جەرگىلىكتى جانە ەلىمىز ىشىندەگى ايگىلى ماركا توپتالىپ، كوفە تۇيىرشىگىن تاتىپ باعالاۋ، قولمەن دايىنداۋدى سەزىنۋ، جاڭاشا پىسىرۋ سياقتى ىقپالداستىق تۇرلەرى ۇسىنىلدى.
”العاشقى دۇكەننىڭ سيلايتىن اسەرى تاماشا، اۋقىمعا سايكەسكەن، ٴتىپتى دە كوپ العاشقى دۇكەندەردى شينجياڭعا ەنگىزۋدى ٴۇمىت ەتەمىن“، ـ دەدى ٴۇرىمجى قالاسىنىڭ تۇرعىنى لي شياۋ.
جۋحاي ۋاندا ساۋدا ىستەرىن باسقارۋ توبى جارنا شەكتى سەرىكتەستىگى ٴۇرىمجى قالا سەرىكتەستىگىنىڭ باس ديرەكتورى لۇڭ شياڭ ـ ان تانىستىرىپ بىلاي دەدى: ۋاندا شينجياڭدا 330دان استام ماركانى ەنگىزۋدە، مۇنىڭ ىشىندە جيبۋلۋ جاپىراقتاما سيىر ەتى، تەڭىز جاس تاعامدىقتارى وزدىك تۇتىنۋى، پانني يتاليا كەسپەسى سياقتى 92 ۇلگىلى ماركا ۋاندانى ”شينجياڭعا كىرۋدەگى ٴبىرىنشى بەكەت“ ەتىپ تاڭدادى.
العاشقى ەكونوميكا — تۇتىنۋ دەڭگەيىنىڭ جوعارىلاۋىن ىلگەرىلەتۋدىڭ، بازار ومىرشەڭ كۇشىن ارتتىرۋدىڭ ماڭىزدى قوزعالتقىشى. تاياۋدا اۆتونوميالى رايوندىق ساۋدا ىستەرى مەڭگەرمەسى سياقتى تاراۋلار «العاشقى دۇكەن، العاشقى ەكونوميكانىڭ دامۋىن قولداۋ جونىندەگى جەتەكشى پىكىردى» باسىپ تاراتتى، ايگىلى ماركانى، العاشقى دۇكەندى قولداۋ، ەنگىزۋ سياقتى 11 قولداۋ شاراسىن جانە 5 تۇزىمدىك قامتاماسىزدىق شاراسىن ايقىنداپ، حالىقاراداعى، ەل ىشىندەگى ايگىلى ماركالاردى تەزدەتىپ ەنگىزىپ، وڭىرلىك تۇتىنۋ بايلىعى شوعىرلانعان جەردى كۇشتى شوعىرلاندىرا تۇلعالادى.
كەشكى ەكونوميكا مادەنيەت تانىسقىسىن نۇرلاندىردى
اشەكەيلى شامدار جارقىراپ، ٴۇرىمجى دىحۇي ۋاندا الاڭى سۇيسان شيڭگۋاڭ كەشكى بازارىندا قايناعان تىرشىلىك مەن مۇندالايدى. ساۋداگەر سۇن جيانىڭ كومىردە قاقتالعان مۋلي ۇلۋى جايماسىنىڭ الدىندا تاماقتانۋشىلاردىڭ اياعى ۇزىلمەدى. ”ٴبىر ساعاتتا 200دەن استام مۋلي ۇلۋى ساتىلدى، 2 ساعاتتا زاتتى تولىقتاپ بولۋىم كەرەك“، ـ دەدى ول.
”1 ـ مامىر“ دەمالىسى قارساڭىندا بۇكىل شينجياڭدا ”جىبەك جولى كەشكى قوناعاسى · تارتىمدى شينجياڭ“ كەشكى ەكونوميكا قيمىلى باستالدى.
14 ايماق، وبلىس، قالادا نەشە ونداعان ەرەكشەلىككە يە كەشكى بازار اشىلدى، سانجى جەڭىل تاعامدار كوشەسى، حوتان كەشكى بازارى سياقتى بەيزاتتىق مۇرا تاعامدارى مەن حالىقتىق سالت ـ سانا كونسەرتى تۇتىنۋدىڭ جاڭا ۇشقىنىن قاۋلاتتى.
قازىر شينجياڭدا شينجياڭ حالىقارالىق ۇلكەن بازارى جاياۋلار كوشەسى، قاشقار بايىرعى قالاسى كورىنىس ٴوڭىرى حانبازار كەشكى بازارى سياقتىلاردى قامتىعان 48 اۆتونوميالى رايون دارەجەلى كەشكى ەكونوميكادان ۇلگى كورسەتۋ كوشە اۋماعى قۇرىلىپ بولدى. 2025 ـ جىلى بۇكىل رايون قاتىناس، حاۋىپسىزدىك، تازالىق سياقتى سايكەستى قىزمەت وتەۋ ىستەرىن ونان ارى كەمەلدەندىرىپ، كەشكى ەكونوميكانىڭ ماركالانۋعا، ەرەكشەلەنۋگە قاراي دەڭگەيىنىڭ كوتەرىلۋىن ىلگەرىلەتىپ، ونى جۇمىستانۋدى جەبەۋ، تۇتىنۋ اياسىن كەڭەيتۋ، مادەنيەتتى ايگىلەۋدەگى ماڭىزدى قوزعالتقىشقا اينالدىرادى.
مادەنيەت ارقىلى قۋات ۇستەۋ دە دەمالىس كەزىندەگى تۇتىنۋدىڭ جاڭا جارقىن تۇيىنىنە اينالدى. جارتى جىلعا تاياۋ دەڭگەيىن جوعارىلاتىپ جاڭالاۋ ارقىلى ٴۇرىمجى تيانشان ميڭيۋەچىڭ 5 ـ ايدىڭ 1 ـ كۇنىنەن باستاپ ساياحاتشىلارعا رەسمي اشىلدى. بۇل رەتتە كورىنىس ٴوڭىرى جالپى بەتتىك جاڭا بەت ـ بەينەگە ەندى، جىبەك جولى ويىندارى، شەكسىز كەڭىستىك · جۇڭگو عارىش عىلىم ـ تەحنولوگيا سارايى، جىبەك جولى فيچىگوۋ، سونداي ـ اق بالالار قيال الەمى باقشاسى سياقتى كولەمدى كاسىپ كۇيلەرىن جاڭادان قوسىپ، شارۋاشىلىق جۇرگىزۋ اۋدانىن 260 مۋعا دەيىن كەڭەيتىپ، ساياحاتشىلارعا ٴتىپتى دە مول، كوپ نەگىزدى تۇتىنۋ سەزىنۋىن اكەلدى.
ساندى مالىمەتتە كورسەتىلۋىنشە، تيانشان ميڭيۋەچىڭدا 5 ـ ايدىڭ 1 ـ كۇنى باقشاعا كىرگەن ادام 46 مىڭ 801گە (رەت)، ساۋدا سوماسى ٴبىر ميلليون 60 مىڭ يۋانعا جەتكەن.
شينجياڭ چۋاڭبو مادەنيەت ـ ساياحاتقا قارجى قوسۋ شەكتى سەرىكتەستىگىنىڭ باس ديرەكتورى جاڭ لەي بىلاي دەدى: ”سەزىنۋ“ بيىلعى وزەكتى ٴتۇيىن ٴسوز، تيانشان ميڭيۋەچىڭ كوپ كاسىپ كۇيىن توعىستىرۋ، كوپ نەگىزگى تاقىرىپتىق قيمىل، كوپ نەگىزدى مادەنيەتتى ايگىلەۋ ارقىلى ساياحاتشىلاردىڭ ەلىتە ساياحاتتاۋدى سەزىنۋ دەڭگەيىن جاپپاي جوعارىلاتىپ، مادەنيەت ـ ساياحات تۇتىنۋىنا تىڭ ومىرشەڭ كۇش ۇستەيدى.
اۆتونوميالى رايوندىق ساۋدا ىستەرى مەڭگەرمەسىنىڭ 1 ـ دارەجەلى شارلاۋشىسى جۋ حىشياڭ مىنالاردى ٴبىلدىردى: شينجياڭ ”مادەنيەت + ساۋدا + ساياحات“ تەرەڭدەي توعىسۋىن ونان ارى ىلگەرىلەتىپ، كەشكى ەكونوميكا ورىندارىن بەيزاتتىق مۇرا ۋاكىلدىك سيپاتتى ونەرىنىڭ، ۇلتتار ٴان ـ ٴبيىنىڭ، ەرەكشە ٴدامدى تاعامداردىڭ ”كوشپەلى مۇراجايى“ ەتىپ تۇلعالاپ، ”ٴبىر دۇكەندە ٴبىر ەرەكشەلىك بولۋ، ٴبىر كوشەدە ٴبىر ماركا بولۋ“ سىندى كەشكى ەكونوميكا جاڭا ارناسىن جەتىلدىرىپ، قالانىڭ ”تىرشىلىك تىنىسىن“ جوعارى ساپالى دامۋدىڭ تىڭ قوزعالىس قۋاتىنا اينالدىرىپ، ٴار ۇلت بۇقاراسىنا جانە ساياحاتشىلارعا اناعۇرلىم جايلى، الاڭسىز، كوڭىلدى كەشكى تۇرمىس سەزىنۋىن ازىرلەيدى.
