گازەتىمىزدىڭ شولۋشىسى
”قالىڭ جاستاردىڭ مۇرات ـ سەنىمدى بەكەمدەپ، وتانعا سۇيىسپەنشىلىگىن كۇشەيتىپ، توسەلگەن ونەردى ۇشتاپ، كۇرەس رۋحىن اسقاقتاتىپ، وتان مەن حالىق ەڭ قاجەت ەتكەن جەرگە بارىپ جارىق شاشىپ، رول اتقارىپ، جۇڭگو ۇلگىسىندەگى وسىزامانداندىرۋ قۇرىلىسىنا جاستىق كۇشىن قوسۋىن ٴۇمىت ەتەمىن.“ 4 ـ مامىر جاستار مەرەكەسى قارساڭىندا، باس شۋجي شي جينپيڭ اتۇش قالاسى قاراجول اۋىلى شەيىت باستاۋىش مەكتەبى شەكارانى قورعاۋ، وقۋ ـ اعارتۋعا كومەكتەسۋ بويىنشا باتىس بولىك جوسپارى ەرىكتىلەر قىزمەت وتەۋ اترەتىنىڭ مۇشەلەرىنە جاۋاپ حات قايتارىپ، قالىڭ جاستارعا ىقىلاستى ٴۇمىت ارتتى.
ۋاقىت سترەلكاسىن كەيىن شەگىندىرەيىك: 2014 ـ جىلى 5 ـ ايدىڭ 3 ـ كۇنى باس شۋجي شي جينپيڭ حىبەي باۋديڭ شۋەيۋانىنان باتىس بولىككە وقۋ ـ اعارتۋعا كومەككە بارعان جوعارى مەكتەپ بىتىرگەن وقۋشىلار قاۋىمىنىڭ ۋاكىلدەرىنە جاۋاپ حات قايتارىپ: ”جاس داۋرەننىڭ بايشەشەگىن وتان ەڭ قاجەت ەتىپ وتىرعان جەردە جايناتىپ، جۇڭگو ارمانىن جۇزەگە اسىرۋ ۇلى امالياتى بارىسىندا تاماشا ٴومىر ورنەكتەرىن سالىڭىزدار“، ـ دەدى. 2020 ـ جىلى 7 ـ ايدىڭ 7 ـ كۇنى باس شۋجي شي جينپيڭ جۇڭگو مۇناي داشۋەسى (بەيجيڭ) قارامايلى مەكتەپ رايونىنان وقۋ تاۋىسقان وقۋشىلارعا جاۋاپ حات قايتارىپ: ”جەكە مۇرات ـ تالپىنىستى پارتيا مەن مەملەكەت ىستەرىنە توعىستىرىپ، پارتيا ٴۇشىن، وتان ٴۇشىن، حالىق ٴۇشىن كوپتەپ ۇلەس قوسىڭىزدار“، ـ دەدى. 11 جىلداعى ٴۇش جاۋاپ حاتتىڭ ٴسوز ـ سويلەمدەرىندە ٴىرى پارتيا، ٴىرى ەل كوسەمىنىڭ وتانىمىزدىڭ باتىس بولىگى سىندى وسى جەردىڭ قامىن جەيتىندىگى بەينەلەنگەن، جاڭا داۋىردەگى جاستاردىڭ وتاننىڭ ٴۇمىتىن اقتاۋىنا، باتىس بولىككە ۇلەس قوسۋىنا دەگەن ىقىلاستى تاپسىرماسى قامتىلعان.
كەڭ ـ بايتاق باتىس بولىك، ۇلان ـ قايىر شينجياڭ بۇكىل دۇنيەنى قۇشاعىنا سيعىزا الادى، جاس داۋرەندى جالىنداتا دا الادى. شينجياڭ سىندى وراي مەن ارمانعا تولى وسىناۋ قۇتتى مەكەندە توپ ـ توپ جاستار نەگىزگى ساتىعا تامىر تارتۋ تاباندىلىعىمەن، باتىس بولىككە ۇلەس قوسۋ اسقاق سەزىمىمەن ”جاستىق شاقتارى وكىنىشسىز بولۋ“ ٴۇشىن اسقاق جاۋاپ بەردى — وتان مەن حالىق ەڭ قاجەت ەتكەن جەرگە بارىپ جارىق شاشىپ، رول اتقاردى.
جاستىق كوكتەمدە كورىنگەن تاۋدىڭ الىستىعى جوق. بيىل 29 ـ كەزەكتى ”جۇڭگو جاستار 4 ـ مامىر مەدالى كوللەكتيۆى“ اتاعىن العان شەيىت باستاۋىش مەكتەبى — شەكارانى قورعاۋ، وقۋ ـ اعارتۋعا كومەكتەسۋ بويىنشا باتىس بولىك جوسپارى ەرىكتىلەر قىزمەت وتەۋ اترەتى باتىس بولىك جوسپارىنىڭ 23 ەرىكتىسىنەن ۇيىمداسقان جاس قوسىن، ولار ٴۇستىرت اسەرى، كليماتتىڭ ۇيلەسپەۋى سياقتى كوپ ٴتۇرلى سىن ـ سايىستاردى جەڭىپ، پامير ۇستىرتىندە جاڭا داۋىردەگى ”جاس داۋرەننىڭ شەكارا جىرىن“ جازدى. 20 نەشە جىلدان بەرى، توپ ـ توپ باتىس بولىك جوسپارى ەرىكتىلەرى وتانىمىزدىڭ جەر ـ جەرىنەن شينجياڭعا كەلىپ، بەرىك مۇرات ـ سەنىممەن، جالىندى جاس داۋرەنىمەن مەملەكەتتىڭ قاجەتىن، ٴداۋىردىڭ جاۋاپكەرشىلىگىن ارقالاپ، تيانشان الابىندا اسقاق بەينەمەن ۇدەرە العا تارتقان جاستىق جىرىن جازدى.
جاستىق كوكتەم بوران ـ شاشىننان جاسقانبايدى. ۇلى تابيعات شينجياڭعا كوركەم كورىنىس سيلادى، قۇمدى بوران، جاۋىن ـ شاشىن دا سيلادى. 25 جىلدىڭ الدىندا حىبەي باۋديڭ شۋەيۋانىنان وقۋ تاۋىسقان 15 وقۋشى قۇمدى بوراننىڭ ازابىنان قورىقپاي، چەرشەن اۋدانىنا تامىر تارتىپ، ”بوران سوقسا دا كەتپەيتىن ۇستازعا“ اينالىپ، جان تەبىرەنتەرلىك جاستىق جىرىن جازدى؛ جۇڭگو مۇناي داشۋەسى (بەيجيڭ) قارامايلى مەكتەپ رايونىنان وقۋ تاۋىسقان وقۋشىلار شينجياڭعا تامىر تارتىپ، ٴشول ـ جازيرا، قۇبا تۇزدە وتانعا مۇناي ارنايمىن دەگەن ايبىندى سەرتىن امالياتتا ايگىلەپ، التىنداي جاس داۋرەنىن وتاننىڭ تاۋ ـ وزەندەرىنە ويىپ جازدى... ۇلەس قوسىپ جاۋاپكەرشىلىك ارقالاپ، شىڭدالىپ شىنىققان جاس داۋرەن، داۋىرمەن ۇندەستىك تاۋىپ، مەملەكەتپەن تىلەكتەس، باعىتتاس بولعان جاس داۋرەن جەكەنىڭ شۇعىلالى دا سۇبەلى ٴومىرىن ايشىقتاۋمەن بىرگە، جاس داۋرەن جالىنداعان كوركەم شينجياڭدى دا سومدايدى.
جاس داۋرەنگە قاعيدا تۇساۋ بولا المايدى. ”تاۋىستىڭ شىعىس وڭتۇستىككە ۇشۋىنىڭ، ارينە، وزىندىك كوركەمدىگى بار، قىراننىڭ باتىس سولتۇستىككە ساپارىنىڭ دا وزگەشە كەلبەتى بار“. شاندۇڭدىق بويجەتكەن سۇي جيۋشيۋ شينجياڭدا تۇرعان 10 جىلدا اۋىلداستارى ۇناتاتىن ”شياۋسۇيگۇلدەن“ قاشقار ايماقتىق پارتكوم ۇگىت ٴبولىمىنىڭ ورىنباسار باستىعى بولىپ ٴوسىپ ـ جەتىلدى؛ شاندۇڭدىق جىگىت پاڭ زىجيان نەگىزگى ساتىعا تامىر تارتۋداعى كورنەكتى بەينەسىمەن 14 ـ كەزەكتى مەملەكەتتىك حالىق قۇرىلتايىنىڭ ۋاكىلى بولىپ سايلاندى، 27 ـ كەزەكتى جۇڭگو جاستار 4 ـ مامىر مەدالىنا يە بولدى ... تيانشان الابىندا وسىلار سياقتى كوپتەگەن جاس شينجياڭدا كۇرەس جۇرگىزىپ شۇعىلالى ٴومىر جاراتتى. ولاردىڭ كەشىرمەلەرى جارقىراعان جاس داۋرەننىڭ شىراقتار جارقىراعان جەردە عانا ەمەس، ونان دا ماڭىزدىسى، اتىز باسىندا، جۇلدىزدى اسپان استىندا ەكەنىن تولىق دالەلدەدى.
جاس داۋرەن جاس شەكتەمەسىنە ۇشىرامايدى. ەشكىم دە ماڭگى جاس بولىپ تۇرمايدى، ٴبىراق ماڭگى جاستىق جالىنىن ساقتايتىندار بار. اكادەميك ۋ ميڭجۋ 25 جاسىندا شينجياڭعا كەلگەن، اكادەميك ليۋ شوۋرىن 21 جاسىندا شينجياڭعا كەلگەن، ۋ دىڭيۇن 23 جاسىندا شينجياڭعا كەلگەن... ولار تولىسقان كەزىندە شينجياڭدى تاڭدادى ٴارى بۇكىل ٴومىرىن وسىندا وتكىزدى، بۇگىنگى كۇندە ليۋ شوۋرىن ومىرمەن ماڭگى قوشتاستى، ۋ ميڭجۋ مەن ۋ دىڭيۇن دە قارتايدى، ٴبىراق ولار بارلىق ادامنىڭ نازارىندا ماڭگى جاس. ويتكەنى ولار وتانعا دەگەن قويۋ سۇيىسپەنشىلىكتەرىن، حالىقپەن تىنىستاس، تاعدىرلاس بولاتىن سەزىمدەرىن تيانشان الابىنداعى دامۋمەن جانە قۇرىلىسپەن توعىستىرىپ، بىزگە جاس داۋرەننىڭ ەڭ تاماشا بەينەسىن كەسكىندەدى.
”جەتكەندەي بوپ جالعىز تۇندە جەلى ايمالاپ كوكتەمنىڭ، اپپاق گۇلگە ورانعانداي المۇرت اعاش تۇمەن، مىڭ“. سىن سىننىڭ قالامىنداعى شينجياڭ جونىندەگى كوركەم جىرلاردىڭ جاڭا تاراۋى زامانىمىز جاستارىنىڭ قولىمەن ۇزدىكسىز جازىلۋدا. ورايعا تولى وسى قۇتتى مەكەن جاستار دارىنىن ايگىلەيتىن كەڭ ساحناعا، جاس داۋرەنىن نۇرلاندىراتىن جۇلدىز الەمگە اينالدى. شينجياڭداعى ٴار ۇلت حالقى قۇشاعىن ايقارا اشىپ، ٴتىپتى دە كوپ جاستىڭ ەرلىكپەن وسىندا كەلۋىن، تامىر تارتىپ تاپجىلماي تۇرۋىن، كورىكتى شينجياڭ قۇرۋدىڭ ”باس كەيىپكەرى“ بولۋىن، جاڭا داۋىردەگى باتىس بولىكتى قاۋىرت اشۋدىڭ ايبىندى داستانىندا، جۇڭگو ۇلگىسىندەگى وسىزامانداندىرۋدىڭ شينجياڭ تاراۋىندا وكىنىشسىز جاس داۋرەنىن اسقاقتاتۋىن قىزۋ قارسى الادى.
