شاڭحايلىق ورتا مەكتەپ وقۋشىلارى شينجياڭعا تۋىسشىلاي كەلدى
انار بۇلت \ شينجياڭ گازەتىنىڭ ٴتىلشىسى رىن جياڭ
7 ـ ايدىڭ 3 ـ كۇنى تۇستە تۇرپان يارعول اۋەجايىنا جەتكەن شاڭحاي قالاسى جياديڭ رايوندىق 1 ـ ورتا مەكتەپتىڭ وقىتۋشى ـ وقۋشىلارى ۇشاقتان تۇسە سالا شۋاقتى كۇننەن دە مەيىرلى بەينەنى دەرەۋ سەزىندى — بالالاردىڭ جۇپ قۇراعان شينجياڭدىق ساباقتاستارى مەن اتا ـ انالارى ولارعا اتلاس جىبەك ٴشارپى جاۋىپ، ىقىلاسپەن دايىنداعان تارتۋلارىن ۇسىنىپ، ولاردىڭ شينجياڭعا تۋىسشىلاي كەلگەنىن قىزۋ قارسى الدى. بۇل ”جاستىق كوكتەم ۋادەسىنە قول ۇستاسا اتتانىپ، مەملەكەتتى قۇدىرەتتەندىرۋ بورىشىن ٴبىر نيەتپەن ارقالايىق“ — 2025 ـ جىلعى جازدىق دەمالىستا شاڭحاي قالاسى جياديڭ 1 ـ ورتا مەكتەبىنىڭ شينجياڭعا تۋىسشىلاي بارۋ زەرتتەۋ ـ ۇيرەنۋ قيمىلىنىڭ ٴبىر كورىنىسى ەدى.
”ٴبىز شاڭحايلىق 11 وقۋشىنى شينجياڭعا تۋىسشىلاي بارىپ، زەرتتەۋ ـ ۇيرەنۋ قيمىلىن ورىستەتۋگە ۇيىمداستىردىق، بۇل — ٴارى مەكتەپتىڭ ’ەكى ارالاسۋ، ٴبىر بىرگە بولۋ‘ ٴوزارا كىرىكپەلى تاربيەسىن تەرەڭدەتۋىنىڭ جاندى امالياتى، ٴارى شينجياڭ ۇيعۇر اۆتونوميالى رايوندىق وقۋ ـ اعارتۋ مەڭگەرمەسى ورىستەتكەن شينجياڭ تولىق ورتا كلاسى، ورتا دارەجەلى كاسىپتىك كلاس ’ٴجۇز، مىڭ، ون مىڭ‘ قيمىلىنا ٴۇن قوسقاندىعىنىڭ ناقتى بەينەسى، مۇنداعى ماقسات — شاڭحاي مەن شينجياڭ ەكى جەردەگى جاستار مەن ورەندەردىڭ ارالاسۋ، ىشتەسۋ، توعىسۋ، جۇڭحۋا ۇلتى ورتاق تۇلعا تانىمىن بەكەمدەۋ جاڭا تاراۋىن ۇزدىكسىز جازىپ، جاستىق كوكتەم كۇشىمەن مەملەكەتتى قۇدىرەتتەندىرۋ بورىشىن بىرگە ارقالاۋ“، ـ دەدى جەتەكشى مۇعالىم، شاڭحاي قالاسى جياديڭ رايوندىق 1 ـ ورتا مەكتەپ ۇلتتار ىنتىماعى، العاباسارلىعىن جەبەۋ كەڭسەسىنىڭ مەڭگەرۋشىسى لي گۇيحۋا.
شاڭحاي قالاسىنداعى تۇڭعىش توپتاعى تاجىريبە سيپاتتى، ۇلگى كورسەتۋ سيپاتتى تولىق ورتا مەكتەپ رەتىندە، شاڭحاي قالالىق جياديڭ 1 ـ ورتا مەكتەبى 2005 ـ جىلى شينجياڭ تولىق ورتا كلاسىن اشىپ، جيىنى 17 كەزەكتە 1350گە جۋىق شينجياڭدىق وقۋشىنى تاربيەلەدى. بىلتىر 12 ـ ايدىڭ 30 ـ كۇنى وسى مەكتەپ ”جۇپ قۇراپ تۋىس بولۋ“ سالتىن وتكىزىپ، ”بىرگە ٴبىر“ ۇلگىسىن بۇزىپ، ”كوپكە كوپ“ سىندى وتباسى بايلانىسىن جەبەدى. قىسقى دەمالىستا شاڭحايداعى جەرگىلىكتى وتباسىلار شينجياڭدىق وقۋشىلاردى ۇيىنە شاقىرىپ، كوكتەم مەرەكەسىن بىرگە وتكىزدى. قازىر شاڭحايلىق وقۋشىلار شينجياڭعا تۋىسشىلاي كەلدى.
تۇرپان قۇمدى ٴشول وسىمدىك باقشاسىنا بارىپ بوراننان ساقتانىپ قۇمدى تىزگىندەۋ بىلىمدەرىن ۇيرەنىپ، ٴشوپ شاقپاعىن بىرگە ەكتى؛ كارىز حالىقتىق سالت ـ سانا باقشاسىنا بارىپ كارىز سۋىنىڭ ساپاسىن تەكسەردى؛ بويلىقتا ٴجۇزىم ەگۋدى، نان جابۋدى ۇيرەندى؛ شينجياڭدىق ساباقتاستاردىڭ ۇيىنە قىدىرىپ باردى... ٴتۇرلى سۇيىسپەنشىلىك قيمىلدارى بالالاردى ٴتىپتى جاقىنداتتى.
ناۋايدىڭ جەتەكشىلىگىندە ومىرىندە تۇڭعىش رەت نان جاپقان وسى مەكتەپتىڭ تولىق ورتا 1 ـ جىلدىق وقۋشىسى مەي جيالين قۋانىشىن جاسىرا الماي بىلاي دەدى: ”ٴوزىم جاساعان نان جايشىلىقتا شاڭحايدان ساتىپ العان نانعا ۇقسامايدى ەكەن، وزگەشە ٴدامدى. وسى جولى نەشە مىڭ كيلومەتر جول باسىپ تۋىسشىلاۋ ماعان شينجياڭ حالقىنىڭ ىستىق ىقىلاسىن تەرەڭ سەزىندىردى، شينجياڭدىق ساباقتاستارىممەن سۇيىسپەنشىلىگىم اناعۇرلىم تەرەڭدەدى، ٴبىز اناردىڭ دانىندەي تىعىز ۇيىسۋعا ۋادەلەستىك“.
شاڭحايلىق ساباقتاستارىن كۇتىپ الۋ ٴۇشىن، شينجياڭ تولىق ورتا كلاسىنداعى وقۋشىلاردىڭ تۇلا بويىن كۇش كەرنەدى، بەينە ”كىشكەنتاي ٴۇي يەسىندەي“، ولار اكە ـ شەشەسىمەن بىرگە شاڭحايداعى ساباقتاستارىنا اتلاس جىبەك ٴشارپى، گۇل ـ بايشەشەكتەردى ساتىپ الىپ تارتۋ ەتتى، ەت پىسىردى، داپانجي، سالقىن كەسپە سياقتى ٴدامدى تاعامداردى جاسادى، اق ورىك، قۇمىل قاۋىنى، ٴجۇزىم سياقتى ٴتۇرلى جەمىس ـ جيدەكتەردى دايىندادى، ولار مەكەندەرىن توقتاۋسىز تانىستىرىپ، شاڭحايداعى ساباقتاستارىن ەرتىپ ماڭىراعان قوزىلاردى كورسەتىپ، سامالاداي جارقىراعان جۇلدىزدى اسپاندى سۋرەتكە ٴتۇسىردى...
شينجياڭنىڭ ىستىق ىقىلاسى شاڭحايلىق بالالاردىڭ ەسىنەن كەتپەستەي بولدى. ”ٴبىز نەشە مىڭ كيلومەتر جول باسىپ تۇرپاندىق ساباقتاستارىمىزدىڭ ۇيىنە قادام تاستاعان ساتتە، جاڭا تۇقىم قۇتتى توپىراقتا كوكتەدى. جۇڭحۋا ۇلتى ورتاق تۇلعا تانىمىن بەكەمدەۋ بۇلتتىق تەرمينالدا ەمەس، قايتا بىرگە ەڭبەكتەنۋدىڭ كۇشى مەن سۇيىسپەنشىلىگىندە، مەملەكەتتى شىنايى مويىنداۋدى بىرگە جازعان قالام ـ سيادا، جۇڭحۋا وركەنيەتىنىڭ تامىرىن بىرگە قورعاۋ سەرتىندە جاتىر“، ـ دەدى وسى مەكتەپتىڭ تولىق ورتا 1 ـ جىلدىعىنىڭ وقۋشىسى ليۋ شين ـ ي تەبىرەنە.
”بالالاردىڭ ’ٴوزارا كىرىكپەلى جەتىلۋىنە‘ مۇمكىندىك جاساۋ ٴۇشىن، اشىق ورتادا، شىنايى جاعدايدا ارالاستىرىپ، ىشتەستىرىپ، توعىستىرىپ، شىن مانىندە سانانى وياتىپ، جۇرەكتەردى نارلەندىرۋدى ورىنداۋ قاجەت“. وسى مەكتەپتىڭ باستىعى لي يۋان بىلاي دەپ قارادى: ساباقحاناداعى ”ارالاس كلاستا بىرگە ۇيرەنۋدەن“ ساباقحانا سىرتىنداعى ”تۋىسشىلاپ زەرتتەپ ۇيرەنۋگە“ دەيىن، مەكتەپ باستان ـ اياق ”ٴۇن ـ ٴتۇنسىز اسەر ەتۋ“ تاسىلىمەن ٴار ۇلت وقۋشىلارىنىڭ بىرگە تۇرۋىن، بىرگە ۇيرەنۋىن، بىرگە ىستەۋىن، بىرگە شاتتانۋىن ىلگەرىلەتتى.
تۇرپانداعى قيمىلىن اياقتاتقاننان كەيىن، جياديڭ 1 ـ ورتا مەكتەبىندەگى وقىتۋشى ـ وقۋشىلار تاعى التاي سياقتى جەرلەرگە بارىپ، كوكتوعاي وتانشىلدىق تاربيە بازاسى، اققابا شەكارا قورعانىس قاراۋىل ورنى سياقتى جەرلەردە قىزىل گەندى جالعاستىرۋ، شەكارا بەلگىسى الدىنداعى يدەيا ـ ساياسي ساباعى سياقتى جەلىلەس قيمىلداردى ورىستەتەدى.
