”7 ـ شىلدە“ كۇنى باس شۋجي 100 تۋان شايقاسى ەسكەرتكىش سارايىنا كەلدى
شينحۋا اگەنتتىگىنىڭ تىلشىلەرى جاڭ يان، سۇن لياڭچۋان
7 ـ ايدىڭ 7 ـ كۇنى بۇكىل ۇلتتىڭ جاپون شاپقىنشىلارىنا قارسى سوعىسى باستالعاندىعىنىڭ 88 جىلدىعىن اتاپ ٴوتۋ كۇنى. سول كۇنى تۇستەن كەيىن باس شۋجي شي جينپيڭ سانشي ولكەسىنىڭ ياڭچۋان قالاسىندا قىزمەت تەكسەردى. باس شۋجي 100 تۋان شايقاسى ەسكەرتكىشى الاڭىنا كەلىپ، 100 تۋان شايقاسىنداعى قۇرباندارعا گۇل شارباق قويىپ، 100 تۋان شايقاسى ەسكەرتكىش سارايىن ەكسكۋرسيالاپ، جاپون شاپقىنشىلارىنا قارسى سوعىستاعى قۇربانداردىڭ، قاھارمانداردىڭ ىزگى ىستەرىن ەسكە الىپ، جۇڭگو كوممۋنيستىك پارتياسىنىڭ جاپون شاپقىنشىلارىنا قارسى تۇرۋدا ارميا مەن حالىققا باسشىلىق ەتىپ جاۋعا قارسى اتتانعان، شەتەل شاپقىنشىلىعىنا باتىلدىقپەن قارسى تۇرعان داڭقتى تاريحىن قايتا ەسكە الىپ، جەرگىلىكتى ورىننىڭ توڭكەرىستىك تاريح تاربيەسىن ورىستەتۋى، جاپون شاپقىنشىلارىنا قارسى تۇرۋ ۇلى رۋحىن جالعاستىرۋى، اسقاقتاتۋى سياقتى احۋالداردى ۇعىستى.
پارتيا 18 ـ قۇرىلتايىنان بەرى، باس شۋجي شي جينپيڭ جاپون شاپقىنشىلارىنا قارسى سوعىستى اتاپ ٴوتۋدىڭ ماڭىزدى ۋاقىت تۇيىنىندە بۇكىل ۇلتتىڭ جاپون شاپقىنشىلارىنا قارسى سوعىسى باستالعاندىعىن اتاپ ٴوتۋ، جاپون شاپقىنشىلارىنا قارسى سوعىس جەڭىسىن اتاپ ٴوتۋ، نانجيڭ زور قىرعىنىندا قازا بولعاندارعا ارنالعان مەملەكەتتىك ازا ٴبىلدىرۋ سالتى سياقتى قيمىلدارعا قاتىناسىپ، سانشي ـ سۇييۋان شەكارا رايونى ەسكەرتكىش سارايى، جاڭا 4 ـ ارميا ەسكەرتكىش سارايى سياقتى قىزىل ەسكەرتكىشتەردە قىزمەت تەكسەرىپ، تەرەڭ سۇيىسپەنشىلىكپەن ەسكە الىپ، شىنايى ەسكە ٴتۇسىرىپ، تاريحتى ەستە بەرىك ساقتاۋ جىگەرىن انىق اڭعارتىپ، ەرلىكپەن العا ىلگەرىلەۋ كۇشىن ۇيىستىردى.
باس شۋجي شي جينپيڭ وسى رەت 100 تۋان شايقاسى ەسكەرتكىش سارايىن ەكسكۋرسيالاعاندا، 100 تۋان شايقاسى سىندى تاريحي ۇلى ٴىس پارتيامىزدىڭ بۇكىل ۇلتتىڭ جاپون شاپقىنشىلارىنا قارسى سوعىسىنداعى تىرەكتىك رولىن تولىق ايگىلەگەندىگىن باسا دارىپتەپ، جاپون شاپقىنشىلارىنا قارسى سوعىس حيكاياسىن ويداعىداي بايانداپ، جاپون شاپقىنشىلارىنا قارسى سوعىس ۇلى رۋحىن ۇرپاقتان ـ ۇرپاققا جالعاستىرۋدى تالاپ ەتتى. جاپون شاپقىنشىلارىنا قارسى سوعىس جەڭىسىنىڭ 80 جىلدىعىن اتاپ ٴوتۋ سىندى ماڭىزدى ساتتە باس شۋجيدىڭ وسى رەتكى ساپارى تاريحتى ەستە بەرىك ساقتاۋ، ارداگەر قۇربانداردى ەسكە الۋ، بەيبىتشىلىكتى قاستەرلەۋ، بولاشاق اشۋ سىندى بەكىم مەن جىگەردى جەتكىزدى.
(1) بەرىك تىرەك، ۇلت اتويشىسى بولدى
100 تۋان شايقاسى ەسكەرتكىش سارايىندا باس شۋجي شي جينپيڭ بىلاي دەپ اتاپ كورسەتتى: ”جۇڭگو كوممۋنيستىك پارتياسى — بۇكىل ۇلتتىڭ جاپون شاپقىنشىلارىنا قارسى سوعىسىنىڭ تىرەگى، 100 تۋان شايقاسى دۇنيە جۇزىنە جۇڭگو كوممۋنيستىك پارتياسىنىڭ جانە جۇڭگو حالقىنىڭ جاپون شاپقىنشىلارىنا قارسى سوعىستاعى ەرىك ـ جىگەرى مەن كۇش ـ قۋاتىن كورسەتتى“.
100 تۋان شايقاسى ەسكەرتكىش سارايىن جوبالاۋ ۇستانىمىندا ”ىرگە تاس“ وزەك ەتىلىپ، جۇڭگو كوممۋنيستىك پارتياسىنىڭ باسشىلىعىنداعى حالىق ارمياسىنىڭ جاپون شاپقىنشىلارىنا قارسى سوعىستىڭ جەڭىسىنە جەتۋگە بەرىك نەگىز قالاعاندىعى كورسەتىلدى.
1940 ـ جىلى جازدا جاپونيا گەرمانيا ارمياسىنىڭ ەۆروپادا جەدەل ىلگەرىلەۋىنەن، انگليانىڭ، امەريكانىڭ شىعىسقا مويىن بۇرۋعا مۇرساسى كەلمەۋىنەن پايدالانىپ، ٴبىر جاعىنان، گومينداڭ ۇكىمەتىن تىزە بۇگۋگە شىرعالاسا، ماجبۇرلەسە، ەندى ٴبىر جاعىنان، جاۋ ارتقى شەبىندەگى جاپون شاپقىنشىلارىنا قارسى سوعىس بازالارىنا شابۋىلدى كۇشەيتتى.
جاپون شاپقىنشىلارىنىڭ ”تەمىر جولدى تىرەك ەتۋ، تاس جولمەن تىزبەك قالىپتاستىرۋ، قامال ارقىلى قۇرساۋلاۋ“ سىندى ”قاپاس ساياساتىن“ تالقانداۋ ٴۇشىن 8 ـ ارميا 100 تۋان شايقاسىن قوزعادى، 1940 ـ جىلى 12 ـ ايدىڭ باسىندا جاۋ ارتقى شەبىندەگى ارميا، حالىق 1824 رەت شايقاس جاساپ، جاپون ارمياسىنىڭ، قۋىرشاق ارميانىڭ 25 مىڭنان استام ادامىن اتىپ ٴولتىرىپ، جارالاپ، جاپون ارمياسىنىڭ 281 ادامىن، قۋىرشاق ارميانىڭ 18 مىڭنان استام ادامىن تۇتقىندادى.
ٴدال باس شۋجي شي جينپيڭ كەزىندە قورىتىندىلاعانداي: ”جۇڭگو كوممۋنيستەرى وزدەرىنىڭ ساياسي قۋاتتاماسى، بەرىك ەرىك ـ جىگەرى، ۇلگىلى ارەكەتى ارقىلى بۇكىل ۇلتتىڭ وتاندى جويىلۋدان قۇتقارىپ قالۋ ٴۇمىتىن ارقالاپ، سوعىس جەڭىسىنە قول جەتكىزۋدىڭ دۇرىس بەتالىسىنا جەتەكشىلىك ەتىپ، سوعىس جەڭىسىنە قول جەتكىزۋدىڭ ۇلت اتويشىلارىنا اينالدى“.
100 تۋان شايقاسى جۇڭگونىڭ جاپون شاپقىنشىلارىنا قارسى سوعىسى قيىن جاعدايدا تۇرعان، ىمىرالاسىپ تىزە بۇگۋ رايى كۇشەيگەن ساتتە كەلەلى جەڭىسكە قول جەتكىزدى، كەلەلى اسكەري جانە ساياسي مانگە يە، ول جۇڭگو كوممۋنيستىك پارتياسىنىڭ جاپون شاپقىنشىلارىنا قارسى سوعىسى جەڭىسىندە ”تىرەكتىك رول“ اتقارعاندىعىنىڭ پارمەندى دالەلى.
2014 ـ جىلى 9 ـ ايدىڭ 3 ـ كۇنى باس شۋجي شي جينپيڭ جۇڭگو حالقىنىڭ جاپون شاپقىنشىلارىنا قارسى سوعىسى جانە دۇنيە جۇزىلىك فاشيزمگە قارسى سوعىس جەڭىسىنىڭ 69 جىلدىعىن اتاپ ٴوتۋ اڭگىمە ماجىلىسىندە ۇشكە ”تاباندى بولۋ“ ارقىلى جۇڭگو كوممۋنيستىك پارتياسىنىڭ تىرەكتىك رولىن ٴتۇسىندىردى: ”مەيلى شارت ـ جاعداي قانداي جاپالى، جاعداي قانداي قاتەرلى، سوعىس قانداي قاتىگەز بولسىن، جۇڭگو كوممۋنيستىك پارتياسى باستان ـ اياق جاپون شاپقىنشىلارىنا قارسى سوعىس جۇرگىزۋگە تاباندى بولىپ، تىزە بۇگۋگە قارسى تۇردى، ىنتىماقتاسۋعا تاباندى بولىپ، بولشەكتەنۋگە قارسى تۇردى، العا باسۋعا تاباندى بولىپ، شەگىنۋگە قارسى تۇردى، ٴارقايسى وتانشىل پارتيا ـ توپتارمەن جانە قالىڭ حالىقپەن بىرگە ىنتىماقتاسا جاپون شاپقىنشىلارىنا قارسى سوعىس جۇرگىزۋ كەلەلى جاعدايىن بىرگە قورعادى“.
ۇلت اقيقاتىن بەرىك ۇستانىپ، جويىلۋدان قۇتقارۋ اۋىر مىندەتىن ارقالادى، سول ٴبىر جان تەبىرەنتەرلىك تاريحتى ەسكە العاندا، باس شۋجي شي جينپيڭنىڭ ٴسوزى ەكپىندى دە پارمەندى بولدى: ”جۇڭگو كوممۋنيستىك پارتياسىنىڭ باستاماسىمەن قۇرىلعان جاپون شاپقىنشىلارىنا قارسى ۇلتتىق بىرلىكساپ تۋى استىندا، ەل ٴىشى ـ سىرتىنداعى جۇڭحۋا پەرزەنتتەرى كۇشتى مەملەكەت سۇيىسپەنشىلىگىمەن بۇرىن بولىپ كورىلمەگەن دەڭگەيدە ىنتىماقتاستى“.
(2) ۇلى رۋحپەن قايراتتانا العا ىلگەرىلەدى
100 تۋان شايقاسى ەسكەرتكىش سارايى تۇرعان جەر تايحاڭشان تاۋ سىلەمىنىڭ ٴبىر بولىگى، ونىڭ نەگىزگى شىڭى ايبىندى ارىستانداي قاسقايىپ تۇراتىندىقتان ”شىناۋشان تاۋى“ دەپ اتالعان، بۇل ٴبىر ٴتۇرلى ۇلتتىق رۋحتىڭ تاسقىنداعاندىعىن ايبىنمەن ايگىلەپ تۇرادى — كىرىپتار بولۋدان ابىرويى ارتۋعا دەيىن، ساتسىزدىكتەردەن گۇلدەنۋگە دەيىن جۇڭحۋا ۇلتىنىڭ تاعدىرى بەينە ۇيقىداعى ارىستاننىڭ ويانعانىنداي، سامۇرىقتىڭ قايتا تۇلەپ قاناتتانعانىنداي بولدى.
باس شۋجي شي جينپيڭ جاپون شاپقىنشىلارىنا قارسى سوعىستىڭ ايبىندى بارىسىندا دۇنيەگە كەلگەن جاپون شاپقىنشىلارىنا قارسى تۇرۋ ۇلى رۋحىن ەلدىڭ گۇلدەنۋى مەن جويىلۋىندا ٴار ادامنىڭ جاۋاپكەرشىلىگى بار دەگەن وتانشىلدىق سۇيىسپەنشىلىك، ولىمنەن قورىقپايتىن، ولسە دە باس يمەيتىن ۇلتتىق نامىس، جاۋىزدىقتان تىكسىنبەيتىن، سوڭىنا دەيىن قاندى شايقاس جۇرگىزەتىن قاھارماندىق جىگەر، قايىسپاس، مىزعىماس، ٴسوزسىز، جەڭىسكە جەتۋ سەنىمى دەپ جيناقتادى. بۇل — قۇربان بولعان ارداگەرلەردىڭ ومىرىمەن جانە ىستىق قانىمەن سومداپ شىققان ۇلت رۋحى.
”ٴبىر سۇيەم جەر ٴبىر تامشى قاننىڭ، ٴبىر ۋىس توپىراق ولمەس رۋحتىڭ بوداۋىنا كەلگەن“.
100 تۋان شايقاسىندا جۇڭگو كوممۋنيستىك پارتياسى جانە ول باسشىلىق ەتكەن 8 ـ ارميا مەن حالىق بۇقاراسى ايگىلەگەن باتىلدىقپەن سايىسقا شىعۋ، قۇربان بەرۋدەن قورىقپاۋ، باتىلدىقپەن جاۋاپكەرشىلىك ارقالاۋ، قالتقىسىز ٴوزىن ارناۋ سىندى قاھارماندىق ۇلى باستاما ٴدال جاپون شاپقىنشىلارىنا قارسى تۇرۋ ۇلى رۋحىنىڭ جاندى تۇسىندىرمەسى جانە شوعىرلى ايگىلەنۋى.
”پارتيانىڭ ۇلى رۋحى ماڭگى پارتيا مەن مەملەكەتتىڭ قىمباتتى رۋحاني بايلىعى“، ”جاپون شاپقىنشىلارىنا قارسى سوعىس ۇلى رۋحىن اسقاقتاتىپ، جۇڭحۋا ۇلتىنىڭ ۇلى گۇلدەنۋ شۇعىلالى كومبەسىنە قاراي ەرلىكپەن العا تارتايىق“... ۇلى رۋحتىڭ داۋىرلىك كۇش ـ قۋاتىنا باس شۋجي شي جينپيڭ ايرىقشا ٴمان بەردى. وسىنىڭ الدىندا سانشيدە قىزمەت تەكسەرگەندە دە ماڭىزدى بايىمداۋ جاسادى —
2017 ـ جىلى 6 ـ ايدا باس شۋجي شي جينپيڭ سانشيدە قىزمەت تەكسەرىپ، العاشقى بەكەتى رەتىندە سانشي ـ سۇييۋان شەكارا رايونى توڭكەرىستىك ەسكەرتكىش سارايىنا كەلدى. باس شۋجي تەرەڭ ماعىنالى تۇردە بىلاي دەدى: ”بۇكىل پارتياداعى جولداستار، ٴسوزسىز، اۋەلگى ماقساتتى ۇمىتپاي، ۇزدىكسىز العا ىلگەرىلەپ، ۇلتتىڭ تاۋەلسىزدىگى، حالىقتىڭ ازاتتىعى جولىندا باسىن ٴباي تىگىپ، ىستىق قانىن توككەن توڭكەرىستىك اعا بۋىنداردى ماڭگى ۇمىتپاي، جۇڭگو كوممۋنيستەرىنىڭ كۇرەس رۋحىن ماڭگى ساقتاپ، حالىققا دەگەن ادال كوڭىلدى ماڭگى ساقتاپ، حالىقتى اناعۇرلىم تاماشا، اناعۇرلىم باقىتتى تۇرمىسقا كەنەلتۋ ٴۇشىن قۇلشىنۋى كەرەك“.
2020 ـ جىلى 5 ـ ايدا باس شۋجي شي جينپيڭ سانشيدە قىزمەت تەكسەرگەندە وسى ارانىڭ داڭقتى توڭكەرىستىك ٴداستۇرىن ەسكە الىپ، بىلاي دەپ اتاپ كورسەتتى: ”وسىنىڭ ٴبارىن تولىق اشۋ جانە پايدالانۋ كەرەك، باي مازمۇندى تاريحي مادەنيەت، قىزىل مادەنيەت بايلىعى ارقىلى سانشيدىڭ دامۋىنا رۋحاني كۇش ـ قۋات ازىرلەۋ كەرەك“.
وسى رەت 100 تۋان شايقاسى ەسكەرتكىش سارايىنىڭ زالىندا باس شۋجي شي جينپيڭ ەكسكۋرسيالاۋعا كەلگەن جاس ٴوسپىرىم وقۋشىلار مەن ەسكەرتكىش سارايى قىزمەتكەرلەرىنە تەرەڭ سۇيىسپەنشىلىكپەن بىلاي دەدى: ”قالىڭ جاستار مەن ورەندەر تاماشا داۋىردە جاساپ جاتىرسىزدار، قىزىل قان تامىردى جالعاستىرىپ، مەملەكەتتى قۇدىرەتتەندىرۋدە مەن بارمىن دەيتىن ۇلى مۇرات ورناتىپ، سالاۋاتتى، داڭقتى، ماقتان تۇتارلىق جۇڭگولىق بولىپ، ۇلتتى گۇلدەندىرۋ سىندى ٴداۋىردىڭ كەلەلى مىندەتىن باتىلدىقپەن ارقالاۋلارىڭىز كەرەك“.
تاريحتى اينا ەتىپ، ۇرپاقتارعا وي سالدى. العا باسۋ جولىندا ٴبىز ٴدوپ كەلەتىن ەلەۋلى كۇرەستەر از بولمايدى، ٴسوز جوق، ماشاقاتتى بولعان سايىن العا ىلگەرىلەۋ رۋحىمەن ەرلىكپەن ايقاسىپ، قيىندىققا قارسى اتتانۋىمىز كەرەك.
(3) تاريحتى ەستە بەرىك ساقتاپ، بەيبىتشىلىكتى قاستەرلەدى
88 جىلدىڭ الدىندا لۋگوۋچياۋ ماڭىنداعى قيان ـ كەسكى شايقاس بۇكىل ۇلتتىڭ جاپون شاپقىنشىلارىنا قارسى سوعىسىنىڭ الاۋىن تۇتاتتى، سونداي ـ اق دۇنيە جۇزىلىك فاشيزمگە قارسى سوعىستىڭ شىعىستاعى نەگىزگى سوعىس مايدانىن اشتى.
باس شۋجي شي جينپيڭ 100 تۋان شايقاسى ەسكەرتكىش سارايىندا بىلاي دەپ اتاپ كورسەتتى: ” 7 ـ شىلدە وقيعاسى“ — جۇڭحۋا ۇلتىنىڭ جاپون شاپقىنشىلارىنا جاپپاي قارسى اتتانۋىنىڭ باستاماسى، بۇرىنعىنى ۇمىتپاي، كەيىنگىگە عيبىرات ەتۋىمىز كەرەك، بۇل اراعا كەلۋىمىزدىڭ ٴوزى رۋحاني شىڭدالۋ بولماق.
”جۇڭگو حالقى 35 ميلليون ادام ٴولۋ جانە جارالانۋ سىندى اۋىر بوداۋ بەرىپ، ٴومىرى مەن ىستىق قانى ارقىلى جاپون شاپقىنشىلارىن جەڭدى“. وڭاي قول جەتپەگەن جەڭىس جەتىستىگىن قورعاۋ ٴبىزدىڭ الاساپىران دۇنيەدە ادامزاتتىڭ بولاشاق تاعدىرى ٴۇشىن كەۋدە كەرە جاۋاپكەرشىلىك ارقالاۋىمىزدى قاجەت ەتەدى.
ٴار جولى سوعىستى ەسكە العاندا، بەيبىتشىلىكتى اناعۇرلىم قاستەرلەۋ كەرەك. جاپون شاپقىنشىلارىنا قارسى سوعىس جەڭىسىن اتاپ وتكەن ورىنداردا باس شۋجي شي جينپيڭ ”تاريحي تراگەديانىڭ قايتالانۋىنا استە جول بەرمەۋ — ٴبىزدىڭ سول جىلدارداعى ادامزاتتىڭ ەركىندىگىن، ادىلەتتىلىكتى، بەيبىتشىلىكتى قورعاۋ جولىندا قۇربان بولعانداردى، قاتىگەزدىكپەن قىرعىندالعان جازىقسىز جانداردى ەڭ جاقسى ەسكە الۋىمىز بولىپ تابىلادى“ دەپ اتاپ كورسەتىپ، ”ٴار ەل حالقى ’الەم ٴبىر وتباسى‘ دەگەن ۇستانىمنان جازباي، ادامزاتتىڭ تاعدىرلاس ورتاق تۇلعاسىن قۇرۋدى بىرگە ىلگەرىلەتۋى كەرەك“ دەپ ۇندەۋ تاستادى.
كۇرەس ارقىلى بەيبىتشىلىككە ۇمتىلساق، بەيبىتشىلىك ٴومىر سۇرەدى، ىمىرالاسۋ ارقىلى بەيبىتشىلىككە ۇمتىلساق، بەيبىتشىلىك جوعالادى. يدەياداعى سوقىر تۇماندى سەيىلتكەندە عانا، بولاشاق ساپاردى نۇرلاندىرۋعا بولادى.
100 تۋان شايقاسى ەسكەرتكىش سارايىندا باس شۋجي شي جينپيڭ جاس وسپىرىمدەردى ۇلتتىڭ تىرەگى بولۋعا ۇمتىلىپ، ٴسوزسىز، ەلىمىزدى قۇدىرەتتى ەتىپ قۇرىپ، بۇكىل دۇنيە ٴجۇزىنىڭ بەيبىتشىلىگى ٴۇشىن ۇلەس قوسۋعا جىگەرلەندىردى.
بيىل 9 ـ ايدىڭ 3 ـ كۇنى تيان ـ انمىن الاڭىندا جۇڭگو حالقىنىڭ جاپون شاپقىنشىلارىنا قارسى سوعىسى مەن دۇنيە جۇزىلىك فاشيزمگە قارسى سوعىس جەڭىسىنىڭ 80 جىلدىعىن اتاپ ٴوتۋ جينالىسى وتكىزىلەدى، باس شۋجي شي جينپيڭ ماڭىزدى ٴسوز سويلەيدى ٴارى اسكەري ٴبولىمدى كوزدەن كەشىرەدى.
بۇگىنگىنىڭ سۇراقتارىنىڭ جاۋابىن تاريحتان تابۋعا بولادى. 100 جىلدىق وزگەرىس جەدەل قۇبىلعان، حالىقارالىق اۋقىمدا وزگەرىس پەن بىلىقپالىق ارالاسقان جاعدايدا تاريحتىڭ مانىنە دۇرىس باعا بەرىپ، جەڭىستىڭ شۇعىلالى ساتتەرىن سالتاناتپەن اتاپ ٴوتۋ ٴدال ۇلتتىڭ وراسان زور قۇرباندىعىن ۇمىتپاي، دۇنيە جۇزىلىك 2 ـ سوعىس جەڭىسىنىڭ جەتىستىكتەرى مەن سوعىستان كەيىنگى حالىقارالىق ٴتارتىپتى قورعاعاندىق بولىپ تابىلادى.
باس شۋجي شي جينپيڭ دۇنيەنىڭ دۇرىس جولىن ايقىن اتاپ كورسەتتى: ”تاريح كورسەتىپ بەرگەن ۇلى اقيقاتتى بىرگە ەستە بەرىك ساقتايىق: ادىلدىك، ٴسوزسىز، جەڭەدى! بەيبىتشىلىك، ٴسوزسىز، جەڭەدى! حالىق، ٴسوزسىز، جەڭەدى“!
(شينحۋا اگەنتتىگىنىڭ 7 ـ ايدىڭ 8 ـ كۇنى تاييۋاننان بەرگەن حابارى)
