ەلىمىزدەگى ەڭ ۇلكەن 750 كيلوۆولتتىق ەرەكشە جوعارى كەرنەۋلى اينالما تور ينجەنەرياسى تۇتاستىرىلدى
تارىم ويپاتى ”كۇمىس القا“ تاقتى
7 ـ ايدىڭ 13 ـ كۇنى قۇرىلىس جۇرگىزۋشىلەر نيە - چەرشەن 750 كيلوۆولتتىق جەلىنىڭ ەڭ سوڭعى ٴبىر بولىك وتكىزگىش سىمىن تارتۋدا.
□ سۋرەتتى شينحۋا اگەنتتىگىنىڭ ٴتىلشىسى ديڭ لەي تۇسىرگەن
انار بۇلت \ شينجياڭ گازەتىنىڭ ٴتىلشىسى چىن چياڭۋي 7 ـ ايدىڭ 13 ـ كۇنى نيەدەن حابارلايدى. 7 ـ ايدىڭ 13 ـ كۇنى نيە اۋدانى ورتالىعىنان شامامەن 70 كيلومەتر قاشىقتىقتاعى سالعويزەك اۋىلىندا سۇيرەۋ ماشيناسىنىڭ سوڭعى ٴبىر بولىك وتكىزگىش سىمدى 183 ـ ٴنومىرلى تەمىر مۇنارادان 188 ـ ٴنومىرلى تەمىر مۇناراعا ٴساتتى تارتۋىمەن حوتان - نيە - چەرشەن - چارقىلىق 750 كيلوۆولتتىق ەلەكتر جەتكىزۋ، كەرنەۋ وزگەرتۋ ينجەنەرياسىنىڭ تۇتاس جەلى بويىنشا تۇتاسقاندىعى ايگىلەندى. سونىمەن ەلىمىزدەگى ەڭ ۇلكەن 750 كيلوۆولتتىق ەرەكشە جوعارى كەرنەۋلى اينالما تور ينجەنەرياسى — شينجياڭنىڭ تارىم ويپاتىن اينالاتىن 750 كيلوۆولتتىق ەلەكتر جەتكىزۋ، كەرنەۋ وزگەرتۋ ينجەنەرياسى (تومەندە قىسقارتىلىپ ”تارىم اينالما تور ينجەنەرياسى“ دەلىنەدى) 15 جىل قۇرىلىس جۇرگىزىپ، رەسمي تۇتاستىرىلدى.
اينالما جەلى ۇزىندىعى 4197 كيلومەتر كەلەتىن وسى ەلەكتر قۋاتى ”الىپ ايداعارى“ ”اجال تەڭىزى“ تاكلاماكان ٴشولىن توڭىرەكتەي تۇيىق اينالىم قالىپتاستىردى، وڭتۇستىك شينجياڭداعى 5 ايماق، وبلىستى تۇتاستىراتىن وسى ەنەرگيا ”كۇرە تامىرى“ بەينە تارىم ويپاتىنا تاعىلعان ”كۇمىس القاعا“ ۇقسادى، بۇل تارىمدى اينالعان ەكونوميكالىق بەلدەۋدىڭ دامۋىن ىلگەرىلەتۋدەگى تاعى ٴبىر ٴتۇيىندى ينجەنەريا.
15 جىلدىڭ الدىندا تارىم اينالما تور ينجەنەرياسىنىڭ باستالۋ ٴتۇيىنى بايىنعولين وبلىسىنىڭ 750 كيلوۆولتتىق كەرنەۋ وزگەرتۋ پۋنكتىندە قۇرىلىس باستالعان ەدى. 15 جىلدا 9 ٴتۇرلى 750 كيلوۆولتتىق ەلەكتر جەتكىزۋ، كەرنەۋ وزگەرتۋ ينجەنەرياسىنان قۇرالعان تارىم اينالما تور ينجەنەرياسى ۇلكەن ەلەكتر تورىمەن وڭتۇستىك شينجياڭ وڭىرىندەگى ٴبىر ميلليون 60 مىڭ شارشى كيلومەتر اۋماقتى قامتىدى.
تارىم اينالما تور ينجەنەرياسىنىڭ سوڭعى بولىگى — حوتان - نيە - چەرشەن - چارقىلىق 750 كيلوۆولتتىق ەلەكتر جەتكىزۋ، كەرنەۋ وزگەرتۋ ينجەنەرياسى تۇتاسقاننان كەيىن، چەرشەن اۋدانى تۇڭعىش رەت 750 كيلوۆولتتىق ەلەكتر تورىنا ەنگىزىلەدى.
”ٴبىز 750 كيلوۆولتتىق ەلەكتر تورىنىڭ وندىرىسكە قوسىلىپ، چەرشەننىڭ دامۋىنا پارمەندى ەلەكتر كۇشى تىرەگىن ازىرلەۋىن اسىعا كۇتەمىز“. چەرشەن اۋداندىق ساياسي كەڭەس پارتيا باسشىلىق گرۋپپاسىنىڭ شۋجيى، ورىنباسار ٴتوراعا ٴدىلشات بىلاي دەدى: تەك 220 كيلوۆولتتىق جەلىگە عانا سۇيەنۋ كەن، جاڭا ەنەرگيا سياقتى نىسانداردى اشۋ قاجەتىن قاناعاتتاندىرا الماي وتىر.
وڭتۇستىك شينجياڭدا جاڭا ەنەرگيا قورى مول، ساپاسى تاڭداۋلى، اشۋ شارت ـ جاعدايى جاقسى، جەل، جارىق، سۋ سياقتى تازا ەنەرگيالاردىڭ جالپى گەنەراتور اگراگاتتارىنداعى سالىستىرماسى %66تەن اسادى.
مەملەكەتتىك ەلەكتر تورى شينجياڭ ەلەكتر قۋاتى شەكتى سەرىكتەستىگى ەكونوميكا ـ تەحنولوگيا زەرتتەۋ ورنى جاڭاشا ەلەكتر جۇيەسى جوبالاۋ ـ زەرتتەۋ ورتالىعىنىڭ مەڭگەرۋشىسى شين چاۋشان مىنالاردى ٴبىلدىردى: تارىم اينالما تور ينجەنەرياسى ىسكە قوسىلعاننان كەيىن، جاڭادان ارتقان جاڭا ەنەرگيانى قابىلداۋ قۋاتى 8 ميلليون كيلوۆاتقا جەتىپ، وڭتۇستىك شينجياڭنىڭ جاڭا ەنەرگيانى جيناۋ، شىعارۋ قابىلەتىن بارىنشا جوعارىلاتىپ، وڭتۇستىك شينجياڭنىڭ 50 ميلليون كيلوۆاتتىق جاڭا ەنەرگياسىنىڭ دامۋىن جەبەپ، وڭتۇستىك شينجياڭداعى ٴىرى تۇرپاتتى جەل ەلەكتر، فوتوۆولت بازاسىنىڭ جەلىگە جالعانۋىنداعى القىمداعان ماسەلەلەردى ٴونىمدى شەشىپ، جاڭا ەنەرگيا نىساندارىن جوعارى ونىمدىلىكپەن اشۋعا تىرەك بولادى.
وڭتۇستىك شينجياڭدا كاسىپ سالاسى دەڭگەيىنىڭ جوعارىلاۋىنا جانە ەكونوميكانىڭ جوعارى ساپالى دامۋىنا ىلەسە، بيىل وڭتۇستىك شينجياڭداعى 5 ايماق، وبلىستىڭ ەڭ جوعارى ەلەكتردەن پايدالانۋ كوتەرىمدىلىگى 14 ميلليون كيلوۆاتتان اساتىندىعى مەجەلەنۋدە. تارىم اينالما تور ينجەنەرياسى سالىنىپ بولىپ ىسكە قوسىلعاننان كەيىن، وڭتۇستىك شينجياڭ ەلەكتر تورىنىڭ سەنىمدىلىگى مەن ورنىقتىلىعى كورنەكتى جوعارىلايدى.
تارىم اينالما تور ينجەنەرياسى وڭتۇستىك شينجياڭنىڭ جاڭاشا ەلەكتر قۋاتى جۇيەسى قۇرىلىسى قاجەتىن قاناعاتتاندىرىپ، وڭتۇستىك شينجياڭ ٴوڭىرىنىڭ ەكونوميكالىق، قوعامدىق دامۋىنا جانە ەنەرگيانىڭ تيپ جاڭالاۋىنا قۋاتتى قوزعالىس قۋاتىن ۇستەپ قانا قويماي، ونان دا ماڭىزدىسى، شينجياڭنىڭ مەملەكەتتىك ەنەرگيا بايلىعى ستراتەگيالىق قامتاماسىزدىق بازاسى رەتىندەگى رولىن اناعۇرلىم تولىق ساۋلەلەندىرىپ، شينجياڭ ەلەكترىن سىرتقا جەتكىزۋگە تىرەك ازىرلەيدى.
مەملەكەتتىك ەلەكتر تورى شينجياڭ ەلەكتر قۋاتى شەكتى سەرىكتەستىگى قۇرىلىس بولىمشە سەرىكتەستىگىنىڭ ورىنباسار باس ديرەكتورى جين شياۋبيڭ بىلاي دەپ تانىستىردى: تارىم اينالما تور ينجەنەرياسىنىڭ تۇلعالىق قۇرىلىسى اياقتادى، مەجەمەن جىل سوڭىندا ىسكە قوسىلادى، سول كەزدە شينجياڭ ەلەكتر تورىنىڭ ”750 كيلوۆولتتىق“ اينالما تورى التىعا جەتەدى. ”14 ـ بەسجىلدىقتىڭ“ سوڭىندا شينجياڭ ەلەكتر تورى ”ىشكى قامداۋ 7 اينالما تورى، سىرتقا جەتكىزۋ 5 ارناسى“ سىندى نەگىزگى تور جۇلگەسى جاعدايىن قالىپتاستىرادى.
