انار بۇلت \ شينجياڭ گازەتىنىڭ ٴتىلشىسى جاڭ تيڭ
مىس شاۋگىمدەگى سۋ وشاقتىڭ ۇستىندە سارقىلداپ قايناپ، شايدىڭ حوش ٴيىسى مەن ٴسۇتتىڭ حوش ٴيىسى التاي قالاسى قاندىعاتى موڭعۇل اۋىلى شاتتىق شارۋالار شاتتىعى ساياجايىندا تارالىپ جاتتى. بيىل 55 جاستاعى گىمىڭگۇل تۇرىسبەك قولىنا كۇمىس قاسىق الىپ، ىسىلعان شەبەرلىكپەن مايدالاعاننان كەيىن شىرعاناق ۇنتاعىن قايناعان شايعا سالدى، ودان كەيىن تاعى دا جاڭا سيىر ٴسۇتىن قۇيىپ تۇرىپ قولىمەن باياۋ قاققاندا سارى ٴتۇستى شاي مەن اپپاق ٴسۇت سۇيىقتىعى توعىستى.
”بۇل جاڭادان جاسالعان ’شىرعاناق كۇتىنۋ شايى‘، قىشقىل ٴدامى قويۋ سۇتپەن ٴوزارا ارالاسىپ، قوناقتار ۇناتىپ ىشەدى!“ ول ٴبىر جاعىنان ايتىپ، ٴبىر جاعىنان سۇزگىش ارقىلى كوپىرشىكتى ٴسۇزىپ الادى.
ۇلتتىق سالت ـ ساناعا تولى وسى شاعىن اۋلادا مۇنداي شاي ارالاستىراتىن كورىنىس ٴار كۇنى قايتالانىپ تۇرادى. ٴسۇتتى شايمەن بولعان بايلانىستى ايتار بولساق، جانەدە گىمىڭگۇلدىڭ بالالىق شاعىنان باستاپ ايتۋعا تۋرا كەلەدى. 7 - 6 جاسىندا ول جايلاۋدا شەشەسى سيىر ساۋىپ، شاي قايناتقاندا قاسىندا ەرىپ جۇرەتىن. ەسىندە قالۋىنشا، جايلاۋدا ۇنەمى شاي تاپشى بولعاندىقتان، شەشەسى سول جەردىڭ وزىنەن ماتەريال الىپ، ونىڭ ورنىنا تابيعي وسىمدىك پايدالانىپ، وزگەشە ٴدامى بار ٴسۇتتى شاي قايناتادى ەكەن. ”ول كەزدە وشاقتىڭ جانىندا جۇرەلەپ وتىرىپ، شەشەمنىڭ كەپتىرىلگەن جالبىزبەن شاي قايناتىپ، وعان جاڭا سيىر ٴسۇتىن قوسقانىن كورەتىنمىن، ٴسۇتتىڭ حوش ٴيىسى مەن جالبىزدىڭ ٴيىسى ارالاسىپ ٴبىر شىنى ىشكەندە تۇلا بويىم بالبىراپ سالا بەرەتىن“، ـ دەدى گىمىڭگۇل ەسكە الىپ.
5 جىلدىڭ الدىندا گىمىڭگۇل شارۋالار شاتتىعى ساياجايىن اشۋمەن بىرگە، ٴسۇتتى شاي دايىنداۋدى دەن قويا زەرتتەي باستادى، ول التاي قالاسى وتكىزگەن ٴتۇرلى ٴسۇتتى شاي جارىسىنا قاتىناسۋدى ۇناتادى. جارىس الاڭىندا ٴار جەردەن كەلگەن جارىسقا قاتىناسۋشىلارمەن ونەر ـ شەبەرلىكتى اقىلداسىپ، ٴوزارا تاجىريبە ورتاقتاستى، گىمىڭگۇل وسى اۋىس ـ كۇيىس پەن باس قوسۋدىڭ ٴوزىنىڭ اق شاي ازىرلەۋ ٴتاسىلىن ۇزدىكسىز بايىتقاندىعىن ايتتى.
گىمىڭگۇل تۇرعان قاندىعاتى موڭعۇل اۋىلىندا حانزۋ، موڭعۇل قاتارلى 7 ۇلت بار، كورشىلەر ۇنەمى ٴوزارا بارىس ـ كەلىس جاساپ، ٴدامدى تاعامداردان بىرگە ٴدام تاتادى. گىمىڭگۇل ٴۇيىنىڭ شاعىن اۋلاسى ”ٴدامدى تاعامدار اۋىس ـ كۇيىس پۋنكتىنە“ اينالدى — موڭعۇل كورشىسى ماي تارى، ۇيعۇر اپەكەسى روزا گۇلى قايناتپاسىن اكەلىپ بەردى، حانزۋ دوستارى شىلان، الاقات اكەلدى، دوستىق سۇيىسپەنشىلىككە تولى وسى ازىق ـ تۇلىك ماتەريالدارى ەڭ سوڭىندا مىس شاۋگىمدەگى حوش يىسكە اينالدى. ٴار جىلى قىسقى سوعىمنان كەيىن گىمىڭگۇل ٴبىر ٴبولىم سۇرىلەنگەن ەتتى ارنايى قالدىرىپ، كوكتەم كەلگەندە ەتتىڭ حوش ٴيىسى ەڭ كۇشتى بولعان كەزدە ونى ۇساقتاپ تۋراپ، ٴسۇتتى شايعا قوسادى. ”ەتتىڭ حوش ٴيىسى مەن ٴسۇتتىڭ حوش ٴيىسى اڭقيدى، وعان تاعى ٴبىراز تارى سەپكەندە، قارىن تويعىزۋمەن بىرگە، كوڭىلگە مەيىر سيلايدى“. ٴار جولى وسى كەزدە ول توڭىرەكتەگى كورشىلەرىن بىرگە تاتىپ كورۋگە ۇسىنىس ەتەدى، بۇل ”سۇرىلەنگەن ەت قوسىلعان ٴسۇتتى شاي“ قوناقتاردى كۇتىپ الۋدىڭ تاماشا ونىمىنە اينالدى.
گىمىڭگۇل ٴسۇتتى شاي شكابىنا تارى، قۋىرىلعان كۇرىش، كەپتىرىلگەن روزا گۇلى، جالبىز، تاسپا ٴشوپ سياقتى نەشە ونداعان ٴتۇرلى ماتەريالدى رەتتى ٴتىزىپ قويىپتى. بۇل ازىق ـ تۇلىك ماتەريالدارى ونىڭ شەبەرلىگىندە تۇرلىشە دامدەگى ٴسۇتتى شايلارعا اينالادى ەكەن، ”ٴاربىر ٴسۇتتى شاي ۇقسامايدى، 56 ۇلت سياقتى، ٴارقايسىسىنىڭ وزىندىك ەرەكشەلىگى بار، ٴبىراق تىعىز بايلانىسىپ جاتادى“. ول مىس شاۋگىمدى ٴسۇرتىپ جاتقاندا جانارىنان قىزۋ سۇيىسپەنشىلىك مەن مۇندالادى.
ىسىلعان ونەرگە جانە ۇزدىكسىز جاڭالىق اشۋعا سۇيەنىپ، گىمىڭگۇل كوپتەگەن داڭقتارعا يە بولىپتى: التاي قالالىق ٴسۇتتى شاي شاي ونەرى جارىسىنىڭ 1 ـ دارەجەلى سيلىعى، التاي ايماقتىق 10 تاڭداۋلى ٴسۇتتى شاي شاي ونەرى شەبەرى... الايدا ول مۇنى قاناعات تۇتپاي، ٴاردايىم وسى ونەردى جالعاستىرا بەرۋدى ويلايدى ەكەن.
قازىر گىمىڭگۇلدىڭ ۋيشين دوستار شەڭبەرى ”ٴسۇتتى شاي مادەنيەت ساباقحاناسىنا“ اينالىپتى. ول مەرزىم سايىن تارى ٴسۇتتى شايىن، لالاگۇل الاقات شايىن جاساۋ بارىسىن كوپپەن ورتاقتاسىپ، شيكىزاتتى سالىستىرۋدان وت جاعدايىن مەڭگەرۋگە دەيىن ەش بۇكپەسىز ونەر ۇيرەتەدى ەكەن. لەبىز قالدىرۋ اۋماعىندا توراپتاستار ٴسوز قالدىرىپ، اقىل سۇرايدى، ٴتىپتى جاستار ارنايى كەلىپ ۇستاز تۇتىپ، ونەر ۇيرەنەدى. ”شاكىرتتەرىمنىڭ ىشىندە قازاق، حانزۋ بويجەتكەندەر، موڭعۇل اپەكە ـ سىڭلىلەر دە بار“. گىمىڭگۇل كۇلىپ تۇرىپ بىلاي دەدى: مەن وسى ٴسۇتتى شاي ازىرلەۋ ٴتاسىلىن ٴتىپتى دە كوپ جاستارعا ۇيرەتىپ، ٴار ۇلت سۇيىسپەنشىلىگىنە تولى وسى ٴبىر شىنى سۋسىندى ٴتىپتى دە الىس جەرگە جەتكىزۋدى ٴۇمىت ەتەمىن.
بۇگىنگى تاڭدا شاتتىق شارۋالار شاتتىعى ساياجايىندا شار تاراپتان كەلگەن ادامدار قورالانا وتىرىپ، بۋى بۇرقىراعان ٴسۇتتى شايدى قولدارىنا الىپ، گىمىڭگۇلدىڭ ٴاربىر ٴسۇتتى شايىنىڭ استارىنداعى حيكايالاردى تىڭدايدى.
گىمىڭگۇلدىڭ مىس شاۋگىمىندە حوش ٴيىسى اڭقىعان ٴسۇتتى شاي عانا ەمەس، ونان دا ماڭىزدىسى، ٴار ۇلتتىڭ تەرەڭ سۇيىسپەنشىلىگى، بەرىك دوستىعى جاتىر. شايدىڭ حوش ٴيىسى التايدىڭ حيكاياسىن الا ٴجۇرىپ، ٴتىپتى دە الىس جەرگە تارالۋدا.
