نەگىزگى ساتىنىڭ اۋىرتپالىعىن ۇزدىكسىز جەڭىلدەتەيىك
گازەتىمىزدىڭ شولۋشىسى
بيلىك جۇرگىزۋدىڭ تەتىگى حالىقتىڭ كوڭىلىن الاڭسىز ەتۋدە، حالىقتىڭ كوڭىلىن الاڭسىز ەتۋ جولى ولاردىڭ مۇڭ ـ مۇقتاجىن بايقاي بىلۋدە. نەگىزگى ساتى — بۇقاراعا ەڭ جاقىن ورىن، پارتيا تىلەگى مەن حالىق تىلەگىن تۇتاستىراتىن ”ٴبىرىنشى شەپ“، ونان دا ماڭىزدىسى، ساياساتتى تياناقتاندىرۋدىڭ ”ەڭ سوڭعى ٴبىر كيلومەترى“، ونىڭ اۋىرتپالىعىن جەڭىلدەتۋ تابىسى باسقارۋ ونىمدىلىگى مەن بۇقارانىڭ تابىس سەزىمىنە تىكەلەي قاتىستى.
فورماشىلدىقتى وڭاپ، نەگىزگى ساتىنىڭ اۋىرتپالىعىن جەڭىلدەتۋ — پارتيانىڭ ستيل قۇرىلىسىنىڭ ماڭىزدى مازمۇنى، نەگىزگى ساتىعا كوڭىل ٴبولۋدىڭ، قامقورلىق جاساۋدىڭ ماڭىزدى شاراسى. «فورماشىلدىقتى وڭاپ، نەگىزگى ساتىنىڭ اۋىرتپالىعىن جەڭىلدەتۋ جونىندەگى ٴبىرقانشا بەلگىلەمەنىڭ» شىعارىلۋى — نەگىزگى ساتىنىڭ بايلاۋىن شەشىپ، اۋىرتپالىعىن جەڭىلدەتۋگە تۇزىمدىك بويسۇنۋ ولشەمىن ازىرلەدى. ٴىس جۇزىندىك جاعدايعا نەگىزدەلىپ، اۆتونوميالى رايون ٴبىر قىدىرۋ ”قاتاڭ“ شارالاردى العا قويىپ، ”اۋىرتپالىقتى شىنايى جەڭىلدەتۋدى“، ”ناقتى اۋىرتپالىقتى جەڭىلدەتۋدى“ نەگىزگە الىپ، نەگىزگى ساتى كادرلارىنىڭ شەپكە جەڭىل اتتانۋىنا، ستيلدە بۇرىلىس جاساۋىنا دەم بەرىپ، باسقارۋ ونىمدىلىگىنىڭ ٴار ۇلت بۇقاراسىن اناعۇرلىم زور دەڭگەيدە يگىلىككە كەنەلدىرۋىنە مۇمكىندىك جاسادى.
اۋىرتپالىقتى جەڭىلدەتۋ تابىسى نەگىزگى ساتى كادرلارىنىڭ ۋاقىتتى مەڭگەرۋىندە ايگىلەنەدى، ونان دا ماڭىزدىسى، بۇقاراعا قىزمەت وتەۋدىڭ ناقتى ارەكەتىندە ايگىلەنەدى. كەزىندە اشىلىپ بىتپەيتىن جيىن، قارسى الىپ بىتپەيتىن تەكسەرۋ، رەتتەپ بولمايتىن ماتەريال كورىنبەيتىن اجىرعىداي نەگىزگى ساتى كادرلارىن جۇمىس باستىلىق قۇيىنا تەرەڭ باتىرعان. ال بۇگىن شينجياڭنىڭ اتقارعان نەگىزگى ساتى مالىمەت كەستەسىن ”ٴبىر رەت عانا تولتىرۋ“ سىناق ٴتۇيىنى، حۇجات شىعارۋ، تاراتۋ مەن نەگىزگى ساتىنىڭ اۋىرتپالىعىن جەڭىلدەتۋدىڭ بىردەيلىگىن باعالاۋ سياقتى شارالار نەگىزگى ساتى كادرلارىن ”ماتەريال ۇيىندىسىنەن“ قۇتىلدىرىپ، نەگىزگى ساتىنىڭ ومىرشەڭ كۇشىن جارىققا شىعاردى. ٴبىر جىلدان بەرى، ٴتىپتى دە كوپ نەگىزگى ساتى كادرلارى اناعۇرلىم كوپ ۋاقىتىن جانە قاجىر ـ قايراتىن ناقتىلى حالىق تۇرمىسى ناقتى ىستەرىنە جۇمسادى. نەگىزگى ساتى كادرلارىن ماشاقاتتى دا ٴونىمسىز ەڭبەكتەن قۇتىلدىرۋ باسقارۋ بايلىعىن ساپالى ورنالاستىرۋ سانالادى، سونداي ـ اق اۋىرتپالىقتى جەڭدەلدەتۋ جاۋاپكەرشىلىكتى ازايتۋ دەگەندىك ەمەس، قايتا كەدەرگىنى، بوگەتتى ازايتىپ، اناعۇرلىم ويداعىداي جاۋاپكەرشىلىك ارقالاپ ىسكەرلىك كورسەتۋ ەكەنىن تولىق دالەلدەدى.
اۋىرتپالىقتى جەڭىلدەتۋ تابىسى ناتيجە كوورديناتىن اناعۇرلىم دۇرىستادى. نەگىزگى ساتى اۋىرتپالىعىنىڭ ”سالماق“ قاينارى فورماشىلدىقتا، ال فورماشىلدىقتىڭ ٴوسىپ ـ ٴوربۋىنىڭ تامىرى ناتيجە كوزقاراسىنىڭ قۇبىلۋىندا. شينجياڭ وسى جازىلماس دەرتتى بەلسەندى جويىپ، ورتالىقتىڭ سەگىز ٴتۇرلى بەلگىلەمەسىنىڭ جانە ونى اتقارۋ ەگجەي ـ تەگجەيلى ەرەجەسىنىڭ رۋحىن ىشكەرىلەي دايەكتىلەندىرىپ، ”نەگىزگى ساتىدا بەينەلەنەتىن، تامىرى جوعارىدا بولاتىن“ تورەشىلدىكتى، فورماشىلدىقتى ٴونىمدى تەجەدى. تيپتىك ماسەلەلەردى اشىق حابارلاندىرۋدان ۇيلەسىمسىز ماڭدايشالىق اسۋدى اداقتاۋ، ىقشامداۋعا دەيىن، ودان ”ٴۇشتى ارناعا ٴتۇسىرۋ“ تىزىمدىگىنىڭ نەگىزگى ساتىعا ”ٴنول قابىلداۋ“ ۇقىق شەكتەمەسىن بەرۋىنە دەيىن ٴبىر قىدىرۋ ناقتى شارا، قاتاڭ شارا ارقىلى فورماشىلدىقتىڭ ”بەت پەردەسىن“ سىپىرىپ تاستاپ، ۇقىق پەن جاۋاپكەرشىلىك ٴتۇزىمى جاعىندا ”جاۋاپكەرشىلىكتى باسقاعا اۋدارۋدىڭ“ جولىن ٴۇزىپ، ”جوعارىعا جاۋاپتى بولۋ“ مەن ”تومەنگە جاۋاپتى بولۋدى“ شىنايى بىرلىككە كەلتىردى.
اۋىرتپالىقتى جەڭىلدەتۋ تابىسى ەڭ سوڭىندا بۇقارانىڭ تابىس سەزىمىن تەكسەرۋ ولشەمى ەتەدى. شەپكە جەڭىل اتتانعان سوڭ، كادرلاردىڭ وتباسىن ارالاپ جاعداي ۇعىسۋىنا ٴتىپتى دە كوپ ۋاقىت ٴبولىندى، ساياساتتى ۇگىتتەۋى اناعۇرلىم جاناسىمدى بولدى؛ مالىمەت كەستەسى، ماتەريال اۋىرتپالىعى جەڭىلدەپ، ماسەلەلەر اناعۇرلىم دەر كەزىندە، ٴونىمدى شەشىلدى؛ ”كۇش از، جۇك اۋىر بولۋ“ جايتى باسەڭدەپ، الەۋمەتتىك قىزمەت وتەۋ اناعۇرلىم دالمە ـ ٴدال، تىڭعىلىقتى بولدى. اۋىرتپالىقتى جەڭىلدەتۋ پايداسى ۇزدىكسىز نەگىزگى ساتىعا قاراي كەڭەيىپ، اناعۇرلىم كوپ بۇقارا ٴىس ٴبىتىرۋدىڭ قولايلىلىعى جانە قىزمەت وتەۋدىڭ جاناسىمدىلىعىن سەزىندى. بۇقارانىڭ تابىس سەزىمىنىڭ، رازىلىق دەڭگەيىنىڭ جوعارىلاۋى پارتيا مەن بۇقارا، كادر مەن بۇقارا قارىم ـ قاتىناسىنا ٴتىپتى دە جىلۋ سيلادى، مىنە بۇل نەگىزگى ساتىنىڭ اۋىرتپالىعىن جەڭىلدەتۋ قىزمەتىنىڭ ٴمانى.
نەگىزگى ساتىنىڭ اۋىرتپالىعىن جەڭىلدەتۋدە، ٴسوز جوق، ناقتى ونىمدىلىككە تالپىنىپ، باياندى ونىمدىلىككە ٴمان بەرۋ كەرەك. نەگىزگى ساتىنىڭ اۋىرتپالىعىن جەڭىلدەتۋ قىزمەتىندە قول جەتكەن كەزەڭدىك سيپاتتى ونىمدىلىكتەر تۇراقتاندىرۋعا تاتيدى، الايدا، كەزەكتە ٴىشىنارا جەرلەردە فورماشىلدىقتىڭ بۇعاۋى ٴالى دە ساقتالۋدا، كەيبىر”قۇر اتاققا بوي ۇراتىن“، ”جالعان جۇمىس ىستەيتىن“ جالعاندىقتاردىڭ ٴالى دە بەلگىلى ٴورىسى بار، ”بۇقارانىڭ رازى بولماۋىنان قورىقپاي، باسشىنىڭ نازار سالماۋىنان قورقاتىن“ داعدىلى وي جەلىسى تۇرلىشە دەڭگەيدە ورىن تەۋىپ وتىر، ٴىشىنارا ”اۋىرتپالىقتى جەڭىلدەتۋدىڭ“ اتىن جامىلىپ، ”ەرىنشەكتىك“ ىستەۋ جاڭا نىسايلارىنان دا ساقتانۋ كەرەك... وسىنىڭ ٴبارى نەگىزگى ساتىنىڭ اۋىرتپالىعىن جەڭىلدەتۋ قىزمەتىنىڭ ۇزاق مەزگىلدىك سيپاتى مەن كۇردەلىلىك سيپاتىن كورنەكتىلەندىرەدى، ٴسوز جوق، ۇزاق ٴونىمدى رەفورما تاسىلىمەن جاعدايعا قاراي شارا قولدانۋ قاجەت.
نەگىزگى ساتىنىڭ اۋىرتپالىعىن تۇبىرىنەن جەڭىلدەتۋ ٴبىر كۇندىك عانا شارۋا ەمەس، قايتا ۇزاققا سوزىلاتىن شايقاس، ”تاباندا تۇزەتۋدىڭ“ تەبىنىن ساقتاۋدى، ونان دا ماڭىزدىسى، ”باياندى مەحانيزم ورناتۋ“ وي جەلىسىن كۇشەيتۋدى قاجەت ەتەدى. نەگىزگى ساتىنىڭ اۋىرتپالىعىن جەڭىلدەتۋ — حالىقتىڭ قالاۋى ٴارى دامۋدىڭ قاجەتى. تەك ماسەلەنى باعدار ەتۋدەن، ونىمدىلىكتى باعدار ەتۋدەن جازباي، ٴتۇزىمنىڭ بۇلجىماستىلىعى ارقىلى اۋىرتپالىقتى جەڭىلدەتۋدىڭ ناقتى ونىمدىلىگىن قامتاماسىز ەتىپ، قاجىماي ـ تالماي، ۇزدىكسىز ەڭبەكتەنگەندە عانا نەگىزگى ساتى كادرلارىن فورماشىلدىقتىڭ بۇعاۋىنان شىن مانىندە قۇتىلدىرىپ، ٴتىپتى دە مول كۇش ـ قۋاتتى بۇقاراعا قىزمەت وتەۋگە، رەفورما، دامۋ ىستەرىنە شوعىرلاندىرىپ، شينجياڭنىڭ جوعارى ساپالى دامۋىن ىلگەرىلەتىپ، قوعام ورنىقتىلىعى مەن باياندى تىنىشتىق باس نىساناسىن جۇزەگە اسىرۋعا سارقىلماس قوزعاۋشى كۇش ۇستەۋگە بولادى.
