ۇلى جەڭىستەن قايراتتانا ىلگەرىلەيتىن كۇش قابىلدايىق
— جۇڭگو حالقىنىڭ جاپون شاپقىنشىلارىنا قارسى سوعىسى مەن دۇنيە جۇزىلىك فاشيزمگە قارسى سوعىس جەڭىسىنىڭ 80 جىلدىعىن ەسكە ٴتۇسىرۋ
حالىق گازەتى باسماقالاسى
تاريحتى ەستە بەرىك ساقتاپ، ارداگەر قۇربانداردى ساعىنا ەسكە الىپ، بەيبىتشىلىكتى قاستەرلەپ، بولاشاققا جول اشتى. بيىل 9 ـ ايدىڭ 3 ـ كۇنى — جۇڭگو حالقىنىڭ جاپون شاپقىنشىلارىنا قارسى سوعىسى مەن دۇنيە جۇزىلىك فاشيزمگە قارسى سوعىس جەڭىسىنىڭ 80 جىلدىعىن ەسكە ٴتۇسىرۋ كۇنى، بۇل جۇڭگو حالقى مەن بۇكىل دۇنيە جۇزىندەگى بەيبىتشىلىكتى سۇيەتىن بارلىق مەملەكەتتەر مەن حالىقتىڭ سالتاناتتى مەرەكەسى. ەسكە ٴتۇسىرۋ قيمىلىن سالتاناتتى وتكىزىپ، ادىلەت، ٴسوزسىز، جەڭىسكە جەتەدى، بەيبىتشىلىك، ٴسوزسىز، جەڭىسكە جەتەدى، حالىق، ٴسوزسىز، جەڭىسكە جەتەدى دەگەن ۇلى اقيقاتتى بىرلىكتە ەستە بەرىك ساقتاپ، ٴدال سول ۇلى جەڭىستەن قايراتتانا ىلگەرىلەيتىن كۇش قابىلداپ، جۇڭگو ۇلگىسىندەگى وسىزامانداندىرۋ ارقىلى مەملەكەتتى قۇدىرەتتەندىرۋ قۇرىلىسىن، ۇلتتى گۇلدەندىرۋ ۇلى ٴىسىن جاپپاي ىلگەرىلەتۋ ٴۇشىن قاجىماي ـ تالماي كۇرەس جۇرگىزۋ، ادامزاتتىڭ بەيبىتشىلىگى مەن دامۋى سىندى وسكەلەڭ ىسكە تىڭ دا اناعۇرلىم زور ۇلەس قوسۋ كەرەك.
80 جىلدىڭ الدىنداعى بۇگىنگى كۇندە جۇڭگو حالقى دۇنيە ٴجۇزى حالقىمەن بىرلىكتە فاشيزمدى تۇبەگەيلى جەڭىپ، ادىلەت سۇرقيالىقتى جەڭگەن، جارىق قاراڭعىلىقتى جەڭگەن، العا باسۋ كەرتارتپاشىلدىقتى جەڭگەن ۇلى جەڭىسكە قول جەتكىزدى. جاپون ميليتاريزمى شاپقىنشىلارىنىڭ قانى پەزەر جاۋىزدىعى جۇڭگو حالقىنا جان تۇرشىگەرلىك اۋىر اپات اكەلىپ، جۇڭحۋا ۇلاندارىنىڭ قايسارلىقپەن قارسى تۇراتىن جىگەرىن قوزعادى. 18 ـ قىركۇيەك وقيعاسى جۇڭگو حالقىنىڭ جاپون شاپقىنشىلارىنا قارسى سوعىسىنىڭ باستاماسىنا اينالدى، سونداي ـ اق دۇنيە جۇزىلىك فاشيزمگە قارسى سوعىستىڭ بەتاشارى بولدى. 7 ـ شىلدە وقيعاسى جۇڭگوداعى بۇكىل ۇلتتىڭ جاپون شاپقىنشىلارىنا قارسى سوعىسىنىڭ باستاماسى بولىپ، سونىمەن دۇنيە جۇزىلىك فاشيزمگە قارسى سوعىستىڭ شىعىس نەگىزگى سوعىس مايدانى اشىلدى. جۇڭگو كوممۋنيستىك پارتياسى باستاماشىلدىقپەن دارىپتەگەن، سونداي ـ اق قۇرعان جاپون شاپقىنشىلارىنا قارسى ۇلتتىق بىرلىكساپ تۋى استىندا، شاپقىنشىلارمەن سوڭىنا دەيىن ەرلىكپەن ايقاسۋ، جاپون شاپقىنشىلارىنا سوڭىنا دەيىن قارسى تۇرۋ جۇڭگو حالقىنىڭ ورتاق ەرىك ـ جىگەرىنە اينالدى. مەيلى بەتپە ـ بەت سوعىستا بولسىن، الدە جاۋ ارتقى شەبىندەگى شايقاس مايدانىندا بولسىن، وتانشىل وفيتسەر ـ جاۋىنگەرلەر ولىمگە باسىن ٴباي تىكتى، ٴار سالاداعى حالىق جاۋعا تەگىس قارسى اتتاندى، تۇتاس جۇڭحۋا ۇلاندارى ٴبىر نيەت، ٴبىر ماقساتپەن ىنتىماقتاسىپ، دۇنيەنى ٴدۇر سىلكىندىرگەن، اسەرلى دە ايبىندى تاريحي داستان جازدى. 14 جىل جاپا ـ ماشاقاتپەن قان كەشىپ، ەرلىكپەن شايقاسۋدىڭ ارقاسىندا، جۇڭگو حالقى قانقۇيلى جاپون ميليتاريزمى شاپقىنشىلارىن جەڭىپ، تاياۋ زاماننان بەرگى جۇڭگونىڭ سىرتقى جاۋدىڭ شاپقىنشىلىعىنا قارسى تۇرۋىنداعى تۇڭعىش تولىق جەڭىسكە قول جەتكىزدى.
جۇڭگو حالقىنىڭ جاپون شاپقىنشىلارىنا قارسى سوعىسىنىڭ ۇلى جەڭىسى — جۇڭحۋا ۇلتىنىڭ تاياۋ زاماننان بەرى اۋىر داعدارىسقا كىرىپتار بولۋدان ۇلى گۇلدەنۋگە قاراي بەت الۋىنداعى تاريحي بۇرىلىس ٴتۇيىنى. وسى ٴبىر ۇلى جەڭىس جاپون ميليتاريزمىنىڭ جۇڭگونى وتارلاۋ، قۇلدانۋ قاسكۇنەمدىگىن تالقاندادى، تاياۋ زاماننان بەرگى سىرتقى شاپقىنشىلىققا قارسى تۇرۋدا سوعىس سايىن جەڭىلگەن ۇلتتىق قورلىقتان ارىلتتى، جۇڭگو حالقىنىڭ ۇلت تاۋەلسىزدىگىنە، ەركىندىگىنە، ازاتتىعىنا ۇمتىلاتىن جىگەرىن بەكەمدەدى، بايىرعى جۇڭگونىڭ شىت جاڭا قايتا تۇلەجىگەن تاريحي جاڭا جورىعىن باستادى.
جۇڭگو حالقىنىڭ جاپون شاپقىنشىلارىنا قارسى سوعىسىنىڭ ۇلى جەڭىسى دۇنيە جۇزىلىك فاشيزمگە قارسى سوعىس جەڭىسىنىڭ ماڭىزدى قۇرامداس بولىگى. جۇڭگو حالقىنىڭ جاپون شاپقىنشىلارىنا قارسى سوعىسى باستالعان كەزدەن باستاپ ادامزات وركەنيەتىن قۇتقاراتىن، ادامزاتتىڭ ادىلەتتىلىگىن قورعايتىن، دۇنيە ٴجۇزىنىڭ بەيبىتشىلىگىن قورعايتىن ماڭىزدى مانگە يە بولدى، دۇنيە جۇزىلىك فاشيزمگە قارسى سوعىستا باستالعان ۋاقىتى ەڭ ەرتە، جالعاسقان ۋاقىتى ەڭ ۇزاق، بەرگەن بوداۋى ەڭ زور بولدى، جۇڭگو سوعىس مايدانى جاپون ميليتاريزمىنىڭ نەگىزگى اسكەر كۇشىن ۇزاق ۋاقىت اۋىزدىقتاپ جانە سوققى بەرىپ، اسا اۋىر ۇلتتىق قۇرباندىق بەرۋ ارقىلى دۇنيە جۇزىلىك فاشيزمگە قارسى سوعىستىڭ شىعىس نەگىزگى سوعىس مايدانىنا تىرەك بولىپ، ەۆروپا سوعىس مايدانى مەن تىنىق مۇحيت سوعىس مايدانىنداعى ستراتەگيالىق ارەكەتتەرگە سايكەسىپ، دۇنيە جۇزىلىك فاشيزمگە قارسى سوعىستىڭ جەڭىسكە جەتۋىنە ماڭىزدى ۇلەس قوستى. وسى ٴبىر ۇلى جەڭىس دۇنيە جۇزىلىك فاشيزمگە قارسى سوعىستىڭ تولىق جەڭىسكە جەتكەندىگىن جاريالاپ، جۇڭگونىڭ دۇنيە جۇزىندەگى ٴىرى ەلدىك ورنىن قايتا تۇراقتاندىرىپ، جۇڭگو حالقىن دۇنيە جۇزىندەگى بەيبىتشىلىكتى سۇيەتىن حالىقتاردىڭ قۇرمەتىنە بولەدى.
جيا ـ ۋ جىلعى سوعىستىڭ جەڭىلىسىنەن جاپون شاپقىنشىلارىنا قارسى سوعىستىڭ جەڭىسىنە دەيىن تاريح بىزگە جۇڭگو حالقىنىڭ جاپون شاپقىنشىلارىنا قارسى سوعىسىنىڭ جەڭىسى وتانشىلدىقتى وزەك ەتكەن ۇلت رۋحىنىڭ ۇلى جەڭىسى ەكەندىگىن، جۇڭگو كوممۋنيستىك پارتياسىنىڭ بەرىك تىرەكتىك رولىن ساۋلەلەندىرگەن ۇلى جەڭىسى ەكەندىگىن، بۇكىل ۇلتتىڭ ٴبىر نيەت، ٴبىر ماقساتتا ىنتىماقتاسىپ جاپون شاپقىنشىلارىنا ەرلىكپەن قارسى تۇرعاندىعىنىڭ ۇلى جەڭىسى ەكەندىگىن، جۇڭگو حالقىنىڭ فاشيزمگە قارسى وداقتاس ەلدەرمەن جانە ٴار ەل حالقىمەن بىلەك بىرىكتىرە سوعىس جۇرگىزگەندىگىنىڭ ۇلى جەڭىسى ەكەندىگىن تەرەڭ اڭعارتتى. وسى ٴبىر ۇلى جەڭىس جۇڭحۋا ۇلتى تاريحىنا ماڭگى جازىلادى، ادامزاتتىڭ ادىلەت ىستەرى تاريحىنا ماڭگى جازىلادى، ادامزاتتىڭ بەيبىتشىلىك تاريحىنا ماڭگى جازىلادى.
وسى ٴبىر ۇلى جەڭىس، حالىق — تاريحتى جاراتۋشى، ناعىز قاھارمان ەكەندىگىن، جۇڭحۋا ۇلتىنىڭ قايسار ومىرشەڭ كۇشكە جانە ەرەن جاسامپاز كۇشكە يە ۇلت ەكەندىگىن، جۇڭگو كوممۋنيستىك پارتياسىنىڭ جۇڭگو حالقى مەن جۇڭحۋا ۇلتىنىڭ ەڭ سەنىمدى تىرەگى ەكەندىگىن تولىق دالەلدەدى. جاڭا ساپاردا تەك پارتيانىڭ باسشىلىعىندا، جالپى حالىق ويدى ٴبىر اراعا شوعىرلاندىرىپ، كۇشتى ٴبىر اراعا جۇمساسا، جەڭبەيتىن قيىنشىلىق جوق، جەڭبەيتىن سىن ـ سايىس جوق، تىندىرا المايتىن ۇلى ٴىس بولمايدى.
باس شۋجي شي جينپيڭ بىلاي دەپ باسا دارىپتەدى: ”جاپون شاپقىنشىلارىنا قارسى سوعىس ۇلى رۋحى جۇڭگو حالقىنىڭ اسا قىمباتتى رۋحاني بايلىعى، جۇڭگو حالقىن قيىنشىلىق، حاۋىپ ـ قاتەر، كەدەرگىلەردى جەڭىپ، جۇڭحۋا ۇلتىنىڭ ۇلى گۇلدەنۋىن جۇزەگە اسىرۋ جولىندا كۇرەس جۇرگىزۋگە ماڭگى جىگەرلەندىرەدى“. بۇگىن جۇڭگو ۇلگىسىندەگى وسىزامانداندىرۋدىڭ ايبىندى دا كوركەم كارتيناسى اشىلدى ٴارى شەكسىز جارقىن بولاشاعى ايگىلەندى، جۇڭحۋا ۇلتى بوگەۋ بەرمەس قاداممەن ۇلى گۇلدەنۋگە بەتتەدى. سونىمەن بىرگە العا باسۋ جولى جاپ ـ جازىق بولا بەرمەيدى، ٴسوز جوق، اساۋ تولقىنداردىڭ، ٴتىپتى، داۋىلدى تولقىنداردىڭ اۋىر سىناعىنان وتۋگە دايىندالۋىمىز كەرەك. ٴبىز ستراتەگيالىق تاباندىلىقتى ساقتاپ، ٴسوز جوق، جەڭىسكە جەتەتىن سەنىمدى بەكەمدەپ، وتانشىلدىق ۇلى رۋحتى، جاپون شاپقىنشىلارىنا قارسى سوعىس ۇلى رۋحىن بارىنشا اسقاقتاتىپ، ”ماشاقاتتى بولعان سايىن العا ىلگەرىلەيتىن“ قاھارماندىق جىگەردى ساقتاپ، قيىنشىلىق اتاۋلىنى باسىپ تۇسەتىن، قيىنشىلىققا باس يمەيتىن بەكىم جانە ەرلىك ارقىلى جۇرەكتىلىكپەن كۇرەس جۇرگىزىپ، جاسامپازدىق جاراتۋعا شەبەر بولىپ، ٴوزىمىز تاڭداعان جولدا كوكىرەك كەرە نىق قاداممەن العا باسۋىمىز، ەلىمىزدىڭ دامۋ، العا باسۋ تاعدىرىن ٴوز قولىمىزدا مىقتاپ يگەرۋىمىز كەرەك.
جۇڭحۋا ۇلتى ەجەلدەن بەيبىتشىلىكتى سۇيەدى، جۇڭگو ۇلگىسىندەگى وسىزامانداندىرۋ — بەيبىت دامۋ جولىمەن جۇرەتىن وسىزامانداندىرۋ. تاياۋ زاماننان بەرى، ازۋلى ەلدەردىڭ شاپقىنشىلىعىنا، قورلاۋىنا، تالان ـ تاراجىلاۋىنا تالاي ۇشىراسا دا، جۇڭگو حالقى بۇدان ازۋلىلار السىزدەردى باسىناتىن قاراقشى لوگيكاسىن ۇيرەنبەدى، قايتا بەيبىتشىلىكتى قورعاۋ بەكىمىن ٴتىپتى دە كۇشەيتتى. جۇڭگودا ٴامىر جۇرگىزىپ، زورەكەرلىك ىستەيتىن گەن جوق، باستان ـ اياق دۇنيە ٴجۇزىنىڭ بەيبىتشىلىگىن قورعاۋدى، زورەكەرلىككە قارسى تۇرۋدى جانە وكتەمدىك ساياسيعا قارسى تۇرۋدى ٴوزىنىڭ قاسيەتتى بورىشى ساناپ كەلدى. دۇنيە جۇزىندە 100 جىلدىق وزگەرىس جەدەل قۇبىلۋدا، دارقان پەيىل ارقىلى ارازدىقتان، قاقتىعىستان اتتاپ ٴوتىپ، ادامزاتتىڭ تاعدىرىنا كەڭ پەيىل، دارقاندىقپەن كوڭىل ٴبولۋىمىز كەرەك. حالىقارالىق جاعداي مەيلى قالاي قۇبىلسىن، جۇڭگونىڭ دامۋى مەيلى قاي دارەجەگە جەتسىن، جۇڭگو باستان ـ اياق دۇنيە ٴجۇزى بەيبىتشىلىگىنىڭ قۇرۋشىسى، الەمدىك دامۋدىڭ ۇلەس قوسۋشىسى، حالىقارالىق ٴتارتىپتىڭ قورعاۋشىسى بولادى.
تاريحقا ەڭ جاقسى مۇراگەرلىك ەتۋ جاڭا تاريح جاراتۋ، توڭكەرىستىك اعا بۋىندار مەن قاھارمان قۇربانداردى ەڭ جاقسى جۇباتۋ ولاردىڭ قۇرباندىق بەرىپ، كۇرەس جۇرگىزگەن ۇلى ىستەرىن العا ىلگەرىلەتۋ بولماق. بولاشاققا بەت العاندا، وراي، اۋقىم، ادىلەت تۇگەلدەي ٴبىز جاقتا. شي جينپيڭ جولداستى ۇيتقى ەتكەن پارتيا ورتالىق كوميتەتىنىڭ پارمەندى باسشىلىعى بولعاندا، شي جينپيڭ جاڭا ٴداۋىر جۇڭگوشا سوتسياليزم يدەياسىنىڭ عىلمي جەتەكشىلىگى بولعاندا، جۇڭگوشا سوتسياليستىك ٴتۇزىمنىڭ كورنەكتى ابزالدىلىعى بولعاندا، ميلليارد حالىقتىڭ ەل بىرلىگىنەن قامال تۇرعىزىپ، ٴبىر نيەتپەن ىنتىماقتاسۋى بولعاندا، جۇڭحۋا ۇلتىنىڭ ۇلى گۇلدەنۋدى جۇزەگە اسىراتىن نىق قادامىن ەشقانداي كۇش توسا المايدى، ٴبىز، ٴسوز جوق، ادامزات وركەنيەتىنىڭ جاڭا فورماتسياسىن ۇزدىكسىز بايىتىپ جانە دامىتىپ، ادامزاتتىڭ تاعدىرلاس ورتاق تۇلعاسىن قۇرۋدى ىلگەرىلەتىپ، ٴار ەل حالقىمەن بىرلىكتە دۇنيە ٴجۇزىنىڭ كوركەم بولاشاعىن بىرگە اشامىز.
(شينحۋا اگەنتتىگىنىڭ 9 ـ ايدىڭ 2 ـ كۇنى بەيجيڭنەن بەرگەن حابارى)
