3 جىلدى باسىپ وتكەن كۇش جالعاپ مەيىر جەتكىزۋ
انار بۇلت \ شينجياڭ گازەتىنىڭ ٴتىلشىسى حي حۇڭۋي
8 ـ ايدىڭ 29 ـ كۇنى ٴۇرىمجى قالاسى جۇڭكى ونەركاسىپ تەحنولوگيا مەكتەبىنىڭ دەنە تاربيە الاڭىندا 16 جاستاعى قازاق قىزى مەرەي اقان اسكەري جاتتىعۋ جاساۋشىلاردىڭ قاتارىندا دەنەسىن تىك ۇستاپ تۇردى. كۇننىڭ شۇلەن شۇعىلاسىندا ونىڭ جانارى وتتى ٴارى سەنىمدى ەدى، بولاشاقتى تىلگە العاندا، بۇرىن ومىرگە بۇيىعا قارايتىن وسى بويجەتكەن بۇگىنگى كۇندە ”اق حالاتتى پەرىشتە“ بولۋدى قاتتى ارماندايتىندىعىن ايتتى. ”وقۋىمدى بىتىرگەندە جياڭسۋدىڭ حۋاي ـ انىنان كەلگەن شيپاگەرلەر سياقتى ناۋقاستاردى اۋرۋدان ارىلتامىن“، ـ دەدى ول.
وسى سەنىمدى ارمان 3 جىلدى باسىپ وزعان سۇيىسپەنشىلىكتىڭ جالعاسۋىنان كەلگەن. جياڭسۋ حۋاي ـ اننان شينجياڭعا كومەكتەسۋگە كەلگەن ەمدەۋ اترەتى شىنايى سۇيىسپەنشىلىگى ارقىلى قيىنشىلىعى بار وسى وتباسىنىڭ ٴۇمىت وتىن تۇتاتتى.
ۋاقىتتى 2022 ـ جىلدىڭ اياق شەنىنە شەگەرەيىك، سول كەزدە جياڭسۋ ولكەسى حۋاي ـ ان قالاسىنان 10 ـ توپتا شينجياڭعا كومەكتەسۋگە كەلگەن ەمدەۋ اترەتى شيحۋ قالاسى شىچياۋ اۋىلى كەڭسۋات اترەتىندە تەگىن ناۋقاس كورىپ جاتقان بولاتىن، اترەت مۇشەلەرى ۋاقىتشا اشىلعان دياگنوز قويۋ ـ ەمدەۋ تۇيىنىندە قىستاق تۇرعىندارىنىڭ قان قىسىمىن ولشەپ، ناۋقاس جاعدايىن تەكسەرىپ جاتقان ەدى. ”ٴبىر قازاق كىشكەنتاي قىزدىڭ وتباسىندا ەرەكشە قيىنشىلىق بار، اكەسى وڭەش راگىنا شالدىققان، شەشەسىنىڭ كوزى دە سوقىر بولۋعا تاياپ قالدى“. قىستاق كادرىنىڭ بۇل ٴسوزى اترەت مۇشەلەرىن قاتتى الاڭداتتى.
كۇرتىك قاردى سىقىرلاتا باسقان اترەت مۇشەلەرى اياعى اياعىنا تيمەي جەدەلدەتىپ، كىشكەنتاي قىزدىڭ وتباسىنا جەتتى. شەشەسى قازيعاش زاعىپار ۇساق ـ تۇيەك دۇنيەلەردى سيپالاپ جيناپ جاتىر، ال اسىلىندە قام ـ قايعىسىز جاستا بولۋعا ٴتيىستى مەرەي ابدەن جاتىلعان بەينەدە توسەك تارتىپ جاتقان اكەسىنىڭ بەت ـ اۋزىن ٴسۇرتىپ، اۋزىنا سۋ تامىزىپ وتىر. وتباسىنىڭ كەزىندەگى ”تىرەگى“ بولعان بۇل كىسى وڭەش راگىنىڭ سوڭعى مەزگىلىنە وتكەندىكتەن تۇلعاسى سەمىپ جۇدەپ كەتىپتى، وتباسىنىڭ اۋىرتپالىعى الدەقاشان 13 جاستاعى مەرەيگە ٴتۇسىپتى.
”بالاقاي ٴۇيدىڭ ٴىشىن تاپ ـ تۇيناقتاي جيناستىرىپ قويىپتى، وقۋ كىتابىنا جازعان جازۋلارى رەپ ـ رەتتى ەكەن، ٴبىراق بولاشاقتى اۋىزعا العاندا، جانارىنان قايتەرىن بىلمەي داعدارعاندىعى كورىندى“. سول كەزدەگى حۋاي ـ اننان شينجياڭعا كومەككە كەلگەن ەمدەۋ اترەتىنىڭ باستىعى گۋ بياۋدىڭ مەرەيدى العاش كورگەندەگى كەزى ٴالى ەسىندە ەكەن. ەمدەۋ اترەتى دەرەۋ مەرەيدىڭ اكەسىن ەگجەي ـ تەگجەيلى تەكسەرىپ، ۇنەمى ىستەتىلەتىن ٴدارى ـ دارمەكتەردى بەرەدى ٴارى بىلدىرمەي ٴبىر قىدىرۋ حال سۇراۋ قاراجاتىن قالدىرىپ كەتەدى. كوپ وتپەي مەرەيدىڭ اكەسى اۋرۋى اسقىنعاندىقتان اقىرى بۇل دۇنيەگە قوش ايتتى.
”اعا ـ اپايلار، اكەم قايتىس بولار كەزىندە مىقتى شيپاگەر بولىپ، جانىمدى قۇتقارىپ قالسا جاقسى بولار ەدى دەپ ايتىپ ەدى“... جەرلەۋ سالتىنان كەيىن، مەرەيدىڭ تارتىنشاقتاي تۇرىپ ايتقان بۇل ٴسوزى حۋاي ـ اننان شينجياڭعا كومەككە كەلگەن ەمدەۋ اترەتىندەگى مۇشەلەردىڭ ويىنان كەتپەس ىسكە اينالدى.
سول كۇننەن باستاپ حۋاي ـ اننان شينجياڭعا كومەككە كەلگەن ەمدەۋ اترەتىنىڭ مۇشەلەرى ۇنەمى وسى وتباسىنان تابىلىپ ٴجۇردى، كوكتەم مەرەكەسىنىڭ الدىندا كۇرىش، ۇن، ماي جانە جاڭا كيىم ـ كەشەك اكەلىپ بەرسە، وقۋ باستالعان كەزدە وقۋ قۇرالدارىمەن تولتىرىلعان سومكە اكەلىپ بەردى، ارا ـ تۇرا كەلىپ مەرەيدىڭ شەشەسىنىڭ كوزىن تەكسەرىپ، ٴدارى ـ دارمەك جەتكىزىپ بەردى... ”اعايلار مەن اپايلار بەينە الىستاعى تۋىسىمىز سياقتى، كەلە سالىپ شەشەمنىڭ قولىن ۇستاپ دەنساۋلىق جاعدايىن سۇراستىرادى، تاعى ماعان حۋاي ـ اننىڭ حيكايالارىن، سىرتقى دۇنيە تۋرالى اڭگىمەلەردى ايتادى“، ـ دەدى مەرەي.
2023 ـ جىلى شينجياڭعا كومەكتەسۋ اترەتى كەزەك اۋىستىردى. جياڭسۋ ولكەسى حۋاي ـ ان قالاسىنان 11 ـ توپتا شينجياڭعا كومەككە كەلگەن ەمدەۋ اترەتىنىڭ 14 مۇشەسى بيڭتۋان 7 ـ شى حۋياڭحى قالاسىنا جەتكەن كەزدە گۋ بياۋدىڭ ٴبىرىنشى ىستەگەن ٴىسى ولارعا مەرەيدىڭ حيكاياسىن ايتۋ بولدى، ول ”سۇيىسپەنشىلىكتىڭ ۇتىلاما تاياقشاسىن“ سالماقتى تۇردە 11 ـ توپتا شينجياڭعا كومەككە كەلگەن ەمدەۋ اترەتىنىڭ باستىعى، بيڭتۋان 7 ـ شى شيپاحاناسىنىڭ ورىنباسار باستىعى حۋ گودۇڭنىڭ قولىنا تابىس ەتتى.
”بۇل بالاعا وڭاي ەمەس، ٴبىز سۇيىسپەنشىلىكتى جالعاستىرۋىمىز كەرەك“، ـ دەگەن گۋ بياۋدىڭ تاپسىرماسى جاڭا ٴبىر توپتا شينجياڭعا كومەككە كەلگەن ەمدەۋ اترەتى مۇشەلەرىنىڭ ورتاق تانىمىنا اينالدى.
بيىل جازدا مەرەي ٴۇرىمجى قالالىق جۇڭكى تەحنولوگيالىق جۇمىسشىلار مەكتەبىنىڭ كۇتىمدەۋ كاسىبىنە قابىلدانعان حابارلاندىرۋدى تاپسىرىپ الدى، ٴبىراق قۋانىشىن جاڭا ٴبىر الاڭداۋشىلىق باستى، ٴار جىلى نەشە مىڭ يۋاندىق وقۋ قاراجاتى مەن تۇرمىس قاراجاتى، تۇراقتى كىرىسى جوق وتباسى جونىنەن ايتقاندا، ”وراسان مول اقشا“ ەكەنى داۋسىز ەدى.
حۋ گودۇڭ مۇنى بىلگەننەن كەيىن، دەرەۋ اترەت مۇشەلەرىنىڭ باسىن قوسىپ اقىلداستى: ”بۇل بالا سەسترا بولعىسى كەلەدى ەكەن، بۇل ونىڭ ارمانى عوي، ٴبىز ونىڭ وقۋ قاراجاتى جەتىسپەۋ سەبەبىنەن ارمانىنان قول ۇزۋىنە استە جول قويماۋىمىز كەرەك“. كوپشىلىك ٴبىر اۋىزدان جىلۋ جيناپ، مەرەيدىڭ وقۋ قاراجاتى ماسەلەسىن شەشەيىك دەستى.
”قىزىم، ەسىڭدە بولسىن، سەن تەك جاقسى وقىساڭ بولدى، بولاشاقتا داشۋەگە تۇسەتىن بولساڭ، قاراجاتىڭدى ٴبىز امالدايمىز، ٴبىز قايتىپ كەتەتىن بولساق تا، كەلەسى توپتاعى شينجياڭعا كومەككە كەلەتىن اترەتتەگىلەر ساعان ۇزدىكسىز كومەكتەسەدى“، ـ دەدى مەرەيدى كورگەن جەردەن حۋ گودۇڭ ونى ايالاي سويلەپ. حۋ گودۇڭنىڭ قىزى دا ەندى عانا 16 جاسقا شىققان، بەينە مەرەي سياقتى ارمانعا تالپىنۋدا ەدى.
”مال شارۋاشىلىق وڭىرلەرىنە بارىپ تەگىن ەمدەۋ جۇرگىزگەندە، ەڭ ۇزاق جەرىنە نەشە ٴجۇز كيلومەتر جول ٴجۇرىپ بارامىز، مالشىلار ۇنەمى ’شيپاگەرلەر كەلسە، اۋرۋىمىزدىڭ جارتىسى جازىلىپ كەتەدى‘ دەسەدى“. حۋ گودۇڭ بىلاي دەدى: اناۋ شەت ـ شالعاي ٴوڭىردىڭ بۇرىش ـ پۇشپاعىندا اترەت مۇشەلەرى ناۋقاستاردى ەمدەپ قانا قويماي، ونان دا ماڭىزدىسى، شىن نيەتتەرىمەن شىن ىقىلاسقا يە بولدى، قازاق كاريالار اترەت مۇشەلەرىنە ٴسۇرى ەتىن اكەپ بەرىپ جاتادى، بالالار ارتىمىزدان جۇگىرە ىلەسىپ ”جياڭسۋلىق اعاي“، ”حۋاي ـ اندىق اپاي“ دەپ ايعايلايدى، ”شينجياڭعا كومەكتەسۋ تەك قانا ەمدەۋ، ٴدارى ـ دارمەك جەتكىزۋ ەمەس، ونان دا ماڭىزدىسى، ۇلتتار ىنتىماعىنىڭ كوپىرىن سالۋ بولماق“.
اق حالاتتى ساۋىت ەتىپ سالاماتتىقتى قورعاۋدان سۇيىسپەنشىلىكتى جالعاستىرىپ ارمانعا دارمەن بولعانعا دەيىن، حۋاي ـ اننان شينجياڭعا كومەككە كەلگەن ەمدەۋ اترەتى ٴىس جۇزىندىك ارەكەتى ارقىلى جۇڭحۋا ۇلتى ورتاق تۇلعا تانىمىن بەكەمدەۋدىڭ تەرەڭ ٴمانىن ايگىلەدى. ەكى جەردىڭ حالقى بەينە اناردىڭ دانىندەي تىعىز ۇيىستى.
