حان ليجۇن
تيانشان تاۋىندا ىمىرت ۇيىرىلگەندە، قارامايلى قالاسى ورقى رايونى ورقى قالاشىعى شاعانوت قىستاعى شام جارىعىمەن جاينادى، سان مىڭداعان وتباسىنىڭ شامدارى ارت ـ ارتىنان جانىپ، ٴار ۇلت قىستاق تۇرعىندارىنىڭ كۇلكى ۇيىرىلگەن ٴجۇزى سىزىلعان مادەنيەت قابىرعالارى جول شامدارىنىڭ جارىعىندا ەرەكشە جاندى كورىندى. بۇل اۋىلىما قايتىپ كەلگەن 6 جىلدان بەرى ٴار كۇنى كورە الاتىن جىلى كورىنىس ەدى.
جوۋكوۋ شىفان شۋەيۋانىنان وقۋ تاۋىسقاننان كەيىن مەن اۋىلىما ورالىپ، جاس قىستاق ىستەرى ارناۋلى كادرىنان بىرتىندەپ قىستاق پارتيا ياچەيكاسىنىڭ شۋجيى بولىپ جەتىلدىم. وسى جىلدارى قۇمدى بورانمەن الىسىپ، مۇيىزگەكتەنگەن الاقانىمدا ٴوسىپ ـ جەتىلگەنىمنىڭ بەلگىسى قالدى، ٴبىراق اۋىلدان اڭقىعان سامسانىڭ حوش ٴيىسى، قىستاق تۇرعىندارىنىڭ جۇزىنەن ەسكەن باقىت كۇلكىسى: كۇرەس جاستىق داۋرەندە ەڭ ىستىق قانمەن جازىلعان جاۋاپ دەگەنگە مەنى بارعان سايىن كامىل سەندىردى.
ەسىمدەگى شاعانوت قىستاعىندا ساسىق ٴيىس مۇڭكىپ جاتۋشى ەدى، اۋلالار اشىق باعىمشىلىق الاڭى بولعاندىقتان، جاز كەلىسىمەن شىبىن ـ شىركەي، قۇرت ـ قۇمىرىسقا جان ـ جاقتا ۇشىپ ـ قونىپ جۇرەتىن. ول كەزدە مەن قىستاقتاعى كوپتەگەن جاستار سياقتى ۇنەمى جاۋىن ـ شاشىندى چاڭجياڭنىڭ وڭتۇستىگىن كورۋدى ارماندايتىن ەدىم. 2016 ـ جىلى 7 ـ ايدا مەن جوۋكوۋ شىفان شۋەيۋانىنان وقۋعا قابىلداۋ ۇقتىرۋىن تاپسىرىپ الدىم، ٴاسىلى ونى اۋىلىما قوشتاسۋدىڭ ”جولحاتى“ ساناعان ەدىم، الايدا بۇل ”قايتىپ كەلۋدىڭ“ باستاماسى بولارىن ويلاماپپىن.
داشۋەدەگى كەزىمدە مەن اۋىلىمداعى وزگەرىستەرگە كۋا بولدىم: لاي باتپاق توپىراق جولعا اسفالت توسەلدى، بارلىق وتباسىنا سۋمەن شايىلاتىن دارەتحانا سالىنىپ، تابيعي گاز جەتكىزىلدى؛ ورقى رايونىنداعى پارتيا مۇشەلەرى، كادرلار قىستاق تۇرعىندارىن باستاپ اۋلا شارۋاشىلىعىن دامىتتى، روزى اتايدىڭ اۋلاسى سارى اسقاباققا تولدى، پاڭ كاي اپايدىڭ ٴجۇزىم سورەسىندە جەمىس سامسىدى. 2017 ـ جىلى جازدىق كانيكولدا مەن ورقى قالاشىعىنىڭ ”مەن اناردىڭ ٴبىر تال ٴدانىمىن“ اتتى لەكسيا جارىسىنا قاتىناستىم، ساحنادا سيلىق العانىمدا قالاشىق باسشىسى مەنىڭ قولىمدى قىسىپ تۇرىپ: ”شينجياڭنىڭ اۋىل ـ قىستاعىنىڭ ٴورىسى كەڭ، جاستار وسى اراعا توراڭعىداي تامىر تارتىپ، بولاشاقتا قايتىپ كەلىپ اتا مەكەنىن گۇلدەندىرۋى كەرەك“، ـ دەدى. بۇل ٴسوز بەينە تۇقىم سياقتى مەنىڭ جۇرەگىمدە تامىر تارتتى.
2019 ـ جىلى 7 ـ ايدا مەن اۋىلىما قايتىپ، قىستاق ىستەرى ارناۋلى كادرى بولدىم. ول كەزدە مەن قىزمەتتەستەرىمە ىلەسىپ ٴشول دالانىڭ شەتىندەگى ەگىس اتىزدارىن، جايلىمنىڭ قويناۋىنداعى سيىر قورانى ارالاپ، قاراپايىم ىستەر مەن ارمان ـ ٴۇمىت بارىسىندا اۋىل ـ قىستاق كوللەكتيۆ مال ـ مۇلىك ۇقىعى ٴتۇزىمى رەفورماسىن ىلگەرىلەتتىك. جاپا ـ ماشاقاتتى باستان كەشىرىپ، قىستاق كوللەكتيۆ ەكونوميكا ۇيىمىن قۇردىق. 50 نەشە قىستاق تۇرعىنى ەسىك الدىندا جۇمىستانىپ، اي سايىن ەڭبەكاقى العانىندا، مەن كەنەتتەن ”تامىر تارتۋدىڭ“ ٴمانى جاستىق كوكتەمنىڭ قۇنى ەكەنىن، وسى جەردە، شىنىندا، قۇمىل قاۋىنىنان دا ٴتاتتى جەمىس بەرۋگە بولاتىنىن ٴتۇسىندىم.
2021 ـ جىلى 5 ـ ايدا اتلاس تورعىنىمەن بەزەندىرىلگەن يىنحى حالىقتىق تۇسەلحاناسى، دومبىرا قويىلعان توليڭ قوناق ٴۇيى ىركەس ـ تىركەس تيجارات باستادى، ساياحاتشىلار مالشى بالالارىنىڭ اعاش اتىن قۇشاقتاپ سۋرەتكە ٴتۇسىپ، كۇلكى ٴۇنى تولاستامادى. اۋىل ـ قىستاق ساياحاتىنىڭ كۇن سايىن قىزا تۇسۋىنە ىلەسە، اۋىلداعى حالىقتىق تۇسەلحانالار مەن قوناق ۇيلەر بارعان سايىن كوبەيدى. قىزمەتتەسىم ەكەۋىمىز اۋىلداستاردى قوناق ۇيگە قىزمەت وتەۋ شەبەرلىگى كۋرسىنا قاتىناسۋعا ۇيىمداستىردىق. ساباق باستالعان كۇنى كلاستا بوس ورىن قالمادى، كوپشىلىك قوناق ٴۇيدى تازالاۋ ولشەمى، بۇكتەۋ شەبەرلىگى سياقتىلارعا قايتا ـ قايتا جاتتىقتى. اۋىلداستار ”ساياحات كەسەسىن“ مىقتاپ قولعا الدى.
مەن باستاماشىلدىقپەن كەشكى مەكتەپ قۇرىپ، كۇندىز ەگىنشىلىك تەحنولوگياسى مەن ەلەكتروندى ساۋدا بىلىمدەرىن ۇيرەتىپ، كەشتە ”مەملەكەتتە ٴبىر تۇتاس قولدانىلاتىن ٴتىل ـ جازۋ شاعىن ساباقحاناسىن“ اشتىق. رايحانگۇل ۇنەمى مۇعالىمنىڭ سوڭىنان قالماي جەكە پىسىقتاۋ جاساۋدى تالاپ ەتەتىن، كەيىن مەملەكەتتە ٴبىر تۇتاس قولدانىلاتىن ٴتىلدى جاتىق سويلەي الاتىنىنا سۇيەنىپ، حالىقتىق تۇسەلحاناعا قىزمەت وتەۋشى بولىپ قابىلداندى. قىستاقتا ٴبي اترەتى قۇرىلىپ، ەگىس جۇمىسىنىڭ سايابىر كەزىندە كوپشىلىك بىرگە بيگە جاتتىعىپ، مەرەكە ـ مەيرامداردا ساحنا قۇرىپ، «مەن جانە مەنىڭ وتانىم» ٴانىن بىرگە شىرقادى. ٴار جىلى 10 ـ ايدا قىستاعىمىز قاق قىستاعىمەن بىرلەسىپ ٴمورال ۇلگىلەرىن باعالايدى، ”جاقسى ەنە“ قايناتقان ٴسۇتتى شاي، ”جاقسى كەلىننىڭ“ قولىنداعى كەستە ٴبىزى، ”جاقسى كورشى“ اراسىنداعى ٴوزارا كومەكتەسۋ سۇيىسپەنشىلىگى قىستاقتاعى ەڭ جاندى وتباسى سالتى ساباعىنا اينالدى. قىستاق تۇرعىندارى ۇنەمى: ”كوپشىلىك ٴبىر ٴۇيلى جاندارداي بولعاندا عانا تۇرمىسىمىز تيانشاننىڭ بۇلاق سۋىنداي جۇرەكتى نارلەندىرەدى“، ـ دەدى.
بۇگىنگى شاعانوت قىستاعى الدەقاشان بۇرىنعى بەينەسىنەن وزگەردى. كەشكى شاپاقتاعى توراڭعى ورمانى كوركەم ماي بوياۋلى سۋرەتكە ۇقسايدى، ونەر كورسەتۋ الاڭىنداعى شىراق سالتاناتى قۇبا تۇزدەگى جۇلدىزدى اسپاندى نۇرلاندىردى... وسى وزگەرىستەردىڭ بارلىعى پارتيا مەن مەملەكەتتىڭ ابزال ساياساتىنىڭ ارقاسى، نەگىزگى ساتىداعى پارتيا مۇشەلەرى مەن كادرلاردىڭ ماڭداي تەرىنەن ايرىلا المايدى، ونان دا ماڭىزدىسى، شاعانوت قىستاعىنداعى ٴاربىر ادامنىڭ قوس قولىمەن جاراتقان جەتىستىگى ەسەپتەلەدى.
ۋاقىت بىلىنبەي زىمىراپ بارادى، مەنىڭ سالاۋاتىم وزگەرگەنىمەن، اۋەلگى ماقساتىم ەجەلدەن وزگەرگەن ەمەس. مەن اعا بۋىنداردىڭ قولىنان اۋىلداستاردىڭ تۇرمىسىن بارعان سايىن جاقسارتۋ جاۋاپكەرشىلىگىن وتكىزىپ الدىم. بولاشاقتا مەن كوكىرەك تولى اۋەلگى ماقساتپەن شاعانوت قىستاعىنىڭ توپىراعىندا ۇزدىكسىز العا زىمىرايمىن.
