جالپى ٴماجىلىس ورنالاستىرۋلارىن دايەكتىلەندىرىپ، ەسىك اشۋ قوزعالىس قۋاتىن قاۋلاتامىز
— ىلە قازاق اۆتونوميالى وبلىستىق پارتكومنىڭ شۋجيى ياڭ شيۋليمەن سۇحبات
انار بۇلت \ شينجياڭ گازەتىنىڭ ٴتىلشىسى سۇڭ ۋيگو
پارتيا 20 ـ كەزەكتى ورتالىق كوميتەتىنىڭ ٴتورتىنشى جالپى ٴماجىلىسى الداعى بەس جىلداعى دامۋ جونىندە جوعارى دەڭگەيلى جوبا جانە ستراتەگيالىق جوسپار جاسادى، بۇل قولايلى ساتتەن پايدالانىپ العا ۇمتىلىپ، جۇڭگو ۇلگىسىندەگى وسىزامانداندىرۋدى ۇزدىكسىز ىلگەرىلەتۋدەگى تاعى ٴبىر رەتكى جالپى اتتانىسقا كەلتىرۋ، جالپى ورنالاستىرۋ. پارتيا 20 ـ كەزەكتى ورتالىق كوميتەتى ٴتورتىنشى جالپى ٴماجىلىسىنىڭ رۋحى مەن اۆتونوميالى رايوندىق 10 ـ كەزەكتى پارتكوم ون بەسىنشى جالپى ٴماجىلىسىنىڭ رۋحىن قايتكەندە ناقتاپ تياناقتاندىرۋعا بولادى جونىندە ٴتىلشى ىلە قازاق اۆتونوميالى وبلىستىق پارتكومنىڭ شۋجيى ياڭ شيۋليمەن ارناۋلى سۇحبات وتكىزدى.
پارتيا 20 ـ كەزەكتى ورتالىق كوميتەتىنىڭ ٴتورتىنشى جالپى ٴماجىلىسى جوعارى دەڭگەيدە سىرتقا ەسىك اشۋدى كەڭەيتىپ، سەلبەسىپ تەڭ يگىلىككە كەنەلۋ جاڭا جاعدايىن اشۋدى العا قويدى.
ياڭ شيۋلي بىلاي دەدى: ”14 ـ بەسجىلدىقتان“ بەرى ىلە وبلىسى ەركىن ساۋدا سىناق رايونى قۇرىلىسى، شەكارا وتكەلدەرىنىڭ ونىمدىلىگىن جوعارىلاتۋ، كاسىپ سالاسى شوعىرىن جەتىلدىرۋ سياقتى شارالار ارقىلى جوعارى دەڭگەيدە سىرتقا ەسىك اشۋدى جاپپاي ىلگەرىلەتىپ، جىبەك جولى ەكونوميكالىق بەلدەۋى وزەكتى رايونىنىڭ ماڭىزدى تىرەكتىك ورنىن اناعۇرلىم كۇشەيتىپ، تۇزىمدە جاڭالىق اشۋدى جەتەكشى، سيفرلى قۋات ۇستەۋدى قوزعالتقىش، كوپ نەگىزدى بازاردى نىسانا ەتكەن سىرتقا ەسىك اشۋ جاڭا ارناسىن بەلسەنە قالىپتاستىردى. 2024 ـ جىلى ىلە وبلىسىنىڭ سىرتقى ساۋدا يمپورت ـ ەكسپورت جالپى سوماسى 123 ميلليارد 250 ميلليون يۋاننان اسىپ، 2020 ـ جىلداعىدان 2 ەسەگە جۋىق ارتتى، قورعاس تاس جول شەكارا وتكەلى مەملەكەت بويىنشا تۇڭعىش توپتا، باتىس سولتۇستىكتەگى تۇڭعىش ”حالىقارالىق دەنساۋلىق ساقتاۋ قۇرلىقتىق پورتىن“ ٴساتتى قۇردى، جۇڭگو - قازاقستان سەلبەستىك ورتالىعىنىڭ جولاۋشى اعىنى، تاس جول شەكارا وتكەلى ارقىلى شەكارادان كىرىپ ـ شىعاتىن اۆتوكولىكتەر، قاتىناعان جۇڭگو - ەۆروپا كەزەكشى پويەزدەرى قايتا ـ قايتا تىڭ دەڭگەيگە كوتەرىلدى.
”15 ـ بەسجىلدىق“ كەزىندە ىلە وبلىسى وڭىرلىك ورىن، ساياسات جانە شەكارا وتكەلى سياقتى باسىمدىقتارىن تولىق ساۋلەلەندىرىپ، شينجياڭنىڭ ازيا - ەۆروپا التىن ارناسىن جانە باتىسقا ەسىك اشۋدىڭ الدىڭعى شەبىن تۇلعالاۋىن ارقاۋ ەتىپ، ەركىن ساۋدا سىناق رايونىنىڭ قورعاس اۋماعىن جوعارى ولشەممەن قۇرىپ، ىلە كاسىپ سالاسى ىستەستىك باقشا رايونى قۇرىلىسىن جەدەل ىلگەرىلەتىپ، اشىق تۇعىردىڭ سايكەستى دامۋ مەحانيزمىن كەمەلدەندىرىپ، تياناقتاندىرىپ، ”زەردەلى شەكارا وتكەلىن“ بەلسەنە قۇرىپ، سىرتقا باعىتتالعان ەرەكشەلىككە، باسىمدىققا يە كاسىپ سالالارىن كۇش سالا دامىتىپ، قازاقستان سياقتى توڭىرەكتەگى ەلدەرمەن جانە جەرگىلىكتى ورىندارمەن ناقتى ىستەر سەلبەستىگىن كۇشەيتىپ، ارنا ەكونوميكاسىنىڭ شەكارا وتكەلى ەكونوميكاسىنا، كاسىپ سالاسى ەكونوميكاسىنا، توراپ ەكونوميكاسىنا قاراي بۇرىلىس جاساۋىن ىلگەرىلەتتى. ٴبىر توپ كەلەلى نەگىزدىك قۇرىلعى نىساندارىن بەلسەنە جوسپارلاپ، اتقارىپ، ىلە قۇلجا حالىقارالىق اۋەجايىن كوشىرىپ سالۋ، جىڭ - قۇلجا - قورعاس تەمىر جولىنىڭ يقۋاتىن كەڭەيتۋ، جاڭالاۋ، قۇلجا - اقسۋ تەمىر جولى جانە ونسۋ - موڭعۇلكۇرە تاس جولى سياقتى نىسان قۇرىلىستارىن جەدەل ىلگەرىلەتىپ، وڭتۇستىك پەن سولتۇستىك شينجياڭدى ەندەي وتەتىن، ەۆروپا مەن ازيانى تۇتاستىراتىن اشىق ”ٴىرى قاتىناس“ ارناسىن قالىپتاستىرىپ، ەل ٴىشى جانە حالىقارا سىندى قوس اينالىمدى جەبەۋدە اناعۇرلىم زور رول اتقاردى.
پارتيا 20 ـ كەزەكتى ورتالىق كوميتەتىنىڭ ٴتورتىنشى جالپى ماجىلىسىندە وسىزاماندانعان كاسىپ سالاسى جۇيەسىن قۇرىپ، ناقتى ەكونوميكانىڭ نەگىزىن بەكەمدەۋ جانە زورايتۋ ورتاعا قويىلدى.
ساياسات پەن ورايدىڭ قوس قابات جەبەۋىندە، ”14 ـ بەسجىلدىق“ كەزىندە ىلە وبلىسى نەگىزدىك قۇرىلعى، كاسىپ سالاسىنىڭ دارەجەسىن جوعارىلاتۋ سياقتى ٴتۇيىندى سالالاردى ارقاۋ ەتىپ، 5400دەن استام كەلەلى نىساندى ٴبىر تۇتاس جوسپارلاپ ىلگەرىلەتىپ، كاسىپ سالاسى قۇرىلىمىن ۇزدىكسىز ساپالىلاندىردى، وسى زامانعى كومىر حيميا ونەركاسىبى، جاسىل كەن شارۋاشىلىعى، بيولوگيالىق ٴدارى ـ دارمەك جاساۋ، جاڭا ەنەرگيا، جاڭا ماتەريال، توقىماشىلىق، كيىم ـ كەشەك سياقتى باسىمدىققا يە كاسىپ سالالارى ۇزدىكسىز جەتىلىپ، زورايدى، يتاي ٴبىر ميلليون توننالىق كومىردەن مۇناي الۋ، چيڭحۋا 2 ـ مەرزىمدىك 4 ميلليارد تەكشەمەترلىك كومىردەن گاز الۋ سياقتى ٴبىر توپ كەلەلى نىساندار جەدەل ىلگەرىلەتىلدى، جاڭا ەنەرگيا گەنەراتور سيىمدىلىعى ٴداستۇرلى وت ەلەكترى مەن سۋ ەلەكترىنىڭ جالپى جيىنتىعىنان اسىپ، كومىردەن گاز الۋ ٴوندىرىس قۋاتى بۇكىل ەلدىكىنىڭ %45ىن يەلەدى، انتيبيوتيك ارالىق ونىمدەرى، ٴتاتتى جاپىراقتى كۇرەڭكەي گيلۋكوزيدىن سياقتى وزەكتى ونىمدەردىڭ كولەمى بۇكىل ەل بويىنشا الدىڭعى قاتارعا ٴوتتى.
ياڭ شيۋلي بىلاي دەپ تانىستىردى: بۇل تابىستار ”15 ـ بەسجىلدىقتاعى“ ەكونوميكانىڭ، قوعامنىڭ جوعارى ساپالى دامۋىنا بەرىك نەگىز قالادى، ىلە وبلىسى دامۋ مەن ورنىقتىلىقتىڭ، دامۋ مەن حالىق تۇرمىسىنىڭ، دامۋ مەن جۇرت تىلەگىنىڭ تىعىز بايلانىسىن تەرەڭ يگەرىپ، ەكونوميكانى دامىتۋدىڭ كۇش سالۋ ٴتۇيىنىن ناقتى ەكونوميكاعا قويۋدان جازباي، بايلىق ارتىقشىلىعى مەن كاسىپ سالاسى نەگىزىن تياناق ەتىپ، باسىمدىققا يە بايلىقتى كادەگە جاراتۋ ستراتەگياسىن كۇش سالا اتقارىپ، اۋىل شارۋاشىلىعى ارقىلى وبلىستى كۇشەيتۋ، ونەركاسىپ ارقىلى وبلىستى بايىتۋ، مادەنيەت ـ ساياحات ارقىلى وبلىستى گۇلدەندىرۋ قۇرىلىسىن ىشكەرىلەي ىلگەرىلەتىپ، اۋىل شارۋاشىلىعىنىڭ كاسىپ سالالانۋ دەڭگەيىن جەدەل جوعارىلاتىپ، مۇناي، مۇناي حيميا، كومىر، كومىر ەلەكتر، كومىر حيميا ونەركاسىبى، كەن شارۋاشىلىعى، بولات ـ تەمىر، توقىماشىلىق سياقتى ٴداستۇرلى كاسىپ سالالارىنىڭ ساپاسىن ٴوسىرىپ دارەجەسىن جوعارىلاتۋدى بەلسەنە ىلگەرىلەتىپ، وزىق جابدىق جاساۋ، بيولوگيالىق ٴدارى ـ دارمەك، ەلەكتروندى ينفورماتسيا، جاڭا ەنەرگيا، جاڭا ماتەريال سياقتى ستراتەگيالىق جاڭادان گۇلدەنگەن كاسىپ سالالارى شوعىرىن دامىتۋدى ىلگەرىلەتىپ، بيولوگيالىق جاساۋ، جاڭاشا ەنەرگيا ساقتاۋ، زەردەلى جاساۋ سياقتى بولاشاق كاسىپ سالالارىن كورەگەندىكپەن ورنالاستىرىپ، مادەنيەت ـ ساياحات، التىن سىندى 100 ميلليارد دارەجەلى ەكى كاسىپ سالاسى شوعىرىن جەدەل قۇرىپ، ٴبىر توپ 10 ميلليارد دارەجەلى كاسىپورىن (كاسىپ سالاسى تىزبەگى) مەن سىرتقى ساۋدا تۇعىرىن جەتىلدىرىپ، ىلە ەرەكشەلىگى مەن باسىمدىعىن ايگىلەيتىن وسىزاماندانعان كاسىپ سالاسى جۇيەسىن كۇش سالا ورناتىپ، مەملەكەتتىڭ استىق، ەنەرگيا بايلىعى جانە كاسىپ سالاسى تىزبەگى، قامداۋ تىزبەگى حاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋگە اناعۇرلىم زور ۇلەس قوسادى. رەفورمانى ونان ارى جاپپاي تەرەڭدەتىپ، قيىن ماسەلەلەردى شەشىپ، قوزعاۋشى كۇشتى ارتتىرىپ، وقۋ ـ اعارتۋ، عىلىم ـ تەحنولوگيا، دارىندىلار دامۋىن ٴبىر تۇلعالى ىلگەرىلەتىپ، عىلىم ـ تەحنولوگيادا جاڭالىق اشۋ مەن كاسىپ سالاسىندا جاڭالىق اشۋدىڭ تەرەڭدەي توعىسۋىن كۇشەيتىپ، جوعارى ساپالى دامۋدىڭ سەرپىمدىلىگىن ۇزدىكسىز كۇشەيتەدى. قۇلجا قالاسىن بۇكىل شينجياڭداعى قوسىمشا ورتالىق قالا جانە جوعارى قابىلەت دارەجەسىندىك ٴبىر ميلليون حالىق سانى بار قالا ەتىپ قۇرىپ شىعۋدى جەتەكشى ەتىپ، قۇلجا قالا شەڭبەرىنىڭ ٴبىر تۇلعالانىپ دامۋىن ىشكەرىلەي ىلگەرىلەتىپ، ”قورعاس اۋدانىن، قورعاس قالاسىن، قۇلجا قالاسىن، قۇلجا اۋدانىن“ ٴبىر تۇلعالاندىرىپ دامىتۋدى تەرەڭدەتىپ، بيڭتۋان مەن جەرگىلىكتى ورىننىڭ توعىسا دامۋ ٴتۇزىلىس ـ مەحانيزمىن اقاۋسىزداندىرىپ، اۋىل ـ قىستاقتى جاپپاي گۇلدەندىرۋدى ىلگەرىلەتۋدىڭ ۇزاق ٴونىمدى مەحانيزمىن كەمەلدەندىرىپ، ىلە ەرەكشەلىگىنە يە وسىزاماندانعان حالىق قالاسىن جانە قونىسقا جايلى، كاسىپكە ىڭعايلى، جاراسىمدى دا كورىكتى اۋىل ـ قىستاق قۇرادى. جاسىل، تومەن كومىر قىشقىل گازدى دامۋعا تاباندى بولىپ، ىلە وزەنى الابىنداعى تاۋ، سۋ، ورمان، اتىز، كول، جايلىم، قۇمدى ٴبىر تۇلعالاندىرا قورعاۋ مەن جۇيەلى باسقارۋدى كۇشەيتىپ، لاستانۋدان ساقتانۋدان جانە ونى وڭاۋدان قامال الۋ شايقاسىن ۇزدىكسىز ويداعىداي جۇرگىزىپ، كومىر قىشقىل گازىنىڭ شىعارىلۋىن ازايتۋدى، لاستانۋدى ازايتۋدى، جاسىل ٴتۇستى كەڭەيتۋدى، ارتۋدى سايكەستى ىلگەرىلەتىپ، ىلەنىڭ جاسىل بولۋى سىندى وسى ەڭ ۇلكەن نەگىزى مەن ەرەكشەلىگىن اناعۇرلىم ايقىندايدى. حالىق تۇرمىسىنا تىعىز جاناسىپ، جوعارى ساپالى دامۋدى ىلگەرىلەتۋگە تاباندى بولىپ، جالپىعا ٴتيىمدى، نەگىزدىك، ەڭ تومەنگى شەكتەن تۇسىرمەيتىن حالىق تۇرمىسى قۇرىلىسىن كۇشەيتىپ، كەدەيلىكتەن ارىلتۋدان قامال الۋ جەتىستىكتەرىن بەكەمدەپ، كەڭەيتىپ، جوعارى ساپالى، تولىق جۇمىستاندىرۋدى جەبەپ، وقۋ ـ اعارتۋ، ەمدەۋ، تۇرعىن ٴۇي، زەينەتكەرلىك سياقتى قوعامدىق ىستەردى زور كۇشپەن دامىتىپ، ٴار ۇلت بۇقاراسىنىڭ شۇعىل، قيىن، ۋايىمداعان، ٴزارۋ ماسەلەلەرىن كۇش سالا ويداعىداي شەشىپ، اناعۇرلىم ساپالى تاماشا تۇرمىس جاراتادى.
ياڭ شيۋلي مىنالاردى ٴبىلدىردى: ىلە وبلىسى پارتيا 20 ـ كەزەكتى ورتالىق كوميتەتى ٴتورتىنشى جالپى ٴماجىلىسىنىڭ رۋحىن، اسىرەسە، باس شۋجي شي جينپيڭنىڭ ماڭىزدى ٴسوزىنىڭ رۋحىن ىشكەرىلەي ۇيرەنىپ، ۇگىتتەپ، دايەكتىلەندىرىپ، جاڭا داۋىردەگى پارتيانىڭ شينجياڭدى باسقارۋ جالپى جوباسىن تولىق، دالمە ـ ٴدال، جاپپاي دايەكتىلەندىرىپ، شينجياڭنىڭ ”بەس ۇلكەن ستراتەگيالىق ورنىن“ كوزدەپ، ”15 ـ بەسجىلدىقتاعى“ ٴتۇرلى قىزمەتتەردى تىڭعىلىقتى ويداعىداي ىستەپ، جۇڭگو ۇلگىسىندەگى وسىزامانداندىرۋدىڭ ىلە امالياتىندا تىڭ ونىمدىلىككە قول جەتكىزۋدى قۇلشىنا ىلگەرىلەتىپ، سوتسياليستىك وسىزاماندانعان شينجياڭ قۇرۋعا اناعۇرلىم زور ۇلەس قوسادى.
