انار بۇلت \ شينجياڭ گازەتىنىڭ ٴتىلشىسى شيە حۇيبيان
جاڭاشا وندىرگىش كۇش تولقىنى كوتەرىلگەن تيانشان الابى كۇن سايىن تۇلەجي ٴتۇستى.
پارتيا 20 ـ كەزەكتى ورتالىق كوميتەتىنىڭ ٴتورتىنشى جالپى ماجىلىسىندە العا قويىلعان ”جوعارى دەڭگەيلى عىلىم ـ تەحنولوگيادا ٴوز كۇشىنە سۇيەنىپ ٴوزىن الۋەتتەندىرۋدى جەدەلدەتىپ، جاڭاشا وندىرگىش كۇشتەردى دامىتۋعا جەتەكشىلىك ەتۋ“ شينجياڭنىڭ جوعارى ساپالى دامۋدى ىلگەرىلەتۋىنە ايقىن امالياتتىق جول كورسەتتى. اۆتونوميالى رايوندىق 10 ـ كەزەكتى پارتكومنىڭ ون بەسىنشى جالپى ٴماجىلىسى وسى تالاپتى باتىل دايەكتىلەندىرىپ، جاڭاشا وندىرگىش كۇشتەردى دامىتۋدى عىلىم ـ تەحنولوگيا ارقىلى شينجياڭدى گۇلدەندىرۋ ستراتەگياسىنىڭ وزەكتى مىندەتى رەتىندە جان ـ جاقتى جوسپارلادى.
بەتالىس ايقىن، قادام نىق. شينجياڭ پارتيا ورتالىق كوميتەتىنىڭ شەشىمدەرىن، ورنالاستىرۋلارىن مىقتاپ ارقاۋ ەتىپ، ٴوزىنىڭ بايلىق ارتىقشىلىعىن، كاسىپ سالاسى نەگىزىن جانە وڭىرلىك ورىن باسىمدىعىن تياناق ەتىپ، عىلىم ـ تەحنولوگيادا جاڭالىق اشۋدى وزەكتى قوزعاۋشى كۇش ەتۋگە تاباندى بولىپ، ەرەكشە كاسىپ سالالارىن دالمە ـ ٴدال جەتىلدىرىپ، جاڭالىق اشۋ ەكولوگياسىن ۇزدىكسىز ساپالىلاندىرىپ، بولاشاق كاسىپ سالالارىن كورەگەندىكپەن ورنالاستىرىپ، جاڭاشا وندىرگىش كۇشتەردىڭ تيانشان الابىندا تياناقتانىپ تامىر تارتۋىن، تولىسىپ جەتىلۋىن جۇيەلى ىلگەرىلەتىپ، وسىزاماندانعان كاسىپ سالاسى جۇيەسىن جەدەل ورناتۋعا سەرپىندى قوزعالىس قۋاتىن ۇستەدى.
ٴداستۇرلى كاسىپ سالالارى شىت جاڭا تۇسكە ەندى
ٴداستۇرلى كاسىپ سالاسى ”مەشەۋلىكتىڭ“ بالاماسى ەمەس. شينجياڭنىڭ جوعارى ساپالى دامۋدى ىلگەرىلەتۋ امالياتىندا ولار جاڭاشا وندىرگىش كۇشتەردىڭ تامىر تارتار قۇنارلى توپىراعىنا اينالۋدا. جاڭا تەحنولوگيانىڭ قۋات ۇستەۋى، جاڭالاۋى ارقىلى ٴداستۇرلى كاسىپ سالاسى بۇرىن بولماعان ومىرشەڭ كۇشىن تاسقىنداتتى ٴارى شينجياڭنىڭ جەرگىلىكتى جاعدايعا قاراي جاڭاشا وندىرگىش كۇشتەردى دامىتۋىنىڭ ماڭىزدى جولىنا اينالدى.
زەردەلى جاساۋدان جاسىل تەحنولوگياعا دەيىن، كاسىپ سالاسى تىزبەگىن قايتا قۇرۋدان قۇن تىزبەگىنىڭ دارەجەسىن جوعارىلاتۋعا دەيىن شينجياڭنىڭ ٴداستۇرلى كاسىپ سالاسى جۇيەلى ”سيفرلى زور وزگەرىستى“ باستان كەشىرۋدە.
شينجياڭ ۋشين مىس كاسىبى سەرىكتەستىگىنىڭ ەلەكتروليزدەۋ سەحىنا كىرسەڭىز، زەردەلى تاسىمال اۆتوموبيلىنىڭ ورنىقتى ارلى ـ بەرلى جۇرگەنىن، مەحانيكالىق بىلەكتىڭ دالمە ـ ٴدال ۇستاپ الىپ اۆتوماتتى تۇردە جيىپ تايلاپ جاتقانىن كورەسىز. جالپى بارىستاعى ادامسىز جۇمىس ىستەۋ ادام مەن اۆتوكولىكتىڭ ارلى ـ بەرلى قايشالىسۋىنداعى حاۋىپسىزدىك كومەسكى قاتەرىن تۇبەگەيلى شەشىپ قانا قويماي، ٴار جىلى شامامەن 450 مىڭ يۋان ۇنەمدەدى. ال قوقىستى اقىرىن سۋىتۋ اۋماعىندا جالپى بارىستىق اۆتوماتتاندىرىلعان مەڭگەرۋ جۇيەسى ناشار اۋا رايىنا توتەپ بەرىپ، ۇزدىكسىز ورنىقتى اينالىمدى قامتاماسىز ەتىپ، جىلىنا 2 ميلليون يۋان وزىندىك قۇندى ۇنەمدەدى.
تۇتاس تىزبەك بويىنشا سيفرلاندىرىپ جاڭالاۋ شينجياڭداعى وسى ەڭ ۇلكەن مىس قورىتۋ كاسىپورنىنىڭ ٴوندىرىس جالپى بارىسىنىڭ تەگىن تەكتەي الۋدى، حاۋىپ ـ قاتەردەن دەر كەزىندە ساقتاندىرۋدى جۇزەگە اسىرۋىنا مۇمكىندىك جاسادى. سيفرلاندىرۋ ونىڭ جىلدىق ٴونىم قۇنىن 10 ميلليارد يۋاننان اسىرۋىنداعى وزەكتى تىرەككە اينالدى.
ەنەرگيا حيميا ونەركاسىبى سالاسىنداعى تەحنولوگيانىڭ جاڭالانۋى دا كاسىپ سالاسى تىزبەگى دەڭگەيىنىڭ جوعارىلاۋىن ىلگەرىلەتتى. شينجياڭ شين ـ يە ەنەرگيا حيميا ونەركاسىبى شەكتى جاۋاپكەرشىلىك سەرىكتەستىگى ۇساق كومىردى قىسىممەن گازداندىرۋ وزىق تەحنولوگياسىنان پايدالانىپ، وڭدەلمەگەن كومىردەن تولىق پايدالانىپ، مەتانول، 1، 4 — بۋتاديول سياقتى جوعارى ۇستەمە قۇنعا يە حيميا ونەركاسىپ ونىمدەرىنە اينالدىرىپ، نەگىزدىك شيكىزاتتان جوعارى دەڭگەيلى ماتەريالعا دەيىنگى كەمەلدى كاسىپ سالاسى تىزبەگىن قالىپتاستىردى. بۇل بايلىقتان پايدالانۋ ونىمدىلىگىن بارىنشا جوعارىلاتىپ قانا قويماي، ٴداستۇرلى ەنەرگيا كاسىپورىندارىنىڭ جاسىل تيپ جاڭالاۋىنا دا جاڭا جول اشتى.
اۋىل شارۋاشىلىق سالاسىنداعى وزگەرىس تىپتەن وي ـ قيالدى شارىقتاتادى. كەلەلى عىلىم ـ تەحنولوگيا نىساندارىنىڭ قولداۋىندا شينجياڭنىڭ عىلمي زەرتتەۋ قىزمەتكەرلەرى سينتەزدىك بيولوگيا تەحنولوگياسىنان پايدالانىپ، استاتسيانين ”وندىرە“ الاتىن ينجەنەريالىق ماقتانى ٴساتتى جەتىلدىردى. بۇل جاڭالىق ماقتانى كىلەڭ تالشىقتى داقىلدان جوعارى قۇندى ”بيولوگيالىق زاۆودقا“ اينالدىردى. ىلە چۋاننيڭ بيو تەحنولوگيا جارنا شەكتى سەرىكتەستىگى جۇگەرى گليۋكوزاسىن باستاما ەتىپ، ميكرو ورگانيزمدەردى اشىتۋ تەحنولوگياسى ارقىلى ەرگوتيونەين، حۇڭموياۋچۇن سياقتى بەزەنۋ بۇيىمدارىنىڭ شيكىزاتىن ٴوندىرىپ، اۋىل شارۋاشىلىق ونىمدەرىنىڭ نازىك حيميالىق بۇيىمداردىڭ جوعارى قۇنىنا كوتەرىلۋىن ىلگەرىلەتتى.
وسى جاندى امالياتتار مىنانى ايقىن كورسەتتى: جاڭاشا وندىرگىش كۇشتەردى دامىتۋ استە ٴداستۇرلى كاسىپ سالالارىنان بەزۋ ەمەس، قايتا عىلىم ـ تەحنولوگيادا جاڭالىق اشۋ ارقىلى ونىڭ وزەگىن قايتا سومداۋ. بۇگىنگى تاڭدا شينجياڭدا ٴداستۇرلى كاسىپ سالالارى جوعارى دەڭگەيلىلەنۋگە، زەردەلىلەنۋگە، جاسىلدانۋعا تيپ جاڭالاپ دارەجەسىن جوعارىلاتۋ ارقىلى وسىزاماندانعان كاسىپ سالاسى جۇيەسىنىڭ ەڭ بەرىك نەگىزىنە اينالىپ، وڭىرلىك ەكونوميكانىڭ جوعارى ساپالى دامۋىنا باياندى قوزعالىس قۋاتىن ۇستەۋدە.
جاڭالىق اشۋ ومىرشەڭ كۇشى تاسقىندادى
”وندىرىستىك قاتىناس، ٴسوز جوق، وندىرگىش كۇشتەردىڭ دامۋ تالابىمەن سايكەسۋى كەرەك. جاڭاشا وندىرگىش كۇشتەردى دامىتۋدا، ٴسوز جوق، رەفورمانى ونان ارى جاپپاي تەرەڭدەتىپ، وعان ۇيلەسەتىن جاڭاشا وندىرىستىك قاتىناستى قالىپتاستىرۋ كەرەك“. باس شۋجي شي جينپيڭنىڭ وسى ماڭىزدى تۇجىرىمى شينجياڭنىڭ جاڭاشا وندىرگىش كۇشتەردىڭ دامۋىنا ۇيلەسەتىن جاڭالىق اشۋ جۇيەسىن قۇرۋىنا ٴتۇبىرلى بويسۇنۋ ولشەمىن ازىرلەدى.
شينجياڭ وسى تالاپتى ىشكەرىلەي يگەرىپ، رەفورمانى تەرەڭدەتۋدى جەتەكشى ەتىپ، عىلىم ـ تەحنولوگيا تۇزىلىسىندە جاڭالىق اشۋدى، تۇعىردىڭ قابىلەت دەڭگەيىن جوعارىلاتۋدى جانە دارىندىلاردى دامىتۋ مەحانيزمىن ساپالىلاندىرۋدى جۇيەلى ىلگەرىلەتىپ، جاڭالىق اشۋعا ىنتالاندىراتىن، جاڭالىق اشۋدى قورعايتىن، ومىرشەڭ كۇشتى قاۋلاتاتىن ٴتۇزىم ورتاسىن كۇش سالا ورناتىپ، جاڭاشا وندىرگىش كۇشتەردىڭ دامۋىنا بەرىك نەگىز قالادى.
جاڭالىق اشۋداعى ماڭىزدى جول دارىندىلارعا قول جەتكىزۋدە. شينجياڭ دارىندىلاردى ەڭ كۇشتى قوزعالتقىش ەتۋگە تاباندى بولىپ، ۇزدىكسىز ۇسىنىلىمدى ارتتىرىپ، ساياساتتى ساپالىلاندىردى. 2022 ـ جىلدان باستاپ اۆتونوميالى رايوننىڭ ٴوز دارەجەسىندەگى قازىنا ٴار جىلى 2 ميلليارد يۋان عىلىم ـ تەحنولوگيا قاراجاتىن تىڭنان قوستى، ”14 ـ بەسجىلدىقتان“ بەرى، رايونىمىز 8000نان استام عىلىم ـ تەحنولوگيا جوسپارى نىسانىن اتقارىپ، 5 ميلليارد يۋاننان استام قارجىنى تياناقتاندىرىپ، ٴتۇيىندى كاسىپ سالالارىنىڭ جوعارى ساپالى دامۋىنا تۇساۋ بولىپ وتىرعان ٴبىر توپ شەشۋشى، وزەكتى تەحنولوگيالىق قيىن ماسەلەنى شەشتى. 2022 ـ جىلدان باستاپ كولەمى 10 ميلليارد يۋانعا جەتەتىن دارىندىلاردى دامىتۋ قورىن قۇرىپ، ”2 + 5“ ٴتۇيىندى دارىندىلار جوسپارىن جاپپاي اتقاردى، قارجى كولەمى وتكەن 10 جىلداعى جالپى جيىنتىقتىڭ 3 ەسەسىنەن اسىپ، شينجياڭنىڭ ”جەر جۇزىندەگى دارىندىلاردى توپتاپ ىستەتۋدەگى“ كۇشتى سيگنالىن تاراتتى.
تۇعىر — دارىندىلاردىڭ دارىنىن ايگىلەيتىن ساحنا. شينجياڭ ٴتۇيىندى سالالاردى ارقاۋ ەتىپ، جوعارى قابىلەت دەڭگەيىندەگى جاڭالىق اشۋ دانەكەرىن بەلسەنە قالىپتاستىردى. مەملەكەتتىك جەل كۇشىمەن ەلەكتر تاراتۋ تەحنولوگياسىندا جاڭالىق اشۋ ورتالىعى، حۋايروۋ تاجىريبەحاناسىنىڭ شينجياڭ بازاسى سياقتى 23 مەملەكەت دارەجەلى تۇعىر ۇزدىكسىز كۇش سالىپ، ەل ىشىندەگى تۇڭعىش ”جەل گەنەراتور ۇلكەن بولشەگىن نەگىزگى كرانسىز اۋىستىرۋ“ زەردەلى جابدىعىن ٴساتتى زەرتتەپ جاساپ، شينجياڭنىڭ تاس كومىر گازى نىسانىنىڭ كاسىپ سالالانۋ كەزەڭىنە قادام تاستاۋىن ىلگەرىلەتتى. تيانشان تاجىريبەحاناسى، شينجياڭ زەردەلى جابدىق زەرتتەۋ ورنى سياقتى 1000نان استام اۆتونوميالى رايون دارەجەلى تۇعىر سايكەسە قامال الىپ، كوپتەگەن كاسىپ سالاسىنىڭ شەشۋشى بۋىندارىندا تەحنولوگيادا سەرپىلىس جاساۋدى جۇزەگە اسىرىپ، بۇكىل رايوندى شارپىعان جاڭالىق اشۋ شوعىرىن قالىپتاستىردى.
عىلمي زەرتتەۋشىلەردىڭ بار ىنتا ـ پەيىلىمەن زەرتتەۋ جۇرگىزۋى كەڭ تىنىستى، سيىسىمدى تۇزىمدىك ورتادان قول ۇزە المايدى. شينجياڭ عىلىم ـ تەحنولوگيا ٴتۇزىلىسى رەفورماسىن تەرەڭدەتىپ، 50دەن استام رەفورما مىندەتىن ورنالاستىردى؛ «شينجياڭ ۇيعۇر اۆتونوميالى رايونىنىڭ عىلىم ـ تەحنولوگيادا جاڭالىق اشۋ ەرەجەسىن (جوبا)» زەرتتەپ جازىپ، زاڭمەن باسقارۋ كۇشى ارقىلى جاڭالىق اشۋدى قورعادى؛ عىلىم ـ تەحنولوگيا جەتىستىكتەرىن كادەگە جاراتۋدىڭ ”ٴۇش ٴتۇرلى رەفورماسىن“ ىلگەرىلەتىپ، ”بۇرىلىس جاساۋعا باتىلدىق ەتە الماۋ، بۇرىلىس جاساي الماۋ“ قيىن ماسەلەسىن شەشتى. سونىمەن بىرگە ”جاڭالىق اشۋ جيناق نومىرىمەن قارىز بەرۋ“ سياقتى عىلىم ـ تەحنولوگيالىق فينانس ونىمدەرى كاسىپورىنداردىڭ قارجى قۇراۋ قىسىمىن ٴونىمدى جەڭىلدەتىپ، تۇتاس تىزبەكتى تىرەك ەتكەن عىلىم ـ تەحنولوگيالىق قىزمەت وتەۋ جۇيەسىن بىرتىندەپ ورناتتى.
دارىندىلار شوعىرلانىپ، تۇعىر قۋات ۇستەپ، ٴتۇزىم قامتاماسىز ەتىپ، جاڭالىق اشۋ ومىرشەڭ كۇشىنىڭ ”بىرىگۋ رەاكسياسىن“ بىرگە تۋدىردى. 2024 ـ جىلى شينجياڭداعى R & D (زەرتتەۋ جانە تاجىريبە جاساپ دامىتۋ) قىزمەتكەر سانى 71 مىڭعا جەتىپ، سايكەس مەزگىلدەگىدەن %15.1 ارتتى؛ تەحنولوگيالىق توقتام كەلىسىمى سوماسى 10 ميلليارد 151 ميلليون يۋانعا جەتىپ، سايكەس مەزگىلدەگىدەن %38 ارتتى؛ جوعارى، جاڭا تەحنولوگيا كاسىپورىندارى 2529عا جەتىپ، سايكەس مەزگىلدەگىدەن %32.3 ارتتى...
وسى ٴبىر قىدىرۋ ساندى مالىمەتتەردىڭ استارىندا ساياسات، تۇعىر، فينانس جانە دارىندىلاردىڭ ”جۇدىرىقتاي جۇمىلۋىنىڭ“ جۇيەلى اسەرى جاتىر، ونان دا ماڭىزدىسى، ول جاڭالىق اشۋ ومىرشەڭ كۇشىنىڭ تيانشان الابىندا بۋىرقانعاندىعىنىڭ جاندى ايعاعى بولدى.
بولاشاق جارىس جولىندا باسەكەلەستى
تيانشان الابىندا بولاشاقتى بەتكە العان كاسىپ سالاسى كارتيناسى جەدەل جايىلدى. ستراتەگيالىق جاڭادان گۇلدەنگەن كاسىپ سالاسى مەن بولاشاق كاسىپ سالاسى جاڭاشا وندىرگىش كۇشتىڭ نەگىزگى شايقاس مايدانى رەتىندە شينجياڭنىڭ وسىزاماندانعان كاسىپ سالاسى جۇيەسىن ورناتۋداعى، ٴوڭىردىڭ وزەكتى باسەكەلىك قۋاتىن جوعارىلاتۋداعى شەشۋشى تىرەگىنە اينالدى.
”بۇل شينجياڭعا بۇكىل ەلمەن تەڭ قادام تاستاپ، قارىشتاپ دامۋدى جۇزەگە اسىرۋ سىندى كەلەلى تاريحي وراي ازىرلەدى“، ـ دەدى اۆتونوميالى رايوندىق عىلىم ـ تەحنولوگيانى دامىتۋ ستراتەگياسىن زەرتتەۋ ورنىنىڭ باستىعى چياۋ گاڭ.
جاسىل دامۋ — شينجياڭنىڭ ورايدى مىقتى يگەرۋىندەگى ماڭىزدى قامال الۋ ٴتۇيىنى.
لۇننان مۇناي الابىنىڭ ۇلان ـ بايتاق ٴشول دالاسىندا كوگىلدىر تەڭىزگە ۇقسايتىن، ۇزىننان ـ ۇزاققا سوزىلعان فوتوۆولت تاقتالارى كۇن نۇرىن ۇزدىكسىز تازا ەلەكتر ەنەرگياسىنا اينالدىرىپ وتىر. كەزىندەگى ەنەرگيا سارىپ ەتەتىن وسى ٴىرى سالا قازىر ورنىقتى قاداممەن بۇكىل ەلدەگى تۇڭعىش ”كومىر قىشقىل گازىن شىعارمايتىن زاۆود“ سىندى سىناق ٴتۇيىنى مۇناي ـ گاز الابىنا اينالۋدا. ”فوتوۆولتتىق ەلەكتر تاراتۋ + قالدىق جىلۋدان پايدالانۋ + كومىر قىشقىل گازىن جيناۋ، پايدالانۋ جانە پەشەتتەۋ (CCUS)“ سياقتى كوپ ەنەرگيا ٴوزارا تولىقتاۋ ۇلگىسى ارقىلى مۇناي الابى جالپى بارىستىق جاسىل، تومەن كومىر قىشقىل گازدى تيپ جاڭالاۋ جولىنا نىق قادام تاستادى.
جاسىل قوزعالىس قۋاتى سيفرلى كاسىپ سالاسىنىڭ جاڭالانۋىنا دا دەم بەردى. قارامايلى بۇلتتىق ەسەپتەۋ كاسىپ سالاسى باقشاسىندا ەرەكشە يزولياتور ماي سۇيىقتىعىنا شىلانىپ، سەرۆەردىڭ جىلۋى جوعارى ونىمدىلىكپەن تارايدى، اينالىمعا قاجەتتى ەلەكتر قۋاتى جەرگىلىكتى ورىننىڭ مول جەل، جارىق بايلىعىنان كەلەدى. وسى ”تابيعي سۋىتۋ + جاسىل ەلەكترمەن قوزعالتۋ“ جۇيەسى شينجياڭنىڭ جوعارى ٴونىمدى، تومەن كومىر قىشقىل گازدى ەسەپتەۋ قۋاتىمەن قامداۋىن جۇزەگە اسىرىپ، سيفرلى ەكونوميكانىڭ دامۋىنا پارمەندى قوزعاۋشى كۇش ۇستەدى.
سونىمەن بىرگە جۇڭگو عىلىم اكادەمياسى شينجياڭ فيزيكا ـ حيميا تەحنولوگياسىن زەرتتەۋ ورنى ”ٴبىر بەلدەۋ، ٴبىر جول“ وزەكتى رايونى قۇرىلىسىنىڭ قاجەتىن ارقاۋ ەتىپ، كوپ ٴتىلدى زەردەلى ينفورماتسيالاردى ٴبىر جاقتى ەتۋ، ۇلكەن ساندى مالىمەتتەرگە تالداۋ جاساۋ جانە بلوكچەين تەحنولوگياسى سياقتى الدىڭعى لەكتىك سالالاردى ٴتۇيىندى ورنالاستىرىپ، 100 ميلليون دارەجە كولەمىندەگى كوپ ٴتىلدى، كوپ مودەلدى ەرەكشە عىلمي ساندى مالىمەت قامباسىن قۇرىپ، ٴوڭىردىڭ سيفرلانعان تيپ جاڭالاۋىنا وزەكتى تىرەك ازىرلەدى.
الدىڭعى لەكتەگى كاسىپ سالالارىندا شينجياڭنىڭ ورنالاستىرۋى العاشقى قادامدا ٴونىم بەردى. ٴۇرىمجى گانچۋانپۋ ەكونوميكالىق ـ تەحنولوگيالىق اشۋ رايونىندا (ونەركاسىپ رايونى) سۋتەگى ەنەرگياسى كاسىپ سالاسى باقشاسى قۇرىلىسى بار قارقىنمەن ىلگەرىلەپ، جاسىل سۋتەگىن ٴوندىرۋ سياقتى شەشۋشى نىساندار تياناقتانىپ، كاسىپ سالاسى تىزبەگى كۇن سايىن كەمەلدەندى. شىحىزى مەملەكەتتىك اۋىل شارۋاشىلىق عىلىم ـ تەحنولوگياسى باقشا رايونىندا زەردەلى اۋىل شارۋاشىلىعىنداعى ۇشقىش اپپارات ماقتا اتىزىن باسقارۋعا ىشكەرىلەي قولدانىلىپ، ونىمدىلىگى زور دارەجەدە جوعارىلادى. ىلە قازاق اۆتونوميالى وبلىستىق اۋىل شارۋاشىلىعى عىلمي زەرتتەۋ ورنىندا عىلمي زەرتتەۋشىلەر مولەكۋلالىق بەلگى قويۋ قاتارلى وسى زامانعى بيو تەحنولوگيادان پايدالانىپ جۇگەرى قاتارلىلاردىڭ جاڭا ۇرپاق داقىلدارىن دالمە ـ ٴدال تاڭداپ جەتىلدىرۋگە دەن قويدى...
وسى جەتىستىكتەردىڭ استارىندا ەسىك اشۋ مەن سەلبەستىك جاساۋ ۇستەگەن قۋاتتى تىرەك جاتىر. ”ٴتورت جاق سەلبەستىگى“ جانە عىلىم ـ تەحنولوگيا ارقىلى شينجياڭعا كومەكتەسۋ سياقتى مەحانيزمدەر ارقىلى شينجياڭ ”ەكى رايون“ عىلىم ـ تەحنولوگيانى دامىتۋ جوسپارى بويىنشا 47 نىساندى ۇيىمداستىرىپ اتقارىپ، جۇڭگو اۋىل شارۋاشىلىق داشۋەسى، گۋاڭدۇڭ ولكەلىك عىلىم اكادەمياسىنىڭ جاڭا ماتەريالداردى زەرتتەۋ ورنى سياقتى رايون سىرتىنداعى ورىندارمەن بىرلەسىپ، عىلىم ـ تەحنولوگيا ارقىلى شينجياڭعا كومەكتەسۋ بويىنشا 57 نىساندى اتقارىپ، شينجياڭ دارىندىلاردى دامىتۋ قورىن سۇيەنىش ەتىپ، ”شاعىن ۇيىرمە قۇراۋ“ فورماسىندا شينجياڭعا كومەكتەسۋ بويىنشا 52 ۇجىمدى ەنگىزدى. جۇندۇڭ شيامىن داشۋەسى زەرتتەۋ ورنى، شاندۇڭ داشۋەسى شينجياڭ زەرتتەۋ ورنى سياقتى عىلىم ـ تەحنولوگيادا جاڭالىق اشۋ تۇعىرلارى ەسىك اشۋعا، سايكەسۋگە، بىرلەسىپ قامال الۋعا تاباندى بولىپ، ٴوڭىر اتتاعان ٴوندىرىستى، وقىتۋدى، زەرتتەۋدى تەرەڭ توعىستىرۋ جاڭا ۇلگىسىن ورناتتى. جۇڭگو - ورتا ازيا حالىقارالىق تەحنولوگيا كوشىرۋ ورتالىعى سياقتى تۇعىرلاردىڭ قۇرىلۋىنا ىلەسە، شينجياڭ اناعۇرلىم اشىق بەينەمەن الەمدىك جاڭالىق اشۋ تورىمەن تەرەڭ توعىسۋدا.
جاڭاشا وندىرگىش كۇشتەردى دامىتۋ — جۇيەلى ينجەنەريا، سوندىقتان، ٴارى ٴداستۇرلى كاسىپ سالاسىنىڭ نەگىزىن بەكەمدەۋ، ٴارى بولاشاق جارىس جولىن اشۋعا باتىل بولۋ كەرەك. بۇگىنگى شينجياڭ جاڭاشا وندىرگىش كۇشتەردىڭ پارمەندى جەبەۋىندە ساپا وزگەرىسىنىڭ، ونىمدىلىك وزگەرىسىنىڭ، قوزعاۋشى كۇش وزگەرىسىنىڭ شىت جاڭا تاراۋىن جازىپ، اناعۇرلىم سەرپىمدىلىككە، ومىرشەڭ كۇشكە جانە باسەكەلىك قۋاتقا يە وسىزاماندانعان كاسىپ سالاسى جۇيەسىن جەدەل قالىپتاستىرۋدا.
