مەملەكەتتىك سپورت جارىسىنىڭ اعا جۇلدەگەرى بولعان ”ساڭلاق“ شينجياڭدىق اياۋلى ۇستازىنا كوڭىل سىرىن ايتتى —
”بۇل اعا جۇلدەگەرلىكتى مەن وعان كورسەتكىم كەلەدى“
انار بۇلت \ شينجياڭ گازەتىنىڭ ٴتىلشىسى ۋاڭ جيڭجيڭ
11 ـ ايدىڭ 19 ـ كۇنى 15 ـ كەزەكتى مەملەكەتتىك سپورت جارىسى ايەلدەردىڭ 100 مەترلىك كەدەرگىدەن اتتاپ جۇگىرۋ شەشۋشى جارىسىنىڭ مارە سىزىعىنىڭ الدىندا ليۋ جيڭياڭ جەلدەي ەسىپ، جۇرتتى تاڭ قالدىردى. وسى ساڭلاق اعا جۇلدەگەر جارىستان كەيىن كوزىنە جاس الىپ: ”بۇل اعا جۇلدەگەرلىكتى مەن وعان كورسەتكىم كەلەدى“، ـ دەدى.
ليۋ جيڭياڭ ايتىپ تۇرعان ”ول“ — ٴوزىنىڭ اياۋلى ۇستازى — شينجياڭ جەڭىل اتلەتيكاسىنداعى اڭىز ادام داي جيانحۋا ەدى.
11 ـ ايدىڭ 25 ـ كۇنى ٴتىلشى داي جيانحۋانىڭ جۇبايى ليۋ جۇنگە تىلشىلىك ىستەدى، حيكايا وسىدان باستالدى.
ەڭ سوڭعى بەينەلى تەلەفون
ۋاقىتتى بيىل 8 ـ ايعا شەگەرەيىك، ليۋ جيڭياڭ مەملەكەتتىك جەڭىل اتلەتيكا جۇلدەلى جارىسىندا ويلاماعان جەردەن جىعىلىپ، سەنىمى مۇقالدى. شيپاحانانىڭ اۋرۋ توسەگىندە جاتقان داي جيانحۋا كۇتۋشىنىڭ كومەگىندە بەينەلى تەلەفون جالعادى. ”وزىڭە سەنۋىڭ كەرەك“، ـ دەدى ول ەكراننىڭ ار جاعىنداعى شاكىرتى ليۋ جيڭياڭعا كىدىرە سويلەپ.
بۇل داي جيانحۋا دۇنيەدەن وتۋدەن بۇرىنعى ەڭ سوڭعى بەينەلى تەلەفون. بىرنەشە كۇننەن كەيىن جەڭىل اتلەتيكا ىستەرىنە ٴومىرىن ارناعان وسى جاتتىقتىرۋشى ماڭگىلىككە كوز جۇمدى.
داي جيانحۋانىڭ حيكاياسى جاڭا جۇڭگو جەڭىل اتلەتيكاسى دامۋىنىڭ ىقشام كورىنىسى.
3 جاسقا تولماعان كەزىندە ول اكە ـ شەشەسىمەن بىرگە شىنياڭنان شەكارا وڭىرگە كومەككە شينجياڭنىڭ التايىنا كەلەدى. اكە ـ شەشەسى مەملەكەتتىڭ ۇندەۋىنە ٴۇن قوسىپ، سول بارعاننان ٴومىر بويى سول جەردە تۇرىپ قالدى، اكەسى دە ەڭ سوڭىندا شينجياڭدا ماڭگىلىك ۇيقىعا كەتتى، داي جيانحۋا مەن ەكى اعاسى التايدا ەرجەتتى.
1971 ـ جىلى 11 ـ ايدىڭ 23 ـ كۇنى داي جيانحۋا شينجياڭ جەڭىل اتلەتيكا كومانداسىنا تاڭدالادى. ونىڭ بويى الاسا بولعانىمەن، ٴبىراق تەبىنى كۇشتى، كوپشىلىك ونى ”كىشكەنتاي زىمىران“ دەپ اتايدى، ٴسويتىپ، كوپ وتپەي مەملەكەتتىك كوماندانىڭ جاتتىقتىرۋشىسىنىڭ كوزىنە تۇسەدى.
1979 ـ جىلى 9 ـ ايدىڭ 24 ـ كۇنى 4 ـ كەزەكتى مەملەكەتتىك سپورت جارىسى ايەلدەردىڭ 100 مەترلىك كەدەرگىدەن اتتاپ جۇگىرۋ شەشۋشى جارىسىندا داي جيانحۋا شينجياڭعا اعا جۇلدەگەرلىكتى الىپ بەردى.
داي جيانحۋانىڭ كاسىپتىك ومىرىندەگى ەڭ شۇعىلالى ٴسات 1978 ـ جىلعى بانگكوكتاعى 8 ـ كەزەكتى ازيا سپورت جارىسىندا تۋىلدى. سول كەزدە جاپونيا ازيا جەڭىل اتلەتيكا سالاسىندا ۇستەم ورىندا بولاتىن.
1978 ـ جىلى 12 ـ ايدىڭ 19 ـ كۇنى سول كەزەكتى ازيا سپورت جارىسى جەڭىل اتلەتيكا جارىسىنىڭ ەڭ سوڭعى كۇنى ەدى، جۇڭگو - جاپونيا ەكى ەلدىڭ التىن مەدال سانى 10عا قارسى 10 ۇپايمەن تەڭەستى. ەكى ەل ەندى قالعان ايەلدەردىڭ 100 مەترلىك كەدەرگىدەن اتتاپ جۇگىرۋ جارىسىنىڭ التىن مەدالىنا تالاسادى، كىم التىن مەدال السا، سول ازيا جەڭىل اتلەتيكا سالاسىنىڭ ەگەيى بولادى. جۇڭگو - جاپونيا ەكى ەلدەن 4 سپورتشى شەشۋشى جارىسقا قاتىناستى، التىن مەدال، ٴسوز جوق، وسى 4 ساڭلاقتىڭ اراسىندا جارىققا شىعادى.
داي جيانحۋا ەڭ سوڭىندا 13 سەكۋند 84 تاقىلدىق ناتيجەمەن، جۇڭگو - جاپونيا ەكى ەل جونىنەن العاندا، سالماعى ەڭ جوعارى وسى التىن مەدالعا يە بولدى، جۇڭگو جەڭىل اتلەتيكا كومانداسى بورىكتەرىن اسپانعا اتتى! وسىدان كەيىن جۇڭگو جەڭىل اتلەتيكاسى جاڭا ازيا ەگەيىنە اينالدى.
جارىستان كەيىن ازيا جەڭىل اتلەتيكا بىرلەستىگى داي جيانحۋانىڭ ازيا جەڭىل اتلەتيكا ىستەرىنە قوسقان ۇلەسىن سيلاۋ ـ ماداقتاۋ ٴۇشىن، ازيا جەڭىل اتلەتيكا سالاسىنداعى ەڭ جوعارى سيلىق ”التىن جارىس شاقايى سيلىعىن“ وعان بەردى، داي جيانحۋا وسى داڭققا يە بولعان جۇڭگونىڭ جەڭىل اتلەتيكاسىنداعى ٴبىرىنشى ادامعا اينالدى. قازىر اۆتونوميالى رايوندىق دەنە تاربيە مەكەمەسى ىرگۇڭ دەنە تاربيە جاتتىعۋ ورتالىعىندا سول”التىن جارىس شاقايىنىڭ“ ەلىكتەلىپ جاسالعان نۇسقاسى قويىلىپ، نەشە ۇرپاق شينجياڭ جەڭىل اتلەتيكا سپورتشىلارىن جىگەرلەندىرۋدە.
دوڭگەلەكتى ورىندىقتاعى تاباندىلىق
جارىس الاڭىندا داي جيانحۋا مەن ليۋ جۇننىڭ ماحابباتىنىڭ تاماشا اڭگىمەلەرى دە تارالدى. ”ەكەۋىمىز مەملەكەتتىك كوماندادا تانىستىق، 1982 ـ جىلى كوكتەم مەرەكەسىنىڭ 1 ـ كۇنىنەن باستاپ ماحابباتتاستىق، 1986 ـ جىلى 2 ـ ايدا ۇيلەندىك“. ليۋ جۇننىڭ ازعانتاي ٴسوزى ەكەۋىنىڭ ”جاۋىنگەر سەرىكتەردەن“ ەرلى ـ زايىپتىعا اينالعان شاقتارىن بەينەلەدى. وسىدان كەيىنگى نەشە ون جىلدا ولار جەڭىل اتلەتيكا ىستەرى ٴۇشىن قوسىننان بوساعانعا دەيىن تىزە قوسا كۇرەس جاسادى. ەڭ سوڭىندا جۋحاي قالالىق دەنە تاربيە مەكتەبىندە تامىر تارتتى.
2014 ـ جىلى داي جيانحۋا مويىن ومىرتقاسى ماسەلەسى سەبەبىنەن بەيجيڭدە ٴبىر رەت ۇلكەن وپەراتسيا جاساتتى، وپەراتسيادان كەيىن سول جاق جارتى دەنەسى يكەمگە كەلمەي قالدى. ٴبىراق ول: ”تاعدىر مەنى ەسىركەدى، باقىتىما جاراي، ميىم مەن وڭ قولىم جارامدى“، ـ دەيدى.
سونىمەن ادامدار جەڭىل اتلەتيكا الاڭىنىڭ شەتىندە دوڭگەلەكتى ورىندىقتا وتىرعان جاتتىقتىرۋشىنىڭ وڭ قولىمەن كوماندا مۇشەلەرىنە ساعات باسىپ ۋاقىت ەسەپتەگەن كورىنىسىن كوردى.
وسىلايشا داي جيانحۋا ۋ شۇيجياۋ، شۇي زىجوۋ، جۋ شۇييىڭ، حى لييۋان سياقتى حالىقارالىق دەڭگەيدەگى 4 سپورت ساڭلاعىن تاربيەلەدى، مۇنىڭ ىشىندە ۋ شۇيجياۋ 17 ـ كەزەكتى رىنچۋان ازيا سپورت جارىسىنىڭ ايەلدەردىڭ 100 مەترلىك كەدەرگىدەن اتتاپ جۇگىرۋ جارىسىنىڭ ەڭ جوعارى سيلىق ساحناسىنا شىقتى. ۋ شۇيجياۋدىڭ سول كەزدەگى ساپتاسى ليۋ جيڭياڭ بولاتىن.
”ٴبىر نارسەنى جاقسى كورگەندە، ٴسوز جوق، سوڭىنا دەيىن تاباندى بولۋ كەرەك، داي جاتتىقتىرۋشى سونداي ادام“، ـ دەدى ليۋ جيڭياڭ. سول كەزدە داي جيانحۋا، ٴتىپتى، ونىڭ قىزىل اسىعىنا قوڭىراۋ بايلاپ، وعان ”كۇش سالۋ ريتىمىن قۇلاقپەن تىڭداۋدى“ ۇيرەتەدى.
”سالماقتى ناۋقاسقا شالدىقسا دا، ول ٴبىر رەتكى جاتتىعۋ ساباعىن دا قاعىس قالدىرمادى“. ليۋ جۇن تەبىرەنە بىلاي دەدى: ”مەن دە جاتتىقتىرۋشىمىن، مەن وعان ٴتانتىمىن“.
رۋحاني كۇش جالعاۋ
ليۋ جيڭياڭ گۋاڭدۇڭنان كەلگەنىمەن، شينجياڭعا تەرەڭ سۇيىسپەنشىلىك ورناتقان، بۇل ٴبىر ٴتۇرلى عاجايىپ تۇساۋ ەدى — داي جيانحۋا شينجياڭدىقتاردىڭ قايسار رۋحىن وعان جانە باسقا دا شاكىرتتەرىنە جەتكىزدى.
ال داي جيانحۋانىڭ مەكەنى شينجياڭدا وسى رۋحتىڭ ۇرىعى تامىر تارتىپ، وركەن جايىپ، قاۋلاپ وسۋدە.
قازىر اۆتونوميالى رايوندىق دەنە تاربيە مەكەمەسىنىڭ ىرگۇڭ دەنە تاربيە جاتتىعۋ ورتالىعىندا جاس شەبەر ٴالقۇت يىسقاق ٴار كۇنگى جاتتىعۋعا بارار جولدا ”التىن جارىس شاقايىنىڭ“ ٴمۇسىنىنىڭ جانىنان وتەدى. ”مەن دە بۇرىن ينتەرنەتتەن داي جاتتىقتىرۋشىنىڭ حيكاياسىن كورگەنمىن“، ـ دەدى ول.
كەڭىستىك اتتاپ جەتكەن وسى قۇرمەت بەينە ٴبىر ٴتۇرلى رۋحاني كۇش جالعاۋعا ۇقسايدى: 2021 ـ جىلى ابدۇعيني تۇرعۇن مەملەكەتتىك سپورت جارىسى ەرلەر دەسكى لاقتىرۋ جارىسىنىڭ التىن مەدالىن الدى، وسى كەزەكتى مەملەكەتتىك سپورت جارىسىندا ول اعا جۇلدەگەرلىكتى ٴساتتى قورعادى؛ مەملەكەتتىك سپورت جارىسىنا تۇڭعىش رەت قاتىناسقان ٴالقۇت تا وسى كەزەكتى مەملەكەتتىك سپورت جارىسىنىڭ جارىس الاڭىندا شينجياڭنىڭ 100 مەترگە جۇگىرۋ جارىسىنىڭ رەكوردىن جاڭالادى.
التايدان حالىقارالىق جارىس الاڭىنا دەيىن، جەلدەي ەسىپ زىمىراۋدان دوڭگەلەكتى ورىندىقتا وتىرىپ جاتتىقتىرۋشى بولعانعا دەيىن داي جيانحۋا جەڭىل اتلەتيكاعا ەڭ تەرەڭ سۇيىسپەنشىلىگىن ومىرىمەن ايگىلەدى. ال شينجياڭنىڭ جەڭىل اتلەتيكاسىنا دەگەن وسى سۇيىسپەنشىلىكتىڭ جاڭا تاراۋىن جاڭا بۋىندار جازۋدا.
