انار بۇلت \شينجياڭ گازەتىنىڭ ٴتىلشىسى دۋ جيانحۇي
11 ـ ايدىڭ 30 ـ كۇنى بايىنعولين وبلىسىنىڭ جۇڭحۋا ۇلتى ورتاق تۇلعا تانىمىن بەكەمدەۋ نەگىزگى تاقىرىپتىق كورمە سارايىنا كىرگەنىمىزدە، تامىلجىعان تەاتر ٴۇنى ەستىلىپ، ساحنادا يۇيجۇي تەاترى «مۋ گۇييىڭ قولباسشى» ورىندالىپ جاتتى، ساحنا استىندا الاقايلاعان داۋىستار ٴبىر ٴسات تە تولاستامادى.
”كاسىپتىك، كاسىپتەن سىرتقى ارتيستەردىڭ بارلىعى ساحناعا شىعىپ ونەر كورسەتە الادى.“ 62 جاستاعى كورلا قالاسىنىڭ تۇرعىنى جاڭ چين ويىن نومىرلەرى ٴتىزىمىن ۇستاپ تۇرىپ بىلاي دەپ تانىستىردى: ”شارۋام بولماعاندا كەلىپ ەكى اۋىز ٴان ايتۋدى ۇناتامىن، ساحنا ەسىگىمىزدىڭ الدىندا، زەينەتكە شىققاننان كەيىن ۇنەمى كەلىپ ٴجۇرمىن، قىستا ۇيدە ٴان ايتساق، جازدا باقشاعا بارىپ ٴان سالامىز“. ساحنا جانىنداعى كۇتۋ ورنىندا ۇيعۇر ۇلتىنىڭ كەستەلى مەشپەتىن كيگەن بويجەتكەن ساحناعا شىعۋ الدىندا تۇرعان اپايلاردىڭ جەڭىن رەتتەپ جاتتى، كوپشىلىك كۇلە اڭگىمەلەسىپ، ٴبىر جاعىنان ٴان ايتىپ، ٴبىر جاعىنان ويىن قويىپ، كوكتەم مەرەكەسىن تويلاعانداي دۋمانعا شومدى.
كورمە سارايىندا ”مەكەندى بىرگە قۇرۋ“، ”بىرگە كۇرەس جۇرگىزۋ“، ”بىرگە گۇلدەنۋ”، ”رۋحتى بىرگە سومداۋ“ سىندى 4 ۇلكەن تاراۋدىڭ كورمە قابىرعاسىندا سارعايعان كونە سۋرەتتەر مەن جىلدار ٴىزى قالعان ناقتى كورمە بۇيىمدارى ۇلتتاردىڭ ارالاسۋ، ىشتەسۋ، توعىسۋ حيكاياسىن تۇتاستىرىپ تۇر. ەكسكۋرسيالاۋعا كەلگەن كورلا قالاسىنىڭ تۇرعىنى ماحمۇت ياسىن سۋرەتتى كورىپ بىلاي دەدى: ”مۇنىڭ ٴبارى ماڭايىمىزداعى ىستەر، ەرەكشە جاقىن سەزىلەدى، ٴار ۇلت بۇقاراسىنىڭ ٴوزارا كومەكتەسكەن، ٴبىر ـ بىرىنە قارايلاسقان حيكايالارى مەنى ايرىقشا اسەرلەندىردى“. ٴبىر شەتتە تۇرعان قىزمەتكەر بىلتىر كورمە اشىلعاننان قازىرگە دەيىن كورمە سارايى 160 مىڭ ەكسكۋرسيالاۋشىنى (رەت) قابىلداعاندىعىن ايتتى.
”قىستا كورمە كورەمىز، كونسەرت تاماشالايمىز، جازدا كوشە بۇرىشىنداعى مۋزيكا ساۋىعىنا قاتىناسامىز، جىل بويى بۇقارا قاتىناساتىن قيمىلدار بار“، ـ دەدى كورلا قالالىق ادەبيەت ـ كوركەمونەرشىلەر بىرلەستىگىنىڭ باس حاتشىسى حۋاڭ ۋانلي.
كوشە بۇرىشىنداعى مۋزيكا كەشى ايتىلعاندا، كوپتەگەن ادام جازعى كەشتەگى دۋماندى تىلگە تيەك ەتتى. ”كەشكە قاراي فىڭفان الاڭى قاۋمالاعان بۇقاراعا تولادى، كوپشىلىك بىرگە وتىرىپ ٴان ايتىپ، ٴبي بيلەيدى، ەرەكشە دۋماندى!“ كورلا قالالىق باس جۇمىسشى ۇيىمىنىڭ كادرى عونچيكسۇرۇڭ قول تەلەفونىنداعى سۋرەتتەردى اقتارىپ بىلاي دەدى: ”قازىر كۇن سۋىتتى، مۋزيكا كەشى توقتادى، كوپشىلىك كەلەر جىلى كوكتەمدە تاعى باس قوسۋدى اڭساۋدا“.
كورلادان تارالعان وسى كوشە بۇرىشىنداعى مۋزيكا ساۋىعىنىڭ مادەنيەت ورلەۋى بۇگۇر، چەرچەن، چارقىلىق اۋداندارىنا تارالدى. بۇگۇر اۋدانى مۋزيكا كەشىن كەشكى بازارعا ەنگىزىپ، ٴماشىراپ پەن وسى زامانعى حالىق جىرلارىن قوسىپ جاڭا تۇسكە ەنگىزدى؛ چارقىلىق اۋدانى كروران مادەنيەت باقشاسىندا ساحنا ورناتىپ، حالىق اندەرى مەن كەڭ تارالعان مۋزيكالارعا جاڭا داۋىردەگى شينجياڭ حيكايالارىن بايانداتتى؛ چەرشەن اۋدانىنىڭ ”مۋزيكا مەن جاراسىمدىلىق توعىسقان چەرشەن، ٴان اۋەنى قالىقتاعان قاس تاسى مەكەنى“ اتتى مۋزيكا ساۋىعى جالىندى بەينەمەن باستالىپ، جەرگىلىكتى بۇقارا مەن ساياحاتشىلارعا تاماشا مۋزيكا سالتاناتىن سيلادى.
”كورلا كوشە بۇرىشىنداعى مۋزيكا كەشى بىلتىر باستالعاننان بيىل 10 ـ ايدىڭ سوڭىنا دەيىن 33 كەزەك وتكىزىلىپ، 80 مىڭعا جۋىق ادام ات سالىستى، دوۋيىننان قاتىستى تاقىرىپتاردى كورۋ مولشەرى 21 ميلليون رەتتەن استى، ٴبىز، باستىسى، اپتا سايىن قيمىل وتكىزدىك، ٴارقايسىنىڭ ٴوز ەرەكشەلىكتەرى بار، سول ارقىلى ادەبيەت ـ كوركەمونەردى بۇقارانىڭ تۇرمىسىنا شىنايى ەنگىزۋگە مۇمكىندىك جاسادىق“، ـ دەدى حۋاڭ ۋانلي.
ٴتىلشى قايتار كەزدە كورمە سارايىنداعى ويىن ٴالى اياقتالماعان، دالادا ۇسكىرىك جەل سوعىپ تۇردى، ٴبىراق تەاترحاناداعى شاتتىق كۇلكى ٴۇنى ٴار ۇلت بۇقاراسىنىڭ جۇرەگىن جىلىتتى. كوپشىلىك كەلەر جىلى كوكتەم كەلىپ، كۇننىڭ جىلىنىپ، كوشە بۇرىشىنا تاعى بارىپ ”ٴبىز“ ٴانىن شىرقاۋدى كۇتۋدە.
