”جوعارىنىڭ ساياساتىن دايەكتىلەندىرۋ، حالىقتىڭ قاجەتىنە جاناسۋ“
— شاندۇڭ، شانشي، شينجياڭ، چيڭحۋا داشۋەسى ٴتۇرلى فورماداعى ۇگىت لەكسيا قيمىلىن ۇيىمداستىرىپ ورىستەتتى
شينحۋا اگەنتتىگىنىڭ ٴتىلشىسى
”ٴتورتىنشى جالپى ٴماجىلىس بەتالىس كورسەتتى، اۋىل ـ قىستاقتى گۇلدەندىرۋدە جاڭا تاراۋ جازىلدى، ەمدەۋ، وقۋ ـ اعارتۋ قامتاماسىز ەتىلدى، تۇرمىسىمىز بارعان سايىن جاقساردى“! 12 ـ ايدىڭ 18 ـ كۇنى شاندۇڭ ولكەسى دۇڭيىڭ قالاسى ليجين اۋدانى تيڭلو قالاشىعىندا سونى ۇلگىدەگى ۇگىت لەكسيا قيمىلى وتكىزىلىپ جاتتى. ”لاۋگايتيڭ اۋەنى“ ادەبيەت ـ كوركەمونەر كەڭسەسىنىڭ ارتيستەرى ماڭايىنداعى حيكايالاردى اۋىل اكسەنتىمەن، اۋىل تىلىمەن ورىنداپ، پارتيا 20 ـ كەزەكتى ورتالىق كوميتەتى ٴتورتىنشى جالپى ٴماجىلىسىنىڭ رۋحىن اسەرلى وقيعا جەلىسىمەن توعىستىرىپ، نازاريالىق ۇگىت لەكسيانىڭ تارتىمدىلىعىن اسىردى.
تاياۋدا شاندۇڭ، شانشي، شينجياڭ، چيڭحۋا داشۋەسى سياقتى جەرلەردىڭ، تاراۋلاردىڭ ۇگىت لەكسيا ۇيىرمەسى نەگىزگى ساتىنىڭ ٴبىرىنشى شەبىنە ىشكەرىلەي بارىپ، بۇقارا قۋانا تىڭداپ، كوڭىلدەنە كورەتىن تاسىلمەن پارتيا 20 ـ كەزەكتى ورتالىق كوميتەتى ٴتورتىنشى جالپى ٴماجىلىسىنىڭ رۋحىن بايانداپ جانە ٴتۇسىندىرىپ، ساياسات ـ نازاريالاردى اۋىل اكسەنتىندە، اۋىل تىلىندە اسەرلى امالياتقا اينالدىردى. ۇگىت لەكسيا قيمىلى ”جوعارىنىڭ ساياساتىنا ۇيلەسىپ، حالىققا جاناسىمدى بولىپ“، اسەرلى، ويناقى جازۋ ستيلى، ٴسوز ستيلى ارقىلى جالپى ٴماجىلىس رۋحىنىڭ بۇقارانىڭ كوڭىلىندە تياناقتانىپ تامىر تارتۋىنا مۇمكىندىك جاسادى.
باسشى كادرلار باس بولىپ لەكسيا جاسادى، پارتكوم ۇگىت لەكسيا ۇيىرمەسى ۇلگى بولىپ لەكسيا جاسادى، مامان ـ وقىمىستىلار تەرەڭدەي لەكسيا جاسادى، كاسىپ سالاسى مەن بۇقارا ىقپالداسا سويلەدى... بىرنەشە كۇننەن بەرى، شانشي ولكە، قالا، اۋداننىڭ بىرلەسىپ ارەكەتتەنۋىنە تاباندى بولىپ، ٴار جاقتىڭ بايلىق كۇشىن ٴبىر تۇتاس جوسپارلاپ، اتتانىسقا كەلتىرىپ، ساتىعا، تۇرگە ٴبولىپ، بىرتىندەپ ٴسىڭىرىپ، كاسىپورىن، اۋىل ـ قىستاق، ورگان، مەكتەپ، الەۋمەتتىك اۋماق سياقتىلارعا ىشكەرىلەي بارىپ، وبيەكتىلەندىرىلگەن، قابىلداۋشىلارعا جىكتەلگەن، ىقپالداستىققا يە ۇگىت لەكسيا ورىستەتىپ، جالپى ٴماجىلىس رۋحىنىڭ جۇرت جۇرەگىنە ۇيالاۋىن ىلگەرىلەتتى. قازىرگە دەيىن تۇتاس ولكە بويىنشا جالپى ٴماجىلىس رۋحى جايلى 16 مىڭنان استام رەت ۇگىت لەكسيا ورىستەتىلىپ، ٴبىر ميلليون 500 مىڭعا تاياۋ ادام (رەت) تىڭدادى.
پارتيا 20 ـ كەزەكتى ورتالىق كوميتەتى ٴتورتىنشى جالپى ٴماجىلىسىنىڭ رۋحىن ۇيرەنۋ، ۇگىتتەۋ، دايەكتىلەندىرۋ ورلەۋى تيانشان الابىندا كوتەرىلدى. شينجياڭ اۆتونوميالى رايوننىڭ بۇقارالىق ارالاپ ۇگىت لەكسيا جاساۋ ۇيىرمەسىن ۇيىمداستىرىپ قۇردى، قازىرگە دەيىن 24 اۋداننىڭ (قالا، رايون) ٴىشىنارا اۋىل ـ قالاشىقتارىنا، قىستاققا ىشكەرىلەي بارىپ، 15 ورتا، جوعارى كاسىپتىك مەكتەپتە، 12 كاسىپورىندا 48 رەت قابىلداۋشىلارعا جىكتەلگەن، ىقپالداستىققا يە ۇگىت لەكسيا ورىستەتىپ، ٴماجىلىس رۋحىنىڭ ”جاي بۇقارانىڭ وتباسىنا جىلدام جەتۋىنە“ مۇمكىندىك جاسادى.
”شەكارا وڭىرگە تامىر تارتقان باتىس بولىك جوسپارى ەرىكتىسى رەتىندە، مەن مۇرات ـ سەنىمدى بەكەمدەپ، مەملەكەت سۇيىسپەنشىلىگىن تەرەڭدەتىپ، جالپى ٴماجىلىس رۋحىن كۇندەلىكتى قىزمەتتە، ۇيرەنۋدە تياناقتاندىرىپ، جاستىق كوكتەمنىڭ كۇشىمەن ٴداۋىر ۇندەۋىنە جاۋاپ قايتارىپ، سوتسياليستىك وسىزاماندانعان شينجياڭنىڭ قۇرۋشىسى جانە كۋاشىسى بولۋعا قۇلشىنامىن“، ـ دەدى شينجياڭ قىزىلسۋ قىرعىز اۆتونوميالى وبلىسى اقتاۋ اۋدانى باتىس بولىك جوسپارىنىڭ داشۋە ەرىكتىسى نۇربيا راحمان.
قازىرگە دەيىن شينجياڭ ۇيعۇر اۆتونوميالى رايونىنىڭ جەر ـ جەر، تاراۋلارى، ورىندارى جيىنى 33 مىڭ رەت ۇگىت لەكسيا ورىستەتتى، 4 ميلليون 234 مىڭ ادام (رەت) تىڭدادى.
جالپى ٴماجىلىس اشىلعاننان كەيىن، چيڭحۋا داشۋەسى جالپى ٴماجىلىس رۋحىن ”جاعداي جانە ساياسات“ سياقتى يدەيا ـ ساياسي ساباعىنا جانە تۇتاس مەكتەپ پارتيا مۇشەلەرىن شوعىرلى باۋلۋعا دەر كەزىندە ەنگىزىپ، تۇڭعىش رەت تۇتاس مەكتەپ كولەمىندە وقۋ ـ اعارتۋ، عىلىم ـ تەحنولوگيا، دارىندىلار قىزمەتى تالقى ٴماجىلىسىن ورىستەتىپ، كادرلار باستاپ ۇيرەنۋ، ماماندار بايانداما جاساۋ، جاستار ۇگىت لەكسياسى سياقتى تاسىلدەر ارقىلى وقىتۋشى ـ وقۋشى، جۇمىسشى ـ قىزمەتكەرلەردىڭ ۇيرەنۋىن تۇتاس قامتىپ، جالپى ٴماجىلىس رۋحىن جۇڭگوشا، دۇنيە جۇزىندە بىرەگەي داشۋەنىڭ جوعارى ساپالى دامۋىن جاپپاي ىلگەرىلەتۋدەگى ٴىس جۇزىندىك ناتيجەگە اينالدىردى.
چيڭحۋا داشۋەسىنىڭ دوكتورانت لەكتورلار ۇجىمى قاتارلاستارعا ۇگىت لەكسيا جاساپ، ادام تاربيەلەۋ باسىمدىعىن ساۋلەلەندىرىپ، ساباقتاستاردى جەكە مۇرات تالپىنىسىن پارتيا مەن مەملەكەت ىستەرىنە توعىستىرۋعا باستادى، تاعى مەكتەپتىڭ شۋەيۋان ـ فاكۋلتەتتەرمەن بىرلەسىپ ۇجىمعا ٴبولىنىپ، پارتيانىڭ جاسامپازدىق نازارياسىنا قاتىستى شاعىن بەينەجازبا ٴتۇسىرىپ جاساپ، مەكتەپ تۇعىرىندا ىركەس ـ تىركەس جاريالاۋدى جوسپارعا الدى.
(شينحۋا اگەنتتىگىنىڭ 12 ـ ايدىڭ 24 ـ كۇنى بەيجيڭنەن بەرگەن حابارى)
