تيانشان تورى
تيانشان تورى   ›   ۇيرەنۋ   ›   شولۋ

ەكونوميكانىڭ كومەسكى كۇشى ٴونىمدى جارىققا شىقتى، حالىق تۇرمىسىن جاقسارتۋعا ۇزدىكسىز كۇش سالىندى

— الدىڭعى 11 ايداعى شينجياڭنىڭ قازىنالىق اينالىم جاعدايىنا شولۋ

انار بۇلت \ شينجياڭ گازەتىنىڭ ٴتىلشىسى ران حۋ

  12 ـ ايدىڭ 22 ـ كۇنى شينجياڭنىڭ الدىڭعى 11 ايداعى قازىنالىق ساندى مالىمەتتەرى جارىققا شىقتى.

  1 ـ ايدان 11 ـ ايعا دەيىن اۆتونوميالى رايوننىڭ ادەتتەگى الەۋمەتتىك مەجە ەسەپ كىرىسى جيىنى 238 ميلليارد 440 ميلليون يۋان بولىپ، سايكەس مەزگىلدەگىدەن %10.1 ارتىپ، ارتۋ مولشەرى بۇكىل ەل بويىنشا ٴۇشىنشى، باتىس سولتۇستىكتەگى 5 ولكە، رايون بويىنشا ٴبىرىنشى ورىندى يەلەدى؛ ادەتتەگى الەۋمەتتىك مەجە ەسەپ شىعىسى جيىنى 596 ميلليارد 110 ميلليون يۋان بولىپ، سايكەس مەزگىلدەگىدەن %5.5 ارتتى، حالىق تۇرمىسى شىعىسىنىڭ يەلەگەن سالىستىرماسى ٴبىرشاما جوعارى بولىپ، ٴتۇيىندى سالالاردى قامتاماسىز ەتۋ پارمەندى دە ٴونىمدى بولدى.

  شىنايى ساندى مالىمەتتەر شينجياڭنىڭ قازىنالىق اينالىمىنىڭ جالپى جاقتان ورنىقتى، رەتتەلۋىنىڭ ٴونىمدى بولعاندىعىن، قارجى قوسۋدى ورنىقتىراتىن، تۇتىنۋدى جەبەيتىن، ەسىك اشۋدى كەڭەيتەتىن، حالىق تۇرمىسىن قامتاماسىز ەتەتىن قازىنا شارالارىنىڭ پارمەندى بولعانىن، شينجياڭنىڭ ساياسات، بايلىق، وڭىرلىك ورىن باسىمدىعى تولىق ساۋلەلەندىرىلگەنىن بەينەلەدى.

سالىق كىرىسىنىڭ ارتۋ مولشەرى بۇكىل ەل بويىنشا 2 ـ ورىندا تۇردى

  ”1 ـ ايدان 11 ـ ايعا دەيىن رايونىمىزدىڭ ادەتتەگى الەۋمەتتىك مەجە ەسەپ كىرىسى سايكەس مەزگىلدەگىدەن %10.1 ارتىپ، ارتۋ مولشەرى بۇكىل ەلدىكىنەن 7.9 پايىز جوعارى بولدى“. اۆتونوميالى رايوندىق قازىنا مەڭگەرمەسى پارتيا باسشىلىق گرۋپپاسىنىڭ مۇشەسى، ورىنباسار مەڭگەرمە باستىعى ليۋ حاييان بىلاي دەپ تانىستىردى: ”بۇكىل رايون ەكونوميكاسىنىڭ ورنىقتىلىق بارىسىندا ىلگەرىلەۋ سىندى دامۋ جاعدايىنا اۆتونوميالى رايون دارەجەلىدەن تومەنگى قازىنا ٴتۇزىلىسى رەفورماسىنىڭ ىشكەرىلەي ىلگەرىلەتىلۋى قاباتتاسىپ، الدىڭعى 11 ايدا بۇكىل رايوننىڭ ادەتتەگى الەۋمەتتىك مەجە ەسەپ كىرىسى ٴبىرشاما جىلدام ارتۋ كۇيىن ساقتادى“.

  ادەتتەگى الەۋمەتتىك مەجە ەسەپ كىرىسى سالىق كىرىسى مەن سالىققا جاتپايتىن كىرىستەن قۇرالادى، سالىق كىرىسى ”ەكونوميكانىڭ بارومەترى“ دەپ اتالعان. الدىڭعى 11 ايدا بۇكىل رايوننىڭ سالىق كىرىسى 140 ميلليارد 490 ميلليون يۋان بولىپ، سايكەس مەزگىلدەگىدەن %7.6 ارتىپ، ارتۋ مولشەرى بۇكىل ەل بويىنشا 2 ـ ورىندا تۇردى، بۇل بۇكىل ەلدىڭ ورتاشا دەڭگەيىنەن 5.1 پايىز جوعارى بولىپ، شينجياڭنىڭ ەكونوميكالىق اينالىمىنىڭ جاقسى ەكەندىگىن اڭعارتتى.

  ناقتاپ ايتقاندا، 4 ۇلكەن نەگىزگى سالىق ٴتۇرىنىڭ ۇلەسى كورنەكتى بولىپ، ىشكى ارتقان قۇن سالىعى، كاسىپورىنداردىڭ تابىس سالىعى، بايلىق سالىعى جانە جەكەلەردىڭ تابىس سالىعى تۇگەلدەي ارتۋدى ساقتادى.

  1 ـ ايدان 11 ـ ايعا دەيىن بۇكىل رايوننىڭ ىشكى ارتقان قۇن سالىعى 50 ميلليارد 340 ميلليون يۋان بولىپ، سايكەس مەزگىلدەگىدەن %2.8 ارتتى؛ كاسىپورىنداردىڭ تابىس سالىعى 20 ميلليارد 760 ميلليون يۋان بولىپ، سايكەس مەزگىلدەگىدەن %7.9 ارتتى؛ جەكەلەر تابىس سالىعى 6 ميلليارد 560 ميلليون يۋان بولىپ، سايكەس مەزگىلدەگىدەن %12.5 ارتتى؛ بايلىق سالىعى 18 ميلليارد 600 ميلليون يۋان بولىپ، سايكەس مەزگىلدەگىدەن %17.7 ارتتى.

  مۇنان تىس، قورا ـ جاي بازارىمەن تىعىز قاتىستى ٴۇي مۇلىك سالىعى مەن قالا ـ قالاشىقتاعى جەردەن پايدالانۋ سالىعى جەكە ـ جەكە 7 ميلليارد 750 ميلليون يۋان، 7 ميلليارد 170 ميلليون يۋان بولىپ، جەكە ـ جەكە سايكەس مەزگىلدەگىدەن %15، %16.2 ارتتى.

  ”سالىق كىرىسى ورنىقتى ارتۋدى ساقتاۋمەن بىرگە، سالىققا جاتپايتىن كىرىستىڭ اۆتونوميالى رايوننىڭ ادەتتەگى الەۋمەتتىك مەجە ەسەپ كىرىسىندەگى يەلەيتىن ارا سالماعىندا دا شاعىن كولەمدە تومەندەۋ جاعدايى جارىققا شىقتى“. ليۋ حاييان بىلاي دەپ تانىستىردى: الدىڭعى 11 ايدا بۇكىل رايوننىڭ سالىققا جاتپايتىن كىرىسى 97 ميلليارد 950 ميلليون يۋان بولىپ، سايكەس مەزگىلدەگىدەن %13.9 ارتتى. سالىققا جاتپايتىن كىرىستىڭ ادەتتەگى الەۋمەتتىك مەجە ەسەپ كىرىسىندەگى ارا سالماعى %41.1كە تومەندەپ، اۆتونوميالى رايوننىڭ قازىنالىق كىرىس قۇرىلىمىنىڭ ورنىقتى ساپالىلانعاندىعىن اڭعارتتى.

  تۇرلەر بويىنشا قاراعاندا، مەملەكەت مەنشىگىندەگى بايلىقتى (مال ـ مۇلىك) اقىلى پايدالانۋ كىرىسى 52 ميلليارد 910 ميلليون يۋان بولىپ، سايكەس مەزگىلدەگىدەن %18.1 ارتتى، مۇنىڭ ىشىندە كەن ۇقىعىن وتكەرمەلەۋ پايداسى 19 ميلليارد 830 ميلليون يۋان بولىپ، مەملەكەت مەنشىگىندەگى بايلىقتى (مال ـ مۇلىك) اقىلى پايدالانۋ كىرىسىنىڭ %37.5ىن يەلەدى، سالىققا جاتپايتىن كىرىستىڭ %20.3ىن يەلەدى؛ ارناۋلى كىرىس 13 ميلليارد 260 ميلليون يۋان بولىپ، سايكەس مەزگىلدەگىدەن %14.6 ارتتى؛ اكىمشىلىك ٴىس سيپاتىنداعى اقى الۋ كىرىسى 11 ميلليارد 470 ميلليون يۋان بولىپ، سايكەس مەزگىلدەگىدەن %20.7 ارتتى.

  ”بۇل اۆتونوميالى رايوننىڭ ورنىقتىلىق بارىسىندا ىلگەرىلەۋ سىندى ەكونوميكالىق دامۋ جاعدايى، اكىمشىلىك ٴىسورىندارىنىڭ مەملەكەت مەنشىگىندەگى بايلىقتى (مال ـ مۇلىك) جانداندىرۋ سەرپىنىن ارتتىرۋى سياقتىلاردىڭ ارقاسىندا جۇزەگە استى“، ـ دەدى ليۋ حاييان ٴتۇسىندىرىپ.

قازىنالىق شىعىستىڭ حالىق تۇرمىسى باعدارى ايقىن بولدى

  ”قازىنالىق كىرىستىڭ ٴبىرشاما جىلدام ارتۋدى ساقتاۋى سياقتى فاكتورلاردىڭ قولداۋىندا، بيىل اۆتونوميالى رايوننىڭ ٴار دارەجەلى قازىنا تاراۋلارى اناعۇرلىم بەلسەندى قازىنا ساياساتىن كۇش سالا تياناقتاندىرىپ، قازىنا بايلىعىن ورنالاستىرۋ ونىمدىلىگىن، قازىنا ساياساتىنىڭ رولىن جانە بايلىقتى باسقارۋ، پايدالانۋ ٴونىمىن جاپپاي جوعارىلاتىپ، كەلەلى ستراتەگيالاردى، ماڭىزدى مىندەتتەردى، ٴتۇيىندى نىسانداردى قازىنا كۇشىن شوعىرلاندىرا وتىرىپ قامتاماسىز ەتىپ، اۆتونوميالى رايوننىڭ ەكونوميكاسىنىڭ، قوعامىنىڭ جوعارى ساپالى دامۋىن بار كۇشپەن قامتاماسىز ەتتى“، ـ دەدى ليۋ حاييان.

  الدىڭعى 11 ايدا اۆتونوميالى رايوننىڭ ادەتتەگى الەۋمەتتىك مەجە ەسەپ شىعىسى 596 ميلليارد 110 ميلليون يۋان بولىپ، سايكەس مەزگىلدەگىدەن %5.5 ارتتى. مۇنىڭ ىشىندە بايلىق بارلاۋ ينفورماتسيا شىعىسى سايكەس مەزگىلدەگىدەن %86.3 ارتتى؛ عىلىم ـ تەحنولوگيا شىعىسى سايكەس مەزگىلدەگىدەن %29 ارتتى؛ ەنەرگيا ۇنەمدەپ، قورشاعان ورتانى قورعاۋ شىعىسى سايكەس مەزگىلدەگىدەن %15 ارتتى. بۇل شينجياڭ قازىناسىنىڭ بۇلجىماي عىلىم ـ تەحنولوگيالىق جاڭالىق اشۋعا دەم بەرىپ، جاسىل دامۋدى ىلگەرىلەتىپ، كەن بايلىعىن جوعارى ونىممەن كادەگە جاراتىپ، اۆتونوميالى رايون ەكونوميكاسىنىڭ جوعارى ساپالى دامۋىنا ۇزىلمەس قوزعاۋشى كۇش ازىرلەگەندىگىن اڭعارتادى.

  قازىنالىق شىعىس جاعىندا، اۆتونوميالى رايوننىڭ ٴار دارەجەلى قازىنا تاراۋلارى ”ادامعا قارجى قوسۋدى“ اناعۇرلىم كورنەكتى ورىنعا قويىپ، حالىق تۇرمىسى، تۇتىنۋ سياقتى سالالاردى قازىنالىق شىعىستىڭ كۇش سالۋ ٴتۇيىنى ەتىپ، حالىق تۇرمىسىن شىن مانىندە قامتاماسىز ەتتى جانە جاقسارتتى.

  ”بيىل جىل باسىنان بەرى، اۆتونوميالى رايوننىڭ ٴار دارەجەلى قازىنا تاراۋلارى حالىق تۇرمىسى سالاسىندا ىشكى سۇرانىستى كەڭەيتىپ، قۇت ـ ىرىستى ارتتىرىپ، ەكونوميكانى دامىتۋ مەن حالىق تۇرمىسىن جاقسارتۋدىڭ ۇشتاسۋ ٴتۇيىنىن، بۇقارانىڭ شۇعىل، قيىن، ۋايىمداعان، ٴزارۋ ىستەرىن شەشۋدىڭ كۇش سالۋ ٴتۇيىنىن، بىرگە بايۋدى تىڭعىلىقتى ىلگەرىلەتۋدىڭ سەرپىلىس ٴتۇيىنىن ٴدال تابۋ جاعىندا ۇزدىكسىز كۇش سالدى“، ـ دەدى ليۋ حاييان.

  1 ـ ايدان 11 ـ ايعا دەيىن اۆتونوميالى رايوننىڭ حالىق تۇرمىسى شىعىسىنا جۇمساعان قارجىسى 453 ميلليارد 80 ميلليون يۋانعا جەتىپ، سايكەس مەزگىلدەگىدەن %2.7 ارتىپ، ادەتتەگى الەۋمەتتىك مەجە ەسەپ شىعىسىنداعى سالىستىرماسى %76 بولدى. مۇنىڭ ىشىندە وقۋ ـ اعارتۋ شىعىسى 103 ميلليارد 130 ميلليون يۋان بولىپ، سايكەس مەزگىلدەگىدەن %7 ارتتى؛ قوعامدىق قامتاماسىزداندىرۋ جانە جۇمىستاندىرۋ شىعىسى 79 ميلليارد 220 ميلليون يۋان بولىپ، سايكەس مەزگىلدەگىدەن %5.6 ارتتى؛ دەنساۋلىق ساقتاۋ، سالاماتتىق شىعىسى 43 ميلليارد 890 ميلليون يۋان بولىپ، سايكەس مەزگىلدەگىدەن %4.7 ارتىپ، 3 ٴتۇرلى شىعىس ادەتتەگى الەۋمەتتىك مەجە ەسەپ شىعىسىنىڭ %38ىن يەلەپ، ”ادامعا قارجى قوسۋ“ سىندى ەرەكشەلىكتى بايقاتتى.

ۇكىمەتتىك قور كىرىس ـ شىعىسى تۇگەل ارتتى

  ادەتتەگى الەۋمەتتىك مەجە ەسەپتەن سىرت، كەڭ ماعىناداعى قازىنا ۇكىمەتتىك قور مەجە ەسەبىن دە قامتيدى. ۇكىمەتتىك قور مەجە ەسەبى زاڭ، زاڭ ەرەجە بويىنشا ارنايى وبيەكتىلەردەن الىناتىن ارناۋلى قور، ارنايى الەۋمەتتىك نەگىزدىك قۇرىلعىلار قۇرىلىسىنىڭ جانە الەۋمەتتىك ىستەر دامۋىنىڭ كىرىس ـ شىعىس مەجە ەسەپ جۇيەسىنە ارنايى پايدالانىلادى.

  الدىڭعى 11 ايدا اۆتونوميالى رايوننىڭ ۇكىمەتتىك قور كىرىسى جيىنى 48 ميلليارد 240 ميلليون يۋان بولىپ، سايكەس مەزگىلدەگىدەن %9.1 ارتتى. ”بۇل، باستىسى، ٴارقايسى ايماق، وبلىس، قالالاردىڭ قولدا بار جەر بايلىعىن بەلسەنە جانداندىرىپ، جەر بايلىعى بويىنشا ساۋداگەر شاقىرۋ، باسەكەلەستىرىپ ساتۋ سەرپىنىن ۇزدىكسىز ارتتىرىپ، جەردى وتكەرمەلەۋ كىرىسىن زور كولەمدە ارتتىرۋىنىڭ ارقاسى“، ـ دەدى ليۋ حاييان ٴتۇسىندىرىپ.

  مۇنىڭ ىشىندە ٴۇرىمجى قالاسىنىڭ، قۇمىل قالاسىنىڭ ۇكىمەتتىك قور كىرىسى جيىنى 5 ميلليارد 550 ميلليون يۋان بولىپ، بۇكىل رايونداعى ارتۋ مولشەرىنىڭ %137.4ىن يەلەپ، بۇكىل رايوننىڭ ۇكىمەتتىك قور كىرىسىن 12.6 پايىز ارتتىردى.

  ليۋ حاييان بىلاي دەپ تانىستىردى: قازىنالىق شىعىس كۇشەمەلىلىگىنە كەپىلدىك ەتىپ، ەكونوميكالىق اينالىمنىڭ ورنىقتىلىعىن ىلگەرىلەتۋ ٴۇشىن، بۇكىل رايونداعى ٴار دارەجەلى قازىنا تاراۋلارى ورتالىق شينجياڭعا تۇسىرگەن اسا ۇزاق مەرزىمدى ارنايى زايوم قارجىسىنان تولىق پايدالانىپ، جەرگىلىكتى ۇكىمەتتىڭ جالپىلىق قازىنا قۋاتىن تولىقتاپ، ٴونىمدى قارجى قوسۋدى كەڭەيتۋدى دالمە ـ ٴدال قولداپ، قاتىستى ۇكىمەتتىك قور نىسانى شىعىسىن ارتتىرۋدى ورنالاستىردى.

  1 ـ ايدان 11 ـ ايعا دەيىن اۆتونوميالى رايوننىڭ ۇكىمەتتىك قور شىعىسى جيىنى 161 ميلليارد 200 ميلليون يۋان بولىپ، سايكەس مەزگىلدەگىدەن %7.7 ارتتى. 14 ايماق، وبلىس، قالانىڭ ىشىندە ۇكىمەتتىك قور شىعىسىندا ”10 ارتۋ، 4 تومەندەۋ“ جايتى جارىققا شىقتى.

  قارامايلى قالاسىنىڭ، حوتان ايماعىنىڭ، قىزىلسۋ قىرعىز اۆتونوميالى وبلىسىنىڭ، بايىنعولين موڭعۇل اۆتونوميالى وبلىسىنىڭ، قاشقار ايماعىنىڭ ۇكىمەتتىك قور شىعىسىنىڭ ارتۋ مولشەرى اسىرەسە كورنەكتى بولىپ، جەكە ـ جەكە %507.6، %161.8، %122.7، %97، %93.6 ارتتى. ۇكىمەتتىك قور شىعىسىنىڭ جەدەل تياناقتانۋى قارجى قوسۋدىڭ ارتۋىن ٴونىمدى جەتەكتەپ، ولقىلىقتاردى تولىقتاۋعا، ٴالسىز تۇستاردى كۇشەيتۋگە دەم بەردى.

جاۋاپتى رەداكتور : 努尔波拉提·哈布勒

ەسكەرتۋ:

تورابىمىزداعى مازمۇنداردى پايدالانۋعا تۋرا كەلگەندە، ءسوزسىز جازباشا رۇقساتقا يە بولۋ كەرەك. مازمۇنداردى رۇقساتسىز جالعاپ تاراتۋعا، كەسىپ رەداكسيالاۋعا، وزگەرتۋگە، قىسقارتىپ قۇراستىرۋعا، باسقا ورىنعا كوشىرۋگە نەمەسە باسقا تاسىلدەرمەن كوبەيتۋگە ءارى تاراتۋعا بولمايدى، قايشى كەلگەندەردىڭ زاڭدىق جاۋاپكەرشىلىگى زاڭ بويىنشا قۋزاستىرىلادى.