بەس جىلدىق جاۋاپناما جۇرت جۇرەگىن جىلىتتى
— شينجياڭنىڭ كەدەيلىكتەن ارىلتۋدان قامال الۋ جەتىستىكتەرىن بەكەمدەۋدى، كەڭەيتۋدى اۋىل ـ قىستاقتى گۇلدەندىرۋمەن ٴونىمدى ۇشتاستىرعانى جونىندە ەستەلىك
انار بۇلت \ شينجياڭ گازەتىنىڭ ٴتىلشىسى ۋي يۇڭگۇي
قىس كۇنىندەگى پامير ٴۇستىرتىنىڭ قاقاعان ايازىندا اقشي اۋدانى قۇلانسارىق اۋىلىنداعى شينجياڭ لانچي ەگىن، مال شارۋاشىلىق عىلىم ـ تەحنولوگيا شەكتى سەرىكتەستىگىنىڭ شىرعاناق شاي زاۆودىندا دابىرالى قاربالاس جاعداي جارىققا شىقتى. اۆتوماتتاندىرىلعان ٴوندىرىس جەلىسىندە جابدىقتاردى شەبەرلىكپەن جۇرگىزىپ جاتقان قىزمەتكەر مامەتنۇر يبىرايىمنىڭ جۇزىنەن كۇلكى ەستى: ”بۇرىن سىرتتا جۇمىس ىستەپ جىل بويى ۇيدە بولمايتىنمىن، كىرىسىم دە تۇراقسىز بولاتىن. قازىر اي سايىن تۇراقتى ەڭبەكاقىم بار، زاۆود ۇيىمە جاقىن، قارتتار مەن بالالارعا دا قارايلاسا الامىن“. سەحتىڭ جانىندا ”چيڭگىز“ ساۋدا ماركاسى باسىلعان شىرعاناق شايى تىكە تاراتۋ ارقىلى بۇكىل ەلگە ساتىلۋدا.
مامەتنۇردىڭ كىرىستى ارتتىرۋ كەشىرمەسى بۇكىل شينجياڭنىڭ جەر ـ جەرىندەگى كەدەيلىكتەن ارىلعان بۇقارانىڭ ناقتى بەينەسى.
2025 ـ جىل كەدەيلىكتەن ارىلتۋدان قامال الۋ جەتىستىكتەرىن بەكەمدەۋدى، كەڭەيتۋدى اۋىل ـ قىستاقتى گۇلدەندىرۋمەن ٴونىمدى ۇشتاستىرۋدىڭ 5 جىلدىق وتپەلى مەزگىلىنىڭ ەڭ سوڭعى جىلى. 5 جىلدان بەرى، شينجياڭ كولەمدى قايتا كەدەيلەسۋ تۋىلماۋ تومەنگى شەگىن مىقتاپ ساقتاپ، كاسىپ سالاسىن گۇلدەندىرىپ، جۇمىستاندىرۋدى ورنىقتىرىپ، حالىق تۇرمىسىنا تيىمدىلىك جاساپ، كەدەيلىكتەن ارىلعان وڭىرلەردىڭ بەت ـ بەينەسى جاڭارىپ، بۇقارانىڭ تۇرمىسى باقىتتى بولىپ، كاسىپ سالاسى گۇلدەنگەن، اۋىل ـ قىستاق قونىسقا جايلى، قوعامى جاراسىمدى شىت جاڭا كارتينا تيانشان الابىندا باياۋ اشىلدى.
جاي تىرلىك جۇرت جۇرەگىن جىلىتىپ، باقىت جىرىن شىرقادى
جىل سايىن مول ٴونىم الىنىپ، بۇقارا شاتتىققا شومدى، تىنىش ٴومىر، شات ـ شادىمان تىرشىلىك كەشىرىپ، كوڭىلدى كۇلكى ەستى. بەس جىلدان بەرى، شينجياڭداعى كەدەيلىكتەن ارىلعان بۇقارانىڭ تۇرمىسى قام ـ قايعىسىز ٴومىر سۇرۋدەن ساپانى جوعارىلاتۋعا، زاتتىق مولشىلىقتان رۋحاني مولشىلىققا دەيىنگى وزگەرىستى جۇزەگە اسىرىپ، باقىت ٴتۇسى جاي تىرلىكتە بارعان سايىن قويۋلاي ٴتۇستى.
قاعىلىق اۋدانى اقتاش قالاشىعى — شينجياڭداعى ەڭ ۇلكەن قونىس جاڭالاپ كەدەيلەردى سۇيەمەلدەۋ بويىنشا ورنالاستىرۋ تۇيىنىنە بارعانىمىزدا، عيماراتتار قاز ـ قاتار ٴتىزىلىپ، ٴار وتباسىنىڭ ەسىك الدىندا تۇگەلدەي جاسىل اۋماق بار ەكەنىن كوردىك. 45 جاستاعى قىستاق تۇرعىنى رىزۋانگۇل سايىت ادەمى كيىنىپتى، ”بۇرىن تاۋدا ەگىن ەگىپ، قوي باعاتىنبىز، تۇلا بويىمىز توپىراقتان كورىنبەيتىن، سۋ ىشسەك تە ۇنەمدەيتىنبىز، جاسانۋعا قايدان مۇرسامىز ٴتيسىن؟ قازىر جۇمىستانىپ كىرىستى ارتتىرۋعا سەنىمىمىز كامىل، ٴار كۇنى سۇلۋلانىپ سىرتقا شىعامىز“، ـ دەدى.
قىستاق تۇرعىنى ايحان ايتوحتىنىڭ شاعىن اۋلاسىندا جەمىس اعاشتارى جايقالىپ، ٴۇي ٴىشى تاپ ـ تۇيناقتاي تازا ەكەن. ول تەبىرەنە بىلاي دەدى: ”بۇرىن تاۋدا سۋ تاپشى، تىرشىلىك ەتۋ قيىن ەدى، بۇگىنگىدەي كەڭ ۇيدە وتىرۋدى، تازا سۋ ٴىشۋدى، بالالاردىڭ وقۋعا ٴتۇسۋى وسىنشاما قولايلى بولارىن ويلاماپپىز“.
كەدەيلىكتەن ارىلعاننان كەيىن قىستاق تۇرعىندارىنىڭ كىرىسى ۇزدىكسىز ارتتى. گۇما اۋدانى زاڭگۇي اۋىلىنىڭ تۇرعىنى ماحمۇت توحتى كىشكەنە داپتەرىن الىپ شىعىپ، 2025 ـ جىلعى كىرىستى ارتتىرۋ ەسەبىن جاسادى: ” 4.4 مۋ جەرگە اسقاباق ەگىپ 15 مىڭ يۋان كىرىس كىرگىزدىم؛ ايەلىم اسقاباق ەگىمشىلىك بازاسىنىڭ تەحنولوگيا شەبەرى، تۇراقتى ەڭبەكاقىسى بار؛ سيىر، قوي باعىپ 20 مىڭ يۋاننان استام كىرىس كىرگىزدىك...“
كەريا اۋدانى ٴداريابويى اۋىلى ٴداريابويى قىستاعىنىڭ تۇرعىنى الىمجان ٴالي جاڭا قىستاققا كوشىپ كەلگەننەن كەيىن سەكسەۋىل، ەتتى سۇڭعىلا ەگۋگە كىرىسكەن، ول تامشىلاتىپ سۋارۋ تەحنولوگياسى مەن عىلمي باپتاۋدان پايدالانىپ ەگىستىك جەر اۋدانىن 136 مۋعا جەتكىزىپ، جىلىنا 136 مىڭ يۋان كىرىس كىرگىزىپ، كىرىسىن كوشىپ كەلۋدىڭ الدىنداعىدان بىرنەشە ەسە ارتتىردى. ٴپايزاۋات اۋدانىنداعى جەمىس ەگۋشى يمىنجان 50 مۋ جەرگە شينمەي ەكتى، 2025 ـ جىلى 390 مىڭ يۋانعا جۋىق كىرىس كىرگىزىپ، تۇرمىسىندا ساپالىق سەكىرۋدى جۇزەگە اسىردى.
رۋحاني بەت ـ بەينە شىت جاڭا كۇيگە ەنىپ، تۇرمىس اناعۇرلىم جاندانا ٴتۇستى. چارقىلىق اۋدانى ۇتام اۋىلى يۇلعۇنارىق قىستاعىندا قىستاق تۇرعىنى تۇرسۇنجان مامەت تىلشىگە جاڭادان ساتىپ العان تابيعي گاز وشاعىن كورسەتىپ: ”تاماق ىستەپ، سۋ قايناتقاندا كومىر، وتىن جاعۋدىڭ قاجەتى قالمادى، ٴار ايداعى جانار گاز اقىسى دا جوعارى ەمەس، تازا ٴارى اقشا ۇنەمدەيدى ەكەن“، ـ دەدى. قازىر بۇل قىستاق قوقىر ـ قوقسىقتى تۇرگە ايىرىپ جابىق اينالىمدى ٴبىر جاقتى ەتۋدى جۇزەگە اسىرىپ، زالالسىزداندىرىپ ٴبىر جاقتى ەتۋ مولشەرىن %98كە جەتكىزدى. قىستاق تۇرعىندارىنىڭ قولدارى بوس كەزدە قىستاقتاعى شاعىن الاڭعا بارىپ سەيىلدەۋىنە، دەنە شىنىقتىرۋىنا، شارۋالار كىتاپ ۇيىنە بارىپ اۋىل شارۋاشىلىق تەحنولوگياسىن ۇيرەنۋىنە، سونداي ـ اق ەلەكتروندى ساۋدا قىزمەت وتەۋ پۋنكتى ارقىلى زات ساتىپ الۋىنا بولادى.
قورعاس اۋدانى لۋساۋگوۋ قالاشىعىندا لاۆاندا ەگىمشىلىگىمەن، وڭدەۋمەن اتى شىققان سىگۇڭ قىستاعى ”حۋاڭحۋاڭ قىستاعىنا“ اينالدى، 68 ەرەكشە حالىقتىق تۇسەلحانا شار تاراپتان كەلگەن ساياحاتشىلاردى باۋرادى، سىرت جەرلەردەن كەلگەن 160 نەشە ”جاڭا قىستاق تۇرعىنى“ وسى اراعا تامىر تارتىپ، اۋىل ـ قىستاق مادەنيەت ـ ساياحات كاسىپ سالاسىمەن شۇعىلداندى. 2025 ـ جىلى قىستاق 800 مىڭنان استام ساياحاتشى (رەت) قابىلداپ، قىستاقتىڭ كوللەكتيۆ شارۋاشىلىق كىرىسى 3 ميلليون يۋاننان استى. قىستاق تۇرعىندارى ”ساياحاتتىڭ يگىلىگىن“ كورىپ، تۇرمىستارى شالقي ٴتۇستى.
كاسىپ سالاسى نەگىزىن بەكەمدەپ، گۇلدەنۋدىڭ جاڭا ساپارىن باستادى
كەدەيلىك قالپاعىن الىپ تاستاۋ كومبە ەمەس، قايتا جاڭا باستاما. بەس جىلدان بەرى، شينجياڭ بايلىق ارتىقشىلىعىن تياناق ەتىپ، كومەكتەسۋ ـ سۇيەمەلدەۋ مەحانيزمىن اقاۋسىزداندىرىپ، عىلىم ـ تەحنولوگيالىق تىرەكتى كۇشەيتىپ، كەدەيلىكتەن ارىلتۋدان قامال الۋ مەن اۋىل ـ قىستاقتى گۇلدەندىرۋدىڭ ٴونىمدى ۇشتاسۋىن ىلگەرىلەتىپ، كەدەيلىكتەن ارىلعان وڭىرلەرگە باياندى دامۋ قوزعالىس قۋاتىن ۇستەدى.
كاسىپ سالاسى ارقىلى سۇيەمەلدەۋدى وزەك ەتىپ، ”ٴبىر اۋداندا ٴبىر كاسىپ، ٴبىر قىستاقتا ٴبىر ٴونىم بولۋ“ جاعدايىن قالىپتاستىردى. اقشي اۋدانى جياڭسۋدىڭ شينجياڭعا كومەكتەسۋ كۇشىنەن پايدالانىپ شىرعاناق كاسىپ سالاسىن دامىتىپ، ونەركاسىپتەنگەن ٴوندىرىس جەلىسىن قۇرىپ، كوپ ٴتۇرلى ونىمدەردى اشىپ، 26 ادامنىڭ ورنىقتى جۇمىستانۋىنا، 150 نەشە ادامنىڭ (رەت) ماۋسىمدىق كىرىس ارتتىرۋىنا باستاماشىلدىق ەتتى؛ ٴپايزاۋات اۋدانى كومبە قۇبىرمەن تۇز ىعىستىرۋ تەحنولوگياسى ارقىلى سورتاڭ جەرلەردى قۇنارلاندىرىپ، 450 مىڭ مۋ جەرگە شينمەي ەگىپ، تۇتاس كاسىپ سالاسى تىزبەگىنىڭ ٴونىم قۇنىن 10 ميلليارد يۋاننان اسىرىپ، 10 مىڭعا جۋىق جەمىس ەگۋشىنىڭ كىرىسىن ارتتىرۋىنا باستاماشىلدىق ەتتى؛ تولى اۋدانىنىڭ مال شارۋاشىلىق كاسىپ سالاسى باقشاسى 500 مىڭ اسىل تۇقىمدى ۇيرەك ٴوسىرۋ جانە باعىمشىلىق كاسىپ سالاسى تىزبەگىن قۇرىپ، 300دەن استام ادامدى جۇمىستاندىردى.
جۇمىستاندىرۋ — ەڭ ۇلكەن حالىق تۇرمىسى. اۆتونوميالى رايون جەلىلەس جۇمىستاندىرۋ، شارۋاشىلىق قۇرۋ ساياساتتارىن بەلگىلەپ جانە اتقارىپ، دالمە ـ ٴدال كۇش سالىپ، كەدەيلىكتەن ارىلعان وتباسىلارىنان، كەم دەگەندە، ٴبىر ادامنىڭ ورنىقتى جۇمىستانۋىنا شىنايى كەپىلدىك ەتتى.
باركول قازاق اۆتونوميالى اۋدانىنا ورنالاسقان جۇڭگو جۇڭچى جۋجوۋ ٴداۋىر جاڭا ماتەريال عىلىم ـ تەحنولوگيا جارنا شەكتى سەرىكتەستىگى قۇمىل بولىمشە سەرىكتەستىگىنىڭ قالاقشا پىشىندەۋ سەحىنا بارعانىمىزدا، جۇمىسشىلار جۇمىس تەكشەسىنىڭ الدىندا اينەك تالشىقتى جاتقىزۋ جۇمىسىن جۇرگىزىپ جاتىپتى.
”ٴۇيىڭىز قاي جەردە“، ”ٴبىر ايلىق ەڭبەكاقىڭىز قانشا“، ”وتباسىڭىزدا قانشا جان بار، جىلدىق كىرىسىڭىز قانداي“ دەگەن سۇراۋلارعا جەتكىزۋ ـ وتكەرمەلەپ تاسىمالداۋ 2 ـ بانىنىڭ بانجاڭى مەيىرجان باقىت كۇلە سويلەپ: ”مەن باركولدەگى كەدەيلىكتەن ارىلعان جەرگىلىكتى وتباسىمىن، باستابىندا بۇل اراعا كەلىپ قىزمەت ىستەۋگە ۇيلەسە الماي قالدىم، ۇستازىم ماعان قولما ـ قول ۇيرەتتى. قازىر مەن بانجاڭ بولدىم، ايلىق ورتاشا كىرىسىم 9000 يۋان اينالاسىندا، وتباسىمنىڭ تۇرمىس ورەسى دە بارىنشا جوعارىلادى“، ـ دەدى.
بۇل زاۆود سول جەردەگى بۇقارادان 170 ادامدى جۇمىستاندىرىپتى، مەيىرجان سياقتى كەدەيلىكتەن ارىلعان وتباسىنان 33 ادام بار. جۇيەلى باۋلۋ ارقىلى كەدەيلىكتەن ارىلعاننان كەيىنگى ەگىنشى ـ مالشىلار وسى زامانعى كاسىپ سالاسى جۇمىسشىلارىنا اينالىپ، ەسىك الدىندا ورنىقتى جۇمىستانىپ قانا قويماي، تۇرمىسى دا بارعان سايىن شالقىدى.
كولەمدى قايتا كەدەيلەسۋ تۋىلماۋ تومەنگى شەگىن ساقتاۋ — اۋىل ـ قىستاقتى گۇلدەندىرۋدى ىلگەرىلەتۋدىڭ ماڭىزدى العى شارتى. شينجياڭ قايتا كەدەيلەسۋدەن ساقتانۋدى يكەمدى باقىلاۋ ـ تەكسەرۋ جانە كومەكتەسۋ ـ سۇيەمەلدەۋ مەحانيزمىن اقاۋسىزداندىرىپ، ۇلكەن ساندى مالىمەتكە سۇيەنىپ ”قىزىل، قىزعىلتىم، سارى، جاسىل“ ساقتىق جۇيەسىن ورناتىپ، بەس دارەجە بىرلەسىپ ارەكەتتەنىپ، دالمە ـ ٴدال كومەكتەسۋ ـ سۇيەمەلدەۋدى جۇزەگە اسىردى. سونىمەن بىرگە بۇكىل شينجياڭنىڭ جەر ـ جەرى باسشىلار كوتەرمەگە الىپ بايلانىس جاساۋ، شينجياڭعا كومەكتەسۋ بويىنشا كومەكتەسۋ ـ سۇيەمەلدەۋ جانە قوعامدىق كومەكتەسۋ ـ سۇيەمەلدەۋ، سونداي ـ اق كادرلار مەن جۇمىسشى ـ قىزمەتكەرلەردىڭ بۇقارامەن جۇپ قۇراپ تۋىس بولۋى سياقتى قيمىلداردى كەڭ كولەمدە ورىستەتىپ، ناقتى ىستەردى، جاقسى ىستەردى كوپتەپ ىستەپ، كەدەيلىكتەن ارىلعان بۇقارانىڭ قايتا كەدەيلەسۋىنىڭ الدىن الۋعا، كىرىستەرىن ارتتىرىپ بايۋ جولىنا تۇسۋىنە سۇيىسپەنشىلىككە، مەيىرگە تولى كۇش ازىرلەدى.
ٴبىر نيەتپەن بولاشاققا بەت الىپ، بىرگە بايۋ داستانىن جازدى
قالا مەن اۋىل سايكەستى، كادرلار مەن بۇقارا ٴبىر نيەتتە بولدى، شينجياڭعا كومەكتەسۋ بويىنشا كومەكتەستى ـ سۇيەمەلدەدى، كاسىپورىندار دەم بەردى... كەدەيلىكتەن ارىلتۋدان قامال الۋ جەتىستىكتەرىن بەكەمدەۋدى، كەڭەيتۋدى اۋىل ـ قىستاقتى گۇلدەندىرۋمەن ٴونىمدى ۇشتاستىرۋ بارىسىندا پارتيا، ۇكىمەت ورگاندارىنان نەگىزگى ساتى ورىندارىنا دەيىن، شينجياڭعا باعىتتامالى كومەكتەسەتىن ولكە، قالالاردان سول جەردە تۇراتىن ورتالىق كاسىپورىندارىنا دەيىن، قوعامدىق ۇيىمداردان جەرگىلىكتى كاسىپورىندارعا، مەيىربان قايراتكەرلەرگە دەيىن ۇزدىكسىز كومەكتەسۋ ـ سۇيەمەلدەۋ، قالتقىسىز ۇلى سۇيىسپەنشىلىك تولاسسىز توپتالىپ، ٴار ۇلت بۇقاراسىنا وتان ۇلى شاڭىراعىنىڭ مەيىرىن شىنايى سەزىندىرىپ، ٴبىر نيەتپەن بولاشاققا بەت الۋدىڭ قۇدىرەتتى بىرىككەن كۇشىن ۇيىستىردى.
2022 ـ جىلى قارامايلى قالاسى مايتاۋ رايونى قارجى قوسىپ، ٴجاڭاشار اۋدانى جاڭا اۋات اۋىلى قارىيا قىستاعىنىڭ ولشەمدەنگەن زاۆود ۇيلەرىن سالۋىنا كومەكتەستى ٴارى ٴورت ٴسوندىرۋ، ورتتەن ساقتانۋ سۋ كولشىگى، ارناۋلى ەلەكتر ۇلەستىرۋ ساندىعى سياقتى نەگىزدىك قۇرىلعىلاردى سايكەستى كەمەلدەندىرىپ، كاسىپ سالاسىنىڭ تياناقتانۋىنا ساپالى تۇعىر ازىرلەدى. قارىيا قىستاعى رۇنگىڭ تيانشيا اۋىل شارۋاشىلىق عىلىم ـ تەحنولوگياسىن دامىتۋ شەكتى سەرىكتەستىگىن ەنگىزىپ، ”كاسىپورىن + سەلبەستىك كووپەراتيۆى + شارۋا وتباسى“ سىندى جۇمىس جۇرگىزۋ ۇلگىسىن ورناتىپ، 4 وسىزاماندانعان ٴوندىرىس جەلىسىن قۇرىپ، قىزىل بۇرىشتى كەپتىرۋ، ۇنتاقتاۋ سياقتى وڭدەۋ كاسىبىنە دەن قويىپ، جىلىنا 3000 توننا جاس بۇرىش وڭدەپ، جەرگىلىكتى ورىننىڭ جانە توڭىرەكتەگى وڭىرلەردىڭ قىزىل بۇرىش كاسىپ سالاسى دامۋىن جانداندىردى.
مايتاۋ رايونىنىڭ كاسىپ سالاسى ارقىلى كومەكتەسۋ ـ سۇيەمەلدەۋىندە، قارىيا قىستاعى كاسىپ سالاسى ارقىلى قىستاقتى گۇلدەندىرۋ، جۇمىستاندىرۋ ارقىلى حالىقتى بايىتۋ سىندى اۋىل ـ قىستاقتى گۇلدەندىرۋ جولىمەن ٴجۇرىپ، ٴوڭىر ىشىندە شارۋالارمەن بىرلەسىپ شارۋالاردى جەتەكتەۋدىڭ، بىرگە بايۋدىڭ ۇلگىلى ونەگەسىنە اينالدى.
چارقىلىق اۋدانىنىڭ جەل ەلەكتر، فوتوۆولت، كەن بايلىعى ارتىقشىلىعى وزگەشە، ٴبىر ميلليون 800 مىڭ توننا كۇكىرت قىشقىل كالي، 65 مىڭ توننا كومىر قىشقىل ليتي ٴوندىرىس قۋاتى بار، قاتىستى كاسىپ سالاسى 3300دەن استام ادامنىڭ جۇمىستانۋىنا تىكەلەي دەم بەردى. اۋىل ـ قىستاق جاستارىنىڭ كاسىپ سالاسى تەحنولوگيا جۇمىسشىسىنا اينالۋىنا كومەكتەسۋ ٴۇشىن، بايىنعولين وبلىسى كوپ جاقتان قارجى توپتاپ، چارقىلىق اۋدانىندا بايىنعولين كاسىپتىك ـ تەحنولوگيالىق شۋەيۋانى چارقىلىق كاسىپ سالاسى شۋەيۋانىن قۇردى.
كەدەيلىكتەن ارىلتۋدان قامال الۋ جەتىستىكتەرىن بەكەمدەۋ، كەڭەيتۋ كەدەيلىكتەن ارىلعان بۇقارانىڭ كىرىسىن جوعارىلاتىپ قانا قويماي، اۋىل ـ قىستاقتىڭ بەت ـ بەينەسىن دە وزگەرتىپ، اۋىل ـ قىستاقتىڭ ومىرشەڭ كۇشىن تاسقىنداتتى. بەس جىلدان بەرى، شينجياڭ اۋىل ـ قىستاق قۇرىلىسى ارەكەتىن كۇش سالا اتقارىپ، اۋىل ـ قىستاقتىڭ بەت ـ بەينەسىن ۇزدىكسىز جاقسارتتى، جاراسىمدى، كورىكتى اۋىل ـ قىستاق قۇرىلىسىن جەدەل ىلگەرىلەتىپ، كەدەيلىك بەت ـ بەينەسىنەن تۇبەگەيلى ارىلعان اۋىل ـ قىستاقتار وسىزاماندانۋعا قادام تاستاۋدىڭ تىڭ تاراۋىن جازۋدا.
قازىر شينجياڭنىڭ اۋىل ـ قىستاقتارىنداعى حاۋىپسىز تۇرعىن ٴۇي مولشەرى %100كە، قۇبىر سۋىنىڭ جالپىلاسۋ مولشەرى %99كە، ەلەكتر تورىنىڭ ەلەكترمەن قامداۋ سەنىمدىلىگى %99.9كە، قۇرىلىمدىق قىستاقتاردىڭ 5G تورىنىڭ جەتكىزىلۋ مولشەرى %92كە، قۇرىلىمدىق قىستاقتارعا جەدەل جەتكىزۋ قىزمەت وتەۋىنىڭ جەتكىزىلۋ مولشەرى %96تەن استامعا، اۋىل ـ قىستاقتارداعى تازا دارەتحانالاردىڭ جالپىلاسۋ مولشەرى %63كە، تۇرمىستىق قوقىر ـ قوقسىقتاردى ٴبىر جاقتى ەتۋ مولشەرى %90كە جەتتى. تيانشان الابىنداعى كەڭ كوسىلگەن اۋىل ـ قىستاقتار ەگىنشى ـ مالشى بۇقاراسىنىڭ بەيقۇت ۇيدە باقىتتى تۇرمىس كەشىرەتىن، ٴىس تىندىرىپ شارۋاشىلىق قۇراتىن، كىرىستەرىن ارتتىرىپ باييتىن قۇتتى مەكەنىنە اينالدى.
