انار بۇلت \ شينجياڭ گازەتىنىڭ ٴتىلشىسى لۋ فىڭباۋ
قاتىناس _ وڭىرلىك ستراتەگيالىق دامۋدى ىلگەرىلەتۋدىڭ پارمەندى قوزعالتقىشى، حالىق تۇرمىسىنىڭ باقىتىن جۇزەگە اسىرۋدىڭ ماڭىزدى دانەكەرى. ەندى عانا وتكەن 2025 ـ جىلى شينجياڭ جوعارى ساپالى دامۋ نىساناسىن كوزدەپ، قاتىناستا قۋاتتى ەل قۇرۋ ورايىن مىقتى يگەرىپ، كەشەندى ستەرەولدى قاتىناستى كۇش سالا دامىتتى. قازىرگە دەيىن رايونىمىزدا 28 تاسىمال اۋەجايى بار، سانى بۇكىل ەل بويىنشا الدىڭعى ورىندا تۇرادى؛ تەمىر جولدىڭ تاسىمال ۇزىندىعى 9557 كيلومەتر، تاسىمال كولەمى بارلىق ايماق، وبلىس، قالالارعا جەتىپ، شينجياڭ ىشىندەگى اۋدان دارەجەلى اكىمشىلىك وڭىرلەردىڭ %80تەن استامىن قامتىدى؛ تاس جولدىڭ جالپى ۇزىندىعى 230 مىڭ كيلومەتردەن اسىپ (بيڭتۋاندى قامتيدى)، جۇڭگو ۇلگىسىندەگى وسىزامانداندىرۋدىڭ شينجياڭ امالياتىنا پارمەندى قوزعالىس قۋاتىن ۇستەدى.
جالپى ۇزىندىعى 324.7 كيلومەتر كەلەتىن وسى قاتىناس كۇرە تامىرىن اۋىز جاپپاي القادى. ٴۇرىمجى _ لوپنۇر جوعارى قارقىندى تاس جولىندا اۆتوكولىك قاتىناۋ تيانشاننىڭ وڭتۇستىگى مەن سولتۇستىگىنىڭ جاعراپيالىق كەدەرگىسىن تۇبەگەيلى تالقانداپ، سولتۇستىك شينجياڭ قالا بەلدەۋى مەن وڭتۇستىك شينجياڭ قالا شوعىرىن تۇتاستىراتىن التىن ارناعا اينالدى. شينجياڭنىڭ جەرى كەڭ، تاس جول قالا مەن اۋىلدى تۇتاستىراتىن، وڭتۇستىك پەن سولتۇستىكتى تۇتاستىراتىن ماڭىزدى دانەكەر، اسىرەسە، 2025 ـ جىل شينجياڭنىڭ تاس جول قۇرىلىسىندا قامال العان جىل جانە تابىستى جىل بولدى. وسى جىلى G217 جەلىسىنىڭ كۇشاردان شايارعا دەيىنگى، G219 جەلىسىنىڭ اقسۋدان (ونسۋ) ٴۇشتۇرپان _ اقشيگە دەيىنگى، G680 جەلىسىنىڭ تايكەشكەننەن شاكۇرتىگە دەيىنگى (G680 ـ شىڭگىلدى قامتيدى) سياقتى تاس جولدار ىركەس ـ تىركەس سالىنىپ بولىپ، اۆتوكولىك قاتىنادى، بۇكىل شينجياڭداعى 107 اۋدان ـ قالاعا جوعارى قارقىندى (1 ـ دارەجەلى) تاس جول تۇتاسىپ، ”اۋداندارعا جوعارى قارقىندى (1 ـ دارەجەلى) تاس جول تۇتاسۋ“ نىساناسى نەگىزىنەن جۇزەگە استى. اۋىل ـ قىستاق تاس جول قۇرىلىسىندا دا كورنەكتى ناتيجەگە قول جەتتى، 2025 ـ جىلدىڭ سوڭىنا دەيىن، بۇكىل شينجياڭداعى اۋىل ـ قىستاق تاس جولىنىڭ جالپى ۇزىندىعى 159 مىڭ 700 كيلومەترگە (بيڭتۋاندى قامتىمايدى) جەتىپ، بارلىق اۋىل ـ قالاشىقتار مەن شارت ـ جاعداي ازىرلەگەن قۇرىلىمدىق قىستاقتارعا تۇگەلدەي اسفالت جول تۇتاستى.
”فۋشيڭ ٴارى تەز، ٴارى ورنىقتى بولدى، ۇرىمجىدەن قۇلجاعا دەيىن نەبارى 4 ساعاتتان استام ۋاقىت كەتەدى، اپتا سوڭىندا وتباسىنداعىلاردى ەرتىپ بارىپ تاماشالاۋعا بولادى“. ٴۇرىمجى قالاسىنىڭ تۇرعىنى جاڭ شياۋراننىڭ قولايلى ٴجۇرىس ـ تۇرىسى شينجياڭ تەمىر جولىنىڭ جەدەل دامۋىنىڭ جاندى بەينەسى. قازىرگە دەيىن شينجياڭنىڭ تەمىر جول تاسىمال ۇزىندىعى 9557 كيلومەترگە جەتىپ، بارلىق ايماق، وبلىس، قالالارعا تۇتاسىپ، اۋدان دارەجەلى اكىمشىلىك وڭىرلەردىڭ %80تەن استامىن قامتىدى. وسى نەگىزدە تەمىر جول تاراۋلارى پويەز قاتىناۋ كارتاسىن كوپ رەت ساپالىلاندىرىپ، جولاۋشىلاردىڭ ٴجۇرىس ـ تۇرىس ۋاقىتىن ۇزدىكسىز قىسقارتتى. 2025 ـ جىلى 9 ـ ايدىڭ 6 ـ كۇنى ساعات نولدەن باستاپ، شينجياڭ تەمىر جول تاراۋلارى شينجياڭ ىشىندەگى جولاۋشىلار پويەزىنىڭ قاتىناۋ كارتاسىن زور دارەجەدە رەتتەپ، وڭتۇستىك، سولتۇستىك شينجياڭداعى 18 جولاۋشىلار پويەزىنىڭ بۇرىنعى ۇقساس كەزەكتەگى پويەز بويىنشا ساپار ۋاقىتىن اناعۇرلىم قىسقارتتى، مۇنىڭ ىشىندە ۇرىمجىدەن حوتانعا دەيىنگى باعىتتاعى 5816/7 رەتكى پويەزدىڭ ساپار ۋاقىتى 21 ساعات 34 مينۋت بولىپ، بۇرىنعى وسىمەن ۇقساس پويەزبەن سالىستىرعاندا، 90 مينۋتقا جۋىق قىسقاردى؛ ٴۇرىمجى _ التاي باعىتىنداعى K9735 رەتكى پويەزدىڭ ساپار ۋاقىتى 13 ساعات 20 مينۋت بولىپ، وسىدان بۇرىنعى ۇقساس كەزەكتەگى پويەزبەن سالىستىرعاندا، 56 مينۋت قىسقاردى. ”توتە باراتىن“ پويەزدى جۇرگىزۋ _ تەمىر جول تاراۋلارىنىڭ جولاۋشىلار پويەزىنىڭ قاتىناۋ جوباسىن يكەمدى ساپالىلاندىرۋداعى ماڭىزدى شاراسى، 2025 ـ جىلى ۇرىمجىدەن كۇيتۇنگە، قۇلجاعا ”توتە باراتىن“ فۋشيڭ اتتى موتورلى ۆاگوندار قۇراماسى جولاۋشى پويەزى ىركەس ـ تىركەس قاتىنادى، سونىمەن ۇرىمجىدەن قۇمىل، قاشقار، اقسۋ، كورلا، كۇيتۇن، قۇلجا، بۇراتالا، قارامايلى سىندى 8 ماڭىزدى ٴتۇيىن بولعان ايماق، قالاعا پويەزدىڭ ”توتە بارۋىن“ جۇزەگە اسىرىپ، جولاۋشىلاردىڭ قاتىناس ونىمدىلىگىن بارىنشا جوعارىلاتتى. تەمىر جول تاراۋلارى تاعى قاشقاردان حوتانعا توتە باراتىن جۇردەك جولاۋشىلار پويەزىنەن ٴبىر جۇبىن كوبەيتتى، حوتان _ قاشقار باعىتىنداعى جولعا 3 ساعات 27 مينۋت قانا جۇمسالىپ، ۇقساس باعىتتاعى بۇرىنعى پويەزدەردىڭ جەتۋ ۋاقىتىنان، ەڭ كوپ بولعاندا، 3 ساعاتقا جۋىق قىسقاردى؛ 2025 ـ جىلى 12 ـ ايدىڭ 19 ـ كۇنى قۇلجادان بۇراتالاعا توتە باراتىن جولاۋشىلار پويەزى رەسمي قاتىناپ، ەكى جەردە توتە قاتىنايتىن جولاۋشىلار پويەزى بولماۋ تاريحىن اياقتاتىپ، ەكى جەردەگىلەردىڭ تەز جەتۋىن جۇزەگە اسىردى. پويەزدىڭ قاتىناۋ ونىمدىلىگى ۇزدىكسىز جوعارىلاپ، جولاۋشىلاردىڭ ساپارلاۋى بارعان سايىن قولايلى بولدى، 2025 ـ جىلى شينجياڭنىڭ تەمىر جول تاراۋلارى جيىنى 54 ميلليون 231 مىڭ 900 جولاۋشى (رەت) جونەلتتى، بۇل سايكەس مەزگىلدەگىدەن %6.8 ارتتى.
”قازىر اقسۋدان ەل ىشىندەگى كوپتەگەن قالالارعا توتە ۇشۋعا بولادى، وتە قولايلى بولدى“. اقسۋ قالاسىنداعى ۇنەمى ٴىسساپارعا شىعاتىن ساۋداگەر ۋاڭ لەي اۆياتسيا تورىنىڭ كەمەلدەنۋى اكەلگەن قولايلىلىقتى تەرەڭ سەزىندى. قازىرگە دەيىن شينجياڭدا پايدالانىلىپ وتىرعان حالىقتىق تاسىمال اۋەجايى گ28ە جەتىپ، سانى بۇكىل ەل بويىنشا الدىڭعى ورىندا تۇرادى؛ بۇدان سىرت، A1 تۇرىندەگى 3 امبەباپ اۋەجاي سالىنىپ ىسكە قوسىلدى، اۋەجايدىڭ 100 كيلومەترلىك قىزمەت وتەۋ راديۋسى قامتىعان اۋدان دارەجەلى اكىمشىلىك بىرلىك سالىستىرماسى %88.2كە جەتتى. اۋەجاي بۇكىل شينجياڭنىڭ جەر ـ جەرىن جاپپاي قامتىدى، اۋە جەلىسى تورى دا كۇن سايىن جيىلەي ٴتۇستى. 2025 ـ جىلدىڭ الدىڭعى 11 ايىندا بۇكىل شينجياڭداعى اۋەجايلار جيىنى 665 اۋە جەلىسىن ىسكە قوستى، مۇنىڭ ىشىندە حالىقارالىق جولاۋشى تاسىمال اۋە جەلىسى 33 بولىپ، سايكەس مەزگىلدەگىدەن %26.9 ارتتى؛ ەل ىشىندەگى جولاۋشى تاسىمال اۋە جەلىسى 585 بولىپ، سايكەس مەزگىلدەگىدەن %11.6 ارتتى؛ حالىقارالىق جۇك تاسىمال اۋە جەلىسى 37گە، ەل ٴىشى جۇك تاسىمال اۋە جەلىسى 10عا جەتىپ، ”حالىقارادا ەرەكشەلىككە يە، ەل ىشىندە جوعارى دەڭگەيدە تۇتاسقان، شينجياڭ ىشىندە كەڭىنەن جالعاسقان“ اۋە جەلىسى ورنالاسىمىن العاشقى قادامدا قالىپتاستىرىپ، ”شينجياڭ ٴىشىن اينالۋ، شينجياڭعا كىرىپ ـ شىعۋدى تەزدەتۋ، وڭتۇستىك، سولتۇستىك شينجياڭدى ىركىلىسسىزدەندىرۋ، شەكارادان كىرىپ ـ شىعۋدى بايلانىستىرۋ“ نىساناسى جەدەل جۇزەگە استى. مۇنىڭ ىشىندە تارماق جەلىلەردە شينجياڭنىڭ سىرتىنا توتە ۇشاتىن جانە شينجياڭ ىشىنە ٴوزارا ۇشاتىن اۋە جەلىسى تورىنىڭ كەمەلدەنۋى ەڭ كورنەكتى بولىپ، ”سولتۇستىك شينجياڭدى اينالۋ، وڭتۇستىك شينجياڭدى اينالۋ، تيانشاندى اينالۋ“ سىندى اينالمالى ۇشۋ تورى العاشقى قادامدا قالىپتاستى. 2025 ـ جىلدىڭ الدىڭعى 11 ايىندا بۇكىل شينجياڭداعى ورتا، شاعىن اۋەجايلار شينجياڭ ىشىندەگى تارماق اۋەجايلاردىڭ ٴوزارا ۇشاتىن 173 اۋە جەلىسىن ىسكە قوسىپ، بارلىق تارماق لەنيالى اۋەجايلاردى قامتىپ، ”شينجياڭ ىشىندە اينالىپ ۇشۋ، ٴبىر كۇندە جەتۋدى“ جۇزەگە اسىردى؛ 21 ورتا، شاعىن اۋەجاي شينجياڭ سىرتىنا توتە ۇشاتىن 205 اۋە جەلىسىن ىسكە قوسىپ، شينجياڭ سىرتىنداعى 40 قالاعا قاتىنادى. 2025 ـ جىلى شينجياڭ اۋەجايىنىڭ جىلدىق جولاۋشى قابىلداۋ ـ جونەلتۋ مولشەرى تۇڭعىش رەت 50 ميلليون ادامنان (رەت) اسىپ، تاريحتاعى تىڭ دەڭگەيگە جەتتى.
تاس جول تورلاسىپ، تەمىر جول قايشالىسىپ، اۋە جولى جيىلەدى، ستەرەولدى قاتىناس تورابىنىڭ ۇزدىكسىز كەمەلدەنۋى ۋاقىت ـ كەڭىستىك ارالىعىن بارىنشا قىسقارتىپ قانا قويماي، شينجياڭنىڭ بۇكىل ەلمەن، ٴتىپتى، دۇنيە جۇزىمەن بايلانىسىن دا ونان ارى جاقىنداتىپ، شينجياڭنىڭ ەكونوميكاسى مەن قوعامىنىڭ جوعارى ساپالى دامۋىنا داڭعىل جول اشتى.
