انار بۇلت \ شينجياڭ گازەتىنىڭ ٴتىلشىسى جاۋ چۇنحۋا
”قوعامدىق قامتاماسىزداندىرۋ قىزمەتكەرلەرى قوعامدىق قامسىزداندىرۋ يگىلىگىن الۋ تولىمدىلىعىن انىقتاۋ ٴتاسىلى جونىندە ەگجەي ـ تەگجەيلى ٴتۇسىندىرىپ عانا قويماي، بىزگە قانداي ٴىس ـ ارەكەتتىڭ قامسىزداندىرۋ الدامكوستىگىنە جاتاتىندىعىن دا ايتىپ بەردى، كوپ نارسەنى بىلدىك“. جۋىقتا توعىزتاراۋ اۋداندىق ادام كۇشى بايلىعى جانە قوعامدىق قامتاماسىزداندىرۋ مەكەمەسىنىڭ ”ديەچىڭ قوعامدىق قامسىزداندىرۋ“ ەرىكتى قىزمەت وتەۋ شاعىن اترەتى شينتۇڭيۋان ساۋدا بازارىنا بارىپ، ”بەتپە ـ بەت“ ۇگىت لەكسيا ورىستەتتى جانە ”بىرگە ٴبىر“ قىزمەت وتەدى، قوعامدىق قامسىزداندىرۋ ساياساتىن ناقتى ٴتۇسىندىرۋ جانە شىن پەيىلمەن، سۇيىسپەنشىلىكپەن قىزمەت وتەۋ ۇلگىسى ساۋداگەر لي حانىمنىڭ اۋىز جاپپاي القاۋىنا يە بولدى.
بۇل ىلە قازاق اۆتونوميالى وبلىسىنىڭ قوعامدىق قامسىزداندىرۋ قورىنىڭ حاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋ قىزمەتىن تىڭعىلىقتى ىلگەرىلەتۋىنىڭ جاندى ىقشام كورىنىسى. 2025 ـ جىلدان بەرى، بۇل وبلىس ”تورتتەن ساقتانۋ“ قابىلەتىن ۇزدىكسىز جوعارىلاتىپ، قوعامدىق قامسىزداندىرۋ قورىنىڭ حاۋىپسىزدىگى بويىنشا ”قورعانىس تورىن“ بەكەمدەپ، بۇقارانىڭ ”زەينەتكەرلىك كۇتىماقىسىن“ بار كۇشپەن قورعادى؛ اۆتونوميالى وبلىستىڭ قوعامدىق قامسىزداندىرۋ قورىنداعى كۇماندى ساندى مالىمەتتەردى تەكسەرۋدىڭ 3 جىلدىق ارەكەتى قىزمەت جوباسىن جاساپ، قوعامدىق قامسىزداندىرۋ يگىلىگىن ارتىق الۋ، بىرەۋدىڭ اتىن جامىلىپ الىپ الۋ سياقتى بۇقارانىڭ ۇقىق ـ مۇددەسىن زياندايتىن ماسەلەلەردى ٴتۇيىندى تۇردە وڭادى.
”حالىقتىق قورعانىس“ نەگىزىن بەكەمدەۋ ٴۇشىن، ىلە وبلىسى قوعامدىق قامتاماسىزداندىرۋ ساياساتى، زاڭ ەرەجەلەرىن جەلىدە، جەلىدەن تىس ٴتۇسىندىرۋ، ينفورماتسيا جۇيەسىن جۇرگىزۋ كۋرسى، قور نەگىزگى جاعدايى دەلو مىسالدارىنا تالداۋ جاساۋ سياقتى كاسىپتىك شەبەرلىك ”ۇلكەن جاتتىقتىرۋى“ قيمىلىن ۇيىمداستىرىپ ورىستەتىپ، وبلىس، اۋدان، اۋىل، قىستاق ٴتورت دارەجەلى قوعامدىق قامتاماسىزداندىرۋ كادرلارىن تۇگەل قامتىدى؛ ”زاڭنىڭ اتقارىلۋىن باقىلاۋ قابىلەتى قۇرىلىسى جىلى“ قيمىلىن تەڭ قادامدا ورىستەتىپ، قوردى باقىلاۋ، زەينەتكە شىعۋدى قاراپ بەكىتۋ، قوعامدىق قامتاماسىزداندىرۋ بويىنشا سالىستىرۋ سياقتى كاسىپ قىزمەتكەرلەرىن باعىتتامالى تۇردە باۋلىدى. ٴتۇزىم قۇرىلىسى جاعىندا مەرزىم سايىن ٴوزىن ـ ٴوزى تەكسەرۋ، ىشكى جاقتا كۇندەلىكتى ەسەپ تەكسەرۋ، كۇماندى ٴتۇيىن ساندى مالىمەتتەرىن سالىستىرىپ تەكسەرۋ، تەكسەرىپ بەكىتۋ، اڭىس قايتارۋ سياقتى حاۋىپ ـ قاتەردەن ساقتانۋ، تىزگىندەۋ بويىنشا 14 ٴتۇرلى تۇزىمدىك شارا ورناتىپ، قوعامدىق قامسىزداندىرۋ قورىن باقىلاۋ ـ باسقارۋدىڭ ىستەن كەيىن باقىلاۋدان ٴىستىڭ الدىندا ساقتانۋ ـ تىزگىندەۋگە وزگەرۋىن ىلگەرىلەتتى. سونىمەن بىرگە قوعامدىق قامسىزداندىرۋ قورى بويىنشا ماڭىزدى جاعدايلاردى سايكەسىپ ٴبىر جاقتى ەتۋ مەحانيزمىن ورناتۋ جونىندە بەلسەندى ىزدەنىس جاساپ، قوعام حاۋىپسىزدىگى، حالىق ىستەرى، دەنساۋلىق ساقتاۋ ـ سالاماتتىق، ٴادىليا سياقتى تاراۋلاردىڭ ساندى مالىمەتىن ٴبولىسىپ، سالىستىرىپ، حاۋىپ ـ قاتەر كۇمانى بار تۇيىندەردى تۇرلەر بويىنشا ٴبىر ـ بىردەن سالىستىرىپ تەكسەرىپ ٴبىر جاقتى ەتىپ، ”تۇزىمدىك ساقتانۋ“ جۇيەسىن كەمەلدەندىردى.
”ٴبىز تاعى ۇكىمەت سايتى، ۋيشين الەۋمەتتىك ٴنومىرى سياقتى تۇعىرلاردا قوعامدىق قامسىزداندىرۋ قورىن باقىلاۋ ـ مالىمدەۋ تەلەفونىن، سيلاۋ ساياساتىن جانە قامسىزداندىرۋ الدامكوستىگى جاعدايىن اشىق جاريالادىق. وبلىس، اۋدان بىرلەسىپ قوعامدىق قامسىزداندىرۋ قورى حاۋىپسىزدىك ەسكەرتۋى تاربيەسى قيمىلىن، ’قوعامدىق قامتاماسىزداندىرۋ قىزمەت وتەۋىن ون مىڭ وتباسىنا ەنگىزۋ‘ ۇگىت قيمىلىن وتكىزۋ ارقىلى بۇقارانى باقىلاۋعا بەلسەنە قاتىناسۋعا شابىتتاندىرىپ، ’بۇقارالىق ساقتانۋ‘ رولىن تولىق ساۋلەلەندىردىك“، ـ دەدى ىلە وبلىستىق ادام كۇشى بايلىعى جانە قوعامدىق قامتاماسىزداندىرۋ مەكەمەسىنىڭ قاتىستى جاۋاپتىسى.
پارتيا 20 ـ كەزەكتى ورتالىق كوميتەتىنىڭ ٴتورتىنشى جالپى ٴماجىلىسى قوعامدىق قامتاماسىزداندىرۋ جۇيەسىن اقاۋسىزداندىرۋدى، قوعامدىق قامسىزداندىرۋ قورىن باياندى توپتاۋ، ٴبىر تۇتاس رەتتەۋ، قۇنىن ساقتاۋ، قۇنىن ارتتىرۋدى جانە حاۋىپسىزدىگىن باقىلاۋ ـ باسقارۋ مەحانيزمىن اقاۋسىزداندىرۋدى ورتاعا قويدى. ىلە وبلىستىق ادام كۇشى بايلىعى جانە قوعامدىق قامتاماسىزداندىرۋ مەكەمەسىنىڭ قاتىستى جاۋاپتىسى مىنالاردى ٴبىلدىردى: جالپى ٴماجىلىس رۋحىن جاپپاي دايەكتىلەندىرىپ، تياناقتاندىرىپ، قوعامدىق قامسىزداندىرۋ قورىن باسقارۋدى بەكەمدەۋ، دەڭگەيىن كوتەرۋ ارەكەتىن تىڭعىلىقتى ورىستەتىپ، ”15 ـ بەسجىلدىق“ كەزىندەگى قوعامدىق قامتاماسىزداندىرۋ قىزمەتىنىڭ جوعارى ساپالى دامۋىن بەلسەنە ىلگەرىلەتەمىز. كەلەسى قادامدا قوردى باقىلاۋ ـ باسقارۋ جۇيەسىن، تەكسەرۋ ـ باعالاۋ جۇيەسىن، كاسىپتى ۇدايى باقىلاۋ ـ مەڭگەرۋ ينفورماتسيا جۇيەسىن جانە ساندى مالىمەت قامباسىن باسقارۋدان پايدالانىپ، ”ٴتورت ٴبىر تۇلعالانعان“ قوعامدىق قامسىزداندىرۋ قورى حاۋىپسىزدىگى ساقتانۋ ـ تىزگىندەۋ تورىن ٴجيى توقيمىز؛ قوعامدىق قامسىزداندىرۋ قورىن باقىلاۋ ـ باسقارۋ قوسىنى قۇرىلىسىن كۇشەيتىپ، قوعامدىق قامسىزداندىرۋ ساياساتى بىلىمدەرىن كەڭىنەن ۇگىتتەپ، قوعامدىق باقىلاۋ ٴتۇزىمىن كەمەلدەندىرىپ، قوعامدىق قامسىزداندىرۋ قورىنىڭ حاۋىپسىزدىگىن تۇتاس قوعام بىرگە قورعايتىن تاماشا راي قالىپتاستىرامىز.
