− باس شۋجي شي جينپيڭنىڭ 20 ـ كەزەكتى ورتالىق ٴتارتىپ تەكسەرۋ كوميتەتى بەسىنشى جالپى ماجىلىسىندە سويلەگەن ماڭىزدى ٴسوزىنىڭ رۋحىن ۇيرەنۋ، دايەكتىلەندىرۋ جونىندە
□ حالىق گازەتىنىڭ شولۋشىسى
سوتسياليستىك وسىزامانداندىرۋدى نەگىزىنەن جۇزەگە اسىرۋ نەگىزدى بەكەمدەيتىن، جاپپاي كۇش سالاتىن شەشۋشى مەزگىلگە وتكەندە، پارتيا 20 ـ كەزەكتى ورتالىق كوميتەتى ٴتورتىنشى جالپى ٴماجىلىسى جاساعان جوبانى قالاي رەالدىققا اينالدىرۋعا بولادى؟ تاريح پەن اماليات بىزگە مىنانى ۇعىندىردى: تەتىك پارتيادا، تەتىك پارتيانى جاپپاي قاتاڭ باسقارۋدا.
”پارتيا ورتالىق كوميتەتىنىڭ كەلەلى شەشىمدەرىن، ورنالاستىرۋلارىن اناعۇرلىم باتىل، پارمەندى تۇردە دايەكتىلەندىرۋ، تياناقتاندىرۋ، ۇقىقتى اناعۇرلىم عىلمي، ٴونىمدى تۇردە ٴتۇزىم قاپاسىندا ۇستاۋ، شىرىكتەسۋگە قارسى تۇرۋ كۇرەسىن اناعۇرلىم سەرگەك، باتىل تۇردە ىلگەرىلەتۋ كەرەك“، 20 ـ كەزەكتى ورتالىق ٴتارتىپ تەكسەرۋ كوميتەتى بەسىنشى جالپى ماجىلىسىندە باس شۋجي شي جينپيڭ پارتيا مەن مەملەكەت ىستەرى دامۋ جالپى جاعدايى ستراتەگيالىق بيىگىنەن اناعۇرلىم جوعارى ولشەم، اناعۇرلىم ناقتى شارامەن پارتيانى جاپپاي قاتاڭ باسقارۋدى ىلگەرىلەتىپ، ”15 ـ بەسجىلدىق“ مەزگىلىندەگى نىسانا ـ مىندەتتەردى جۇزەگە اسىرۋعا پارمەندى قامتاماسىزدىق ازىرلەۋ جونىندە ستراتەگيالىق ورنالاستىرۋ جاسادى.
”15 ـ بەسجىلدىق“ مەزگىلىندە ەلىمىزدە دامۋ ستراتەگيالىق وراي مەن حاۋىپ ـ قاتەر، سىن ـ سايىس قاتار ٴومىر سۇرەدى، ايقىنسىز، بولجاۋ قيىن فاكتورلار كوبەيەدى. مىندەت نەعۇرلىم اۋىر، داۋىل ـ بوران نەعۇرلىم سۇراپىل بولعان سايىن، پارتيا ورتالىق كوميتەتىنىڭ ورتالىقتانعان ٴبىر تۇتاس باسشىلىعىنىڭ شەشۋشى تىرەكتىك رولىن سولعۇرلىم ساۋلەلەندىرىپ، تياناقتاندىرۋدى مىقتاپ يگەرەتىن اتقارۋ كۇشى ارقىلى دامۋ ىرىقتىلىق ۇقىعىن مەڭگەرۋ كەرەك.
”پارتيا ورتالىق كوميتەتىنىڭ كەلەلى شەشىمدەرىن، ورنالاستىرۋلارىن دايەكتىلەندىرۋ، تياناقتاندىرۋ − پارتيا ورتالىق كوميتەتىنىڭ بەدەلى مەن ورتالىقتانعان ٴبىر تۇتاس باسشىلىعىن قورعاۋدىڭ ٴتۇبىرلى تالابى ٴارى پارتيا مەن حالىق ىستەرىنىڭ ۇزدىكسىز دامۋىنداعى، العا باسۋىنداعى ماڭىزدى تاريحي تاجىريبە“.
پارتيا 20 ـ كەزەكتى ورتالىق كوميتەتى ٴتورتىنشى جالپى ٴماجىلىسىنىڭ ستراتەگيالىق جوباسىنان جاقسى باستاما اشۋدىڭ، جاقسى قادام تاستاۋدىڭ ايقىن تالابىنا دەيىن، ونان بيىلعى ەكونوميكالىق، قوعامدىق دامۋ نىسانا ـ مىندەتتەرىنە دەيىن... پارتيا ورتالىق كوميتەتى جاساعان ماڭىزدى ستراتەگيالىق شەشىمدەردىڭ، ايقىن قىزمەت وي جەلىسىنىڭ، مىندەتتەردىڭ، ساياساتتاردىڭ ٴبارى تولىق دالەلدەۋ، قايتا ـ قايتا زەرتتەۋ ارقىلى العا قويىلعان. بەلگىلەنگەن ەكەن تياناقتاندىرۋ كەرەك. بۇكىل پارتيا ٴبىر نيەتتە بولۋ، بۇكىل ەل ٴبىر تۇتاس جۇيە دەگەنگە تاباندى بولىپ، پارتيا ورتالىق كوميتەتىنىڭ كەلەلى شەشىمدەرىن، ورنالاستىرۋلارىن شىن مانىندە ويداعىداي دايەكتىلەندىرسەك، تياناقتاندىرساق، قيىنشىلىق اتاۋلىنى جەڭىپ، ٴارقانداي قيىنشىلىققا مويىماي، الدىعا قاراي دامۋدىڭ اناعۇرلىم زور قوزعاۋشى كۇشىن ۇيىستىرا الامىز.
”ساياسي جاۋاپكەرشىلىك سەزىمدى، تاريحي بورىشتىلىق سەزىمدى كۇشەيتۋ كەرەك“، باس شۋجي شي جينپيڭ ٴار دارەجەلى پارتيا ۇيىمدارىنا جانە قالىڭ پارتيا مۇشەلەرىنە، كادرلارعا ايقىن تالاپ قويدى. جاۋاپكەرشىلىك سەزىم دەگەنىمىز ”مەملەكەتتىڭ زور ٴىسىن“ كوكەيدە ساقتاپ، ٴاردايىم قام جەپ تۇراتىن ساقتىق پەن قىراعىلىقتى ساقتاپ، قايسى قىزمەت ورنىندا بولسا سول ورىننىڭ جۇمىسىن ويلاپ، سول ورىننىڭ جاۋاپكەرشىلىگىن ادا ەتۋ؛ بورىشتىلىق سەزىم دەگەنىمىز ”تاريحتىڭ ۇتىلامالى تاياقشاسىن الىپ“، ەمتيحان تاپسىرۋدىڭ جاڭا جولىمەن جۇرۋدەگى تاباندىلىق بولىپ، كوكەيدە مۇرات، كوكىرەكتە وتان، يىقتا بورىش بولۋ. ٴبىز پارتيانىڭ اۋەلگى ماقساتىن شىن نيەت، پارتيانىڭ بورىشىن جان تامىر ەتىپ، بارلىق پاراسات پەن كۇش ـ قۋاتتى پارتيانىڭ وزەكتى مىندەتىن جۇزەگە اسىرۋعا ۇيىستىرۋىمىز كەرەك.
تاباندى ارەكەتتەنۋشى، ىسكەر بولۋدا دۇرىس ناتيجە كوزقاراسىن ورناتۋ جانە امالياتتا ايگىلەۋ − تەتىك. كوممۋنيستىك ۇلى مۇرات پەن جۇڭگوشا سوتسياليزمنىڭ ورتاق مۇراتىنان اۋىتقىدى ما، جوق پا، بار ىنتا ـ پەيىلىمەن حالىق ٴۇشىن قىزمەت ەتۋ ٴتۇبىرلى ماقساتىنا قايشى كەلدى مە، جوق پا، پارتيانىڭ لۋشيان، باعىت ـ ساياساتىنان جانە پارتيا ورتالىق كوميتەتىنىڭ كەلەلى شەشىمدەرىنەن، ورنالاستىرۋلارىنان بولەكتەندى مە، جوق پا، مەملەكەت جاعدايىنان جانە ٴوز ٴوڭىرىنىڭ، تاراۋىنىڭ ٴىس جۇزىندىگىنەن الشاقتادى ما، جوق پا؟ پارتيانىڭ بورىشىن، مىندەتىن جۇزەگە اسىرۋدى شىعار ٴتۇيىن ەتىپ، ۇنەمى ٴوزىمىزدىڭ يدەيامىز بەن ارەكەتىمىزگە ۇڭىلسەك عانا جۇڭگو ۇلگىسىندەگى وسىزامانداندىرۋدى بار ىنتا ـ پەيىلىمىزبەن ىلگەرىلەتىپ، تاريح پەن حالىقتىڭ سىنىنان وتە الاتىن تولىمدى جاۋاپنامانى تاپسىرا الامىز.
پارتيا ورتالىق كوميتەتىنىڭ كەلەلى شەشىمدەرىن، ورنالاستىرۋلارىن دايەكتىلەندىرۋ، تياناقتاندىرۋ − پارتيانىڭ ساياسي ٴتارتىبى مەن ساياسي قاعيداسىنىڭ نەگىزگى تالابى. ٴتارتىپ تەكسەرۋ، باقىلاۋ ـ تەكسەرۋ ورگاندارى جونىنەن العاندا، ”15 ـ بەسجىلدىق“ مەزگىلىندەگى نىسانا ـ مىندەتتەردى جۇزەگە اسىرۋدى ارقاۋ ەتىپ، ساياسي باقىلاۋدى ىشكەرىلەي، ناقتى جۇرگىزىپ، ناقتىلانعان، دالمە ـ ٴدال، ۇدايىلانعان باقىلاۋدى، تەكسەرۋدى كۇشەيتسە، ٴسوز جوق، پارتيانى جاپپاي قاتاڭ باسقارۋدىڭ ساياسي جەتەكشىلىگى مەن ساياسي قامتاماسىزدىق رولىن ويداعىداي ساۋلەلەندىرە الادى.
باس شۋجي شي جينپيڭ بىلاي دەپ باسا دارىپتەدى: ”وڭىرلەر، تاراۋلار ٴىس جۇزىندىككە ۇشتاستىرىپ، پارتيا ورتالىق كوميتەتىنىڭ كەلەلى شەشىمدەرىن، ورنالاستىرۋلارىن دايەكتىلەندىرۋدىڭ، تياناقتاندىرۋدىڭ ٴونىمدى ٴادىسى مەن جولى جونىندە مۇقيات ىزدەنىس جاساۋى كەرەك“. بۇل شىندىقتى ٴىس جۇزىنەن ىزدەۋ، جەرگىلىكتى جاعدايعا قاراي ىستەۋ ىشكى تالابىن تولىق ايگىلەيدى.
مىسالى، جاڭاشا وندىرگىش كۇشتەردى دامىتۋدا پارتيا ورتالىق كوميتەتى ”جەرگىلىكتى جاعدايعا قاراي ىستەۋدى“ قايتا ـ قايتا باسا دارىپتەدى. كەيبىر جەرلەر كورسوقىرلىقپەن اۋقىمعا ىلەسىپ، باسقالاردىڭ چيپ جاساعانىن كورىپ، ٴوزى دە جاسادى؛ باسقالاردىڭ ”جاڭا ٴۇش كاسىپپەن“ اينالىسقانىن كورىپ، ارتتا قالعىسى كەلمەدى، اۋەلى، ٴىس جۇزىندىككە قاراماي، ٴداستۇرلى كاسىپ سالاسىن ”تومەن دەڭگەيدەگى كاسىپ سالاسىنا“ ،”ۋاقىتى وتكەن كاسىپ سالاسىنا“ بالاپ، وڭاي عانا شەگىندىرە سالدى. بۇلار بىزگە تياناقتاندىرۋدى يگەرۋدە ٴوز ٴوڭىرىنىڭ، تاراۋىنىڭ ٴىس جۇزىندىگىنەن الشاقتاپ كەتسە، وڭاي وزگەرىپ كەتەتىنىن، باسقاشا بولىپ كەتەتىنىن، جاقسى ٴىستىڭ جامانعا اينالاتىندىعىن ەسكەرتەدى.
تاعى مەملەكەتتىك ٴبىر تۇتاس ۇلكەن بازار قۇرىلىسىن تەرەڭدەي ىلگەرىلەتۋدى مىسالعا الۋعا بولادى. سوڭعى جىلدارى مەملەكەتتىك ٴبىر تۇتاس ۇلكەن بازار مەن ٴادىل باسەكەگە كەدەرگى بولعان 4218 بەلگىلەمە مەن ٴادىس شوعىرلى تازالاندى، الايدا كاسىپورىندار باسەكەسى، ۇكىمەتتىك ساتىپ الۋعا مەردىگەر شاقىرۋ، جەرگىلىكتى ورىن ساۋداگەر شاقىرىپ قارجى ەنگىزۋ سياقتى سالالاردا مەملەكەتتىك ٴبىر تۇتاس ۇلكەن بازار قۇرىلىسىنا كەدەرگىلىك جاسايتىن توسقاۋىل تۇيىندەر، بوگەت تۇيىندەر ٴالى دە ورىن تەۋىپ وتىر. كەلەلى جاعداي تانىمىن بەرىك ورناتىپ، جەرگىلىكتى ورىننىڭ قورعاۋىن جانە بازاردىڭ ٴبولىنۋىن باتىل جويعاندا عانا ەلىمىز دامۋىنىڭ جاڭا قوزعالىس قۋاتىن، جاڭا باسىمدىعىن ۇزدىكسىز تۇلعالاۋعا بولادى.
پارتيا ورتالىق كوميتەتىنىڭ كەلەلى شەشىمدەرىن، ورنالاستىرۋلارىن باتىل، پارمەندى دايەكتىلەندىرۋ، تياناقتاندىرۋ مەن قىزمەتتى جاسامپازدىقپەن ورىستەتۋ ٴبىر ـ بىرىنە قايشى ەمەس. پارتيا ورتالىق كوميتەتىنىڭ شەشىمدەرى، ورنالاستىرۋلارى بۇكىل ەلدىڭ دامۋ كەلەلى جاعدايىن تياناق ەتۋ نەگىزىندە بەلگىلەنگەن، ونىڭ جالپىلىق، جالپى جاعدايلىق، باعىتتامالىلىق سيپاتى بار. دامۋ ٴىس جۇزىندىگىن تياناق ەتىپ، جاسامپازدىقپەن تياناقتاندىرۋدى يگەرگەندە عانا پارتيا ورتالىق كوميتەتىنىڭ شەشىمدەرىنىڭ، ورنالاستىرۋلارىنىڭ تياناقتانىپ تامىر تارتۋىنا شىنايى كەپىلدىك ەتۋگە بولادى.
ٴارقانداي قىزمەتتە شىندىقتى ٴىس جۇزىنەن ىزدەۋ، ٴىس جۇزىندىكتى شىعار ٴتۇيىن ەتۋ كەرەك، قالپىن قۇراتپاي كوشىرىپ قولدانۋعا، جوعارىدان تومەنگە قاراي ٴبىر سىدىرعى بولۋعا استە بولمايدى. وڭىرلەر، تاراۋلار بۇكىل ەلدىڭ كەلەلى جاعدايىنداعى ورنىن ٴدال بەلگىلەپ، جەرگىلىكتى جاعدايعا، ۋاقىتقا قاراي ىستەۋگە ٴمان بەرىپ، قىزمەتتى جاسامپازدىقپەن ورىستەتىپ، ەڭ سوڭعى ٴونىمنىڭ پارتيا ورتالىق كوميتەتىنىڭ شەشىمىنە، ماقساتىنا، ساياسات اۋەلگى تىلەگىنە ۇيلەسۋىنە شىنايى كەپىلدىك ەتۋى كەرەك.
”15 ـ بەسجىلدىققا“ ارشىندى قادام تاستاعاندا شي جينپيڭ جولداستى ۇيتقى ەتكەن پارتيا ورتالىق كوميتەتىنىڭ توڭىرەگىنە اناعۇرلىم تىعىز ىنتىماقتاسىپ، پارتيا ورتالىق كوميتەتىنىڭ كەلەلى شەشىمدەرىن، ورنالاستىرۋلارىن اناعۇرلىم باتىل، پارمەندى دايەكتىلەندىرىپ، تياناقتاندىرىپ، ”لوۋشانگۋانداردى“، ”لازىكوۋلاردى“ زەيىن ـ زەردەنى ۇيىستىرا، كۇش ـ قۋاتتى شوعىرلاندىرا باعىندىرساق، ٴسوز جوق، جەڭىستەن جاڭا جەڭىسكە جەتە الامىز.
(شينحۋا اگەنتتىگىنىڭ 1 ـ ايدىڭ 12 ـ كۇنى بەيجيڭنەن بەرگەن حابارى)
