□ شينحۋا اگەنتتىگىنىڭ ٴتىلشىسى سۇن شاۋلۇڭ
شىرىكتەسۋ _ پارتيانىڭ اقاۋسىز تۇلعاسىن شىرىتەتىن ”قاتەرلى وسپە“. شىرىكتەسۋگە قارسى تۇرۋ _ ەڭ تۇبەگەيلى وزىنە ـ ٴوزى توڭكەرىس جاساۋ.
”15 ـ بەسجىلدىقتىڭ“ باستاما جىلىنداعى ورتالىق ٴتارتىپ تەكسەرۋ كوميتەتىنىڭ جالپى ماجىلىسىندە پارتيانى جاپپاي قاتاڭ باسقارۋدى ىلگەرىلەتۋ ورنالاستىرىلدى، باس شۋجي شي جينپيڭ: ”شىرىكتەسۋگە قارسى كۇرەستى اناعۇرلىم سەرگەك، باتىل تۇردە ىلگەرىلەتۋ كەرەك“، ـ دەپ ايقىن باسا دارىپتەدى.
ەندى عانا وتكەن 2025 ـ جىلدا جۇڭگو كوممۋنيستىك پارتياسىنىڭ شىرىكتەسۋگە سىلەيتە سوققى بەرۋ سەرپىنى تاعى ٴبىر رەت جۇرتتى ٴدۇر سىلكىندىردى _
ورتالىق ٴتارتىپ تەكسەرۋ كوميتەتى، مەملەكەتتىك باقىلاۋ ـ تەكسەرۋ كوميتەتى سايتىندا تۇتاس جىلدا اشىق جاريالانعان ”وماقاسقان“ ورتالىق باسقاراتىن كادر 65كە جەتتى، كەيبىرەۋى ”مىندەت مەرزىمىندە وماقاسسا“، كەيبىرەۋى زەينەتكە شىققاننان كەيىن دە تەكسەرىلدى، 12 ـ ايدا، ٴتىپتى، ”ٴبىر ايدا 9 جولبارىس سوعىپ“، شىرىكتەسۋگە قارسى تۇرۋداعى ”ٴبىر قادام دا توقتاتپاۋ، جارتى قادام دا شەگىنبەۋ“ سىندى باتىل پوزيتسيا ايگىلەندى.
”شىرىكتەسۋگە تەمىردەي تەگەۋرىنمەن قارسى تۇرماسا ايىقپاس زارداپ تۋىلادى. ’سۋعا باتقان كەمەنىڭ تۇسىنان وتەر مىڭ قايىق. قۋارعان اعاش تۇبىنەن كوكتەيدى بۇتاق ٴبۇر جارىپ‘ “. پارتيا 20 ـ كەزەكتى ورتالىق كوميتەتىنىڭ ٴتورتىنشى جالپى ماجىلىسىندە باس شۋجي شي جينپيڭ ادامدار كوپ ەستىپ كوكەيىندە ساقتاعان بايىرعى ولەڭدەردى سيتاتقا الىپ، شىرىكتەسۋگە قارسى تۇرۋ بەكىمىن نىق اڭعارتتى، ايقىن سيگنال تاراتتى.
پارتيانىڭ تۇلعاسى بەينە ٴبىر ورمان سياقتى، ەگەر ”دەرتتى اعاشتى“ كورسەك تە كورمەسكە سالىپ، ونىڭ دەرت ـ دەربەزىن تاراتىپ جايىپ جىبەرۋىنە جول بەرسەك، ەڭ اقىرىندا تۇتاس ورماندى ٴبۇلدىرىپ، پارتيا مەن حالىق ىستەرىنە ورنى تولماس زيان جەتكىزەدى.
”دەرتتى اعاشتاردىڭ“ قوپاراتىنىن قوپارىپ، كەسەتىنىن كەسىپ تاستاۋ كەرەك.
جۋىقتان بەرى قىزۋ تاراتىلىپ جاتقان تەلەۆيزيا ارناۋلى تاقىرىپتىق فيلمى «ٴبىر قادام دا توقتاتپاۋ، جارتى قادام دا شەگىنبەۋ دە» شىرىكتەسكەن ەلەمەنتتەردىڭ تارتىپكە، زاڭعا قايشىلىق جاساۋ جاي ـ جاپسارى ادامداردىڭ جانىن تۇرشىكتىردى، تەرەڭ ساقتاندىردى: اۋىل شارۋاشىلىعى، اۋىل ـ قىستاق مينيسترلىگى پارتيا باسشىلىق گرۋپپاسىنىڭ بۇرىنعى شۋجيى، مينيستر تاڭ رىنجيان ۇقىعىنان پايدالانىپ قارا باسىنىڭ قامىن بارىنشا كۇيتتەپ، اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىنا سۋىق قولىن سوزىپ، شارۋالاردىڭ مۇددەسىنە زيان سالعان؛ حىنان ولكەسى شين ـ ياڭ قالاسىنداعى، لوشان اۋدانىنداعى 10 كادر ۇيرەنۋ تاربيەسى بارىسىندا بەلگىلەمەگە قايشى ٴىشىپ ـ جەپ، ورتالىقتىڭ سەگىز ٴتۇرلى بەلگىلەمەسىنىڭ رۋحىنا اۋىر قايشىلىق جاساعان؛ ٴىشىنارا زاڭسىز ەمدەۋ قۇرىلىمدارىنىڭ جاۋاپتىلارى ۇيىمدى، جوسپارلى تۇردە ەمدەۋ قامسىزداندىرۋىن باسقارۋ تاراۋلارىنىڭ باسشى كادرلارىن، ۇكىمەت قىزمەتكەرلەرىن ”قورشاپ شىرعاعا ٴتۇسىرىپ“، ەمدەۋ قامسىزداندىرۋى قورىن زاڭسىز ساۋداگەرلەردىڭ الداپ اكەتۋىنە مۇرىندىق بولىپ، قالىڭ حالىق بۇقاراسىنىڭ سالاماتتىق ۇقىق ـ مۇددەسىن تىكەلەي زيانداعان...
جۋىق جىلداردان بەرگى قىرۋار دەلو مىسالدارى پارتيا ورتالىق كوميتەتىنىڭ مىناداي كەلەلى تۇجىرىمىن تولىق دالەلدەدى: ”شىرىكتەسۋگە قارسى كۇرەس جاعدايى ٴالى قاتاڭ دا كۇردەلى، شىرىكتەسۋ ٴوسىپ ـ ٴوربيتىن توپىراق پەن شارت ـ جاعدايدى الاستاۋ مىندەتى ٴالى جاپالى دا اۋىر“.
شىرىكتەسۋگە قارسى تۇرۋ _ جەڭىلۋگە بولمايتىن ٴارى استە جەڭىلمەۋگە ٴتيىستى كەلەلى كۇرەس، ٴسوزسىز، ماڭگى جالعاسادى، ماڭگى جۇرگىزىلەدى.
ورتالىق ٴتارتىپ تەكسەرۋ كوميتەتىنىڭ جالپى ماجىلىسىندە باس شۋجي شي جينپيڭ ايقىن پوزيتسيامەن بىلاي دەدى: ”شىرىكتەسۋگە، ٴسوز جوق، قارسى تۇرۋ، قياناتشىلدىقتى، ٴسوز جوق، الاستاۋ، سۇرقيالىقتى ٴبىر جولاتا جويۋ، شىرىكتەسكەندەرگە تاسالاناتىن ورىن قالدىرماۋ كەرەك“.
”دەرتتى اعاشتى“ جۇلىپ تاستاۋمەن بىرگە، ”توپىراعىن“ دا قوپارىپ تاستاۋ كەرەك.
شىرىكتەسۋ ٴار جاقتى فاكتورلاردىڭ ٴوزارا ارالاسۋىنان پايدا بولعان ماسەلە. ونى تۋدىراتىن توپىراق پەن شارت ـ جاعداي بولادى ەكەن، شىرىكتەسۋ ماسەلەسى ٴوسىپ ـ ٴوربيدى.
كەيبىرەۋى يە بولعان پايداسىن اقشا مەن زاتتان جارنا سياقتى مال ـ مۇلىك سيپاتتى پايداعا اينالدىرعان؛ كەيبىرەۋى تىكە پارا الۋ ارەكەتىن ازايتىپ، ”كولەڭكە سەرىكتەستىكتەن“، ”كولەڭكە جارناگەردەن“ پايدالانىپ پەردە ارتىنا جاسىرىنىپ العان؛ كەيبىرەۋى العان پايداسىن ناق اقشاعا اينالدىرۋ ۋاقىتىن ۇزارتىپ، كەسىكتى ساۋدا ۇقىعىن ناق اقشاعا اينالدىرۋ ارقىلى ۋاقىتىن ۇزارتىپ ناق اقشاعا اينالدىرۋدى جۇزەگە اسىردى... ەكونوميكانىڭ، قوعامنىڭ دامۋىنا ىلەسە، جاڭاشا شىرىكتەسۋدىڭ جانە كومەسكى شىرىكتەسۋدىڭ ٴتۇرى جاڭالانىپ، دارەجەسى جوعارىلاپ، بايقاۋعا جانە تەكسەرىپ ٴبىر جاقتى ەتۋگە سىن ـ سايىس الا كەلدى.
كەسىر ـ كەساپاتتى جويۋعا شەبەر كىسى ونىڭ ٴتۇپ قاينارىن تابا الادى، اۋرۋدى جازۋعا شەبەر ادام اۋرۋدىڭ سەبەبىن ٴبىلىپ، ٴتۇبىن ۇزە الادى.
وسى رەتكى ورتالىق ٴتارتىپ تەكسەرۋ كوميتەتىنىڭ جالپى ماجىلىسىندە باس شۋجي شي جينپيڭ بىلاي دەپ باسا دارىپتەدى: شىرىكتەسۋدىڭ جاڭا اۋقىمىن، جاڭا ەرەكشەلىگىن يگەرىپ، تاسىلدە جاڭالىق اشىپ، شىرىكتەسۋگە قارسى تۇرۋ جاۋاپكەرشىلىگىن تياناقتاندىرۋ مەحانيزمىن كەمەلدەندىرىپ، ٴتۇرلى شىرىكتەسۋ ماسەلەلەرىن دەر كەزىندە بايقاپ، دالمە ـ ٴدال پارىقتاپ، ٴونىمدى باسقارىپ، شىرىكتەسۋگە قارسى تۇرۋدىڭ اسەر ەتۋ كۇشىن ۇزدىكسىز ارتتىرۋ كەرەك.
شىرىكتەسۋگە قارسى تۇرۋدىڭ اسەر ەتۋ كۇشىن ارتتىرۋدا، ٴسوز جوق، قيىن دا كۇردەلى ارەكەت بەتكى قۇبىلىسىنان ٴوتىپ، تارتىپكە، زاڭعا قايشى ٴىستىڭ ٴمانىن اشىپ، ۇقىق ـ اقشا ايىرباسى سىندى وسى ماندىك ەرەكشەلىكتى مىقتاپ يگەرىپ، جاڭاشا شىرىكتەسۋ مەن كومەسكى شىرىكتەسۋدى دالمە ـ ٴدال، ٴونىمدى پارىقتاپ، ۇقىق شوعىرلانعان، قارجى توپتالعان، بايلىق جينالعان سالالاردى ٴجىتى قاداعالاپ، جازالاۋ، ٴبىر جاقتى ەتۋ تەبىنىن ۇزدىكسىز كۇشەيتۋ كەرەك. ستيلدى دۇرىستاۋدى، ٴتارتىپتى قاتايتۋدى، شىرىكتەسۋگە قارسى تۇرۋدى ٴوزارا ساباقتاستىرۋعا تاباندى بولىپ، ”بىرگە تەكسەرۋ“ ارقىلى ٴتورت بۇرىس ستيل مەن شىرىكتەسۋ قاباتتاسقان ماسەلەلەردى قاتاڭ جازالاپ، ”بىرگە جونگە سالۋ“ ارقىلى بۇرىس ستيل مەن شىرىكتەسۋدىڭ ورتاق قاينارىن الاستاۋ كەرەك.
”دەرتتى اعاشتى“ جۇلىپ تاستاپ، باتىل تۇردە ساقتالۋ مولشەرىن ازايتىپ، ارتۋ مولشەرىن تەجەۋدە ايگىلەنگەنى باستان ـ اياق ”مۇلدەم راقىم ەتپەۋ“ سىندى قاتاڭ پوزيتسيانى ساقتاۋ.
”توپىراعىن“ قوپارۋ شىرىكتەسۋدىڭ تىرشىلىك ەتەتىن جانە ٴوسىپ ـ ونەتىن جىلىجايىن قۇرتۋ _ ۇزاق بولاشاق پەن ٴتۇبىر كوزدەلگەن جۇيە وي جەلىسى سانالادى.
«جىجياڭ جاڭا سوزدەرىندەگى» «وتكەلدى الدىعا جىلجىتىپ، جازالاۋ مەن ساقتانۋدى قاتار جۇرگىزۋ كەرەك» دەگەن ماقالادا بىلاي دەلىنەدى: باقىلاۋدى جانە ٴتارتىپ تاربيەسىن كۇشەيتۋ ارقىلى كەيبىر كادرلاردىڭ ماسەلەسىن ەرتە بايقاۋعا، ەرتە ەسكەرتۋگە، ەرتە تەجەۋگە، ەرتە تۇزەتۋگە ۇمتىلىپ، وتكەلدى الدىعا جىلجىتۋدى ورىنداپ، كۇنى بۇرىن دايىندالىپ، اپات تۋىلماي جاتىپ ساقتانۋ كەرەك، بۇل ٴىس جۇزىندە كادرلارعا كوڭىل ٴبولۋدىڭ، ولاردى قورعاۋدىڭ ەڭ تاماشا بەينەسى.
”دەرتتى اعاشتى“ جۇلىپ تاستاپ، ”توپىراعىن“ قوپارىپ، شىرىكتەسۋگە باتىلدىق ەتكىزبەۋدى، شىرىكتەسۋگە مۇمكىندىك بەرمەۋدى، شىرىكتەسۋدى ويىنا الدىرماۋدى ٴبىر تۇلعالى ىلگەرىلەتىپ، ٴتۇزىم قاپاسىن بەكەمدەپ، ٴتارتىپ تاربيەسى مەن الدىن الا باقىلاۋدى كۇشەيتىپ، پاكتىك مادەنيەتىمەن ٴوزىن تاربيەلەگەندە عانا ساياسي ەكولوگيا ورمانىن اناعۇرلىم ”تاۋى جاسىل، سۋى كوركەم“ بولۋ مۇمكىندىگىنە يە ەتۋگە، ”جارامدى اعاشتى“ بۇتاعى سامسىپ، جاپىراعى جايقالعان كۇيگە جەتكىزۋگە بولادى.
(شينحۋا اگەنتتىگىنىڭ 1 ـ ايدىڭ 17 ـ كۇنى بەيجيڭنەن بەرگەن حابارى)
