تيانشان تورى
تيانشان تورى   ›   ۇيرەنۋ   ›   شولۋ

ىنتىماق − كۇش، كۇرەس بولاشاق اشادى

   باس شۋجي شي جينپيڭنىڭ كۇرەس رۋحى جونىندەگى ماڭىزدى بايىمداۋلارىن ىشكەرىلەي ۇيرەنۋ تۋرالى جەلىلەس شولۋ (3)

  □ شينحۋا اگەنتتىگىنىڭ تىلشىلەرى لين حۇي، شى جيڭنان، شۇي جۋاڭ

  كوكتەم مەرەكەسى ۇزاق دەمالىسىندا بايتاق جۇڭگودا سالتاناتتى كورىنىس ايگىلەنىپ، شاتتىق لەبى ەستى. جۇڭحۋا ۇلتىنىڭ وسى ەڭ ماڭىزدى ٴداستۇرلى مەرەكەسىندە جۇرت ٴۇي ىشىمەن قۋانىشقا بولەنىپ، وتانعا باقىت تىلەپ، ”باس قوسۋدىڭ ەڭ قۋانىشتى، باس قوسۋدىڭ ەڭ باقىتتى، ىنتىماقتىڭ ەڭ پارمەندى“ ەكەندىگىنىڭ جاندى تۇسىندىرمەسىن جازدى −

  كوكتەم مەرەكەسىنە ارنالعان ساۋىق كەشتىڭ 4 ۇلكەن بولىمشە الاڭى سالتاناتتى قيمىلعا ات سالىستى، بۇكىل جەر شارىنداعى جۇڭگولىقتار بايىرعى سلوپتاعى مەملەكەت سالت ـ ساناسىنىڭ ”ەڭ جوعارى دەڭگەيدەگى ەستەتيكاسىن“ بىرگە ٴبولىستى؛ باس قوسۋ كوكتەم مەرەكەسى سالت ـ ساناسى ”اس ـ سۋ ەكونوميكاسىن“ جەبەپ، مەرەكەلىك لەپتى جالعاستىرۋ ەكونوميكالىق دامۋدىڭ تاسقىنداعان قوزعالىس قۋاتىنا اينالدى؛ ”جىلجىمالى جۇڭگودا“ ومىرشەڭ كۇش تاسقىنداپ، تىرشىلىك تىنىسى جالىن اتتى...

  ”ٴاربىر ’شاعىن وتباسى‘ باقىتتى تۇرمىس كەشىرىپ، جۇڭگو سىندى ’ۇلكەن شاڭىراق‘ كۇن سايىن كوركەيىپ ـ گۇلدەندى“. باس شۋجي شي جينپيڭنىڭ 2026 ـ جىلعى جاڭا جىلدى قۇتتىقتاۋ سوزىندەگى وسى ٴبىر اۋىز ٴسوز ىنتىماقتاسا كۇرەس جۇرگىزۋدىڭ استارىنداعى تەرەڭ ديالەكتيكانى اڭعارتتى.

  كۇش ىنتىماقتان كەلەدى، كۇرەس كەرەمەتتەر جاراتادى. تاريحقا قايىرىلا قاراساق، ٴبىر نيەتپەن ىنتىماقتاسىپ، تار جول، تايعاق كەشۋدەن بىرگە وتكەن مادەنيەت گەنى بۇرىننان جۇڭحۋا ۇلتىنىڭ قان تامىرىندا اعىپ جاتىر.

  جۇڭگولىقتار ەجەلدەن ىنتىماق كۇشى جونىندە تەرەڭ تۇسىنىككە يە، 2000 نەشە جىلدىڭ الدىندا ـ اق ويشىلدار ”بىرلىك بولسا كۇش كوپ بولادى، كۇش كوپ بولسا قۇدىرەتتى بولاسىڭ، قۇدىرەتتى بولساڭ ٴبارىن جەڭەسىڭ“ دەگەندى العا قويعان بولاتىن.

  ”جۇڭحۋا وركەنيەتىنىڭ ۇزاق ۋاقىتتىق ۇلى بىرلىك ٴداستۇرى كوپ نەگىزدى، ٴبىر تۇلعالى، ىنتىماقتى، ورتالىقتانعان ٴبىر تۇتاستىقتى قالىپتاستىردى“، ”ىنتىماق، بىرلىك − قۇت، بولشەكتەۋشىلىك، بىلىقپالىق − جۇت، بۇل جۇڭگولىقتاردىڭ قان بوداۋىنا كەلگەن قىمباتتى تاجىريبە ـ ساباق“... باس شۋجي شي جينپيڭ تەرەڭ قورىتىندىلاعانداي: ”ىنتىماقتاسا كۇرەس جۇرگىزۋ − جۇڭگو كوممۋنيستىك پارتياسى مەن جۇڭگو حالقىنىڭ ەڭ كورنەكتى رۋحاني بەلگىسى“.

  80 نەشە جىلدىڭ الدىندا پارتيامىز بەلگىلەگەن تۇڭعىش تاريحي قاراردا بىلاي دەپ اتاپ كورسەتىلدى: ”بۇكىل پارتياداعى جولداستاردى بەرەكەلى وتباسىنداي، بەرىك قۇرىشتاي ەتىپ ىنتىماقتاستىرۋ كەرەك“.

  پارتيانىڭ 20 ـ قۇرىلتايىندا باس شۋجي شي جينپيڭ گۋاڭشي ۋاكىلدەر ۇيىرمەسىنىڭ تالقىسىنا قاتىناسقاندا: بۇكىل پارتيا، بۇكىل ەلدەگى ٴار ۇلت حالقى پارتيا تۋى استىندا ”بەرىك قۇرىش بولىپ“ ىنتىماقتاسۋى كەرەك، ـ دەپ تاعى باسا دارىپتەدى.

  باسىپ وتكەن جولىمىزعا قايىرىلا قاراساق، مەيلى كەدەيلىكتەن ارىلتۋدان قامال الۋ شايقاسىنىڭ جەڭىسىنە بار كۇشپەن قول جەتكىزىپ، ٴدال ۋاعىندا جاپپاي دوڭگەلەك داۋلەتتى قوعام ورناتىپ، ەكونوميكا جالپى مولشەرىنىڭ جاڭا وتكەلىنەن ۇزدىكسىز قامال الۋ بولسىن، الدە ”جۇڭگو تيانيانى“ جۇلدىزدار مەن شالقار تەڭىزدەرگە ٴۇڭىلىپ، شياڭگاڭ − جۋحاي − اۋمىن ۇلكەن كوپىرى شەكسىز كوگىلدىر تولقىنداردىڭ ۇستىنەن اسپانداتا سالىنىپ، جاساندى زەردەنىڭ جاڭالىق اشۋ جەتىستىكتەرى جۇڭگو الابىن، كۇللى الەمدى ٴدۇر سىلكىندىرسىن... ٴار رەتكى ”دۇنيەنى تاڭ قالدىرعان“ سەكىرۋلەرگە جۇڭگولىقتاردىڭ اقىل ـ پاراساتى شوعىرلانعان، جۇڭگولىقتاردىڭ قاجىرلى ەڭبەگى مەن ماڭداي تەرى سىڭگەن، جۇڭگولىقتاردىڭ ىنتىماقتاسا كۇرەس جۇرگىزۋى قامتىلعان.

  جاڭا داۋىردەگى ۇلى تابىس ”ىنتىماقتاسا كۇرەس جۇرگىزەتىن ۇلتتىڭ عانا بولاشاعى بولاتىندىعىن، ىنتىماقتاسا كۇرەس جۇرگىزەتىن ساياسي پارتيا عانا جەڭىمپاز ورىندا تۇرا الاتىندىعىن“ تالاسسىز دالەلدەدى.

  ٴىستى باستان كەشپەسەڭ قيىندىعىن بىلمەيسىڭ، قاراماققا وڭاي بولعانىمەن ٴىس جۇزىندە وتە جاپالى. 100 جىلدىق بوران ـ شاشىندى باستان كەشىرىپ، اسقاق ارىنمەن العا ىلگەرىلەگەن جۇڭگو كوممۋنيستىك پارتياسى مەن جۇڭگو حالقى ىنتىماق پەن كۇرەستىڭ شىن ٴمانىن ونان ارى ٴتۇسىندى.

  ”ايقىن كۇرەس نىساناسىن ارقاۋ ەتىپ قالىپتاسقان ىنتىماق عانا ەڭ بەكەم ىنتىماق“−

  حالىقتىق توڭكەرىستىك بىرىككەن شەبى، جۇمىسشى ـ ديقان دەموكراتيالىق بىرلىكسابى، جاپون شاپقىنشىلارىنا قارسى ۇلتتىق بىرلىكساپ، حالىق دەموكراتياسىندىق بىرلىكساپ، جاڭا داۋىردەگى وتانشىلدىق بىرلىكساپ... جۇڭگو كوممۋنيستىك پارتياسى قۇرىلعان كۇننەن باستاپ، ايقىن نىسانا ارقىلى ٴار جاقتىڭ كۇشىن ۇيىمداستىرۋعا، ىنتىماقتاستىرۋعا باسا ٴمان بەرىپ، توڭكەرىس، قۇرىلىس، رەفورما ىستەرىنىڭ ٴداۋىر تاسقىنى ەتىپ ۇيىستىردى.

  ”جاڭا جورىقتا نەگە سۇيەنىپ زەيىن ـ زەردەنى، كۇش ـ قۋاتتى اناعۇرلىم ۇيىستىرىپ، جۇڭحۋا ۇلتىنىڭ ۇلى گۇلدەنۋىن ىلگەرىلەتۋدىڭ قۋاتتى كۇشىن توپتاۋعا بولادى؟ مۇنىڭ جاۋابى − جۇڭگو ۇلگىسىندەگى وسىزامانداندىرۋعا سۇيەنۋ“. جاڭا تاريحي باستامادا باس شۋجي شي جينپيڭ جۇڭگو ۇلگىسىندەگى وسىزامانداندىرۋ نازارياسىن جيناقتاپ العا قويدى ٴارى ىشكەرىلەي بايىمداپ، ەل ٴىشى ـ سىرتىنداعى جۇڭحۋا پەرزەنتتەرىنىڭ ٴبىر جاعادان باس، ٴبىر جەڭنەن قول شىعاراتىن قۇدىرەتتى كۇشىن ونان ارى ۇيىستىردى.

  ”تىعىز ىنتىماققا سۇيەنىپ جۇرگىزىلگەن كۇرەس عانا ەڭ تەبىندى كۇرەس“ −

  پارتيانىڭ ىنتىماعى مەن بىرلىگى پارتيا مەن حالىقتىڭ بولاشاعى مەن تاعدىرىنا سايادى، بۇكىل ەلدەگى ٴار ۇلت حالقىنىڭ ٴتۇبىرلى مۇددەسىنىڭ تياناعى. باس شۋجي شي جينپيڭ بىلاي دەپ تەرەڭ اتاپ كورسەتتى: ”تۋى ايقىن تۇردە ساياسيدى دارىپتەۋ، پارتيانىڭ ىنتىماعى مەن ورتالىقتانعان ٴبىر تۇتاستىعىنا كەپىلدىك ەتۋ − پارتيانىڭ جانى ٴارى پارتيامىزدىڭ 100 جىلدىق ٴىرى پارتياعا اينالۋىنىڭ، عاسىرلىق ۇلى ٴىس جاراتۋىنىڭ تياناعى“.

  پارتيا 18 ـ قۇرىلتايىنان بەرى، شي جينپيڭ جولداستى ۇيتقى ەتكەن پارتيا ورتالىق كوميتەتى پارتيانىڭ باسشىلىعى مەن پارتيا قۇرىلىسىن جاپپاي كۇشەيتىپ، جالپى جاعدايدى تەگىس مەڭگەرىپ، ٴار جاقتى سايكەستىرىپ، دۇنيە جۇزىندەگى ەڭ ۇلكەن ماركسيزمدىك بيلىك باسىنداعى پارتيانىڭ ىنتىماعى مەن بىرلىگىن تىڭ دەڭگەيگە كوتەرىپ، جۇڭگو اتتى الىپ كەمەنىڭ تولقىن جارا العا تارتىپ، جەلكەن جايىپ الىسقا ساپار شەگۋىنە جەتەكشىلىك ەتتى.

  ”ىنتىماقتاسۋعا بولاتىن بارلىق كۇشتەرمەن ىنتىماقتاسىپ، جۇمىلدىرۋعا بولاتىن بارلىق بەلسەندى فاكتورلاردى جۇمىلدىرۋ“ − بۇل جۇڭگو كوممۋنيستىك پارتياسىنىڭ تابىسقا جەتۋ شيفرلارىنىڭ ٴبىرى، ونان دا ماڭىزدىسى، جۇڭگو حالقىنىڭ ورتاق جۇرەك ٴۇنى.

  جاڭا ٴبىر جىلدا ”15 ـ بەسجىلدىقتىڭ“ شىمىلدىعى اشىلىپ، جۇڭگو ۇلگىسىندەگى وسىزامانداندىرۋ اناعۇرلىم نۇرلى بولاشاعىن ايگىلەدى. جاڭا جورىقتا قايتكەندە مەملەكەتتى قۇدىرەتتەندىرۋ قۇرىلىسىنىڭ، ۇلتتى گۇلدەندىرۋدىڭ تىڭ داستانىن قۇلشىنا جازۋعا بولادى؟

  ”بۇكىل ەلدەگى ٴار ۇلت حالقىنىڭ پارتيا ورتالىق كوميتەتىنىڭ توڭىرەگىنە اناعۇرلىم تىعىز ىنتىماقتاسىپ، ٴسوزسىز، جەڭىسكە جەتۋ سەنىمىن بەكەمدەپ، اسقاق كۇرەس جىگەرىن ساقتاپ، جۇڭگو ۇلگىسىندەگى وسىزامانداندىرۋدىڭ جاڭا جورىعىندا تاسقىنداعان قايراتپەن العا ىلگەرىلەپ، ەرلىكپەن العا تارتىپ، بىرگە اناعۇرلىم كوركەم بولاشاق جاراتۋىن ٴۇمىت ەتەمىن“. باس شۋجي شي جينپيڭنىڭ 2026 ـ جىلعى كوكتەم مەرەكەسىن توپتىق قۇتتىقتاۋ ماجىلىسىندە سويلەگەن ماڭىزدى ٴسوزى ميلليارد حالىقتى ٴبىر نيەتپەن ىنتىماقتاسۋعا، ۇزدىكسىز كۇرەس جۇرگىزۋگە جىگەرلەندىردى.

  كوپتىڭ كۇشىمەن ىستەلگەن ٴىس جەڭىسكە جەتپەي قويمايدى؛ كوپتىڭ پاراساتىمەن ىستەلگەن ٴىس ورىندالماي قويمايدى. ٴبىز ىنتىماقتاسا كۇرەس جۇرگىزۋگە سۇيەنىپ شۇعىلالى تاريح جاراتتىق، سونداي ـ اق ىنتىماقتاسا كۇرەس جۇرگىزۋگە سۇيەنىپ تاماشا بولاشاق اشۋىمىز كەرەك.

  جاڭا ساپارعا قول ۇستاسا اتتانىپ، ماڭگى بويكۇيەزدىككە سالىنبايتىن كۇرەس رۋحىن تاسقىنداتۋ كەرەك.

  گۇلدەنۋ ۇلى ٴىسى − تىپ ـ تىنىش كۇيدە دەرەۋ تابىسقا جەتۋ ەمەس، جايناعان گۇلدەر مەن شاپالاق ٴۇنى ىشىندە ەڭبەك جەمىسىنەن يگىلىكتەنۋ دە ەمەس. ٴسوز جوق، ”شىڭنىڭ ۇشار باسىنا شىعۋ ٴۇشىن، ٴسوزسىز، جاپا ـ ماشاقاتتى جەڭىپ، تىنباي تالاپتاناتىن“ ەرىك ـ جىگەردى بەكەمدەپ، ”داۋىلدى تولقىنداردا مىزعىماي قاسقايىپ تۇراتىن“ تاباندىلىقتى ساقتاپ، وراي الدىندا ىرىقتىلىقپەن اتويلاپ، قيىنشىلىق الدىندا قيىندىققا قارسى ۇمتىلىپ، حاۋىپ ـ قاتەر الدىندا بەلسەنە توتەپ بەرىپ، بەلگىلەنگەن نىسانانى كوزدەپ اۋقىمعا قاراي ىلگەرىلەپ، قايراتتانا العا باسۋ كەرەك.

  جاڭا ساپارعا قول ۇستاسا اتتانىپ، بىرگە كۇرەس جۇرگىزۋدىڭ تەلەگەي كۇشىن ۇيىستىرۋ كەرەك.

  ”ىنتىماق − قۇرىش، ىنتىماق − بولات، ىنتىماق − كۇش“. جاڭا جورىقتا ىنتىماق تۋىن بيىك ۇستاپ، شي جينپيڭ جولداستى ۇيتقى ەتكەن پارتيا ورتالىق كوميتەتىنىڭ توڭىرەگىنە تىعىز ىنتىماقتاسىپ، بۇكىل ەلدەگى ٴار ۇلت حالقىنىڭ ۇلى ىنتىماعىن بەكەمدەپ، ەل ٴىشى ـ سىرتىنداعى جۇڭحۋا پەرزەنتتەرىنىڭ ۇلى ىنتىماعىن كۇشەيتىپ، ٴارقايسى پارتيا ـ توپتاردىڭ، ٴارقايسى ۇيىمداردىڭ، ٴار ۇلتتىڭ، ٴارقايسى جىكتىڭ، سونداي ـ اق ٴار جاقتىڭ ۇلى ىنتىماعىن نىعايتىپ، جۇڭگو ارمانىن ٴبىر نيەتپەن بىرگە ورىنداۋدىڭ قۇدىرەتتى بىرىككەن كۇشىن قالىپتاستىرۋ كەرەك.

  جاڭا ساپارعا قول ۇستاسا اتتانىپ، حالىق ٴۇمىتىن اقتاۋدىڭ داۋىرلىك جاۋابىن جازۋ كەرەك.

  ەل بىرلىگى بەرىك قامال، حالىق دەگەنىمىز بيلىك. ”دۇنيەدە حالىقتىڭ باقىتى ٴۇشىن كۇرەسۋدەن اساتىن باقىت جوق“. حالىقتىڭ تاماشا تۇرمىسقا تالپىنىسىن كۇرەس نىساناسى ەتۋگە تاباندى بولىپ، باستان ـ اياق حالىق ٴۇشىن قاجىماي ـ تالماي كۇرەس جۇرگىزسەك، حالىقپەن بىرگە كۇرەس جۇرگىزسەك، ٴبىز، ٴسوز جوق، جاڭا جورىقتا ٴداۋىردىڭ جاڭا شۇعىلاسىن جاراتا الامىز.

  قالدى الىستا اسقان تاۋ مەن باسقان جول، الدىمىزدان گۇلدەي كوكتەم بۇلعار قول.

  ”ٴبىر ميلليارد 400 ميلليوننان استام جۇڭگولىق ويدى ٴبىر اراعا شوعىرلاندىرىپ، كۇشتى ٴبىر اراعا جۇمساپ، تار جول، تايعاق كەشۋدەن بىرگە ٴوتىپ، ەل بىرلىگىنەن بەرىك قامال تۇرعىزسا، تىندىرمايتىن ٴىسى، وتپەيتىن بوگەتى بولمايدى“. ٴبىز تۇلپارداي ارىنمەن العا ىلگەرىلەپ، داڭق پەن ارمانعا تولى ۇزاق جورىققا بىرگە اتتانايىق!

  (شينحۋا اگەنتتىگىنىڭ 2 ـ ايدىڭ 22 ـ كۇنى بەيجيڭنەن بەرگەن حابارى)

جاۋاپتى رەداكتور : 努尔波拉提·哈布勒

ەسكەرتۋ:

تورابىمىزداعى مازمۇنداردى پايدالانۋعا تۋرا كەلگەندە، ءسوزسىز جازباشا رۇقساتقا يە بولۋ كەرەك. مازمۇنداردى رۇقساتسىز جالعاپ تاراتۋعا، كەسىپ رەداكسيالاۋعا، وزگەرتۋگە، قىسقارتىپ قۇراستىرۋعا، باسقا ورىنعا كوشىرۋگە نەمەسە باسقا تاسىلدەرمەن كوبەيتۋگە ءارى تاراتۋعا بولمايدى، قايشى كەلگەندەردىڭ زاڭدىق جاۋاپكەرشىلىگى زاڭ بويىنشا قۋزاستىرىلادى.