□ انار بۇلت \ شينجياڭ گازەتىنىڭ ٴتىلشىسى شيە حۇيبيان
كاسىپ سالاسى كوركەيسە، ەكونوميكا گۇلدەنەدى؛ كاسىپ سالاسى قۇدىرەتتەنسە، ەكونوميكا قۇدىرەتتەنەدى.
2023 ـ جىلى 8 ـ ايدا باس شۋجي شي جينپيڭ اۆتونوميالى رايون مەن بيڭتۋاننىڭ قىزمەت مالىمەتىن تىڭداعاندا بىلاي دەپ باسا دارىپتەدى: ”بايلىق ارتىقشىلىعىن، وڭىرلىك ورىن باسىمدىعىن جانە كاسىپ سالاسى نەگىزىن تياناق ەتىپ، عىلىم ـ تەحنولوگيادا جاڭالىق اشۋدى كۇش سالا ىلگەرىلەتىپ، ەرەكشەلىككە، باسىمدىققا يە كاسىپ سالالارىن جەتىلدىرىپ، زورايتىپ، جاڭادان گۇلدەنگەن كاسىپ سالالارىن بەلسەنە دامىتىپ، شينجياڭنىڭ ەرەكشەلىگى مەن باسىمدىعىن ايگىلەيتىن وسىزاماندانعان كاسىپ سالاسى جۇيەسىن جەدەل قۇرۋ كەرەك“. ٴار ٴسوزى سالماقتى وسى نۇسقاۋ شينجياڭنىڭ جوعارى ساپالى دامۋىنا باعدار بەلگىلەپ، بۇكىل رايون بويىنشا جوعارىدان تومەنگە دەيىن ٴتۇبىرلى بويسۇنۋ ولشەمىنە اينالدى.
باس شۋجيدىڭ تاپسىرماسىن ەستە بەرىك ساقتاپ، پارتيا ورتالىق كوميتەتى بەلگىلەگەن ”بەس ۇلكەن ستراتەگيالىق ورىندى“ كوزدەپ، شينجياڭ بايلىق ارتىقشىلىعىن تياناق ەتىپ، ”ارتىقشىلىقتاردى ساۋلەلەندىرۋ، جاڭا باسىمدىق جەتىلدىرۋ، توعىسۋدى جەبەۋ“ سىندى اماليات جولىن ٴدال تاپتى. كولەمى ٴبىر ميلليون 660 مىڭ شارشى كيلومەتردەن اساتىن وسى ىرىستى مەكەنگە كوز جىبەرسەك − جوڭعار ويپاتىنداعى جاسىل مۇناي الابىنىڭ قوزعاۋشى كۇشى تاسقىندادى، قاشقار حالىقارالىق اۆياتسيا تورابى ساقاداي سايلاندى، الاتاۋ ساعاسىندا كەدەننەن ٴوتۋ رەفورماسى تولقىن جارا العا ىلگەرىلەدى، تيانشان الابىندا زەردەلى ەگىس اتىزدارى، شۇرايلى القاپ كەڭ كوسىلدى... وسىزاماندانعان كاسىپ سالاسى جۇيەسى قۇرىلىسىنىڭ شينجياڭ كارتيناسى جەدەل ايگىلەنۋدە.
بيىلعى ۇكىمەت قىزمەتىنەن باياندامادا ەكونوميكانى دامىتۋدىڭ كۇش سالۋ ٴتۇيىنىن ناقتى ەكونوميكاعا اۋدارۋعا تاباندى بولىپ، جەرگىلىكتى جاعدايعا قاراي جاڭاشا وندىرگىش كۇشتەردى دامىتىپ، وسىزاماندانعان كاسىپ سالاسى جۇيەسىن قۇرۋ ورتاعا قويىلدى.
جوبا جاسالىپ بولدى، قالاي قالام تەربەۋ كەرەك؟ مەملەكەتتىك ەكى ٴماجىلىس كەزىندە ٴتىلشى ٴماجىلىستىڭ ٴىشى ـ سىرتىنداعىلارمەن بەينە ەكران ارقىلى بايلانىس جاساپ، ۋاكىلدەر مەن مۇشەلەردى جانە شينجياڭداعى مامان ـ وقىمىستىلاردى وسىزاماندانعان كاسىپ سالاسى جۇيەسى جونىندەگى جاڭا ىزدەنىستى بىرگە تىلگە تيەك ەتۋگە ۇسىنىس ەتتى.
ارتىقشىلىقتاردى ساۋلەلەندىردى:
ٴداستۇرلى كاسىپ سالاسىنىڭ جاسىل، زەردەلى تيپ جاڭالاۋىن ىلگەرىلەتتى
تاياۋدا ەرەكشە ترانسفورماتور شەكتى جارنا سەرىكتەستىگى شينجياڭ ترانسفورماتور زاۆودى دەربەس زەرتتەپ جاساعان كاسىپ سالاسىنداعى تۇڭعىش 400kVتىق ٴۇش فازا ٴبىر تۇلعالانعان مايلى توك شەكتەۋشى رەاكتور ٴبىر جولدا سىناقتا تولىمدى بولىپ، كەرنەۋ دارەجەسى تىكەلەي 400kVقا اتتاپ، سيىمدىلىعى 1524MVAعا جەتىپ، كاسىپ سالاسىنداعى تەحنولوگيالىق اقتاڭداقتى تولتىردى. وسى ”ٴىرى ەل ماڭىزدى قۇرال ـ جابدىعى“ الىستاعى اراب بىرىككەن امىرلىگىنە جەتىپ، ابۋدابي مەملەكەتتىك ەنەرگيا سەرىكتەستىگىنىڭ ٴتۇيىندى ەلەكتر تورى قۇرىلىسى ينجەنەرياسىنا قىزمەت وتەيدى.
بۇل ٴدال شينجياڭنىڭ ٴداستۇرلى جابدىق جاساۋ كاسىبىنىڭ جوعارى دەڭگەيگە كوتەرىلگەندىگىنىڭ جاندى بەينەسى. جابدىق جاساۋدان ەنەرگيا اشۋعا دەيىن، مۇناي ـ گاز وندىرۋدەن ەگىنجاي جۇمىستارىنا دەيىن − ٴداستۇرلى كاسىپ سالاسى شينجياڭنىڭ كاسىپ سالاسى جۇيەسىنىڭ ”ورنىقتىرعىشى“ رەتىندە جاسىلدانۋعا، زەردەلىلەنۋگە قاراي جەدەل تيپ جاڭالاۋدا.
مەملەكەتتىڭ ”ٴۇش بازا، ٴبىر ارناسى“ جانە مەملەكەتتىك ەنەرگيا بايلىعى ستراتەگيالىق قامتاماسىزدىق بازاسى رەتىندە، شينجياڭ جەل، جارىق، كومىر بايلىعى مول بولۋ سىندى ارتىقشىلىعىنا سۇيەنىپ، تازا، تومەن كومىر قىشقىل گازدى، حاۋىپسىز، جوعارى ٴونىمدى وسى زامانعى ەنەرگيا جۇيەسىن جەدەل قۇردى. ”14 ـ بەسجىلدىقتان“ بەرى، شينجياڭنىڭ وڭدەلمەگەن كومىر ٴونىم مولشەرىنىڭ ارتۋ قارقىنى ٴۇرتىس 4 جىل بۇكىل ەلدەگى نەگىزگى كومىر وندىرەتىن ولكە، اۆتونوميالى رايوندار بويىنشا الدىڭعى ورىندى يەلەپ، 10 ميلليون كيلوۆات دارەجەلى 6 جاڭا ەنەرگيا بازاسىن قۇرىپ، جاڭا ەنەرگيا گەنەراتور اگراگاتتارىنىڭ سيىمدىلىعى 169 ميلليون كيلوۆاتقا جەتىپ، بۇكىل شينجياڭداعى جالپى گەنەراتور اگراگاتتارىنىڭ %64ىن يەلەدى.
”جاڭاشا ەنەرگيا جۇيەسىن جەدەل قۇرۋدا شينجياڭ، ٴسوز جوق، مەملەكەتتىڭ تازا ەنەرگيا بازاسى قۇرىلىسى جاۋاپكەرشىلىگىن ارقالاۋى كەرەك“. مەملەكەتتىك حالىق قۇرىلتايىنىڭ ۋاكىلى جاڭ شين بىلاي دەدى: قازىر شينجياڭ ”قۇمدى ٴشول، قۇبا ٴتۇز، قۋاڭ دالا“ 10 ميلليون كيلوۆات دارەجەلى جاڭا ەنەرگيا ٴىرى بازاسىن سۇيەنىش ەتىپ، ”شينجياڭ ەلەكترىن سىرتقا جەتكىزۋدەگى“ ەرەكشە جوعارى كەرنەۋلى ارنا قۇرىلىسىن تەڭ ىلگەرىلەتۋدە. 2025 ـ جىلى شينجياڭنان سىرتقا جەتكىزىلگەن ەلەكتر مولشەرى 141 ميلليارد 299 ميلليون كيلوۆات ساعاتقا جەتىپ، ٴۇرتىس 6 جىل 100 ميلليارد كيلوۆات ساعاتتان استى. ەرەكشە ترانسفورماتور سەرىكتەستىگى زەرتتەپ اشقان ەرەكشە جوعارى كەرنەۋلى تۇراقتى توك كيگىزبە تۇتىگى سياقتى شەشۋشى تەحنولوگيالار مەملەكەتتىڭ كەلەلى ينجەنەريالارىندا كەڭىنەن قولدانىلىپ، مەملەكەتتىڭ ەنەرگيا حاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋگە، ”كومىر قىشقىل گازىنىڭ شىعارىلۋىن ەڭ جوعارى مانگە جەتكىزۋ، كومىر قىشقىل گازىن بەيتاراپتاندىرۋ“ نىساناسىنا قىزمەت وتەۋگە پارمەندى تىرەك ازىرلەدى.
ەنەرگيا اشۋ سالاسىندا دا تەرەڭ وزگەرىستەر تۋىلدى. مەملەكەتتىك حالىق قۇرىلتايىنىڭ ۋاكىلى ليۋ حۇڭتاۋ تىلشىگە مەملەكەتتىڭ ماڭىزدى مۇناي ـ گاز ٴوندىرىس بازاسى رەتىندە، شينجياڭنىڭ مۇناي ـ گاز كاسىپ سالاسىنىڭ جاسىل، زەردەلى تيپ جاڭالاۋداعى 3 وزگەرىسىن ەگجەي ـ تەگجەيلى ٴتۇسىندىردى: ٴوندىرىس جاعىنان قاراعاندا، ۇڭعىما بۇرعىلاۋ، قىسىممەن جارۋ سياقتى بۋىنداردا جاسىل ەلەكتردەن پايدالانۋ كولەمى كەڭەيۋدە؛ كاسىپ سالاسى تىزبەگىنەن قاراعاندا، ايىرۋ مەن وڭدەۋدى ٴبىر تۇلعالاندىرۋ دەڭگەيى ۇزدىكسىز جوعارىلاپ، پولي ولەفين سەرپىندى زات (POE) سياقتى جاڭا ماتەريال تەحنولوگياسىنان قامال الۋ قارقىنى تەزدەدى؛ بايلىق اشۋدان قاراعاندا، جەمسارى تاقتاتاس مايى ۇلگى كورسەتۋ رايونى قۇرىلىسى ورنىقتى ىلگەرىلەدى. جاسىلدىق، زەردەلىلىك اياسى ەنەرگيا اشۋدىڭ ٴاربىر بۋىنىنا قاراي كەڭەيۋدە.
اۋىل شارۋاشىلىعى − شينجياڭنىڭ ٴداستۇرلى باسىمدىققا يە كاسىپ سالاسى، ونان دا ماڭىزدىسى، مەملەكەتتىڭ استىق حاۋىپسىزدىگىن جانە ماقتامەن قامداۋدى قامتاماسىز ەتۋدىڭ ستراتەگيالىق ىرگە تاسى. 2025 ـ جىلى شينجياڭنىڭ استىق جالپى ٴونىمى 24 ميلليون 323 مىڭ تونناعا جەتىپ، تاعى دا تىڭ دەڭگەيگە كوتەرىلىپ، بىرلىك ٴونىم دەڭگەيى ٴۇرتىس 2 جىل ورنىقتى تۇردە بۇكىل ەل بويىنشا الدىڭعى ورىندى يەلەدى؛ ماقتا ٴونىمى 6 ميلليون 165 مىڭ تونناعا جەتىپ، بۇكىل ەلدىڭ %90تەن استامىن ۇستاپ، ساپالى ەگىن، مال شارۋاشىلىق ونىمدەرى ماڭىزدى قامداۋ بازاسىنىڭ بورىشىن، جاۋاپكەرشىلىگىن ورنىقتى تۇردە ارقالادى.
”عىلىم ـ تەحنولوگيالاندىرۋ، زەردەلىلەندىرۋ ارقىلى ساپانى جوعارىلاتىپ ونىمدىلىكتى ارتتىرۋدى جۇزەگە اسىردى“. مەملەكەتتىك ساياسي كەڭەستىڭ مۇشەسى ۋاڭ ۋي بىلاي دەدى: شينجياڭ ماشينالاندىرىپ جۇمىس جۇرگىزۋگە ۇيلەسەتىن تاڭداۋلى تۇقىمداردى بار كۇشپەن جەتىلدىرىپ، جەر جىرتۋ، ەگىن ەگۋ، باپتاۋ، جيناۋ جۇمىسىنىڭ تۇتاس بارىسىندا ادامسىز جۇمىس جۇرگىزۋدى ىلگەرىلەتىپ، ”اسپان، كەڭىستىك، جەر“ ٴبىر تۇلعالانعان سەزۋ جانە زەردەلى سۋارۋ، تىڭايتقىش بەرۋ تەحنولوگياسىنا سۇيەنىپ، ٴداستۇرلى اۋىل شارۋاشىلىعىنىڭ اقىل ـ پاراساتتىق قۋات ۇستەۋ بارىسىندا جاڭا ومىرشەڭ كۇش قاۋلاتۋىنا مۇمكىندىك جاسادى.
جاڭادان گۇلدەنگەن سالالاردى جەتىلدىردى:
جاڭادان گۇلدەنگەن كاسىپ سالالارىنىڭ ورنالاسۋىندا سەرپىلىس جاساۋدى جەدەلدەتتى
3 ـ ايدىڭ 6 ـ كۇنى قارامايلى بۇلتتىق ەسەپتەۋ كاسىپ سالاسى باقشاسى رايونىنداعى بەيتاراپتاندىرىلعان كومىر قىشقىل گازى سۇيىقتىعىمەن سۋىتىلاتىن ساندى مالىمەت ورتالىعى زەرتتەۋ ـ اشۋ تاجىريبەحاناسىنا كىرگەنىمىزدە، سەرۆەرلەر ٴمولدىر سۇيىقتىققا ”شىلانىپ“ ورنىقتى جۇمىس جۇرگىزىپ جاتتى. مۇنداي مەملەكەت بويىنشا الدا تۇراتىن سۇيىقتىقپەن سۋىتۋ وزىق تەحنولوگياسى ٴشول دالانىڭ قۇرعاق سۋىعىن ەسەپتەۋ قۋاتىنىڭ سارىپ بولۋىن ازايتاتىن تابيعي ابزالدىلىققا اينالدىردى.
ەسەپتەۋ قۋاتى ٴدال جاڭادان گۇلدەنگەن كاسىپ سالالارىنىڭ ”نەگىزى“. ۇكىمەت قىزمەتىنەن باياندامادا جاڭا گۇلدەنگەن كاسىپ سالالارى مەن بولاشاق كاسىپ سالالارىن جەتىلدىرۋ، زورايتۋ ايقىندالدى. شينجياڭدا ورنالاستىرۋ الدەقاشان باستالدى: قارامايلى بۇلتتىق ەسەپتەۋ كاسىپ سالاسى باقشاسى شينجياڭ بويىنشا تۇڭعىش ەسەپتەۋ قۋاتى كولەمى 10 مىڭ Pدان اساتىن كاسىپ سالاسى شوعىرىن قۇرىپ، ەسەپتەۋ قۋاتى 20 مىڭ Pدان استى؛ قۇمىل (اراتۇرىك) ەسەپتەۋ قۋاتىندا جاڭالىق اشۋ ۇلگى كورسەتۋ رايونىندا تيانشان جىگۋ وزىق ەسەپتەۋ شوعىرى ەسەپتەۋ قۋاتىنىڭ كولەمىن 60 مىڭ Pدان اسىرۋدى جوبالادى...
بەرىك ەسەپتەۋ قۋاتى نەگىزى جاڭادان گۇلدەنگەن كاسىپ سالالارىنىڭ سەرپىلىس جاساۋىنا جاڭا قوزعالىس قۋاتىن ۇستەدى. مەملەكەتتىك حالىق قۇرىلتايىنىڭ ۋاكىلى اجياكبار ايسا ۇجىمى ”AI + جۇڭي شيپاگەرلىك، ٴدارى ـ دارمەك“ كاسىپ سالاسىنىڭ جاڭالىق اشۋ تۇعىرىن جەدەل ورنالاستىرىپ، سيفرلاندىرۋ جانە زەردەلىلەندىرۋ تەحنولوگياسى ارقىلى جۇڭي ٴدارى ـ دارمەك، ۇلتتىق ٴدارى ـ دارمەك زەرتتەۋ ـ اشۋ ۇلگىسىن قايتا سومداپ، جاڭا ٴدارى ـ دارمەكتى زەرتتەۋ ـ اشۋ پەريودىن زور مولشەردە قىسقارتۋعا كۇش سالىپ، شينجياڭنىڭ بيولوگيالىق ٴدارى ـ دارمەك كاسىپ سالاسىنىڭ 100 ميلليارد يۋاندىق ٴونىم قۇنى نىساناسىن جۇزەگە اسىرۋىن ىلگەرىلەتۋدە.
ەسەپتەۋ قۋاتى زەرتتەپ اشۋدان ناقتى كورىنىسكە قاراي بەت العاندا باتىس شەكارا وڭىردەگى قاشقار ٴوز جاۋابىن بەردى. ”5 وتكەل 8 ەلگە تۇتاسقان“ وسى شەكارا قالا 3 ۇلكەن جاڭا كاسىپ كۇيىمەن ”جول اۋىستىرىپ باسىپ وزۋ“ جاۋابىن جازۋدا. مەملەكەتتىك حالىق قۇرىلتايىنىڭ ۋاكىلى پاڭ زىجيان بىلاي دەدى: جاسىل ەسەپتەۋ قۋاتىنىڭ جەدەل ورنالاستىرىلۋى نەگىز؛ قاشقار لاينيڭ حالىقارالىق اۋەجايى تورابىنىڭ ساقاداي ساي تۇرۋى ناقتى كورىنىس؛ شەكارا وتكەلىنەن توراپقا قاراي دارەجەسىن جوعارىلاتۋ − تابان تىرەر تياناق. سيفرلى تىرەكتەن تومەن كەڭىستىكتە سامعاۋعا، ودان جەرگىلىكتى ورىندا وڭدەۋگە دەيىن ۇشەۋى ٴبىر ـ بىرىنە قۋات ۇستەپ، ”وتكەرمە ەكونوميكاسىندا“ شىن مانىندە ”تامىر تارتىپ وركەن جايۋ“ بەينەسى جارىققا شىقتى.
اۆتونوميالى رايوندىق عىلىم ـ تەحنولوگيا مەڭگەرمەسى پارتيا باسشىلىق گرۋپپاسىنىڭ شۋجيى، ورىنباسار مەڭگەرمە باستىعى ۋاڭ چىڭ مىنالاردى ٴبىلدىردى: ”15 ـ بەسجىلدىق“ كەزىندە شينجياڭ نازاردى جاڭا ەنەرگيا، جاڭا ماتەريال، بيولوگيالىق ەمدەۋ، ٴدارى ـ دارمەك سياقتى سالالارعا شوعىرلاندىرىپ، جاڭادان گۇلدەنگەن كاسىپ سالالارىن جەتىلدىرىپ، زورايتىپ، نازاردى تومەن كەڭىستىك ەكونوميكاسى، سۋتەگى ەنەرگياسى سياقتى سالالارعا شوعىرلاندىرىپ، بولاشاق كاسىپ سالالارىن ورنالاستىرىپ، جاڭادان گۇلدەنگەن كاسىپ سالالارىنىڭ جوعارى ساپالى دامۋدىڭ جاڭا قوزعالتقىشىنا اينالۋىنا مۇمكىندىك جاسايدى.
توعىسۋدى جەبەدى:
قىزمەت وتەۋ كاسىبى ارقىلى تۇتاس تىزبەكتىڭ دارەجەسىن جوعارىلاتۋعا قۋات ۇستەدى
كاسىپ سالاسىنىڭ توعىسۋى − كاسىپ سالاسىنىڭ باسەكەلىك قۋاتىن ارتتىرۋدىڭ شەشۋشى بۋىنى. ۇكىمەت قىزمەتىنەن باياندامادا وزىق جاساۋ كاسىبى مەن وسى زامانعى قىزمەت وتەۋ كاسىبىنىڭ توعىسا دامۋىن تەرەڭدەتۋدى تۇيىندە سىناق ەتۋ ورتاعا قويىلدى. شينجياڭ وسى زامانعى قىزمەت وتەۋ كاسىبى مەن وزىق جاساۋ كاسىبىنىڭ، وسى زامانعى اۋىل شارۋاشىلىعىنىڭ، شەكارا وتكەلدەرىن اشىق ۇستاۋدىڭ ىشكەرىلەي توعىسۋىن جەدەل ىلگەرىلەتىپ، سايكەستى داميتىن وسى زامانعى كاسىپ سالاسى ەكولوگياسىن قالىپتاستىرۋدا.
الاتاۋ ساعاسى شەكارا وتكەلىندە كەدەننەن وتكىزۋدى قولايلىلاستىرۋ رەفورماسى ”وتكەلدى“ ”توراپقا“ اينالدىردى. ” ’تاس جول شەكارا وتكەلى + قاراستى جەردە تىكە قاتىناۋ ۇلگىسى‘ جانە ’زەردەلى تەمىر جول شەكارا وتكەلى + قاراستى جەردە كەدەننەن تەز ٴوتۋ‘ رەفورماسىن ىلگەرىلەتىپ، كەدەننەن ٴوتۋ ونىمدىلىگىن بارىنشا جوعارىلاتتى“. مەملەكەتتىك حالىق قۇرىلتايىنىڭ ۋاكىلى لي لان بىلاي دەدى: رەفورمادان كەيىن تاس جول وتكەلىنىڭ كەدەننەن ٴوتۋ ۋاقىتى 34.5 ساعاتتان 5 ساعاتقا قىسقاردى. ونىمدىلىكتىڭ جوعارىلاۋى ساپ مىس رۋداسىن ٴوندىرۋ كەنى ”قورعامالى باجى ارالاس كەن رۋداسى“، ”شەكارا تۇرعىندارى ٴوزارا بازارشىلاۋ ساۋدا بازارى + سول جەردىڭ وزىندە وڭدەۋ“ سياقتى جاڭا كاسىپ كۇيىن تۋىنداتىپ، اسىعىس ـ ۇسىگىس شەكارادان وتەتىن زات اينالىمىن شىن مانىندە كاسىپ سالاسىنىڭ ارتۋ مولشەرىنە اينالدىردى. 2025 ـ جىلى الاتاۋ ساعاسى تەمىر جول شەكارا وتكەلىنەن باقىلاپ ـ باسقارىلىپ وتكەن جۇڭگو − ەۆروپا (ورتا ازيا) كەزەكشى پويەزى 8165 كەزەك بولىپ، بۇكىل ەل بويىنشا الدىڭعى ورىندى يەلەدى. قىزمەت وتەۋ كاسىبى مادەنيەت ـ ساياحات سالاسىنا دا قۋات ۇستەپ، جۇڭگو مەن قازاقستاننىڭ ٴوزارا ۆيزا كەشىرىم ەتۋ كەلىسىمى كۇشكە يە بولعاننان كەيىن، 2025 ـ جىلى الاتاۋ ساعاسى شەكارا وتكەلىنەن كىرىپ ـ شىققاندار 210 مىڭ ادامنان (رەت) استى.
مۇنداي توعىسۋ شەكارا وتكەلىندە عانا بولعان جوق. جوڭعار ويپاتىندا ٴداستۇرلى ەنەرگيا مەن جاڭا ەنەرگيانىڭ ”قوس باعىتتا اتتانۋى“ جۇرىلۋدە. ”ەكەۋى ٴبىر ـ ٴبىرىنىڭ ورنىن باسپايدى، قايتا سايكەسە كۇش سالادى“. ليۋ حۇڭتاۋ بىلاي دەدى: جاسىل ەلەكتر ۇڭعىماعا ەنگىزىلىپ، جاسىل سۋتەگى تىزبەككە قوسىلىپ، مۇناي ـ گاز ٴوندىرىسى جاڭا ەنەرگيامەن تەرەڭ بايلانىستى؛ ەلەكتر كوزى، تور، كوتەرىمدىلىك، ەنەرگيا ساقتاۋ ٴبىر تۇلعالى جاپپاي ىلگەرىلەتىلىپ، كوپ ەنەرگيانى سايكەستىرە رەتتەۋ مەحانيزمى جەدەل قۇرىلدى − وسى زامانعى قىزمەت وتەۋ كاسىبى جاسىل ەلەكتر جانە سيفرلاندىرۋ تاسىلىمەن ەنەرگيا كاسىپ سالاسىنا جاڭا توعىسۋ لوگيكاسىن ۇستەۋدە.
توعىسۋ اياسى اناعۇرلىم كەڭ سالاعا قاراي كەڭەيدى. اتىز باسىندا اۋىل ـ قىستاق ساياحاتى ەرەكشە اۋىل شارۋاشىلىق ونىمدەرىن وڭدەۋدى جانە ساتۋدى جەبەدى؛ قۇبا ٴتۇز قويناۋىندا ونەركاسىپ جۇرتتارى مادەنيەت ـ ساياحات جاڭا كەڭىستىگىنە اينالدى؛ شەكارا وتكەلدەرىندە شەكارا اتتاعان ساياحات شەكارا وتكەلدەرىن وتكەلدەن ساياحات نىسانالى جەرىنە اينالدىردى... وسى زامانعى قىزمەت وتەۋ كاسىبى ٴۇنسىز نارلەندىرۋ تاسىلىمەن اۋىل شارۋاشىلىعىنىڭ، ونەركاسىپتىڭ، وتكەلدىڭ ٴاربىر بۋىنىنا ەنىپ، ٴداستۇرلى كاسىپ سالاسىنىڭ ”جالاڭ تۇيىننەن“ ”تۇتاس تىزبەككە“، ”تومەن ونىمدىلىكتەن“ ”جوعارى قۇنعا“ كوتەرىلۋىنە دەم بەرۋدە.
دامۋدىڭ ايبىندى جوباسى بىرتىندەپ ايقىندالا ٴتۇستى. پارتيا ورتالىق كوميتەتى بەلگىلەگەن ”بەس ۇلكەن ستراتەگيالىق ورىندى“ كوزدەپ، شينجياڭ باسىمدىقتى شىڭداۋ ارقىلى نەگىزدى بەكەمدەپ، جاڭا ۇلگى جەتىلدىرۋ ارقىلى جارىس جولىن يەلەپ، توعىسۋدى جەبەپ جەلىنى تۇتاستىرىپ، باس شۋجي شي جينپيڭنىڭ ىقىلاستى تاپسىرماسىن جوعارى ساپالى دامۋدى ىلگەرىلەتۋدىڭ جاندى امالياتىنا اينالدىرىپ، تيانشان الابىندا وسىزاماندانعان كاسىپ سالاسى جۇيەسى قۇرىلىسىنىڭ جاڭا تاراۋىن ۇزدىكسىز جازۋدا.
