□شينحۋا اگەنتتىگىنىڭ تىلشىلەرى لو شا، چي چي
كوكتەم لەبى ەسىپ، زاڭمەن باسقارۋ قورعاۋشى بولدى. 2026 ـ جىل − ”15 ـ بەسجىلدىقتىڭ“ باستاما جىلى، 14 ـ كەزەكتى مەملەكەتتىك حالىق قۇرىلتايىنىڭ 4 ـ ٴماجىلىسى ەكولوگيالىق ورتا زاڭناماسى، ۇلتتار ىنتىماعى، العاباسارلىعىن جەبەۋ زاڭى، مەملەكەتتىڭ دامۋ جوباسى زاڭى سىندى 3 ماڭىزدى زاڭدى قاراپ ماقۇلدادى.
سوتسياليستىك وسىزامانداندىرۋدى نەگىزىنەن جۇزەگە اسىرۋدىڭ نەگىزىن بەكەمدەيتىن، جاپپاي كۇش سالاتىن شەشۋشى كەزەڭدە وسى 3 زاڭدى جاساۋدىڭ ٴمانى زور، ول شي جينپيڭ زاڭمەن باسقارۋ يدەياسىنىڭ اقيقات كۇشى مەن امالياتتىق ۇلى كۇشىن ايگىلەدى.
شەشۋشى كەزەڭدەگى بەلگى سيپاتتى زاڭ شىعارۋ ”15 ـ بەسجىلدىقتىڭ“ تاماشا باستاماسىنىڭ زاڭمەن باسقارۋ قامتاماسىزدىعىن بەكەمدەدى −
زاڭمەن باسقارۋ − جۇڭگو ۇلگىسىندەگى وسىزامانداندىرۋدىڭ ماڭىزدى قامتاماسىزدىعى. شي جينپيڭ زاڭمەن باسقارۋ يدەياسىنىڭ جاۋھارى مەن مانىندە ”12گە تاباندى بولۋ“ قامتىلعان، مۇنىڭ ىشىندەگى ”زاڭمەن باسقارۋ ارناسىندا جاپپاي سوتسياليستىك وسىزاماندانعان مەملەكەت قۇرۋعا تاباندى بولۋدىڭ“ مازمۇنى تەرەڭ.
زاڭمەن باسقارۋ ارناسىندا جاڭا داۋىردەگى ەكولوگيالىق وركەنيەت قۇرىلىسىن ىلگەرىلەتىپ، ۇلت ىستەرىن زاڭ بويىنشا باسقارۋ قابىلەتى مەن دەڭگەيىن ۇزدىكسىز جوعارىلاتىپ، مەملەكەتتىڭ دامۋ جوباسىن جاساۋ، تەكسەرۋ جانە بەكىتۋ، اتقارۋ جانە ونى باقىلاۋ سياقتى قىزمەتتەردى زاڭمەن باسقارۋ دەڭگەيىن كۇش سالا جوعارىلاتتى...
وسى 3 ماڭىزدى زاڭدى جاساۋ جاپپاي سوتسياليستىك وسىزاماندانعان مەملەكەت قۇرۋ ۇردىسىندە اناعۇرلىم كەمەلدى جۇڭگوشا سوتسياليستىك زاڭمەن باسقارۋ جۇيەسىن، اناعۇرلىم جوعارى دەڭگەيدەگى سوتسياليستىك زاڭمەن باسقارىلاتىن مەملەكەت قۇرۋداعى بەلگى سيپاتتى زاڭ شىعارۋ بولىپ تابىلادى.
باس شۋجي شي جينپيڭ بىلاي دەپ تەرەڭ اتاپ كورسەتكەن ەدى: ”ٴبىزدىڭ مەملەكەتتى زاڭمەن باسقارۋدى جاپپاي ىلگەرىلەتىپ، زاڭمەن باسقارۋدى تاباندىلىقپەن قاتاڭ اتقارۋدى العا قويۋداعى ٴبىر ماڭىزدى ماقساتىمىز − ۇرپاقتار ٴۇشىن جوسپار جاساۋ، ۇزاق بولاشاقتىق دامۋدى كوزدەۋ“.
وسى 3 زاڭدى جاساۋدا پارتيا ورتالىق كوميتەتىنىڭ ەكولوگيالىق وركەنيەت قۇرىلىسى، ۇلتتار ىنتىماعى، العاباسارلىعى، مەملەكەتتىڭ دامۋ جوباسى جونىندەگى كەلەلى ورنالاستىرۋلارى ميلليارد حالىقتىڭ ويلاعانىمەن، ارمانىمەن تىعىز توعىستىرىلىپ، زاڭدىق ٴتارتىپ ارقىلى مەملەكەتتىڭ ەركىنە اينالدىرىلىپ، ”تاعانىن بەكەمدەۋ“ رولى تولىق ساۋلەلەندىرىلدى، ول زاڭمەن باسقارۋ كۇشى ارقىلى جۇڭگو ۇلگىسىندەگى وسىزامانداندىرۋدىڭ نىق قاداممەن الىسقا جەتۋىن قورعاۋدىڭ ناقتى بەينەسى.
تاماشا زاڭ ارقىلى ولشەم ورناتىپ، ”جۇڭگو باسقارۋىنىڭ“ ٴتۇزىم نەگىزىن بەكەمدەدى −
زاڭ − مەملەكەتتى باسقارۋدىڭ ماڭىزدى قارۋى. جاڭا داۋىردەگى زاڭ شىعارۋ قىزمەتىن ىلگەرىلەتۋدە باس شۋجي شي جينپيڭ تەرەڭ تولعانىپ، ۇزاق بولاشاقتى كوزدەدى، باستان ـ اياق دايەكتى جالعاستىردى.
”جۇڭگوشا سوتسياليستىك زاڭ جۇيەسىن جەدەل كەمەلدەندىرىپ، ونى اناعۇرلىم عىلمي، كەمەلدى، ٴبىر تۇتاس، بەدەلدى ەتۋ كەرەك“، ”زاڭ شىعارۋدى، وعان وزگەرىس ەنگىزۋدى، ونى كۇشىنەن قالدىرۋدى، ٴتۇسىندىرۋدى، قۇراستىرۋدى ٴبىر تۇتاس جوسپارلاپ، ٴتۇيىندى سالالاردا، جاڭادان گۇلدەنگەن سالالاردا، شەتەلگە ساياتىن سالالاردا زاڭ شىعارۋدى كۇشەيتۋ كەرەك“... ورتالىقتىڭ مەملەكەتتى جاپپاي زاڭمەن باسقارۋ قىزمەتى ٴماجىلىسى، ورتالىقتىڭ حالىق قۇرىلتايى قىزمەتى ٴماجىلىسى سياقتى ماڭىزدى ورىنداردا باس شۋجي شي جينپيڭ تالاي رەت ماڭىزدى بايىمداۋ جاساپ، ايقىن تالاپتاردى قويدى.
ەكولوگيالىق ورتا زاڭناماسى دۇنيەگە كەلدى، جۇڭگوشا سوتسياليستىك زاڭ جۇيەسىنە وسىدان باستاپ ”ەكولوگيالىق ورتا زاڭى“ تاراۋى قوسىلدى؛ ۇلتتار ىنتىماعى، العاباسارلىعىن جەبەۋ زاڭى − جاڭا داۋىردە نەگىزگى زاڭنىڭ قاتىستى بەلگىلەمەلەرىن اتقارۋداعى، ۇلت ىستەرىن ٴبىر جاقتى ەتۋدەگى جانە ۇلت قىزمەتىن ورىستەتۋدەگى نەگىزگى زاڭ؛ مەملەكەتتىڭ دامۋ جوباسى زاڭى جاسالىپ، كوپ جىلدان بەرگى ٴونىمدى ادىستەر زاڭ ـ ٴتۇزىم ولشەمى ەتىپ تۇراقتاندىرىلدى.
ٴتۇزىم جۇلگەسى اناعۇرلىم بەكەمدەلىپ، باسقارۋ جولى اناعۇرلىم ايقىندالدى. 3 ماڭىزدى زاڭ بەينە ٴۇش سالماقتى ىرگە تاس ىسپەتتى مەملەكەتتى باسقارۋ جۇيەسى مەن باسقارۋ قابىلەتىنىڭ وسىزاماندانۋىنىڭ اناعۇرلىم جوعارى دەڭگەيگە كوتەرىلۋىنە تىرەك بولدى.
زاڭمەن باسقارۋ ارقىلى دامۋدى قورعاپ، حالىق تۇرمىسىن قامتاماسىز ەتىپ، بۇقارانىڭ ارمان ـ تىلەگىمەن ٴبىر باعىتتا العا ىلگەرىلەدى −
”حالىق بۇقاراسىنىڭ زاڭ شىعارۋ جونىندەگى تىلەگى زاڭنىڭ بار ـ جوقتىعى ەمەس، قايتا جاقسى ـ جاقسى ەمەستىگىندە، كادەگە جاراۋ ـ جاراماۋىندا، ٴىس جۇزىندىك ماسەلەلەردى شەشە الۋ ـ الماۋىندا“. باس شۋجي شي جينپيڭنىڭ تەرەڭ تۇجىرىمى جاڭا داۋىردەگى زاڭ شىعارۋ قىزمەتىنە اناعۇرلىم جوعارى تالاپ قويدى.
3 ماڭىزدى زاڭدا شي جينپيڭ زاڭمەن باسقارۋ يدەياسىنىڭ ”زاڭ شىعارۋ ارقىلى ەكونوميكانىڭ ۇزدىكسىز، اقاۋسىز دامۋىن جوعارى ساپامەن قامتاماسىز ەتۋ جانە جەبەۋ كەرەك“ دەگەن عىلمي جەتەكشىلىگى تياناقتاندىرىلىپ، ٴاربىر تارماق بويىنشا بۇقارانىڭ ارمان ـ تىلەگىنە جاۋاپ قايتارىلىپ، ەكونوميكانىڭ دامۋى قورعالىپ، حالىق تۇرمىسى مەيىرى ارتتىرىلدى.
ەكولوگيالىق ورتا زاڭناماسىندا ”جاسىل، تومەن كومىر قىشقىل گازدى دامۋ“ جەكە ٴبولىم بولىپ ورنالاستىرىلىپ، زاڭمەن باسقارۋ ٴتاسىلى ارقىلى ەكونوميكالىق، قوعامدىق دامۋدىڭ جاپپاي جاسىل تيپ جاڭالاۋى ىلگەرىلەتىلىپ، شي جينپيڭ ەكولوگيالىق وركەنيەت يدەياسىنىڭ، شي جينپيڭ زاڭمەن باسقارۋ يدەياسىنىڭ داۋىرلىك سيپاتى، كورەگەندىگى ايقىن ايگىلەندى.
ۇلتتار ىنتىماعى، العاباسارلىعىن جەبەۋ زاڭىندا جاڭاشا اۋىل ـ قىستاق كوللەكتيۆ شارۋاشىلىعى، وقۋ ـ اعارتۋ، ەمدەۋ، الەۋمەتتىك قىزمەت وتەۋ قۇرىلعىلارى سياقتى حالىق تۇرمىسىنداعى ٴجىتى قاداعالانىپ وتىرعان ماسەلەلەر جونىندە بەلگىلەمە جاسالىپ، ۇلتتاردىڭ بىرگە بايۋى تىڭعىلىقتى ىلگەرىلەتىلدى.
مەملەكەتتىڭ دامۋ جوباسى زاڭىندا ”مەملەكەتتىڭ دامۋ جوباسىن جاساۋدا جوعارى دەڭگەيدە جوبالاۋ مەن حالىقتىڭ قامىن ويلاۋدىڭ بىرلىگىنە تاباندى بولۋ كەرەكتىگى“ ايقىن بەلگىلەنىپ، مەملەكەتتىڭ دامۋ جوباسىنىڭ حالىق تىلەگىنە اناعۇرلىم ۇيلەسۋى قامتاماسىز ەتىلدى.
دۇنيەگە كەمەلدى زاڭ ورناسا، الەم تىنىش، ٴتارتىپتى بولادى.
3 ماڭىزدى زاڭنىڭ شىعارىلۋى عىلمي جولمەن زاڭ شىعارۋدىڭ، دەموكراتيالىق جولمەن زاڭ شىعارۋدىڭ، زاڭ بويىنشا زاڭ شىعارۋدىڭ تىڭ بيىگىن كورسەتتى. شي جينپيڭ زاڭمەن باسقارۋ يدەياسىنىڭ جەتەكشىلىگىندە، زاڭمەن باسقارىلاتىن جۇڭگو قۇرىلىسىنىڭ جاڭا جاعدايىن كۇش بىرىكتىرە اشۋ مەملەكەتتى قۇدىرەتتەندىرۋ قۇرىلىسىن، ۇلتتى گۇلدەندىرۋ ۇلى ٴىسىن ىلگەرىلەتۋگە، ٴسوز جوق، اناعۇرلىم بەرىك زاڭمەن باسقارۋ قامتاماسىزدىعىن ازىرلەيدى.
(شينحۋا اگەنتتىگىنىڭ 3 ـ ايدىڭ 14 ـ كۇنى بەيجيڭنەن بەرگەن حابارى)
