_ جەر ـ جەر دۇرىس ناتيجە كوزقاراسىن ورناتۋ جانە امالياتتا ايگىلەۋ ۇيرەنۋ تاربيەسىن تىڭعىلىقتى ورىستەتتى
□ شينحۋا اگەنتتىگىنىڭ تىلشىلەرى لي شيۇڭيىڭ،يان رۇي، سۇن شاۋشيۇڭ
دۇرىس ناتيجە كوزقاراسىن ورناتۋ جانە امالياتتا ايگىلەۋ ۇيرەنۋ تاربيەسى ورىستەتىلگەننەن بەرى، گۋاڭدۇڭ، حۋبەي، شينجياڭ جانە شينجياڭ ٴوندىرىس ـ قۇرىلىس بيڭتۋانى دەن قويا ۇيىمداستىرىپ، جاۋاپكەرشىلىك ارقالاۋدى كۇشەيتىپ، ۇيرەنۋ ارقىلى ىستەۋدى جەبەۋگە تاباندى بولىپ، ۇيرەنۋ تاربيە جەتىستىكتەرىن حالىقتىڭ مۇڭ ـ مۇقتاجىن شەشۋدىڭ، ٴىس تىندىرىپ ناتيجە شىعارۋدىڭ جانە ەكونوميكانىڭ، قوعامنىڭ جوعارى ساپالى دامۋىن ىلگەرىلەتۋدىڭ ٴىس جۇزىندىك ونىمدىلىگىنە ۇزدىكسىز اينالدىردى.
پىشاق ٴدۇزىن ىشكە قاراتۋعا تاباندى بولىپ، اۋىتقۋلاردى ىشكەرىلەي تەكسەرىپ، ەگجەي ـ تەگجەيلى سالىستىرىپ تۇزەتتى
ۇيرەنۋ تاربيەسى باستالعاننان بەرى، جەر ـ جەر اۋدان، باسقارما دارەجەلىدەن جوعارى باسشىلىق القالارى مەن باسشى كادرلاردىڭ ناتيجە كوزقاراسىنداعى اۋىتقۋ ماسەلەسىن ىشكەرىلەي تەكسەرىپ ورتاعا سالىپ، قاداعالاپ، تۇبەگەيلى، تياناقتى بولۋىنا شىنايى كەپىلدىك ەتتى.
”اڭگىمەلەسۋ، پىكىر اۋىستىرۋ، ناقتى ورىندا ارالاپ جاعداي ۇعىسۋ، جەكە اڭگىمەلەسۋ سياقتى تاسىلدەردى قولدانىپ، وزىمەن بايلانىستىرۋعا، قىزمەت جاۋاپكەرشىلىگىمەن بايلانىستىرۋعا، قىزمەتىمەن بايلانىستىرۋعا تاباندى بولىپ، ماسەلەلەردى جالپى بەتتىك تەكسەرىپ تاۋىپ، دەر كەزىندە تىزىمدىككە كىرگىزۋ كەرەك“. شينجياڭ ۇيعۇر اۆتونوميالى رايوندىق پارتكوم ۇيىمداستىرۋ ٴبولىمى 1 ـ باسقارماسىنىڭ باستىعى حى حۋاي ـ ي تانىستىرىپ بىلاي دەدى: شينجياڭ «ناتيجە كوزقاراسى اۋىتقۋىنداعى باستى ماسەلەلەر تىزىمدىگىن» رەتتەپ قالىپتاستىرىپ، اۋدان، باسقارما دارەجەلىدەن جوعارى باسشىلىق القالارى مەن باسشى كادرلاردىڭ، اۋىل ـ قالاشىقتارعا (ٴمالى)، سونداي ـ اق اۋدانعا (قالا، رايون) توتە قاراستى تاراۋلاردىڭ، ورىنداردىڭ باسشىلىق القالارىنىڭ جانە باسشى كادرلاردىڭ ناتيجە كوزقاراسىنداعى اۋىتقۋ ماسەلەسىن تەكسەرىپ ورتاعا سالۋىن، قاداعالاۋىن ىلگەرىلەتتى.
شينجياڭ ٴوندىرىس ـ قۇرىلىس بيڭتۋانىنداعى ٴار دارەجەلى پارتكومدار (پارتيا باسشىلىق گرۋپپالارى) ”ناتيجەنى كىم ٴۇشىن شىعارۋ، قانداي ناتيجە شىعارۋ، ناتيجە شىعارۋدا نەگە سۇيەنۋ“ سىندى وسى ٴتۇبىرلى ماسەلەنى ٴتۇيىندى تۇردە ارقاۋ ەتىپ، پارتيالىلىق جاقتان پارىقتاردى تاۋىپ، ٴتۇپ توركىنىن تەكسەرىپ، جەتىلىمدى كۇشەيتىپ، قۋزاۋ ـ تەكسەرۋ، تەكسەرۋ ـ زەرتتەۋ سياقتى جولدارمەن ساياسات ـ جوبادا ”ۇلاسپالىلىق پەن تۇراقتىلىقتى ساقتاماۋ“ سياقتى كورنەكتى ماسەلەلەردىڭ بار ـ جوقتىعىن ىشكەرىلەي تەكسەرىپ تاۋىپ، ماسەلە تىزىمدىگىن جاساپ، اشالاپ، يكەمدى باسقارۋ جۇرگىزدى.
حۋبەي ولكەسى اۋدان، باسقارما دارەجەلىدەن جوعارى باسشىلىق القاسىنا باعىتتاي وتىرىپ، وڭاي ولجاعا ۇمتىلۋ، كوز بوياۋشىلىق ىستەۋ سياقتى 8 جاقتاعى كورنەكتى ماسەلەنى ٴتۇيىندى تۇردە تۇزەتىپ، جاڭا باسشى كونە ماسەلەنى ەلەپ ـ ەسكەرمەۋ، ساناقتا جالعاندىق ىستەۋ، ساياسات ـ جوبادا ”كوزسىزدىكپەن ولشەمدى ٴوسىرۋ“، ”جاساۋ مەن قولدانۋدىڭ اجىراپ قالۋى“، جەرگىلىكتى ۇكىمەتتەردىڭ كومەسكى قارىزىن بەلگىلەمەگە قايشى تۇردە كوبەيتۋ سياقتى 4 جاقتان ىشكەرىلەي شوعىرلى وڭاۋ جۇرگىزىپ، قازىرگىنى يگەرىپ، تيپتى يگەرىپ، حابارلاندىرۋدى يگەرىپ، ماسەلەلەردىڭ شەشىلۋىن ىلگەرىلەتتى.
گۋاڭدۇڭدا 3 ـ ايدىڭ 17 ـ كۇنى جۇڭشان قالاسى «ۇيرەنۋ تاربيەسى بارىسىندا ”كاسىپورىن زاۆودتارعا بارۋ، پىكىر تىڭداپ قيىن ماسەلەلەردى شەشۋ، قىزمەت وتەۋدى كۇشەيتىپ دامۋدى جەبەۋ“ قىزمەتىن ورىستەتۋ جونىندەگى ۇقتىرۋدى» باسىپ تاراتىپ، بۇكىل قالا كولەمىندە ارناۋلى ارەكەت ۇيىمداستىرىپ ورىستەتىپ، دۇرىس ناتيجە كوزقاراسىن ورناتۋدى جانە امالياتتا ايگىلەۋدى تۇتقا ەتىپ، ٴار دارەجەلى پارتيالى باسشى كادرلاردىڭ زاۆود ـ كاسىپورىننىڭ ٴبىرىنشى شەبىنە ىشكەرىلەي بارىپ، پىكىرگە قۇلاق اسۋ بارىسىندا ماسەلەلەردى تەكسەرىپ ورتاعا قويۋىن ىلگەرىلەتتى.
شىنايىلىقتى ماڭداي الدى ورىنعا قويۋعا تاباندى بولىپ، بۇقارانىڭ شۇعىل، قيىن، ۋايىمداعان، ٴزارۋ ماسەلەلەرىن شەشتى
شينجياڭداعى ٴار دارەجەلى پارتكومدار (پارتيا باسشىلىق گرۋپپالارى) توپتىق اقىلداسىپ، نەگىزگى جاۋاپتى جولداستار ماسەلەنى يگەرۋ تىزىمدىگىن قاتاڭ تەكسەرىپ كورىپ، نەمقۇرايدى ىستەۋدەن قاتاڭ ساقتانىپ، ماسەلەلەردى شىنايى تەكسەرۋدى، شىنايى ماسەلەلەردى تەكسەرۋدى ىلگەرىلەتتى. ٴار دارەجەلى باسشى كادرلار باعىتتامالى رەتتەۋ ـ تۇزەتۋ شارالارىن جاپپاي بەلگىلەپ، بايقالا سالىسىمەن تۇزەتتى، تاباندا اتقارىپ، تاباندا تۇزەتتى ٴارى تاقىرىپ بەلگىلەپ ٴبىرىنشى شەپكە ىشكەرىلەي ارالاسىپ، بۇقارانىڭ 21 مىڭ 900 شۇعىل، قيىن، ۋايىمداعان، ٴزارۋ ماسەلەسىن شەشىپ، بۇقارانىڭ تابىس سەزىمىن جوعارىلاتۋعا قۇلشىندى.
حۋبەيدىڭ سۇڭزى قالاسى فانشۇي قالاشىعى حۋايۋانجوۋ قىستاعىندا سۋ قۇبىرى جۇيەسى ۇزاق ۋاقىت جوندەلمەگەندىكتەن، سۋمەن قامداۋ ۇزاق ۋاقىت ورنىقتى بولماي كەلگەن ەدى. ٴدال وسى ايدا سۇڭزى قالاسىنىڭ قىستاققا جاڭادان سالىنعان سۋ ۇلەستىرۋدى قامتاماسىزداندىرۋ قۇبىر تورابى رەسمي ىسكە قوسىلدى. ”سۋمەن قامداۋ ىركىلىسسىز بولىپ، ٴبىز كۇندەلىك سۋ ىستەتۋدەن الاڭدامايتىن بولدىق“، ـ دەدى قىستاق تۇرعىنى زىڭ گۋاڭميڭ.
حۋبەيدىڭ سۇڭزى قالاسى ”ٴار ايدىڭ ٴتورتىنشى، ون ٴتورتىنشى، جيىرما ٴتورتىنشى كۇنى ماسەلەنى ايتۋ“ سياقتى ارىز ـ ارمان قابىلداۋ قيمىلدارىن ورىستەتۋ ارقىلى باسشى كادرلاردىڭ كەڭسەدەن شىعىپ، بۇقارامەن بايلانىس جاساۋ، بۇقاراعا قىزمەت وتەۋ بارىسىندا ماسەلەلەردى تەكسەرىپ ورتاعا سالۋىن ىلگەرىلەتتى. قازىر قالالىق پارتكوم تۇراقتى كوميتەتىنىڭ باسشىلىق القاسى باستاپقى قادامدا 20 ٴتۇيىندى ماسەلەنى تەكسەرىپ ورتاعا سالىپ، قالا باسشىلارى باستاماشىلدىقپەن 71 ماسەلەنى كوتەرمەگە الىپ، 13 رەت ارىز ـ ارمان قابىلداپ، ٴتۇرلى قايشىلىق پەن داۋ ـ شارلاردان 20سىن شەشۋدى ىلگەرىلەتتى.
گۋاڭدۇڭنىڭ جۇڭشان قالاسىنداعى باسشى كادرلار جاڭا داۋىردەگى پارتيانىڭ بۇقارالىق لۋشيانىن باستاماشىلدىقپەن ويداعىداي جۇرگىزىپ، ”ٴتورتتى نەگىزگى ساتىعا جەتكىزۋ“ سياقتى قىزمەتتەرمەن بىرلەستىرىپ، قالاشىق، مالىلەردەگى زاۆود ـ كاسىپورىن ٴبىرىنشى شەبىندە تۇرىپ، بايلانىس ورناتىپ، ٴار دارەجەلى باسشى كادرلاردى ٴوندىرىس سەحتارى، زەرتتەۋ ـ اشۋ ورىندارى سياقتىلارعا ىشكەرىلەي بارۋعا ۇلگى كورسەتىپ جانە جەتەكتەپ، تەكسەرۋ ـ زەرتتەۋدى كۇشەيتىپ، اشىق تاربيە جۇرگىزدى. قالاشىق، مالىلەر مەن قالاعا توتە قاراستى قاتىستى تاراۋلار ٴبىر تۇتاس جوسپارلاپ سايكەستىرۋدى كۇشەيتىپ، ىشكى جاقتا پىكىرلەسۋ، دارەجەلەس ورىندار اراسىندا پىكىرلەسۋ جانە ىستەن بۇرىن پىكىرلەسۋدى ويداعىداي ىستەپ، تەكسەرۋ ـ زەرتتەۋ ۋاقىتى مەن ورنىن عىلمي جوبالاپ، توپەلەپ تەكسەرۋ ـ زەرتتەۋ جۇرگىزۋدەن، باس ـ باسىنا تەكسەرۋ ـ زەرتتەۋدەن، قايتا ـ قايتا تەكسەرۋ ـ زەرتتەۋ جۇرگىزۋدەن، ٴوزىن جارنامالاۋ تۇرىندە تەكسەرۋ ـ زەرتتەۋ جۇرگىزۋدەن باتىل ساقتاندى.
گۋاڭدۇڭنىڭ جۋحاي قالاسى حالىقتان پىكىر الۋعا تاباندى بولدى، قالالىق پارتكومنىڭ نەگىزگى باسشىلارى ”ٴتورتتى نەگىزگى ساتىعا جەتكىزۋ“ ٴتۇزىمىن باستاماشىلدىقپەن تياناقتاندىردى، ٴار دارەجەلى پارتيالى باسشى كادرلار تۇيىندە تۇرىپ بايلانىس ورناتۋ، ارالاپ حال سۇراۋ، بۇقارانىڭ ارىز ـ ارمانىن قابىلداۋ سياقتى تاسىلدەر ارقىلى ”جۋحاي جاريالاۋى“، حالىققا قولايلى ىستىق لەنيا سياقتى دانەكەرلەردەن ويداعىداي پايدالانىپ، بۇقارادان كەڭ كولەمدە پىكىر ـ ۇسىنىس الىپ، بۇقارانىڭ قيىن ماسەلەلەرىن شەشىپ، ۇيرەنۋ تاربيەسى جەتىستىكتەرىن سەزىنۋگە بولاتىن ەتۋگە، بۇقارانىڭ قۇپتاۋىنا كەپىلدىك ەتتى.
ۇيرەنگەندى قولدانۋعا تاباندى بولىپ، جوعارى ساپالى دامۋدى ىلگەرىلەتتى
دۇرىس ناتيجە كوزقاراسىن ورناتۋ جانە امالياتتا ايگىلەۋ ۇيرەنۋ تاربيەسى بارىسىندا 2 ميلليونعا جۋىق شارۋاشىلىق تۇلعاسى بار گۋاڭدۇڭ دۇڭگۋان قالاسى اشىق تاربيە ورىستەتۋگە تاباندى بولىپ، كاسىپورىنداردىڭ، بۇقارانىڭ پىكىرىن تىڭداپ، دۇرىس ناتيجە كوزقاراسى ارقىلى بىرەگەي شارۋاشىلىق ـ ساۋدا ورتاسىن قالىپتاستىرىپ، «دۇڭگۋان قالاسىنىڭ كاسىپورىندارعا قىزمەت وتەۋدى اناعۇرلىم ساپالىلاندىرىپ، بىرەگەي شارۋاشىلىق ـ ساۋدا ورتاسىن قالىپتاستىرۋىنا قاتىستى ٴبىرقانشا شارانى» جاساپ شىعارىپ، 28 تارماقتى ناقتى شارانى العا قويىپ، ناقتى ارەكەت ارقىلى ”شارۋاشىلىق ـ ساۋدا ورتاسى _ وندىرگىش كۇش“ ەكەندىگىن ٴتۇسىندىردى.
دۇڭگۋان قالاسىنداعى ٴار دارەجەلى باسشى كادرلار 4000نان استام ادامدىق قىزمەت وتەۋ ارناۋلى قىزمەتكەرلەرى قوسىنىن ۇيىمداستىرىپ، 20 مىڭداي ”تورتتە جوعارى“ كاسىپورىنمەن دالمە ـ ٴدال ٴتۇيىلىسىپ، ۇسىنىس ـ پىكىرلەردى بەلسەنە تىڭدادى. كاسىپورىنداردىڭ تالاپ ـ تىلەكتەرىنە اڭىس قايتارۋ باياۋ بولۋ، ٴىس ٴبىتىرۋ بارىسى كۇردەلى بولۋ سياقتى ماسەلەلەرگە مەڭزەس، دۇڭگۋان ”كاسىپورىن ىستەرىن تەز ٴبىتىرۋدىڭ“ تۇيىق اينالىمىن كۇش سالا قۇرىپ، كاسىپورىنداردىڭ ادەتتەگى تالاپ ـ تىلەكتەرىن ٴبىر قىزمەت كۇنى ىشىندە بىتىرۋگە تاپسىرىلۋىن ايقىنداپ، شەكتى ۋاقىتتا ٴبىتىردى؛ كاسىپورىنداردىڭ تالاپ ـ تىلەكتەرىنە اڭىس قايتارۋ ـ تۇيىقتالماۋ، قويىلعان تالاپ ـ تىلەكتەردى ٴبىر شەتكە قايىرىپ قويۋ سياقتى ماسەلەلەردى ٴونىمدى شەشۋ ٴۇشىن، كاسىپورىندارعا قىزمەت وتەۋ ارناۋلى قىزمەتكەرلەرىنىڭ ”الدىمەن قابىلداعان ادام جاۋاپتى بولۋ ٴتۇزىمىن“ اقاۋسىزداندىرىپ، ”قابىلداعان سوڭ سوڭىنا دەيىن قاداعالاۋ“ سىندى جالپى بارىستىق ىزىنە ٴتۇسىپ قىزمەت وتەۋدى جۇزەگە اسىردى.
ناتيجە كوزقاراسىنداعى اۋىتقۋ ماسەلەلەرى تىزىمدىگىنە سالىستىرا وتىرىپ، حۋبەيدىڭ جيڭمىن قالاسى ”ٴبىرىنشى شەپكە بارۋ“ ارقىلى دامۋدى جەبەۋ ارناۋلى ارەكەتىن باستادى، اۋدان، باسقارما دارەجەلىدەن جوعارى باسشىلىق القا مۇشەلەرى كاسىپورىن سەحتارىنا، نىساننىڭ ٴبىرىنشى شەبىنە بارىپ، كاسىپورىنداردىڭ ٴوندىرىس ـ شارۋاشىلىق، بازاردى كەڭەيتۋ، فاكتورمەن قامتاماسىز ەتۋ سياقتى وزەكتى تالاپ ـ تىلەكتەرىن تۇگەل ۇعىسىپ، كاسىپورىنداردىڭ دامۋىنداعى تالماۋ تۇيىندەردى، قيىن تۇيىندەردى، بوگەتتەردى دالمە ـ ٴدال يگەرىپ، دالمە ـ ٴدال شارا قولدانۋعا، جوعارى ٴونىمدى قىزمەت وتەۋگە بەرىك نەگىز قالادى.
”باسشى كادرلاردىڭ كاسىپورىندارعا بارىپ، ساياسات تۇسىندىرۋگە، نىسانداردى جولداۋعا جەتەكشىلىك ەتۋىنەن ناقتى ٴىس تىندىرۋ پوزيتسياسىن سەزىندىك، سونداي ـ اق كاسىپورىننىڭ دامۋى جونىندەگى سەنىمىمىز اناعۇرلىم كۇشەيدى“، ـ دەدى حۋبەي حۋاشين ماشينا دامىتۋ شەكتى سەرىكتەستىگىنىڭ جاۋاپتىسى تيان گۇيبيڭ.
جيڭمىن قالاسىنىڭ اۋدان، باسقارما دارەجەلىدەن جوعارى باسشىلىق القاسىنىڭ مۇشەلەرى ”جاعدايدى كۇتىپ تۇرۋدان“ ”قيىن ماسەلەلەردى سوڭىنا ٴتۇسىپ شەشۋگە“ دەيىن كاسىپورىنداردىڭ ٴار ٴتۇرلى 294 تالاپ ـ تىلەگىن شەشىپ، جەرگىلىكتى جاعدايعا قاراي جاڭا ەنەرگيا، جاڭا ماتەريال، اۋىل شارۋاشىلىق ونىمدەرىن وڭدەۋ، تومەن كەڭىستىك ەكونوميكاسى سياقتى باسىمدىققا يە كاسىپ سالالارىنىڭ دارەجەسىن جوعارىلاتۋدى ىلگەرىلەتىپ، ”ٴبىرىنشى شەپكە بارۋ“ بارىسىندا كاسىپ سالاسى تىزبەگىنىڭ جوعارى ـ تومەن بۋىنىنداعى كاسىپورىنداردىڭ ”دانەكەر ارقىلى جالعاسىپ، ۇجىمداسىپ دامۋى“ ٴۇشىن، جەرگىلىكتى كاسىپورىنداردىڭ وڭىرلىك كاسىپ سالاسى ەكولوگيا شەڭبەرىمەن توعىسۋىنا دەم بەرىپ، ”كاسىپورىندارعا كومەكتەسىپ، قيىنشىلىعىن شەشۋ“ مەن ”كاسىپ سالاسى ارقىلى قۋات ۇستەۋدىڭ“ قوس باعىتتا كۇش شىعارۋىن جۇزەگە اسىردى.
(شينحۋا اگەنتتىگىنىڭ 3 ـ ايدىڭ 26 ـ كۇنى بەيجيڭنەن بەرگەن حابارى)
