انار بۇلت \ شينجياڭ گازەتىنىڭ ٴتىلشىسى شيە حۇيبيان 3 ـ ايدىڭ 27 ـ كۇنى ۇرىمجىدەن حابارلايدى. 3 ـ ايدىڭ 27 ـ كۇنى اشىلعان اۆتونوميالى رايوننىڭ 2026 ـ جىلعى عىلىم ـ تەحنولوگيا قىزمەتى ماجىلىسىنەن ۇعىسۋىمىزشا، بيىل شينجياڭنىڭ عىلىم ـ تەحنولوگيا قىزمەتى پارتيا ورتالىق كوميتەتى شينجياڭعا بەلگىلەگەن ”بەس ۇلكەن ستراتەگيالىق ورىندى“ كوزدەپ، ستراتەگيالىق جوبالاۋ، جاڭالىق اشۋ تۇلعالارى، كاسىپ سالالارىن توعىستىرۋ، حالىق تۇرمىسىنا قۋات ۇستەۋ، جاڭالىق اشۋ ەكولوگياسى، دارىندىلاردى دامىتۋ، اشىق ۇستاۋ، سەلبەسۋ سياقتى 7 جاقتى ارقاۋ ەتىپ، ٴتۇيىندى مىندەتتەردى ورنالاستىرىپ، عىلىم ـ تەحنولوگيادا جاڭالىق اشۋ مەن كاسىپ سالاسىندا جاڭالىق اشۋدىڭ تەرەڭدەي توعىسۋىن ىلگەرىلەتىپ، ”15 ـ بەسجىلدىقتا“ باستاما اشۋعا، قادام تاستاۋعا پارمەندى عىلىم ـ تەحنولوگيالىق تىرەك ازىرلەيدى ەكەن.
ستراتەگيالىق جوبالاۋ جاعىندا، شينجياڭ ”15 ـ بەسجىلدىقتاعى“ عىلىم ـ تەحنولوگيادا جاڭالىق اشۋ جوباسىن جوعارى ساپامەن جاساپ، ورتا ازياعا باعىتتالعان شينجياڭ وڭىرلىك عىلىم ـ تەحنولوگيالىق جاڭالىق اشۋ ورتالىعىن جەدەل قۇرىپ، مەملەكەتتىڭ وڭىرلىك جاڭالىق اشۋ جۇيەسىنىڭ جالپى تۇلعالىق ورنالاستىرۋىنا ەنگىزۋدى بەلسەنە ىلگەرىلەتەدى.
جاڭالىق اشۋ نەگىزگى كۇشىن تۇلعالاۋدى ارقاۋ ەتىپ، شينجياڭ جوعارى قابىلەت دارەجەسى دەڭگەيىندەگى جاڭالىق اشۋ تۇعىرىنىڭ قابىلەتىن جوعارىلاتۋ ارەكەتىن اتقارىپ، تيانشان تاجىريبەحاناسى، شينجياڭ ەنەرگيا حيميا ونەركاسىبى تاجىريبەحاناسى سياقتى قۇرىلىستاردى جوعارى ولشەممەن ىلگەرىلەتىپ، ديامەترى 110 مەترلىك تۇتاس باعىتتى جىلجىمالى راديو تەلەسكوبى سياقتى كەلەلى عىلىم ـ تەحنولوگيالىق نەگىزدىك قۇرىلعىلار قۇرىلىسىن جەدەلدەتەدى، سونىمەن بىرگە 2026 ـ جىلى 650 جوعارى، جاڭا تەحنولوگيالىق كاسىپورىندى جاڭادان كوبەيتۋگە كۇش سالادى.
كاسىپ سالاسىندا جاڭالىق اشۋدى ىلگەرىلەتۋ بيىلعى عىلىم ـ تەحنولوگيا قىزمەتىندەگى ەڭ ماڭىزدى ٴتۇيىن. شينجياڭ ”كاسىپ سالاسى سۇراۋ شىعارۋعا، عىلىم ـ تەحنولوگيا جاۋاپ بەرۋگە“ تاباندى بولىپ، نازاردى مۇناي ـ تابيعي گاز، كومىر، كەن ونىمدەرى، توقىماشىلىق سياقتى ٴتۇيىندى كاسىپ سالاسىنا، سونداي ـ اق تومەن كەڭىستىك ەكونوميكاسى، بيولوگيالىق ٴدارى ـ دارمەك، زەردەلى قۇلتەمىر سياقتى جاڭادان گۇلدەنگەن كاسىپ سالالارىنا شوعىرلاندىرىپ، ٴبىر توپ كەلەلى عىلمي زەرتتەۋ مىندەتىن كۇشتى شوعىرلاندىرا ورنالاستىرادى. ”جاساندى زەردە +“ جاڭالىق اشۋ ارەكەتىن اتقارىپ، 2026 ـ جىلعى تەحنولوگيالىق توقتامنىڭ ساۋدا سوماسىن 16 ميلليارد يۋاننان اسىرۋعا كۇش سالادى.
عىلىم ـ تەحنولوگيا ارقىلى حالىق تۇرمىسىنا قۋات ۇستەۋدە دە ايقىن ورنالاستىرۋ جاسالدى. شينجياڭ از دەگەندە 1200 عىلىم ـ تەحنولوگيا ارناۋلى قىزمەتكەرىن نەگىزگى ساتىعا قىزمەت وتەۋگە تاڭداپ جىبەرىپ، سالماقتى، سوزىلمالى اۋرۋلاردان، جەرگىلىكتى سيپاتتاعى جۇقپالى اۋرۋلاردان ساقتانۋ جانە ونى تىزگىندەۋ، سونداي ـ اق جۇڭي شيپاگەرلىگىن، دارىگەرلىگىن جالعاستىرۋ، جاڭالىق اشۋ توڭىرەگىندە عىلمي زەرتتەۋدەن قامال الۋدى جوسپارعا الىپ، شينجياڭنىڭ 3 ـ رەتكى جالپىلىق عىلمي تەكسەرۋى مەن جەتىستىكتەردى قولدانۋىن ۇزدىكسىز ورىستەتەدى.
جاڭالىق اشۋ ەكولوگياسى جاعىندا، شينجياڭ عىلمي زەرتتەۋ ورىندارى رەفورماسىن ىشكەرىلەي جۇرگىزىپ، جاراتىلىستىق عىلىم قورى نىسانىن ”كوتەرمەگە الۋ ٴتۇزىمىن“ ورنىقتى اتقارىپ، عىلىم ـ تەحنولوگيا دارىندىلارىن تۇرگە ٴبولىپ باعالاۋ رەفورماسىن ىلگەرىلەتەدى، سونىمەن بىرگە عىلىم ـ تەحنولوگيا قارىز اقشا حاۋىپ ـ قاتەرى بويىنشا تولەم بەرۋدى اتقارىپ، عىلىم ـ تەحنولوگيا كاسىپورىندارىنىڭ قارجى قۇراۋ ارناسىن كەڭەيتىپ، عىلىم ـ تەحنولوگيا جەتىستىكتەرىن كادەگە جاراتۋعا جەتەكشىلىك ەتۋ قورىنىڭ رولىن تولىق ساۋلەلەندىرەدى.
وقۋ ـ اعارتۋ، عىلىم ـ تەحنولوگيا دارىندىلارىنىڭ دامۋىن ٴبىر تۇلعالى ىلگەرىلەتۋ جاعىندا، شينجياڭ ”كاسىپ سالاسى + جاڭالىق اشۋ تۇعىرى + عىلمي زەرتتەۋ نىسانى + دارىندىلار“ سايكەسە دامۋ ۇلگىسى جونىندە ىزدەنىس جاساپ، نەگىزدىك پاندەردى زەرتتەۋ ورتالىعى قۇرىلىسىن جەدەلدەتىپ، مەملەكەتتىك جاراتىلىستىق عىلىم قورى بويىنشا وڭىرلىك جاڭالىق اشا دامۋ بىرلەسكەن قورىن ىشكەرىلەي اتقارىپ، جوعارى قابىلەت دارەجەسى دەڭگەيىندەگى جاڭالىق اشۋ تۇعىرىنا سۇيەنىپ، عىلىم ـ تەحنولوگيا دارىندىلارى ۇجىمىن شوعىرلى باۋليدى.
ەسىك اشۋ، سەلبەسۋدە دە تىڭ قادام تاستالادى. شينجياڭ 8 ـ رەتكى مەملەكەتتىك عىلىم ـ تەحنولوگيا ارقىلى شينجياڭعا كومەكتەسۋ جانە ”ٴتورت جاق سەلبەستىگىن“ ىلگەرىلەتۋ ٴماجىلىسىن اشۋعا دايىندالىپ، جۇڭگو _ ورتا ازيا حالىقارالىق تەحنولوگيا اۋىستىرۋ ورتالىعى قۇرىلىسىن جوعارى ساپامەن ىلگەرىلەتىپ، ورتا ازيا ەلدەرىنىڭ جەرگىلىكتى ورىندارىمەن عىلىم ـ تەحنولوگيالىق سەلبەستىكتى تەرەڭدەتەدى.
