ءۇرىمجى قالاسىندا
ورتا، باستاۋىش مەكتەپ وقۋشىلارى باي مازمۇندى كوكتەمگى دەمالىستى باستادى
□ انار بۇلت \ شينجياڭ گازەتىنىڭ ءتىلشىسى شىن زۋشياۋ
4 - ايدا اعاش - ءشوپ كوكتەدى. 4 - ايدىڭ 2 - كۇنىنەن باستاپ ءۇرىمجى قالاسى ميدۇڭ رايونى، شۇيموگوۋ رايونى جانە ءۇرىمجى ەكونوميكالىق - تەحنولوگيالىق اشۋ رايونى (توۋتۇنحى رايونى)، جوعارى، جاڭا تەحنولوگيالىق كاسىپ سالاسى اشۋ رايونىنداعى (جاڭا قالا رايونى) 235 مىڭنان استام ورتا، باستاۋىش مەكتەپ وقۋشىسى كوكتەمگى دەمالىستى رەسمي قارسى الدى. 2 كۇندىك كوكتەمگى دەمالىس وسىدان كەيىنگى چيڭميڭ دەمالىسىمەن جالعاسىپ، بالالار ءۇرتىس 5 كۇن دەمالىس ۋاقىتىنان يگىلىكتەنە الادى.
قۇلپىرا اشىلعان گۇلدەردى كورىپ، قۇستاردىڭ سايراعان ءۇنىن ەستۋگە بولادى. كوكتەمگى دەمالىس وقۋشىلاردىڭ ۇلى تابيعاتتا كوڭىلىن سەرگىتىپ قانا قويماي، باي مازمۇندى امالياتتىق قيمىلدار بارىسىندا كوز اياسىن كەڭەيتۋىنە دە مۇمكىندىك جاسايدى.
اتتانايىق! ”تۇرپانعا بارىپ ورىك گۇلىن تاماشالاپ كەلەيىك!“ 4 - ايدىڭ 2 - كۇنى تاڭەرتەڭ، ءۇرىمجى قالالىق 1 - ورتا مەكتەپ وقۋ - اعارتۋ توبى جوعارى، جاڭا تەحنولوگيالىق كاسىپ سالالارىن اشۋ رايونى مەكتەپ اۋماعىنىڭ وقۋشىسى لياڭ جىچىن بىرنەشە ساباقتاسىمەن بىرگە كوكتەمگى دەمالىستاعى زەرتتەپ ۇيرەنۋ ساپارىنا اتتاندى.
كوكتەمگى دەمالىستىڭ العاشقى كۇنىندە وسى مەكتەپتەگى 500دەن استام وقۋشى ”كوكتەمدە سەيىلدەپ تەگىن ىزدەۋ، ارمانعا قانات قاعىپ العا باسۋ“ اتىنداعى قوزعالىستاعى يدەيا - ساياسي ساباعىن اشىپ، تۇرپان كارىز حالىقتىق سالت - سانا باقشاسىنا، يارعول بايىرعى قالاسىنا جانە توقسۇن اۋدانىنىڭ ورىك گۇلى باعىنا بارىپ زەرتتەپ ۇيرەنۋ ورىستەتتى.
يارعول بايىرعى قالاسىندا وقۋشىلار مىڭ جىلدىق ەسكى جۇرتتى ارالاپ، مۇعالىمنىڭ تۇسىندىرمەسىن تىڭداپ، بايىرعى جىبەك جولىنىڭ وركەنيەت ىزدەرىن ىزدەدى؛ كارىز حالىقتىق سالت - سانا باقشاسىندا ولار ءار ۇلت حالقىنىڭ ءبىر نيەتپەن سەلبەسىپ سۋ يگىلىگى ينجەنەرياسىن سالعان كۇرەس بارىسىن ىشكەرىلەي ءتۇسىندى؛ ورىك باعىندا ورىك گۇلى جامىراي اشىلىپ، وقۋشىلار ”شينجياڭنىڭ العاشقى كوكتەمىنىڭ“ وزگەشە تارتىمدىلىعىن شىنايى سەزىندى.
ءبىر كۇنگى زەرتتەپ ۇيرەنۋدە وقۋشى ماحاۋ يۇيدياننىڭ تابىسى مول بولدى، ”كوكتەمگى دەمالىستاعى زەرتتەپ ۇيرەنۋ مەنى شينجياڭ تاريحى جونىندە اناعۇرلىم تەرەڭ تۇسىنىككە يە ەتتى، ءبىلىمىمدى اسىردى“، - دەدى.
”گۇلدەردىڭ اشىلعانىن كورۋ تابيعات ساباعى، بايىرعى ەسكەرتكىشتەرمەن تانىسۋ تاريح ساباعى، بىرگە ساپاردا بولۋ قوعامدىق قارىم - قاتىناس ساباعى“. وسى مەكتەپتىڭ اتقارۋشى مەكتەپ باستىعى تالعات بەكداۋلەت: ”وقۋشىلارعا ەڭ كوركەم ماۋسىمدا ەڭ قۇندى ەسەيۋ كەشىرمەسىن سەزىندىرۋ − كوكتەمگى دەمالىستىڭ ءمانى“، - دەدى.
كوكتەمنىڭ جايماشۋاق كۇنىندە گۇلدەر اشىلىپ، كۇللى تىرشىلىك جانداندى، بۇل − ءدال ءۇمىت ۇشقىنىن شاشۋدىڭ مەزگىلى. كوكتەمگى دەمالىستىڭ العاشقى كۇنى، ءۇرىمجى قالالىق 130 - ورتا مەكتەپتىڭ وقۋشىلارى مەكتەپ اۋلاسىنداعى ەڭبەك امالياتى بازاسىندا توپىراق اۋدارىپ، تۇقىم ءسىڭىرىپ، سۋارىپ، وزدەرىنە ءتان كوكتەمگى ەگىستى باستاپ، وزگەشە ەڭبەك شاتتىعىن سەزىندى. وقۋشى شيۇڭ جياحاۋ بىلاي دەدى: ”وسى كوكتەمگى دەمالىس وتە ءماندى بولدى، توپىراق اۋدارىپ، تۇقىم سەۋىپ، سۋارىپ، ەڭبەكتىڭ شاتتىعىن سەزىندىم ءارى مول ءونىم الۋعا زور ءۇمىت ارتتىم“.
بيىلعى كوكتەمگى دەمالىستا 130 - ورتا مەكتەپ وتانشىلدىق، ەڭبەك امالياتى، دەنساۋلىق ناۋقانى، اتا - انالار مەن بالا امالياتى سىندى ءتورت ۇلكەن نەگىزگى تاقىرىپتىق تاربيە قيمىلىن ورنالاستىرىپ، دەمالىستىڭ اناعۇرلىم ءماندى، اناعۇرلىم مەيىرلى بولۋىنا مۇمكىندىك جاسادى.
كوكتەمگى دەمالىستىڭ ءبىرىنشى كۇنىندە وقۋشىلار مەكتەپتە وتكىزىلگەن فۋتبول، باسكەتبول، جىپتەن سەكىرۋ، ۆولەيبول سياقتى جارىس قيمىلدارىندا ومىرشەڭ كۇشتەرىن تاسقىنداتىپ، دوستىققا يە بولدى. ەكىنشى كۇنى ءۇرىمجى قالالىق مۇراجاي، شينجياڭ بەيزاتتىق مادەنيەت مۇرالار سارايى، شينجياڭ گەولوگيالىق كەن ونىمدەرى مۇراجايى سياقتى الاڭ - سارايلارعا بارىپ، تاريح جۇلگەسى مەن بەيزاتتىق مۇرا ونەرىنەن قالانىڭ ءمانىن ءتۇسىنىپ، مەكەننىڭ تارتىمدىلىعىن سەزىندى.
وسى مەكتەپتىڭ پارتيا باس ياچەيكاسىنىڭ شۋجيى لي ي بىلاي دەپ قارادى: كوكتەمگى دەمالىس − دەمالىس عانا ەمەس، ونان دا ماڭىزدىسى، تۇرمىس پوزيتسياسى، ول وقۋشىلاردىڭ باقىت سەزىمىن جوعارىلاتۋعا ءتيىمدى، وقۋشىلاردى اناعۇرلىم تاسقىنداعان رۋحپەن ۇيرەنۋ مەن تۇرمىسقا ات سالىسۋعا ىنتالاندىرادى.
بيىلعى كوكتەمگى دەمالىس كەزىندە ءۇرىمجى قالاسى 200دەن استام سارا زەرتتەپ ۇيرەنۋ جەلىسىن ۇسىنىپ، 28 ءتۇرلى ەرەكشە مادەنيەت - ساياحات قيمىلىن تەڭ قادامدا جەلىگە شىعاردى، بۇل قىزىل رۋحتى جالعاستىرۋ، ەكولوگيالىق عىلىم جالپىلاستىرۋ، بەيزاتتىق مۇرالاردى سەزىنۋ، عىلمي جاسامپازدىق ىزدەنىسى، جىبەك جولىندا وتكەندى ىزدەۋ، اۋىل - قىستاق سەيىل - سەرۋەنى سياقتى كوپ نەگىزدى تاقىرىپتى قامتىدى.
”وسى زەرتتەپ ۇيرەنۋ جەلىلەرى مەن مادەنيەت - ساياحات قيمىلدارىن ۇسىنۋداعى ماقسات ورتا، باستاۋىش مەكتەپ وقۋشىلارىنىڭ ’دەمالىستا ۇيرەنۋىنە، ۇيرەنۋ مەن قولدانۋدى ۇشتاستىرۋىنا‘ مۇمكىندىك جاساۋ“، - دەدى ءۇرىمجى قالالىق مادەنيەت، راديو - تەلەۆيزيا جانە ساياحات مەكەمەسىنىڭ (قالالىق مادەني ەسكەرتكىش مەكەمەسى) ورىنباسار باستىعى ۋاڭ جۋان.
5 كۇندىك دەمالىس كەزىندە اتا - انا مەن بالا ساياحاتى كوپتەگەن وقۋشىلاردىڭ تالعامى بولدى. 4 - ايدىڭ 2 - كۇنى تەكەس اۋدانىندا ساياحاتتاپ جۇرگەن ءۇرىمجى قالالىق 80 - باستاۋىش مەكتەپ 4 - جىلدىق 9 - كلاسىنىڭ وقۋشىسى ۋاڭ شينيۇي تەبىرەنە بىلاي دەدى: ”وسى كوكتەمگى دەمالىستا ءبىز مەملەكەتتىك تاريحي مادەنيەت ايگىلى قالاسى تەكەس اۋدانىندا ساياحاتتا بولدىق، ەرەكشە قۋانىشتامىز“!
اتتانار الدىندا ۋاڭ شينيۇي وتباسىنداعىلارمەن بىرگە كوكتەمگى دەمالىس ساپارىنا دايىندالىپ، دەمالىس ساپارىن دەن قويا جوسپارلادى. ”سەگىز تاڭبالى قالاعا بارۋ قاجەتتى تاڭداۋىم، مەن سەگىز تاڭبالى قالانىڭ يجيڭ مادەنيەتىن جانە ونىڭ كەلۋ تەگىن مۇقيات ۇعىنامىن. مەكتەپكە قايتقاننان كەيىن، اسەرىمدى ساباقتاستارىممەن ءبولىسىپ، ءتىپتى دە كوپ ادامعا جۇڭحۋانىڭ تاڭداۋلى ءداستۇرلى مادەنيەتىنىڭ تارتىمدىلىعىن سەزىندىرەمىن“، - دەدى ۋاڭ شينيۇي.
ءۇرىمجى قالالىق پارتكوم وقۋ - اعارتۋ قىزمەت كوميتەتىنىڭ ورىنباسار شۋجيى، وقۋ - اعارتۋ مەكەمەسىنىڭ ورىنباسار باستىعى ليۋ جىبين بىلاي دەپ تانىستىردى: تيانشان رايونى، سايباق رايونى، دابانچىڭ رايونى، ءۇرىمجى اۋدانىنداعى ورتا، باستاۋىش مەكتەپتەردىڭ كوكتەمگى دەمالىس ۋاقىتى 4 - ايدىڭ 29 - كۇنىنەن 30 - كۇنىنە دەيىن بولادى، بۇكىل قالاداعى ورتالاۋ مەكتەپ 3 - جىلدىعىنىڭ، ورتا مەكتەپ 3 - جىلدىعىنىڭ كوكتەمگى دەمالىس ۋاقىتى ءبىر تۇتاس 4 - ايدىڭ 30 - كۇنى بولادى.
كوكتەمگى دەمالىس كەزىندە ءۇرىمجى قالالىق وقۋ - اعارتۋ مەكەمەسى ورتا، باستاۋىش مەكتەپتەردىڭ مەكتەپ ىشىندەگى نەگىزدىك اماناتتاپ باسقارۋ بويىنشا ”ەڭ تومەنگى شەكتەن تۇسىرمەۋ“ قىزمەت وتەۋىمەن قامداۋىنا، مەكتەپ ساباقحاناسى، كىتاپحانا، سپورت الاڭ - سارايى سياقتى ءتۇرلى بايلىق قۇرىلعىلارىن اشىق ۇستاۋىنا جەتەكشىلىك ەتەدى ءارى قىزمەتكەرلەردى قارايلاۋعا ۇيىمداستىرىپ، وقۋشىلار قيمىلىنىڭ حاۋىپسىز، ءتارتىپتى جۇرىلۋىنە شىنايى كەپىلدىك ەتەدى.
