قىزىل الاڭ ـ سارايلارعا باردى −
ۋاقىت ـ كەڭىستىك اتتاعان ٴبىر رەتكى رۋحاني تىلدەسۋگە قاتىناسۋ
□ انار بۇلت \ شينجياڭ گازەتىنىڭ ٴتىلشىسى جيا چۇنشيا
چيڭميڭ كەزىندە شينجياڭنىڭ جەر ـ جەرىندەگى قىزىل الاڭ ـ سارايلار ايبىندى دا سالتاناتتى بەينەگە ەندى. ٴار ۇلت كادر ـ بۇقاراسى، ورتا، باستاۋىش مەكتەپ وقۋشىلارى ىركەس ـ تىركەس قۇرباندار قابىرستانىنا، ەسكەرتكىش سارايلارعا بارىپ، قۇرمەتپەن گۇل قويۋ، ىزگى ىستەردى تىڭداۋ، سەرتتى قايتا ەسكە ٴتۇسىرۋ سياقتى سالتتار ارقىلى اعا بۋىنداردى ەسكە الۋ بارىسىندا مەملەكەت سۇيىسپەنشىلىگىن سەزىنىپ، مادەنيەتپەن نارلەندىرۋ بارىسىندا ۇدەرە العا تارتۋ كۇشىن ۇيىستىردى.
4 ـ ايدىڭ 3 ـ كۇنى تۇستەن بۇرىن ٴۇرىمجى قالاسىنداعى قۇرباندار قابىرستانىندا قاراعايلار مەن ارشالار جاپ ـ جاسىل بولىپ، توڭكەرىستىك قۇرباندار ەسكەرتكىشى اسقاق بوي سوزىپ ايبىندى دا سالتاناتتى بەينەگە ەندى. «گۇل ارناۋ مۋزيكاسىنىڭ» باياۋ ٴۇنى ىشىندە ٴار ۇلت كادر ـ بۇقاراسى ۋاكىلدەرى العا قاراي باياۋ كەلىپ، وسىندا ۇزاق ۇيقىدا جاتقان قاھارمان قۇرباندارعا گۇل شارباق قويىپ، ٴيىلىپ تاعزىم ەتىپ قۇرمەت ٴبىلدىردى.
”بۇگىن مەن شەكسىز قۇرمەتكە تولى كوڭىل كۇيمەن قۇرباندار قابىرستانىن ەكسكۋرسيالاپ، قاھارمان قۇربانداردىڭ شينجياڭنىڭ ازاتتىق ىستەرى ٴۇشىن جانىن پيدا ەتىپ، ىستىق قانىن توككەندىگىن ٴبىلدىم، ىشتەي قاتتى تەبىرەندىم“. ٴۇرىمجى قالالىق 98 ـ ورتا مەكتەپتىڭ وقۋشىسى ان شىرۇي بىلاي دەدى: جاڭا داۋىردەگى جاس ٴوسپىرىم رەتىندە، تاريحتى ەستە بەرىك ساقتاپ، قاجىرلىلىقپەن ۇيرەنىپ، ەسەيگەننەن كەيىن مەكەنىمنىڭ دامۋىنا ۇلەس قوسامىن.
4 ـ ايدىڭ 3 ـ كۇنىنە دەيىن ٴۇرىمجى قالاسىنداعى قۇرباندار قابىرستانى 11 رەت ارناۋلى ەسكە ٴتۇسىرۋ سالتىن وتكىزىپ، 350 رەتتەن استام ۇيىرمە، 101 مىڭ كورەرمەن (رەت) قابىلدادى.
چيڭميڭ دەمالىسىندا شينجياڭ ٴوندىرىس ـ قۇرىلىس بيڭتۋانى اسكەري تىڭ يگەرۋ مۇراجايى ”تۇسىندىرمەنى ٴبىر رەت مۇقيات تىڭداۋ، قۇرمەتپەن ٴبىر گۇل شەڭبەرىن قويۋ، ٴبىر رەت سەرتتى قايتا ەسكە ٴتۇسىرۋ، توپتىق ٴبىر ٴان ايتۋ، جاس ەرىكتىلەر ساپارى“ سىندى 5 ۇلكەن نەگىزگى تاقىرىپتىق قيمىل ۇسىندى. كورمە زالىندا ٴتۇسىندىرۋشى بيڭتۋاننىڭ شارۋاشىلىق قۇرۋ تاريحىن تەرەڭ سۇيىسپەنشىلىكپەن بايانداپ، پارتيا مۇشەلەرى پارتياعا كىرۋ سەرتىن قايتا ەسكە ٴتۇسىرىپ، جاس وسپىرىمدەر «ٴبىز كوممۋنيزم ٴىزباسارلارىمىزدى» بىرگە شىرقادى، ەرىكتىلەر ٴتۇسىندىرۋ، جەتەكشىلىك ەتۋ بويىنشا قىزمەت وتەۋگە كومەكتەسىپ، قىرۋار ەكسكۋرسيالاۋشىنى باۋرادى.
4 ـ ايدىڭ 1 ـ كۇنى ٴۇرىمجى قالالىق مادەنيەت سارايى پارتيا ياچەيكاسى 20 نەشە پارتيا مۇشەسى مەن جاس كادردى ۇيىمداستىرىپ، ماۋ زىميننىڭ بايىرعى تۇراعى ەسكەرتكىش سارايىندا چيڭميڭدە قاھارمان قۇربانداردى ەسكە ٴتۇسىرۋ قيمىلىن ورىستەتتى. پارتيا مۇشەلەرى ماۋ زىميننىڭ مىس ٴمۇسىنى الدىندا ٴۇنسىز تۇرىپ ازا ٴبىلدىرىپ، قۇرمەتپەن گۈل قويىپ، پارتياعا كىرۋ سەرتىن قايتا ەسكە ٴتۇسىرىپ، توڭكەرىستىك ارداگەر قۇربانداردىڭ شۇعىلالى ىزگى ىستەرىن ەسكە الىپ، ودان ەكپىندەي ىلگەرىلەۋ كۇشىن قابىلدادى.
”ٴبىزدىڭ قازىرگى باقىتتى تۇرمىسىمىز توڭكەرىستىك ارداگەر قۇربانداردىڭ ٴومىرىنىڭ بوداۋىنا كەلگەن“. ٴۇرىمجى قالالىق مادەنيەت سارايىنىڭ باستىعى شى جۇڭميڭ مىنالاردى ٴبىلدىردى: پارتيا مۇشەسى رەتىندە، توڭكەرىستىك ارداگەر قۇربانداردىڭ تاڭداۋلى داستۇرىنە مۇراگەرلىك ەتىپ جانە ونى ساۋلەلەندىرىپ، قاجىرلىلىقپەن كۇرەس جۇرگىزۋ، قالتقىسىز ۇلەس قوسۋ رۋحىن قىزمەتپەن توعىستىرامىن.
چيڭميڭ كەزىندە 8 ـ ارميانىڭ شينجياڭدا تۇراتىن ٴىس باسقارماسى ەسكەرتكىش سارايى، جۇڭگو جۇمىسشى ـ شارۋا قىزىل ارمياسى باتىس باعىت ارمياسى باس اترەتى ەسكەرتكىش سارايى، ماۋ زىميننىڭ بايىرعى تۇراعى ەسكەرتكىش سارايى سىندى ٴۇش ساراي بىرلەسىپ قيمىلداپ، ”قاھارمان قۇرباندارعا بايسالدىلىقپەن ازا ٴبىلدىرىپ، وتكەندى ەسكە ٴتۇسىرۋ، تامىردى جالعاپ، بولاشاققا بەت الۋ“ اتىنداعى چيڭميڭ جىر جينالىسى، ”قاھارمان قۇربانداردىڭ ىزگى ىستەرىن ەستە بەرىك ساقتاپ، قاھارماندار رۋحىن جالعاستىرۋ“، ”بايىرعى باقشادا كوكتەم سامالى ەسكەندە، ۇلىلاردى تەرەڭ سۇيىسپەنشىلىكپەن ەسكە ٴتۇسىرۋ“ سياقتى 8 رەتكى تاقىرىپتىق قيمىل ورىستەتىپ، ٴار ۇلت كورەرمەندەرىن قىزىل الاڭ ـ سارايلارعا كەلىپ، ارداگەر قاھارمان قۇربانداردى ساعىنا ەسكە الۋعا باۋرادى.
”قىزىل الاڭ ـ سارايلار رۋح بيىگى، ٴبىز قاھارمان قۇربانداردىڭ حيكاياسىن ادامداردى العا باسۋعا جىگەرلەندىرەتىن الاۋعا اينالدىرىپ، ٴار ۇلت بۇقاراسىن، اسىرەسە، جاستار مەن ورەندەردى قىزىل گەندى سانالى تۇردە جالعاستىرىپ، ەكپىندەي ىلگەرىلەۋ كۇشىن قابىلداۋعا جەتەكتەيمىز“، ـ دەدى ٴۇرىمجى قالالىق مادەني ەسكەرتكىشتەردى قورعاۋ، زەرتتەۋ ورتالىعى پارتيا ياچەيكاسىنىڭ شۋجيى تۇرسىن قىزىربەك.
ىلەدەگى لين زىشۇي ەسكەرتكىش سارايىندا ادامدار لين زىشۇيدىڭ ”پايدالى بولسا ەلىمە، پەيىلمىن جاندى قيۋعا“ دەگەن وتانشىلدىق حيكاياسىن تىڭدادى؛ شياۋبايياڭ شەكارانى قورعاۋ مادەنيەت ەسكەرتكىش سارايىندا بالالار توڭكەرىس تاريحىن قايتا ەسكە ٴتۇسىرىپ، شەكارا قورعاۋشى جاۋىنگەرلەردىڭ ”ٴومىر بويى ٴبىر ٴىستى عانا ىستەپ، وتان ٴۇشىن قورعاۋشى بولامىن“ دەگەن اينىماس تاباندىلىعىن سەزىندى؛ قۇربان تۇلىم ەسكەرتكىش سارايىندا ادامدار قۇربان اتايدىڭ ”ەسەككە ٴمىنىپ بەيجيڭگە بارۋ“ حيكاياسىنان ونىڭ پارتياعا ادال بولۋ، ٴوزىن قالتقىسىز ارناۋداي وسكەلەڭ رۋحىن سەزىندى... چيڭميڭ دەمالىسىندا شينجياڭداعى ٴار ۇلت بۇقاراسى قىزىل الاڭ ـ سارايلاردا ۋاقىت ـ كەڭىستىك اتتاعان رۋحاني تىلدەسۋدى ورىندادى، قىزىل گەن سالت بارىسىندا جالعاسىپ، مەملەكەت سۇيىسپەنشىلىگى ساعىنىشپەن ارلەندى.
