انار بۇلت \ شينجياڭ گازەتىنىڭ ٴتىلشىسى حي حۇڭۋي 4 ـ ايدىڭ 6 ـ كۇنى ۇرىمجىدەن حابارلايدى. ٴۇرىمجى تيانشان اۋەجايى كەدەنىنەن ۇعىسۋىمىزشا، الدىڭعى 2 ايدا ٴۇرىمجى تيانشان اۋەجايى كەدەنى ارقىلى شەكارادان كىرىپ ـ شىققاندار 149 مىڭ ادام (رەت) بولىپ، سايكەس مەزگىلدەگىدەن 51 %.27 ارتقان، شەكارا وتكەلىنەن يمپورت ـ ەكسپورت ەتىلگەن زات مولشەرى 14 مىڭ توننا بولىپ، سايكەس مەزگىلدەگىدەن %36.7 ارتىپ، جولاۋشى مەن زات بىردەي ارتۋ جاعدايى جارىققا شىققان.
جولاۋشى تاسىمالى جاعىندا، الدىڭعى 2 ايدا ٴۇرىمجى تيانشان اۋەجايى كەدەنى شەكارادان كىرىپ ـ شىعۋ بويىنشا جيىنى 1225 رەت جولاۋشى تاسىمالى كەزەكشى ۇشاعىن باقىلاپ ـ باسقارعان، بۇل سايكەس مەزگىلدەگىدەن %37.33 ارتىق. شەكارادان كىرىپ ـ شىققان جولاۋشىلار لەگىنىڭ ۇزدىكسىز ارتۋىنا مەڭزەس، ٴۇرىمجى تيانشان اۋەجايى كەدەنى ”زەردەلى باقىلاۋ ـ باسقارۋ“ مەن ”ساپالى قىزمەت وتەۋگە“ تەڭ ٴمان بەرۋگە تاباندى بولىپ، زەردەلى ارنانىڭ دارەجەسىن ۇزدىكسىز جوعارىلاتۋ، كەدەننەن ٴوتۋ ٴتارتىبىن ساپالىلاندىرۋ ارقىلى جولاۋشىلاردىڭ كەدەننەن ٴوتۋ ورتاشا ۋاقىتىن مۇمكىندىكتىڭ بارىنشا قىسقارتىپ، جولاۋشىلاردىڭ كەدەننەن ٴوتۋ اسەرىن ۇزدىكسىز جاقسارتىپ، شەكارا وتكەلدەرىندە كەدەننەن ٴوتۋدىڭ جوعارى ٴونىمدى، رەتتى، ىركىلىسسىز بولۋىن بار كۇشپەن قامتاماسىز ەتتى.
زات تاسىمالى جاعىندا، الدىڭعى 2 ايدا ٴۇرىمجى تيانشان اۋەجايى كەدەنى شەكارادان كىرىپ ـ شىعۋ بويىنشا 1922 كەزەك تاسىمال قۇرالىن باقىلاپ ـ باسقاردى، بۇل سايكەس مەزگىلدەگىدەن %13.6 ارتتى. قازىر تيانشان حالىقارالىق اۋەجايى 22 مەملەكەتكە، 30 قالاعا قاتىنايتىن 30 حالىقارالىق زات تاسىمالى اۋە جولىن اشىپ، ورتا ازيانى قامتىعان، ەۆروپانى شارپىعان وسىزاماندانعان اۆياتسيا زات اينالىمى جۇيەسىن قالىپتاستىردى.
اۋە جەلىسىنىڭ جيىلەۋى تاسىمال قۋاتىن جوعارىلاتا ٴتۇسىپ، شاعىن توپتاعى، جوعارى جيىلىكتەگى شەكارا اتتاعان ەلەكتروندى ساۋدا جولدامالارى، سونداي ـ اق شينجياڭنىڭ ەرەكشەلىككە يە اۋىل شارۋاشىلىق ونىمدەرى سياقتى جوعارى ۋاقىت ونىمدىلىگىن تالاپ ەتەتىن جۇك تاسىمالى سۇرانىسىنىڭ قاۋىرت ارتۋىن جەبەدى. ەكسپورت زاتتارىنىڭ قۇرىلىم دارەجەسى ۇزدىكسىز جوعارىلاپ، كيىم ـ كەشەك، كۇندەلىكتى تۇتىنۋ بۇيىمدارى سياقتى ٴداستۇرلى تاۋارلاردىڭ سۇرانىسى ورنىقتى بولىپ، زات تاسىمالىنىڭ نەگىزىن بەكەمدەدى؛ ماشينا جابدىقتارى، ماشينا ـ ەلەكتر ونىمدەرى، سونداي ـ اق شەكارا اتتايتىن ەلەكتروندى ساۋدا جولدامالارىنا بولعان سۇرانىس كۇرت ارتىپ، ارتۋدىڭ جاڭا قوزعالتقىشىنا اينالدى.
ٴۇرىمجى تيانشان اۋەجايى كەدەنىنىڭ ورىنباسار باستىعى ليۋ جيڭي بىلاي دەدى: نازاردى ۇزدىكسىز اۋە جولدارىن ىسكە قوسۋ مەن كاسىپورىنداردىڭ سۇرانىسىنا شوعىرلاندىرىپ، ”7 × 24 ساعاتتىق الدىن الا كەلىسىپ كەدەننەن وتكىزۋ“، ”ۇشاق الاڭقىسىنان تىكە الۋ“ سياقتى قولايلى شارالاردى ىشكەرىلەي اتقارىپ، جۇكتى ”پورتقا جەتكەن زامان تەكسەرۋدى، تەكسەرىپ بولعان سوڭ دەرەۋ جونەلتىپ“، شينجياڭدى جۇڭگو − ەۆروپا اۋە زات اينالىمىنىڭ التىن ارناسى ەتىپ تۇلعالاۋعا دەم بەرەمىز. مۇنان سىرت، نازاردى كوپ نەگىزدى ساۋدا كاسىپ كۇيى سۇرانىسىنا شوعىرلاندىرىپ، باقىلاۋ ـ باسقارۋدا، قىزمەت وتەۋدە جاڭالىق اشۋدى تەرەڭدەتىپ، شينجياڭنىڭ جىبەك جولى ەكونوميكالىق بەلدەۋى وزەكتى رايونىن قۇرۋىنا اناعۇرلىم مىعىم تىرەك ازىرلەيمىز.
