جۋىقتا ٴۇرىمجى قالاسى سايباق رايوندىق باۋ ـ باقشا باسقارۋ مەكەمەسى (ورمان شارۋاشىلىعى جانە جايلىم مەكەمەسى)، ٴۇرىمجى قالاسى سايباق رايوندىق قوجالىق قىزمەت وتەۋ باسقارۋ ورتالىعى سياقتى تاراۋلاردىڭ جاۋاپتىلارى شىڭدا حۋايۋان باتىس اۋماعى 51 ـ عيماراتىنىڭ ارتىنداعى كوكونىس اتىزىنىڭ جانىندا ٴىشىنارا مەنشىك يەلەرىنىڭ الەۋمەتتىك جاسىل القاپتى جەكە يەمدەنىپ الىپ شىرىتپە تىڭايتقىش ىستەتۋى، كوكونىس ەگۋى، شاعىن اۋماقتىڭ ورتا تازالىعىنا ىقپال جاساۋى سياقتى ماسەلەلەر جونىندە ”جول بويىنداعى قىزمەت جيىنىن“ اشىپ، شەشىلمەي كەلە جاتقان ماسەلەلەردى سول جەردىڭ وزىندە ”تىزىمنەن ٴوشىردى“.
وسى رەتكى ناقتى، جوعارى ٴونىمدى بولعان ۇستىندە جۇمىس جۇرگىزۋدە ستيلدەگى وزگەرىس ايگىلەنىپ، ناقتى ٴىس ىستەپ جاۋاپكەرشىلىك ارقالاۋ بەينەلەندى.
”جول بويىنداعى قىزمەت جيىنى“ نەلىكتەن ماسەلەنى وڭاي شەشە الادى؟ مۇنىڭ جاۋابى ٴۇش ”بەتپە ـ بەت“ ىشىندە جاسىرىنىپ جاتىر. ماسەلەمەن بەتپە ـ بەت كەلىپ، الەۋمەتتىك جاسىل القاپتاردى قورشاپ يەمدەنۋ، شىرىتپە تىڭايتقىش ىستەتىپ شاعىن اۋماقتىڭ ورتا تازالىعىن ٴبۇلدىرۋ ناقتى جاعدايىن كورىپ، قايشىلىقتىڭ تۇيىندەرىن، وڭاۋدىڭ كوكەي تەستىلىگىن تىكە سەزىندى؛ بۇقارامەن بەتپە ـ بەت اڭگىمەلەسىپ، ٴۇي يەلەرىنىڭ تۇسىندىرمەسىن سابىرلىلىقپەن تىڭداپ، قارتتاردىڭ ”كوكونىس ەگىپ، دەنە شىنىقتىرۋ“ سىندى قاراپايىم ويىن ٴتۇسىنىپ، ورتاق سۇيىسپەنشىلىك بارىسىندا ورتاق تانىم قالىپتاستىرۋ جونىندە ىزدەندى؛ جاۋاپكەرشىلىكپەن بەتپە ـ بەت كەلىپ، قاتىستى تاراۋلار ۇستىندە ولشەمدى ايقىنداپ، شەكارانى ايقىنداپ، ۇقىق پەن جاۋاپكەرشىلىكتەن ەندىگارى باس تارتپادى، ماسەلەنى ەندىگارى ٴبىر ـ بىرىنە يتەرمەلەمەدى.
نەگىزگى ساتىنى باسقارۋدا الەۋمەتتىك جاسىل القاپتاردى يەمدەنىپ الۋ سياقتى وسىنداي ”كىشى ـ گىرىم ىستەر“ از ەمەس. شەشىلۋى قيىن بولعان كوپتەگەن ”كونە، ٴىرى، قيىن“ ماسەلەلەر، ەكىنىڭ بىرىندە، كىشى ـ گىرىم ىستەرگە نەمقۇرايدى قاراۋدان، كەشەۋىلدەتۋدەن، بىرتىندەپ جينالۋدان تۋىلادى. ال سول ”كىشى ـ گىرىم ىستەردى“ شەشۋ، شىنىندا، قيىن با؟ جاۋابى: ارينە، ولاي ەمەس. ”جول بويىنداعى قىزمەت جيىنىنىڭ“ ناعىز قۇنى ٴبىر ناقتى ماسەلەنى شەشۋدە عانا ەمەس، ونان دا ماڭىزدىسى، ول ”كىشى ـ گىرىم ىستەردى ۇزاق ۋاقىت كەشەۋىلدەتۋ“ ماسەلەسىن شەشۋدىڭ ٴونىمدى جولىمەن قامدادى. ال بۇل جول، سايىپ كەلگەندە، بۇقارانىڭ تالاپ ـ تىلەگىنە جاۋاپ قايتاراتىن، ٴبىر ـ بىردەن تياناقتاندىراتىن ناقتى ٴىس ىستەۋ ستيلى بولىپ تابىلادى.
حالىق تۇرمىسىندا كىشى ـ گىرىم ٴىس بولمايدى، بارلىق ىستە سۇيىسپەنشىلىكتى ايگىلەۋ كەرەك. نەگىزگى ساتىعا ىشكەرىلەي قادام تاستاپ، بۇقارانىڭ جانىنا كوبىرەك بارىپ ناقتى جاعدايدى تەكسەرىپ، حالىق تىلەگىنە قۇلاق اسىپ، ماسەلە بار جەرگە كوبىرەك بارىپ، قيىن ماسەلەلەردى شەشىپ، ناقتى ىستەر ىستەگەندە عانا حالىق تۇرمىسىنداعى ٴاربىر ”كىشى ـ گىرىم ٴىستى“ باسقاراتىن ادام بولۋىنا، يگەرەتىن ادام بولۋىنا، ونىمدىلىك بولۋىنا مۇمكىندىك جاساپ، حالىق بۇقاراسىنىڭ تاماشا تۇرمىس تالپىنىسىن ۇزدىكسىز قاناعاتتاندىرۋعا بولادى.
(”جياڭ شياۋيان“ماقالا قابىلداۋ حات ساندىعى: xjrbplb@126.com)
