□ شينحۋا اگەنتتىگىنىڭ تىلشىلەرى حۋاڭ يۋە، شاڭ ييىڭ
تاياۋدا باس شۋجي شي جينپيڭ ماڭىزدى نۇسقاۋ بەرىپ، بىلاي دەپ باسا دارىپتەدى: ”ي ـ ۋدىڭ دامۋ تاجىريبەلەرىن“ ىشكەرىلەي ويداعىداي قورىتىندىلاپ، ويداعىداي پايدالانىپ، ٴوز ٴىس جۇزىندىگىنە ۇيلەسەتىن جوعارى ساپالى دامۋ جولىمەن ٴجۇرۋ جونىندە ىزدەنىس جاساۋ كەرەك.
جىجياڭدا قىزمەت ىستەگەن كەزىندە شي جينپيڭ جولداس ي ـ ۋعا تالاي رەت بارىپ تەكسەرۋ ـ زەرتتەۋ جۇرگىزىپ، ” ’تاڭعاجايىپ‘ دامۋ، ’جوقتان بار بولعان‘ دامۋ، ’قالاۋىن تاۋىپ قار جاندىرا‘ دامۋ“ دەپ ”ي ـ ۋدىڭ دامۋ تاجىريبەلەرىنىڭ“ جاۋھارىن سىندارلى ٴتۇسىندىردى. 2006 ـ جىلى 4 ـ ايدا «ي ـ ۋدىڭ دامۋ تاجىريبەلەرىن ۇيرەنۋ جانە جالپىلاستىرۋ جونىندەگى حابارلاندىرۋ» تاراتىلىپ، بۇكىل ولكە كولەمىندە ۇيرەنۋ جانە جالپىلاستىرۋ ۇيعارىلدى.
20 جىلدان كەيىن، ”15 ـ بەسجىلدىق“ جوبا باستالعان، قادام تاستالعان شەشۋشى كەزەڭدە، باس شۋجي شي جينپيڭ ”ي ـ ۋدىڭ دامۋ تاجىريبەلەرىن“ اناعۇرلىم ويداعىداي قورىتىندىلاۋ، ويداعىداي پايدالانۋ جونىندە ماڭىزدى نۇسقاۋ بەردى، بۇل جالپى جاعدايعا جەتەكشىلىك ەتۋدە كەلەلى ماڭىزعا يە.
_ جەرگىلىكتى جاعدايعا قاراي اۋدان ٴوڭىرى ەكونوميكاسىن دامىتتى.
باس شۋجي شي جينپيڭ بىلاي دەپ اتاپ كورسەتتى: ي ـ ۋدىڭ ۇساق تاۋارلارى ۇلكەن بازار يەلەپ، ٴىرى كاسىپ سالاسىن تۇلعالاپ، ”ي ـ ۋدىڭ دامۋ تاجىريبەلەرىن“ قالىپتاستىردى، بۇل جەرگىلىكتى جاعدايعا قاراي اۋدان ٴوڭىرى ەكونوميكاسىن دامىتۋدىڭ تابىستى امالياتى سانالادى.
ي ـ ۋ داريانىڭ جاعاسىندا ەمەس، تەڭىزگە ٴتيىپ تۇرعان جوق، شەكارا بويىندا ەمەس. 40 نەشە جىلدان بەرى، ”ساۋدانى گۇلدەندىرىپ قالانى كوركەيتۋ“ سىندى دامۋ ستراتەگياسىمەن ي ـ ۋ جاڭالىق جاراتىپ، رەفورمانىڭ يگىلىگىن كورىپ، ەسىك اشۋ جولىمەن ٴجۇرىپ، كىشكەنە ىستەرمەن تولقىن جارا وتىرىپ الەمدەگى ەڭ ۇلكەن ۇساق تاۋار بازارىن اشتى.
جىجياڭدا قىزمەت ىستەگەن كەزدە شي جينپيڭ جولداس بۇكىل ولكەنىڭ جەر ـ جەرىنەن ”ي ـ ۋدىڭ دامۋ تاجىريبەلەرىن“ ۇيرەنۋدى، ”ي ـ ۋدىڭ قالاي ٴىس جۇزىندىكتى شىعار ٴتۇيىن ەتىپ، ورتالىقتىڭ رۋحىن جانە ولكەلىك پارتكومنىڭ شەشىمدەرىن، ورنالاستىرۋلارىن جاسامپازدىقپەن دايەكتىلەندىرگەنى جونىندەگى تاجىريبەلەرىن، ي ـ ۋدىڭ قالاي ٴوز جەرىنىڭ نەگىزگى جاعدايىن تياناق ەتىپ، جەرگىلىكتى ورىننىڭ تاريحي ٴداستۇرىن جالعاستىرىپ، ٴوز جەرىنە ۇيلەسەتىن ەرەكشەلىككە يە دامۋ جولىن اشقانى جونىندەگى تاجىريبەلەرىن ۇيرەنۋدى تالاپ ەتتى...“
ٴىس جۇزىندىكتى تياناق ەتىپ، جەرگىلىكتى جاعدايعا قاراي ىستەگەن ي ـ ۋ جۇڭگونىڭ اۋدان ٴوڭىرى ەكونوميكاسى دامۋىنىڭ كەرەمەتىن جازدى.
ايماق، اۋدان جاقسى باسقارىلسا، الەم تىنىش بولادى. حالىق شارۋاشىلىعىنىڭ نەگىزگى بىرلىگى رەتىندە، اۋدان ٴوڭىرى ەكونوميكاسى _ جوعارى ساپالى دامۋدى ىلگەرىلەتۋدىڭ، قالا مەن اۋىلدىڭ توعىسۋىن جەبەۋدىڭ، بىرگە بايۋدى جۇزەگە اسىرۋدىڭ ماڭىزدى تىرەگى. ”15 ـ بەسجىلدىق“ جوبا باعدارلاماسىندا ”وزىندىك ەرەكشەلىككە يە اۋدان ٴوڭىرى ەكونوميكاسىن دامىتۋ“ ايقىن ورتاعا قويىلدى.
باستاما اشىپ، قادام تاستاۋ ٴدال جاڭا، كونە قوزعالىس قۋاتتارى اۋىسۋىنىڭ ماڭىزدى كەزەڭىنە تۋرا كەلدى، باس شۋجي شي جينپيڭنىڭ ماڭىزدى نۇسقاۋى اۋدان ٴوڭىرى ەكونوميكاسىنىڭ جوعارى ساپالى دامۋىنا ايقىن باعدار كورسەتىپ، جەر ـ جەردىڭ بايلىق ارتىقشىلىعىن تياناق ەتىپ، نەگىزگى قامال الۋ بەتالىسىن ٴداپ باسىپ تاۋىپ، بۇكىل ەلدىڭ دامۋ كەلەلى جاعدايىنا اناعۇرلىم ويداعىداي قىزمەت وتەۋىنە جانە توعىسۋىنا جەتەكشىلىك ەتتى.
_ نەگىزگى ساتى مەن بۇقارانىڭ العاشقى جاسامپازدىق رۋحىنا قۇرمەت ەتتى.
بىرگە جۇمىس ىستەگەن ٴبىر قىزمەتتەسىنىڭ ەسكە الۋىنشا، شي جينپيڭ جولداس كەزىندە ”ي ـ ۋ ۇلگىسىن“ ەمەس، ”ي ـ ۋ تاجىريبەلەرىن“ قولدانۋدى تالاپ ەتكەن، ويتكەنى ايتىلمىس ”ۇلگى“ قاتىپ ـ سەمىپ وزگەرمەيدى، رەفورما جاساۋدا، جاڭالىق اشۋدا شەك بولمايدى.
”مىڭ قىستاق ۇلگى كورسەتۋ، ون مىڭ قىستاقتى رەتتەۋ ـ وڭاۋ ينجەنەرياسى“ تاجىريبەسى، ”ي ـ ۋدىڭ دامۋ تاجىريبەسى“، ”فىڭچياۋ تاجىريبەسى…“ قۇلاشىن كەڭ جايعان رەفورما، دامۋ امالياتى بارىسىندا جىجياڭ ٴبىر قىدىرۋ باعالى تاجىريبەلەردى جەتىلدىردى. وسى تاجىريبەلەر حالىق بۇقاراسىنىڭ جاسامپازدىعىنا تامىر تارتىپ، نەگىزگى ساتى امالياتىنىڭ اقىل ـ پاراساتىن ۇيىستىردى.
2023 ـ جىلى 9 ـ ايدا جىجياڭدا قىزمەت تەكسەرگەن كەزدە، باس شۋجي شي جينپيڭ بۇگىنگى ارقىلى كەشەگىنى ەسكە ٴتۇسىرىپ، تەبىرەنە بىلاي دەدى: ”مەن جىجياڭدا العا قويعان ’سەگىز سەگىز ستراتەگياسى‘ ىشكەرىلەي تەكسەرۋ ـ زەرتتەۋ جۇرگىزگەننەن كەيىن بەلگىلەندى. ’زاڭمەن باسقارىلاتىن جىجياڭ‘، ’تىنىش جىجياڭ‘، ’ەكولوگيالىق جىجياڭ‘... كوپتەگەن تاجىريبەلەر مەن ادىستەر قازىر بۇكىل ەلگە جالپىلاستىرىلدى، مۇنىڭ ىشىندە جىجياڭداعى بۇقارانىڭ قوسقان ۇلەسى بار. كوممۋنيستىك پارتيا نەگىزگى ساتىداعى بۇقارانىڭ جاسامپازدىعىنا نەگىزدەلىپ، تاماشا تاجىريبەلەردى، ادىستەردى بايقاپ، ونان سوڭ قورىتىندىلاپ جالپىلاستىرادى. سوندىقتان بۇقارا ناعىز قاھارمان“.
سول سياقتى، ي ـ ۋدىڭ تاجىريبەسى دە دامۋ بارىسىنداعى تاجىريبە، ٴىس جۇزىندىكتى شىعار ٴتۇيىن ەتىپ، بۇقارانىڭ العاشقى جاسامپازدىعىنا قۇرمەت ەتىپ، باستان ـ اياق داۋىرمەن بىرگە العا باسۋ تاجىريبەسى دە بولىپ تابىلادى. «جىجياڭ جاڭا سوزدەرىندە» شي جينپيڭ جولداس: ”ي ـ ۋدىڭ دامۋ تاجىريبەلەرىن ۇيرەنۋدە ي ـ ۋ حالقىنىڭ ٴىس جۇزىندىكتى شىعار ٴتۇيىن ەتىپ، جاسامپازدىقپەن امالياتتان وتكىزۋ تاجىريبەلەرىن ۇيرەنۋ كەرەك“، ـ دەپ اتاپ كورسەتتى.
ٴبىر تامىردان تارالىپ، باستان ـ اياق ساباقتاستى. جۇڭگو ۇلگىسىندەگى وسىزامانداندىرۋ سىندى بۇرىنعىلار ىستەپ كورمەگەن وسى جاسامپازدىق سيپاتتى ٴىستى ىلگەرىلەتىپ، العا باسۋ جولىنداعى جاڭا تاقىرىپتارعا، تىڭ سىن ـ سايىستارعا توتەپ بەرۋدە، ٴسوز جوق، نەگىزگى ساتى مەن بۇقارانىڭ العاشقى جاسامپازدىق رۋحىنا قۇرمەت ەتىپ، جاندى دا جالىندى نەگىزگى ساتى امالياتىنان اقىل ـ پاراسات بايقاۋعا، تاجىريبە قورىتىندىلاۋعا شەبەر بولىپ، كوشىرىپ قولدانۋعا، جالپىلاستىرۋعا بولاتىن جوبا ـ ۇلگىلەردى ۇزدىكسىز قالىپتاستىرىپ، جوعارى ساپالى دامۋعا سارقىلماس قوزعاۋشى كۇش قوسۋ كەرەك.
_ دۇرىس ناتيجە كوزقاراسىمەن ٴىس تىندىرىپ ناتيجە شىعاردى.
وسى رەت باس شۋجي شي جينپيڭ دۇرىس ناتيجە كوزقاراسىن ورناتۋ جانە امالياتتا ايگىلەۋ ۇيرەنۋ تاربيەسىن ورىستەتۋمەن ۇشتاستىرىپ، ”ي ـ ۋدىڭ دامۋ تاجىريبەلەرىن“ اناعۇرلىم ويداعىداي قورىتىندىلاۋدى، ويداعىداي پايدالانۋدى تالاپ ەتتى.
ي ـ ۋدىڭ دامۋ امالياتى دۇرىس ناتيجە كوزقاراسىنىڭ نە ەكەنىن جاندى ٴتۇسىندىردى: ”بازاردى يگەرۋ دەگەنىمىز ەكونوميكانى يگەرۋ ۇستانىمى“ ەشقاشان وزگەرگەن ەمەس؛ جاسامپازدىقپەن تياناقتاندىرۋدى يگەرىپ، تۇزىلىستىك، مەحانيزمدىك كەدەرگىلەردى الاستاپ، ”تەز ەرجەتكەن بالاعا ۇلكەن كيىم كيگىزدى“؛ ۇكىمەت پەن بازاردىڭ رولىن تولىق ساۋلەلەندىرىپ، بازار ىستەۋگە ٴتيىستى ىستەردى بازار ىستەدى، ۇكىمەت ىستەۋگە ٴتيىستى ىستەردى ۇكىمەت ىستەدى؛ دامۋ جان ـ جاقتى سيپاتقا يە، GDPعا قاراپ مىقتى دەپ باعا بەرۋگە بولمايدى...
دۇرىس ناتيجە كوزقاراسى دۇرىس دامۋ كوزقاراسىنا جەتەكشىلىك ەتەدى. باس شۋجي شي جينپيڭ ماڭىزدى نۇسقاۋىندا ”رەفورما جاساپ، جاڭالىق اشۋ، شىنايى يگەرىپ ناقتى ىستەۋ، ۇزدىكسىز قاجىماي كۇش سالۋ“ كەرەكتىگىن باسا دارىپتەدى. ٴار دارەجەلى باسشى كادرلار باس شۋجيدىڭ ماڭىزدى نۇسقاۋىنىڭ رۋحىن تەرەڭ ٴتۇسىنىپ، ”ي ـ ۋدىڭ دامۋ تاجىريبەلەرىن“ اناعۇرلىم ويداعىداي قورىتىندىلاپ، ويداعىداي پايدالانىپ، زاڭدىلىققا قۇرمەت ەتىپ، شىندىقتى ٴىس جۇزىنەن ىزدەپ، جوبانى سوڭىنا دەيىن جالعاستىراتىن تاباندىلىقپەن ناقتى ناتيجە جاراتىپ، باستاما جىلىندا ۇزدىك جاۋاپ قايتارۋى كەرەك.
(شينحۋا اگەنتتىگىنىڭ 4 ـ ايدىڭ 23 ـ كۇنى بەيجيڭنەن بەرگەن حابارى)
