بىرگە ەڭبەك ىستەپ، باقىتتى تىلگە تيەك ەتىپ، دامۋدى كوزدەدى
− رايونىمىزداعى قىستاقتا تۇراتىن ءار دارەجەلى قىزمەت اترەتتەرى ءار ۇلت بۇقاراسىمەن بىرگە ”1 - مامىردى“ كوڭىلدى وتكىزدى
□ انار بۇلت \ شينجياڭ گازەتىنىڭ تىلشىلەرى
”1 - مامىر“ حالىقارالىق ەڭبەكشىلەر مەرەكەسىندە تيانشان الابىنداعى قىستاقتاردا تۇراتىن ءار دارەجەلى قىزمەت اترەتتەرى نەگىزگى ساتىنىڭ ءبىرىنشى شەبىندە تاپجىلماي، ءتۇرلى تاسىلدەر ارقىلى ءار ۇلت بۇقاراسىمەن مەرەكەنى بىرگە وتكىزىپ، بىرگە تويلاپ، بىرگە ەڭبەك ىستەپ، باقىتتى تىلگە تيەك ەتىپ، دامۋدى كوزدەپ، سوتسياليستىك وسىزاماندانعان شينجياڭ قۇرۋعا اقىل - پاراسات جانە كۇش - قۋات ۇيىستىردى.
اۋىل قۋانىش كۇلكىسىنە شومدى
”1 - مامىر“ دەمالىسىندا قىستاقتا تۇراتىن ءار دارەجەلى قىزمەت اترەتتەرى حالىققا جاناسىمدى، وزىندىك ەرەكشەلىككە يە قيمىلدار ورىستەتىپ، ءار ۇلت بۇقاراسىمەن شاتتىق كۇلكىسى ىشىندە سۇيىسپەنشىلىكتەرىن نىعايتتى.
5 - ايدىڭ 1 - كۇنى اقتاۋ اۋدانى جامانتەرەك اۋىلى باعلا قىستاعى قىستاق تۇرعىندار كوميتەتىنىڭ اۋلاسى دۋمانعا بولەندى، حۋاديان شينجياڭ ەلەكتر تاراتۋ شەكتى سەرىكتەستىگىنىڭ وسى قىستاقتا تۇراتىن قىزمەت اترەتى قىستاق ”ەكى كوميتەتىمەن“ بىرلەسىپ، ”ەڭبەك ەڭ داڭقتى“ نەگىزگى تاقىرىپتىق قيمىلىن ورىستەتتى.
اسپازدىق ونەر باسەكەسى بۋىنىندا 70 نەشە جاستاعى قىستاق تۇرعىنى تۇرسۇنگۇل مامەت جاڭا پىسىرعان شەلپەگىن قولىنا الىپ تۇرىپ قۋانا بىلاي دەدى: ”قىزمەت اترەتىنىڭ كومەگىندە تۇرمىسىمىز بارعان سايىن جاقساردى، بۇگىن شەلپەك پىسىرىپ اكەلدىم، كوپشىلىك مەنىڭ قولىمنان ءدام تاتسا ەكەن دەيمىن.“
قىستاقتا تۇراتىن قىزمەت اترەتىنىڭ مۇشەلەرى، قىستاق كادرلارى قىستاق تۇرعىندارىمەن قورالانا وتىرىپ، ءدامدى تاعامداردان ءدام تاتىپ، اڭگىمە دۇكەنىن قۇرىپ، دامۋدى تىلگە تيەك ەتتى.
حۋاديان شينجياڭ ەلەكتر تاراتۋ شەكتى سەرىكتەستىگىنىڭ باعلا قىستاعىندا تۇراتىن ءبىرىنشى شۋجيى، قىزمەت اترەتىنىڭ باستىعى شۇي گوفىڭ مىنالاردى ءبىلدىردى: مەرەكە مەن ءدامدى تاعام مادەنيەتىن توعىستىرۋ ەڭبەكتىڭ كوركەمدىگىن، تۇرمىستىڭ كوركەمدىگىن ايگىلەۋمەن بىرگە، ءار ۇلت بۇقاراسىنىڭ ارالاسۋىن، ىشتەسۋىن، توعىسۋىن جەبەدى.
سول كۇنى ”1 - مامىردان قۋانا ءلاززاتتانايىق . زىمىرايىق، ومىرشەڭدىككە تولى توجىندا“ نەگىزگى تاقىرىپتىق قيمىلى كەلپىن اۋدانى گەزلىك قالاشىعى سارتوعىراق قىستاعىندا باستالدى. جۇڭگو مۇناي حيميا توبى باتىس سولتۇستىك مۇناي مەكەمەسى شەكتى سەرىكتەستىگىنىڭ وسى قىستاقتا تۇراتىن قىزمەت اترەتىنىڭ مۇشەلەرى جەرگىلىكتى بۇقارامەن بىرگە جۇگىردى. جارىس جولىندا قىزمەت اترەتىنىڭ مۇشەلەرى شىدامدىلىق كورسەتىپ، جايشىلىقتا وتباسىلارىن ارالاپ، بۇقاراعا قىزمەت وتەيتىن وسى ”ەڭ كوركەم اۋىل - قىستاق جولىندا“ ەرلىكپەن ۇمتىلا العا شىقتى؛ جاياۋ ءجۇرۋ جارىس جولىندا قىستاق تۇرعىندارى تۋىس - تۋعان، دوس - جاراندارىمەن بىرگە اۋىل - قىستاقتىڭ دامۋ وزگەرىسىن تىلگە تيەك ەتتى.
”قىستاقتا تۇراتىن قىزمەت اترەتى بىزگە كومەكتەسىپ جول سالىپ، كاسىپ سالاسىن دامىتۋىمىزعا كومەكتەسىپ، تۇرمىسىمىزدىڭ بارعان سايىن جاقسارۋىنا مۇمكىندىك جاسادى“. جاياۋ ءجۇرۋ جارىسىن ەندى عانا اياقتاتقان سارتوعىراق قىستاعىنىڭ تۇرعىنى الىم قۋان كۇلىمسىرەپ بىلاي دەدى: ”بۇگىن قىستاقتا تۇراتىن كادرلارمەن بىرگە مەرەكە وتكىزدىك، دۋماندى بولدى، كوڭىلىمىز دە كوتەرىلىپ قالدى. ىنتىماقتاسا قۇلشىنا ىستەسەك تۇرمىسىمىز، ءسوز جوق، بارعان سايىن ۇمىتكە تولى بولادى“!
اتىز باسىندا گۇلدەنۋدى تىلگە تيەك ەتتى
ەڭبەك باقىت جاراتادى، ناقتى ىستەۋ بولاشاقتى جاراتادى. ”1 - مامىر“ دەمالىسى كوكتەمگى ەگىس ءوندىرىسىنىڭ، اۋلا داقىلدارىن باپتاۋدىڭ شەشۋشى ساتىنە تۋرا كەلدى، قىستاقتا تۇراتىن ءار دارەجەلى قىزمەت اترەتتەرى مەرەكەنى اتىز باسىندا وتكىزىپ، قىزمەت وتەۋدى ءوندىرىستىڭ ءبىرىنشى شەبىنە جەتكىزىپ، قىستاق تۇرعىندارىن بوس تۇرعان بايلىقتى جانداندىرۋعا، ەگىس ۋاقىتىن مىقتى ۇستاۋعا باستاپ، ەڭبەكشىلەر مەرەكەسىن ناقتى ىستەۋ بارىسىندا اناعۇرلىم ءماندى ەتتى.
اراسان اۋدانى حاربوح قالاشىعى جوڭتۇ قىستاعىندا بۇراتالا موڭعۇل اۆتونوميالى وبلىستىق حالىق ىستەرى مەكەمەسى مەن سالىق ىستەرى مەكەمەسى قىستاقتا تۇراتىن قىزمەت اترەتىمەن بىرلەسىپ حالىققا تيىمدىلىك جاساۋ، اۋىل شارۋاشىلىعىنا كومەكتەسۋ قيمىلىن ورىستەتتى. قىستاقتا تۇراتىن كادرلار باكلاجان، قىزىل بۇرىش سياقتى قاتارعا قوسىلۋ مولشەرى جوعارى، باپتاپ - باسقارۋعا قولايلى، ءونىمى جوعارى ساپالى 6 ءتۇرلى كوكونىس مايساسىنان 4000 تۇپكە جۋىق تاڭداپ الىپ، قاراستى وڭىردەگى قىستاق تۇرعىندارىنا تەگىن تاراتىپ بەردى ءارى ەگىمشىلىك تەحنولوگياسى بويىنشا ۇستىندە جەتەكشىلىك ەتتى.
”اۋلامىز بوس تۇرعان، قازىر كوكونىس ەگەمىز، جاس كوكونىستەردى جەي الامىز، ونىڭ ۇستىنە شىعىستى ۇنەمدەپ، وتباسى قاراجاتىنا جۇمسايتىن بولدىق، كادرلار ءبىزدىڭ جانكۇيەرىمىز“! - دەدى قىستاق تۇرعىنى تۇڭحۇلىك كوكونىس مايساسىن العاننان كەيىن اسەرلەنە.
حالىققا تيىمدىلىك جەتكىزۋ قىزمەت وتەۋىن بۇقارانىڭ جۇرەگىنە ۇيالاتۋ ءۇشىن، ”1 - مامىر“ دەمالىسى مەزگىلىندە حىجيڭ اۋداندىق حالىق ۇكىمەتى كەڭسەسىنىڭ شەلمىربوح قالاشىعى كايفا الەۋمەتتىك اۋماعىندا تۇراتىن قىزمەت اترەتىنىڭ مۇشەلەرى تۇرعىندارمەن بىرگە ەڭبەك ىستەپ، ”كوكونىس باقشاسىن مولايتۋ، جۇرت جۇرەگىن جىلىتۋ، كومەكتەسۋ - سۇيەمەلدەۋدى كۇشەيتۋ“ ەرىكتى قىزمەت وتەۋ قيمىلىن ورىستەتتى.
ەڭبەك ارەدىگىندە الەۋمەتتىك اۋماقتا تۇراتىن قىزمەت اترەتىنىڭ مۇشەلەرى تۇرعىندارمەن بىرگە اڭگىمە دۇكەنىن قۇرىپ، حالىق تۇرمىسىن تىلگە تيەك ەتىپ، الەۋمەتتىك اۋماقتىڭ قونىس ورتاسىن باسقارۋ، ەگىس داقىلدارىن ەگۋدەگى قيىن تۇيىندەردى جانە تۇرعىنداردىڭ ءوندىرىس، تۇرمىس جاعىنداعى تالاپتارىن ۇعىستى. تۇرعىندار شاعىن كوكونىس باقشاسى جوباسى جونىندە بۇكپەسىز اڭگىمەلەستى، كادرلار ءبىر - بىردەن ەستەلىككە الىپ، سابىرلىلىقپەن جاۋاپ قايتارىپ، بۇقارانىڭ مۇڭ - مۇقتاجىن شىنايى شەشتى.
”بۇرىن كوكونىس ەگۋ تەحنولوگياسى كەمشىل، ءتۇسىم ناشار بولاتىن، بۇگىن كادرلار كوكونىس ەگۋگە كومەكتەسىپ قانا قالماي، تاماشا باپتاپ - باسقارۋ تەحنولوگياسىن ءبولىستى، ەرەكشە ەتەنە بولدى“، - دەدى الەۋمەتتىك اۋماقتىڭ تۇرعىنى مىڭ گاني اسەرلەنە.
مادەنيەتتى جالعاستىرىپ، بىرگە ەكپىندەي ىلگەرىلەدى
”1 - مامىر“ دەمالىسىندا قىستاقتا تۇراتىن ءار دارەجەلى قىزمەت اترەتتەرى كاسىپ سالاسىن گۇلدەندىرۋدى، مادەنيەتتى زەرتتەۋدى، ۇيرەنۋدى تۇتقا ەتىپ، ءار ۇلت بۇقاراسىنىڭ بىرگە قۇرۋ، بىرگە يگىلىكتەنۋ بارىسىندا سۇيىسپەنشىلىكتەرىنىڭ كۇشەيۋىن ىلگەرىلەتتى.
5 - ايدىڭ 2 - كۇنى حوتان قالاسى جييا اۋىلى ازىنابازار قىستاعى سىندى وسى اتلاس تورعىنىن توقۋ، بوياۋ شەبەرلىگىن جالعاستىرعان قىستاقتا بەيجيڭ بانكەسى جارنا شەكتى سەرىكتەستىگى ءۇرىمجى بولىمشە بانكەسىنىڭ وسى قىستاقتا تۇراتىن قىزمەت اترەتىنىڭ مۇشەلەرى، قىستاق ”ەكى كوميتەتى“ شەبەرحانا جۇمىسشىلارىمەن جۇمىس ءبولىسى بويىنشا سەلبەسىپ، جەلىدە تىكە تاراتۋ ارقىلى زات ساتۋمەن قاربالاس بولىپ جاتتى.
”قىستاقتا تۇراتىن قىزمەت اترەتى، قىستاق ’ەكى كوميتەتى‘ باستاماشى بولدى، سەلبەستىك كووپەراتيۆى بىرلەسىپ بازار اشتى، اتلاس تورعىنىمىزدىڭ ساۋداسى ءتىپتى دە كۇسەت بولدى! جييا ليرىن اتلاس تورعىنى سەلبەستىك كووپەراتيۆىنىڭ جاۋاپتىسى تۇرالي ءماسۇم قۋانىشپەن بىلاي دەدى: سەلبەستىك كووپەراتيۆى بۇكىل قىستاقتاعى 80 نەشە ادامدى توقىماشىلىق شەبەرلىگىن يگەرۋگە باۋراپ قانا قويماي، تاعى 30 نەشە قىستاق تۇرعىنىن ۇيدە توقىماشىلىق ىستەۋگە جەتەكتەپ، قىستاق تۇرعىندارىنىڭ ەسىك الدىندا جۇمىستانىپ كىرىستەرىن ارتتىرۋىنا مۇمكىندىك جاسادى.
شارۋالار كىتاپ ءۇيى قىستاق تۇرعىندارىنىڭ رۋحاني مادەنيەت تۇرمىسىن بايىتۋداعى ماڭىزدى شەپ. ”1 - مامىر“ دەمالىسى مەزگىلىندە بۋىرشىن اۋدانى شۇڭقىر قالاشىعى اقايرىق قىستاعىنداعى شارۋالار كىتاپ ۇيىندە قىستاق تۇرعىندارى ۇستەل باسىندا قورلانا وتىرىپ وزدەرى ۇناتاتىن كىتاپتاردى كوردى.
التاي ايماقتىق حالىق قۇرىلتايى قىزمەت كوميتەتىنىڭ وسى قىستاقتا تۇراتىن قىزمەت اترەتى قىستاق ”ەكى كوميتەتىمەن“ بىرلەسىپ، شارۋالار كىتاپ ءۇيى مەن جاڭا ءداۋىر وركەنيەتتى امالياتتا ايگىلەۋ پۋنكتىنە سۇيەنىپ، فورماسى الۋان ءتۇرلى نەگىزگى تاقىرىپتىق قيمىلدار ورىستەتىپ، شارۋالار كىتاپ ءۇيىن قىستاق تۇرعىندارىنىڭ ءسوزسىز باراتىن جەرىنە اينالدىرىپ مادەنيەت ارقىلى اۋىل - قىستاقتى نارلەندىرىپ، تۇرمىستى نۇرلاندىردى.
”كىتاپ ءۇيى سالىنعاننان بەرى، بالالاردىڭ كىتاپ وقۋىنا ەرەكشە قولايلى بولدى، ءبىز دە بىرگە كوپ كىتاپ وقىپ، كوز ايامىزدى كەڭەيتتىك“. قىستاق تۇرعىنى ايجان بايتەن كىتاپ ءۇيىنىڭ ۇنەمىلىك قوناعى، ”مۇندا ءتۇرلى كىتاپتاردىڭ ءبارى بار، كەيدە تۇستەن كەيىن جارتى كۇن بويى وتىراتىنىم بار، تابىسىم وتە مول“.
قىزمەت اترەتىنىڭ مۇشەلەرى مەن قىستاق كادرلارى قارتتار قاۋىمىنىڭ كىتاپ وقۋىنا سابىرلىلىقپەن سەرىك بولىپ، كوپشىلىككە سيفرلى وقۋ مەن كىتاپ تىڭداۋ يقۋاتىن ۇيرەتىپ، ولاردىڭ كىتاپ وقۋدان ءلاززات الۋىنا مۇمكىندىك جاسادى.
التاي ايماقتىق حالىق قۇرىلتايى قىزمەت كوميتەتىنىڭ وسى قىستاقتا تۇراتىن ءبىرىنشى شۋجيى، قىزمەت اترەتىنىڭ باستىعى ەسبول داۋلەتقان بىلاي دەدى: ”ءبىز تاعى اتا - انا مەن بالا بىرگە كىتاپ وقۋ، كىتاپ وقۋ اسەرىن ءبولىسۋ جينالىسى، نازاريالىق ۇگىت لەكسيا سياقتى قيمىلداردى ۋاق - ۋاق ورىستەتىپ، قىستاق تۇرعىندارىنىڭ رۋحاني مادەنيەت تۇرمىسىن بايىتامىز“.
(ءتىلشى چىن جياڭلين، قاتىناسقان تىلشىلەر جاڭ جىلي، باي سۋجۇن، دۋ جيانحۇي، ءپاريزات ابدۇل، جاڭ تيڭ، ەرىكتى تىلشىلەر چىن شيڭياڭ، ما گوفۋ، فان شياۋيۇي، لي لي، ۋاڭ جيڭحۇڭ، يان جاۋشيا)
